১০. পদুট্ঠচিত্তসুত্তৱণ্ণনা

২০. দসমস্স কা উপ্পত্তি? অট্ঠুপ্পত্তিযেৱ. একদিৱসং কিৰ ভিক্খূ ধম্মসভাযং সন্নিসিন্না কথং সমুট্ঠাপেসুং – ‘‘আৱুসো, ইধেকচ্চো বহুং পুঞ্ঞকম্মং কৰোতি, একচ্চো বহুং পাপকম্মং, একচ্চো উভযৱোমিস্সকং কৰোতি. তত্থ ৱোমিস্সকাৰিনো কীদিসো অভিসম্পৰাযো’’তি? অথ সত্থা ধম্মসভং উপগন্ৱা পঞ্ঞত্তৱৰবুদ্ধাসনে নিসিন্নো তং কথং সুত্ৱা ‘‘ভিক্খৱে, মৰণাসন্নকালে সংকিলিট্ঠচিত্তস্স দুগ্গতি পাটিকঙ্খা’’তি দস্সেন্তো ইমায অট্ঠুপ্পত্তিযা ইদং সুত্তং দেসেসি.

তত্থ ইধাতি দেসাপদেসে নিপাতো. স্ৱাযং কত্থচি পদেসং উপাদায ৱুচ্চতি ‘‘ইধেৱ তিট্ঠমানস্স, দেৱভূতস্স মে সতো’’তিআদীসু (দী. নি. ২.৩৬৯). কত্থচি সাসনং উপাদায ‘‘ইধেৱ, ভিক্খৱে, সমণো ইধ দুতিযো সমণো’’তিআদীসু (ম. নি. ১.১৩৯; অ. নি. ৪.২৪১). কত্থচি পদপূৰণমত্তে ‘‘ইধাহং, ভিক্খৱে, ভুত্তাৱী অস্সং পৱাৰিতো’’তিআদীসু (ম. নি. ১.৩০). কত্থচি লোকং উপাদায ৱুচ্চতি ‘‘ইধ তথাগতো লোকে উপ্পজ্জতী’’তিআদীসু (অ. নি. ৩.৬১). ইধাপি লোকে এৱ দট্ঠব্বো. একচ্চন্তি একং, অঞ্ঞতৰন্তি অত্থো. পুগ্গলন্তি সত্তং. সো হি যথাপচ্চযং কুসলাকুসলানং তব্বিপাকানঞ্চ পূৰণতো মৰণৱসেন গলনতো চ পুগ্গলোতি ৱুচ্চতি. পদুট্ঠচিত্তন্তি পদোসেন আঘাতেন দুট্ঠচিত্তং. অথ ৱা পদুট্ঠচিত্তন্তি দোসেন ৰাগাদিনা পদূসিতচিত্তং. এত্থ চ একচ্চন্তি ইদং পদুট্ঠচিত্তস্স পুগ্গলস্স ৱিসেসনং. যস্স হি পটিসন্ধিদাযককম্মং ওকাসমকাসি, সো তথা ৱুত্তো. যস্স চ অকুসলপ্পৱত্তিতো চিত্তং নিৱত্তেত্ৱা কুসলৱসেন ওতাৰেতুং ন সক্কা, এৱং আসন্নমৰণো. এৱন্তি ইদানি ৱত্তব্বাকাৰং দস্সেতি. চেতসাতি অত্তনো চিত্তেন চেতোপৰিযঞাণেন. চেতোতি তস্স পুগ্গলস্স চিত্তং. পৰিচ্চাতি পৰিচ্ছিন্দিত্ৱা পজানামি. ননু চ যথাকম্মুপগঞাণস্সাযং ৱিসযোতি? সচ্চমেতং, তদা পৱত্তমানঅকুসলচিত্তৱসেন পনেতং ৱুত্তং.

ইমম্হি চাযং সমযেতি ইমস্মিং কালে, ইমাযং ৱা পচ্চযসামগ্গিযং, অযং পুগ্গলো জৱনৱীথিযা অপৰভাগে কালং কৰেয্য চেতি অত্থো. ন হি জৱনক্খণে কালংকিৰিযা অত্থি. যথাভতং নিক্খিত্তো এৱং নিৰযেতি যথা আভতং কিঞ্চি আহৰিত্ৱা ঠপিতং, এৱং অত্তনো কম্মুনা নিক্খিত্তো নিৰযে ঠপিতো এৱাতি অত্থো. কাযস্স ভেদাতি উপাদিন্নক্খন্ধপৰিচ্চাগা. পৰং মৰণাতি তদনন্তৰং অভিনিব্বত্তক্খন্ধগ্গহণে. অথ ৱা কাযস্স ভেদাতি জীৱিতিন্দ্ৰিযস্স উপচ্ছেদা. পৰং মৰণাতি চুতিতো উদ্ধং.

অপাযন্তিআদি সব্বং নিৰযস্সেৱ ৱেৱচনং. নিৰযো হি অযসঙ্খাতা সুখা অপেতোতি অপাযো; সগ্গমোক্খহেতুভূতা ৱা পুঞ্ঞসম্মতা অযা অপেতোতিপি অপাযো. দুক্খস্স গতি পটিসৰণন্তি দুগ্গতি; দোসবহুলত্তা ৱা দুট্ঠেন কম্মুনা নিব্বত্তা গতীতিপি দুগ্গতি. ৱিৱসা নিপতন্তি এত্থ দুক্কটকম্মকাৰিনো, ৱিনস্সন্তা ৱা এত্থ নিপতন্তি সম্ভিজ্জমানঙ্গপচ্চঙ্গাতি ৱিনিপাতো. নত্থি এত্থ অস্সাদসঞ্ঞিতো অযোতি নিৰস্সাদট্ঠেন নিৰযো. অথ ৱা অপাযগ্গহণেন তিৰচ্ছানযোনি ৱুচ্চতি. তিৰচ্ছানযোনি হি অপাযো সুগতিতো অপেতত্তা, ন দুগ্গতি মহেসক্খানং নাগৰাজাদীনং সম্ভৱতো. দুগ্গতিগ্গহণেন পেত্তিৱিসযো. সো হি অপাযো চেৱ দুগ্গতি চ সুগতিতো অপেতত্তা দুক্খস্স চ গতিভূতত্তা, ন ৱিনিপাতো অসুৰসদিসং অৱিনিপাতত্তা. ৱিনিপাতগ্গহণেন অসুৰকাযো. সো হি যথাৱুত্তেন অত্থেন অপাযো চেৱ দুগ্গতি চ, সব্বসম্পত্তিসমুস্সযেহি ৱিনিপতিতত্তা ৱিনিপাতোতি চ ৱুচ্চতি. নিৰযগ্গহণেন অৱীচিআদিঅনেকপ্পকাৰো নিৰযোৱ ৱুচ্চতি. ইধ পন সব্বপদেহিপি নিৰযোৱ ৱুত্তো. উপপজ্জন্তীতি পটিসন্ধিং গণ্হন্তি.

গাথাসু পঠমগাথা সঙ্গীতিকালে ধম্মসঙ্গাহকত্থেৰেহি ঠপিতা. ঞত্ৱানাতি পুব্বকালকিৰিযা. ঞাণপুব্বকঞ্হি ব্যাকৰণং. হেতুঅত্থো ৱা ত্ৱা-সদ্দো যথা ‘‘সীহং দিস্ৱা ভযং হোতী’’তি, জাননহেতূতি অত্থো. বুদ্ধো, ভিক্খূনং সন্তিকেতি বুদ্ধো ভগৱা অত্তনো সন্তিকে ভিক্খূনং এতং পৰতো দ্ৱীহি গাথাহি ৱুচ্চমানং অত্থং ব্যাকাসি. সেসং ৱুত্তনযমেৱ.

দসমসুত্তৱণ্ণনা নিট্ঠিতা.

দুতিযৱগ্গৱণ্ণনা নিট্ঠিতা.