৫. দাৰুসাকটিকপুত্তৱত্থু
সুপ্পবুদ্ধন্তি ইমং ধম্মদেসনং সত্থা ৱেড়ুৱনে ৱিহৰন্তো দাৰুসাকটিকস্স পুত্তং আৰব্ভ কথেসি.
ৰাজগহস্মিঞ্হি সম্মাদিট্ঠিকপুত্তো মিচ্ছাদিট্ঠিকপুত্তোতি দ্ৱে দাৰকা অভিক্খণং গুড়কীড়ং কীড়ন্তি. তেসু সম্মাদিট্ঠিকপুত্তো গুড়ং খিপমানো বুদ্ধানুস্সতিং আৱজ্জেত্ৱা ‘‘নমো বুদ্ধস্সা’’তি ৱত্ৱা ৱত্ৱা গুড়ং খিপতি. ইতৰো তিত্থিযগুণে উদ্দিসিত্ৱা ‘‘নমো অৰহন্তান’’ন্তি ৱত্ৱা ৱত্ৱা খিপতি. তেসু সম্মাদিট্ঠিকস্স পুত্তো জিনাতি, ইতৰো পন পৰাজযতি. সো তস্স কিৰিযং দিস্ৱা ‘‘অযং এৱং অনুস্সৰিত্ৱা এৱং ৱত্ৱা গুড়ং খিপন্তো মমং জিনাতি, অহম্পি এৱৰূপং কৰিস্সামী’’তি বুদ্ধানুস্সতিযং পৰিচযমকাসি. অথেকদিৱসং তস্স পিতা সকটং যোজেত্ৱা দাৰূনং অত্থায গচ্ছন্তো তম্পি দাৰকং আদায গন্ত্ৱা অটৱিযং দাৰূনং সকটং পূৰেত্ৱা আগচ্ছন্তো বহিনগৰে সুসানসামন্তে উদকফাসুকট্ঠানে গোণে মোচেত্ৱা ভত্তৱিস্সগ্গমকাসি. অথস্স তে গোণা সাযন্হসমযে নগৰং পৱিসন্তেন গোগণেন সদ্ধিং নগৰমেৱ পৱিসিংসু. সাকটিকোপি গোণে অনুবন্ধন্তো নগৰং পৱিসিত্ৱা সাযং গোণে দিস্ৱা আদায নিক্খমন্তো দ্ৱাৰং ন সম্পাপুণি. তস্মিঞ্হি অসম্পত্তেযেৱ দ্ৱাৰং পিহিতং.
অথস্স পুত্তো এককোৱ ৰত্তিভাগে সকটস্স হেট্ঠা নিপজ্জিত্ৱা নিদ্দং ওক্কমি. ৰাজগহং পন পকতিযাপি অমনুস্সবহুলং. অযঞ্চ সুসানসন্তিকে নিপন্নো. তত্থ নং দ্ৱে অমনুস্সা পস্সিংসু. একো সাসনস্স পটিকণ্ডকো মিচ্ছাদিট্ঠিকো, একো সম্মাদিট্ঠিকো. তেসু মিচ্ছাদিট্ঠিকো আহ – ‘‘অযং নো ভক্খো, ইমং খাদিস্সামা’’তি. ইতৰো ‘‘অলং মা তে ৰুচ্চী’’তি নিৱাৰেতি. সো তেন নিৱাৰিযমানোপি তস্স ৱচনং অনাদিযিত্ৱা দাৰকং পাদেসু গহেত্ৱা আকড্ঢি. সো বুদ্ধানুস্সতিযা পৰিচিতত্তা তস্মিং খণে ‘‘নমো বুদ্ধস্সা’’তি আহ. অমনুস্সো মহাভযভীতো পটিক্কমিত্ৱা অট্ঠাসি. অথ নং ইতৰো ‘‘অম্হেহি অকিচ্চং কতং, দণ্ডকম্মং তস্স কৰোমা’’তি ৱত্ৱা তং ৰক্খমানো অট্ঠাসি. মিচ্ছাদিট্ঠিকো নগৰং পৱিসিত্ৱা ৰঞ্ঞো ভোজনপাতিং পূৰেত্ৱা ভোজনং আহৰি. অথ নং উভোপি তস্স মাতাপিতৰো ৱিয হুত্ৱা উপট্ঠাপেত্ৱা ভোজেত্ৱা ‘‘ইমানি অক্খৰানি ৰাজাৱ পস্সতু, মা অঞ্ঞো’’তি তং পৱত্তিং পকাসেন্তা যক্খানুভাৱেন ভোজনপাতিযং অক্খৰানি ছিন্দিত্ৱা পাতিং দাৰুসকটে পক্খিপিত্ৱা সব্বৰত্তিং আৰক্খং কত্ৱা পক্কমিংসু.
পুনদিৱসে ‘‘ৰাজকুলতো চোৰেহি ভোজনভণ্ডং অৱহট’’ন্তি কোলাহলং কৰোন্তা দ্ৱাৰানি পিদহিত্ৱা ওলোকেন্তা তত্থ অপস্সন্তা নগৰা নিক্খমিত্ৱা ইতো চিতো চ ওলোকেন্তা দাৰুসকটে সুৱণ্ণপাতিং দিস্ৱা ‘‘অযং চোৰো’’তি তং দাৰকং গহেত্ৱা ৰঞ্ঞো দস্সেসুং. ৰাজা অক্খৰানি দিস্ৱা ‘‘কিং এতং, তাতা’’তি পুচ্ছিত্ৱা ‘‘নাহং, দেৱ, জানামি, মাতাপিতৰো মে আগন্ত্ৱা ৰত্তিং ভোজেত্ৱা ৰক্খমানা অট্ঠংসু, অহম্পি মাতাপিতৰো মং ৰক্খন্তীতি নিব্ভযোৱ নিদ্দং উপগতো. এত্তকং অহং জানামী’’তি. অথস্স মাতাপিতৰোপি তং ঠানং আগমংসু. ৰাজা তং পৱত্তিং ঞত্ৱা তে তযোপি জনে আদায সত্থু সন্তিকং গন্ত্ৱা সব্বং আৰোচেত্ৱা ‘‘কিং নু খো, ভন্তে, বুদ্ধানুস্সতি এৱ ৰক্খা হোতি, উদাহু ধম্মানুস্সতিআদযোপী’’তি পুচ্ছি. অথস্স সত্থা, ‘‘মহাৰাজ, ন কেৱলং বুদ্ধানুস্সতিযেৱ ৰক্খা, যেসং পন ছব্বিধেন চিত্তং সুভাৱিতং, তেসং অঞ্ঞেন ৰক্খাৱৰণেন ৱা মন্তোসধেহি ৱা কিচ্চং নত্থী’’তি ৱত্ৱা ছ ঠানানি দস্সেন্তো ইমা গাথা অভাসি.
২৯৬. ‘‘সুপ্পবুদ্ধং পবুজ্ঝন্তি, সদা গোতমসাৱকা;
যেসং দিৱা চ ৰত্তো চ, নিচ্চং বুদ্ধগতা সতি.
২৯৭. ‘‘সুপ্পবুদ্ধং পবুজ্ঝন্তি, সদা গোতমসাৱকা;
যেসং দিৱা চ ৰত্তো চ, নিচ্চং ধম্মগতা সতি.
২৯৮. ‘‘সুপ্পবুদ্ধং পবুজ্ঝন্তি, সদা গোতমসাৱকা;
যেসং দিৱা চ ৰত্তো চ, নিচ্চং সঙ্ঘগতা সতি.
২৯৯. ‘‘সুপ্পবুদ্ধং পবুজ্ঝন্তি, সদা গোতমসাৱকা;
যেসং দিৱা চ ৰত্তো চ, নিচ্চং কাযগতা সতি.
৩০০. ‘‘সুপ্পবুদ্ধং পবুজ্ঝন্তি, সদা গোতমসাৱকা;
যেসং দিৱা চ ৰত্তো চ, অহিংসায ৰতো মনো.
৩০১. ‘‘সুপ্পবুদ্ধং পবুজ্ঝন্তি, সদা গোতমসাৱকা;
যেসং দিৱা চ ৰত্তো চ, ভাৱনায ৰতো মনো’’তি.
তত্থ সুপ্পবুদ্ধং পবুজ্ঝন্তীতি বুদ্ধগতং সতিং গহেত্ৱা সুপন্তা, গহেত্ৱাযেৱ চ পবুজ্ঝন্তা সুপ্পবুদ্ধং পবুজ্ঝন্তি নাম. সদা গোতমসাৱকাতি গোতমগোত্তস্স বুদ্ধস্স সৱনন্তে জাতত্তা তস্সেৱ অনুসাসনিযা সৱনতায গোতমসাৱকা. বুদ্ধগতা সতীতি যেসং ‘‘ইতিপি সো ভগৱা’’তিআদিপ্পভেদে বুদ্ধগুণে আৰব্ভ উপ্পজ্জমানা সতি নিচ্চকালং অত্থি, তে সদাপি সুপ্পবুদ্ধং পবুজ্ঝন্তীতি অত্থো. তথা অসক্কোন্তা পন একদিৱসং তীসু কালেসু দ্ৱীসু কালেসু একস্মিম্পি কালে বুদ্ধানুস্সতিং মনসি কৰোন্তা সুপ্পবুদ্ধং পবুজ্ঝন্তিযেৱ নাম. ধম্মগতা সতীতি ‘‘স্ৱাখাতো ভগৱতা ধম্মো’’তিআদিপ্পভেদে ধম্মগুণে আৰব্ভ উপ্পজ্জমানা সতি. সঙ্ঘগতা সতীতি ‘‘সুপ্পটিপন্নো ভগৱতো সাৱকসঙ্ঘো’’তিআদিপ্পভেদে সঙ্ঘগুণে আৰব্ভ উপ্পজ্জমানা সতি. কাযগতা সতীতি দ্ৱত্তিংসাকাৰৱসেন ৱা নৱসিৱথিকাৱসেন ৱা চতুধাতুৱৱত্থানৱসেন ৱা অজ্ঝত্তনীলকসিণাদিৰূপজ্ঝানৱসেন ৱা উপ্পজ্জমানা সতি. অহিংসায ৰতোতি ‘‘সো কৰুণাসহগতেন চেতসা একং দিসং ফৰিত্ৱা ৱিহৰতী’’তি (ৱিভ. ৬৪২) এৱং ৱুত্তায কৰুণাভাৱনায ৰতো. ভাৱনাযাতি মেত্তাভাৱনায. কিঞ্চাপি হেট্ঠা কৰুণাভাৱনায ৱুত্তত্তা ইধ সব্বাপি অৱসেসা ভাৱনা নাম, ইধ পন মেত্তাভাৱনাৱ অধিপ্পেতা. সেসং পঠমগাথায ৱুত্তনযেনেৱ ৱেদিতব্বং.
দেসনাৱসানে দাৰকো সদ্ধিং মাতাপিতূহি সোতাপত্তিফলে পতিট্ঠহি. পচ্ছা পন পব্বজিত্ৱা সব্বেপি অৰহত্তং পাপুণিংসু, সম্পত্তানম্পি সাত্থিকা ধম্মদেসনা অহোসীতি.
দাৰুসাকটিকপুত্তৱত্থু পঞ্চমং.