৮. মাৰৱত্থু
অত্থম্হীতি ইমং ধম্মদেসনং সত্থা হিমৱন্তপদেসে অৰঞ্ঞকুটিকাযং ৱিহৰন্তো মাৰং আৰব্ভ কথেসি.
তস্মিং কিৰ কালে ৰাজানো মনুস্সে পীড়েত্ৱা ৰজ্জং কাৰেন্তি. অথ ভগৱা অধম্মিকৰাজূনং ৰজ্জে দণ্ডকৰণপীড়িতে মনুস্সে দিস্ৱা কাৰুঞ্ঞেন এৱং চিন্তেসি – ‘‘সক্কা নু খো ৰজ্জং কাৰেতুং অহনং অঘাতযং, অজিনং অজাপযং, অসোচং অসোচাপযং ধম্মেনা’’তি, মাৰো পাপিমা তং ভগৱতো পৰিৱিতক্কং ঞত্ৱা ‘‘সমণো গোতমো ‘সক্কা নু খো ৰজ্জং কাৰেতু’ন্তি চিন্তেসি, ইদানি ৰজ্জং কাৰেতুকামো ভৱিস্সতি, ৰজ্জঞ্চ নামেতং পমাদট্ঠানং, তং কাৰেন্তে সক্কা ওকাসং লভিতুং, গচ্ছামি উস্সাহমস্স জনেস্সামী’’তি চিন্তেত্ৱা সত্থাৰং উপসঙ্কমিত্ৱা আহ – ‘‘কাৰেতু, ভন্তে, ভগৱা ৰজ্জং, কাৰেতু সুগতো ৰজ্জং অহনং অঘাতযং, অজিনং অজাপযং, অসোচং অসোচাপযং ধম্মেনা’’তি. অথ নং সত্থা ‘‘কিং পন মে ত্ৱং, পাপিম, পস্সসি, যং মং ত্ৱং এৱং ৱদেসী’’তি ৱত্ৱা ‘‘ভগৱতা খো, ভন্তে, চত্তাৰো ইদ্ধিপাদা সুভাৱিতা. আকঙ্খমানো হি ভগৱা হিমৱন্তং পব্বতৰাজং ‘সুৱণ্ণ’ন্তি অধিমুচ্চেয্য, তঞ্চ সুৱণ্ণমেৱ অস্স, অহম্পি খো ধনেন ধনকৰণীযং কৰিস্সামি, তুম্হে ধম্মেন ৰজ্জং কাৰেস্সথা’’তি তেন ৱুত্তে –
‘‘পব্বতস্স সুৱণ্ণস্স, জাতৰূপস্স কেৱলো;
দ্ৱিত্তাৱ নালমেকস্স, ইতি ৱিদ্ৱা সমঞ্চৰে.
‘‘যো দুক্খমদক্খি যতোনিদানং,
কামেসু সো জন্তু কথং নমেয্য;
উপধিং ৱিদিত্ৱা সঙ্গোতি লোকে,
তস্সেৱ জন্তু ৱিনযায সিক্খে’’তি. (সং. নি. ১.১৫৬) –
ইমাহি গাথাহি সংৱেজেত্ৱা ‘‘অঞ্ঞো এৱ খো, পাপিম, তৱ ওৱাদো, অঞ্ঞো মম, তযা সদ্ধিং ধম্মসংসন্দনা নাম নত্থি, অহঞ্হি এৱং ওৱদামী’’তি ৱত্ৱা ইমা গাথা অভাসি –
৩৩১. ‘‘অত্থম্হি জাতম্হি সুখা সহাযা,
তুট্ঠী সুখা যা ইতৰীতৰেন;
পুঞ্ঞং সুখং জীৱিতসঙ্খযম্হি,
সব্বস্স দুক্খস্স সুখং পহানং.
৩৩২. ‘‘সুখা মত্তেয্যতা লোকে,
অথো পেত্তেয্যতা সুখা;
সুখা সামঞ্ঞতা লোকে,
অথো ব্ৰহ্মঞ্ঞতা সুখা.
৩৩৩. ‘‘সুখং যাৱ জৰাসীলং, সুখা সদ্ধা পতিট্ঠিতা;
সুখো পঞ্ঞায পটিলাভো, পাপানং অকৰণং সুখ’’ন্তি.
তত্থ অত্থম্হীতি পব্বজিতস্সাপি হি চীৱৰকৰণাদিকে ৱা অধিকৰণৱূপসমাদিকে ৱা গিহিনোপি কসিকম্মাদিকে ৱা বলৱপক্খসন্নিস্সিতেহি অভিভৱনাদিকে ৱা কিচ্চে উপ্পন্নে যে তং কিচ্চং নিপ্ফাদেতুং ৱা ৱূপসমেতুং ৱা সক্কোন্তি, এৱৰূপা সুখা সহাযাতি অত্থো. তুট্ঠী সুখাতি যস্মা পন গিহিনোপি সকেন অসন্তুট্ঠা সন্ধিচ্ছেদাদীনি আৰভন্তি, পব্বজিতাপি নানপ্পকাৰং অনেসনং. ইতি তে সুখং ন ৱিন্দন্তিযেৱ. তস্মা যা ইতৰীতৰেন পৰিত্তেন ৱা ৱিপুলেন ৱা অত্তনো সন্তকেন সন্তুট্ঠি, অযমেৱ সুখাতি অত্থো. পুঞ্ঞন্তি মৰণকালে পন যথাজ্ঝাসযেন পত্থৰিত্ৱা কতপুঞ্ঞকম্মমেৱ সুখং. সব্বস্সাতি সকলস্সপি পন ৱট্টদুক্খস্স পহানসঙ্খাতং অৰহত্তমেৱ ইমস্মিং লোকে সুখং নাম.
মত্তেয্যতাতি মাতৰি সম্মা পটিপত্তি. পেত্তেয্যতাতি পিতৰি সম্মা পটিপত্তি. উভযেনপি মাতাপিতূনং উপট্ঠানমেৱ কথিতং. মাতাপিতৰো হি পুত্তানং অনুপট্ঠহনভাৱং ঞত্ৱা অত্তনো সন্তকং ভূমিযং ৱা নিদহন্তি, পৰেসং ৱা ৱিস্সজ্জেন্তি, ‘‘মাতাপিতৰো ন উপট্ঠহন্তী’’তি নেসং নিন্দাপি ৱড্ঢতি, কাযস্স ভেদা গূথনিৰযেপি নিব্বত্তন্তি. যে পন মাতাপিতৰো সক্কচ্চং উপট্ঠহন্তি, তে তেসং সন্তকং ধনম্পি পাপুণন্তি, পসংসম্পি লভন্তি, কাযস্স ভেদা সগ্গে নিব্বত্তন্তি. তস্মা উভযম্পেতং সুখন্তি ৱুত্তং. সামঞ্ঞতাতি পব্বজিতেসু সম্মা পটিপত্তি. ব্ৰহ্মঞ্ঞতাতি বাহিতপাপেসু বুদ্ধপচ্চেকবুদ্ধসাৱকেসু সম্মা পটিপত্তিযেৱ. উভযেনপি তেসং চতূহি পচ্চযেহি পটিজগ্গনভাৱো কথিতো, ইদম্পি লোকে সুখং নাম কথিকং.
সীলন্তি মণিকুণ্ডলৰত্তৱত্থাদযো হি অলঙ্কাৰা তস্মিং তস্মিং ৱযে ঠিতানংযেৱ সোভন্তি. ন দহৰানং অলঙ্কাৰো মহল্লককালে, মহল্লকানং ৱা অলঙ্কাৰো দহৰকালে সোভতি, ‘‘উম্মত্তকো এস মঞ্ঞে’’তি গৰহুপ্পাদনেন পন দোসমেৱ জনেতি. পঞ্চসীলদসসীলাদিভেদং পন সীলং দহৰস্সাপি মহল্লকস্সাপি সব্বৱযেসু সোভতিযেৱ, ‘‘অহো ৱতাযং সীলৱা’’তি পসংসুপ্পাদনেন সোমনস্সমেৱ আৱহতি. তেন ৱুত্তং – সুখং যাৱ জৰা সীলন্তি. সদ্ধা পতিট্ঠিতাতি লোকিযলোকুত্তৰতো দুৱিধাপি সদ্ধা নিচ্চলা হুত্ৱা পতিট্ঠিতা. সুখো পঞ্ঞায পটিলাভোতি লোকিযলোকুত্তৰপঞ্ঞায পটিলাভো সুখো. পাপানং অকৰণন্তি সেতুঘাতৱসেন পন পাপানং অকৰণং ইমস্মিং লোকে সুখন্তি অত্থো.
দেসনাৱসানে বহূনং দেৱতানং ধম্মাভিসমযো অহোসীতি.
মাৰৱত্থু অট্ঠমং.
নাগৱগ্গৱণ্ণনা নিট্ঠিতা.
তেৱীসতিমো ৱগ্গো.