২. হত্থাচৰিযপুব্বকভিক্খুৱত্থু
ন হি এতেহীতি ইমং ধম্মদেসনং সত্থা জেতৱনে ৱিহৰন্তো একং হত্থাচৰিযপুব্বকং ভিক্খুং আৰব্ভ কথেসি.
সো কিৰ একদিৱসং অচিৰৱতীনদীতীৰে হত্থিদমকং ‘‘একং হত্থিং দমেস্সামী’’তি অত্তনা ইচ্ছিতং কাৰণং সিক্খাপেতুং অসক্কোন্তং দিস্ৱা সমীপে ঠিতে ভিক্খূ আমন্তেত্ৱা আহ – ‘‘আৱুসো, সচে অযং হত্থাচৰিযো ইমং হত্থিং অসুকট্ঠানে নাম ৱিজ্ঝেয্য, খিপ্পমেৱ ইমং কাৰণং সিক্খাপেয্যা’’তি. সো তস্স কথং সুত্ৱা তথা কত্ৱা তং হত্থিং সুদন্তং দমেসি. তে ভিক্খূ তং পৱত্তিং সত্থু আৰোচেসুং. সত্থা তং ভিক্খুং পক্কোসাপেত্ৱা ‘‘সচ্চং কিৰ তযা এৱং ৱুত্ত’’ন্তি পুচ্ছিত্ৱা ‘‘সচ্চং, ভন্তে’’তি ৱুত্তে ৱিগৰহিত্ৱা ‘‘কিং তে, মোঘপুৰিস, হত্থিযানেন ৱা অঞ্ঞেন ৱা দন্তেন. ন হি এতেহি যানেহি অগতপুব্বং ঠানং গন্তুং সমত্থা নাম অত্থি, অত্তনা পন সুদন্তেন সক্কা অগতপুব্বং ঠানং গন্তুং, তস্মা অত্তানমেৱ দমেহি, কিং তে এতেসং দমনেনা’’তি ৱত্ৱা ইমং গাথমাহ –
৩২৩. ‘‘ন হি এতেহি যানেহি, গচ্ছেয্য অগতং দিসং;
যথাত্তনা সুদন্তেন, দন্তো দন্তেন গচ্ছতী’’তি.
তস্সত্থো – যানি তানি হত্থিযানাদীনি যানানি, ন হি এতেহি যানেহি কোচি পুগ্গলো সুপিনন্তেনপি অগতপুব্বত্তা ‘‘অগত’’ন্তি সঙ্খাতং নিব্বানদিসং তথা গচ্ছেয্য, যথা পুব্বভাগে ইন্দ্ৰিযদমেন অপৰভাগে অৰিযমগ্গভাৱনায সুদন্তেন দন্তো নিব্বিসেৱনো সপ্পঞ্ঞো পুগ্গলো তং অগতপুব্বং দিসং গচ্ছতি, দন্তভূমিং পাপুণাতি. তস্মা অত্তদমনমেৱ ততো ৱৰন্তি অত্থো.
দেসনাৱসানে বহূ সোতাপত্তিফলাদীনি পাপুণিংসূতি.
হত্থাচৰিযপুব্বকভিক্খুৱত্থু দুতিযং.