৬. ৱজ্জিপুত্তকভিক্খুৱত্থু
দুপ্পব্বজ্জন্তি ইমং ধম্মদেসনং সত্থা ৱেসালিং নিস্সায মহাৱনে ৱিহৰন্তো অঞ্ঞতৰং ৱজ্জিপুত্তকং ভিক্খুং আৰব্ভ কথেসি. তং সন্ধায ৱুত্তং – অঞ্ঞতৰো ৱজ্জিপুত্তকো ভিক্খু ৱেসালিযং ৱিহৰতি অঞ্ঞতৰস্মিং ৱনসণ্ডে, তেন খো পন সমযেন ৱেসালিযং সব্বৰত্তিছণো হোতি. অথ খো সো ভিক্খু ৱেসালিযা তূৰিযতাড়িতৱাদিতনিগ্ঘোসসদ্দং সুত্ৱা পৰিদেৱমানো তাযং ৱেলাযং ইমং গাথং অভাসি –
‘‘এককা মযং অৰঞ্ঞে ৱিহৰাম,
অপৱিদ্ধংৱ ৱনস্মিং দাৰুকং;
এতাদিসিকায ৰত্তিযা,
কোসু নামম্হেহি পাপিযো’’তি. (সং. নি. ১.২২৯);
সো কিৰ ৱজ্জিৰট্ঠে ৰাজপুত্তো ৱাৰেন সম্পত্তং ৰজ্জং পহায পব্বজিতো ৱেসালিযং চাতুমহাৰাজিকেহি সদ্ধিং একাবদ্ধং কত্ৱা সকলনগৰে ধজপটাকাদীহি পটিমণ্ডিতে কোমুদিযা পুণ্ণমায সব্বৰত্তিং ছণৱাৰে ৱত্তমানে ভেৰিযাদীনং তূৰিযানং তাড়িতানং নিগ্ঘোসং ৱীণাদীনঞ্চ ৱাদিতানং সদ্দং সুত্ৱা যানি ৱেসালিযং সত্ত ৰাজসহস্সানি সত্ত ৰাজসতানি সত্ত ৰাজানো, তত্তকা এৱ চ নেসং উপৰাজসেনাপতিআদযো, তেসু অলঙ্কতপটিযত্তেসু নক্খত্তকীড়নত্থায ৱীথিং ওতিণ্ণেসু সট্ঠিহত্থে মহাচঙ্কমে চঙ্কমমানো গগনমজ্ঝে ঠিতং পুণ্ণচন্দং দিস্ৱা চঙ্কমকোটিযং ফলকং নিস্সায ঠিতো ৱেঠনালঙ্কাৰৱিৰহিতত্তা ৱনে ছড্ডিতদাৰুকং ৱিয অত্তভাৱং ওলোকেত্ৱা ‘‘অত্থি নু খো অঞ্ঞো অম্হেহি লামকতৰো’’তি চিন্তেন্তো পকতিযা আৰঞ্ঞকাদিগুণযুত্তোপি তস্মিং খণে অনভিৰতিযা পীড়িতো এৱমাহ. সো তস্মিং ৱনসণ্ডে অধিৱত্থায দেৱতায ‘‘ইমং ভিক্খুং সংৱেজেস্সামী’’তি অধিপ্পাযেন –
‘‘এককোৱ ত্ৱং অৰঞ্ঞে ৱিহৰসি, অপৱিদ্ধংৱ ৱনস্মিং দাৰুকং;
তস্স তে বহুকা পিহযন্তি, নেৰযিকা ৱিয সগ্গগামিন’’ন্তি. (সং. নি. ১.২২৯) –
ৱুত্তং ইমং গাথং সুত্ৱা পুনদিৱসে সত্থাৰং উপসঙ্কমিত্ৱা ৱন্দিত্ৱা নিসীদি. সত্থা তং পৱত্তিং ঞত্ৱা ঘৰাৱাসস্স দুক্খতং পকাসেতুকামো পঞ্চ দুক্খানি সমোধানেত্ৱা ইমং গাথমাহ –
৩০২. ‘‘দুপ্পব্বজ্জং দুৰভিৰমং, দুৰাৱাসা ঘৰা দুখা;
দুক্খোসমানসংৱাসো, দুক্খানুপতিতদ্ধগূ;
তস্মা ন চদ্ধগূ সিযা, ন চ দুক্খানুপতিতো সিযা’’তি.
তত্থ দুপ্পব্বজ্জন্তি অপ্পং ৱা মহন্তং ৱা ভোগক্খন্ধঞ্চেৱ ঞাতিপৰিৱট্টঞ্চ পহায ইমস্মিং সাসনে উৰং দত্ৱা পব্বজ্জং নাম দুক্খং. দুৰভিৰমন্তি এৱং পব্বজিতেনাপি ভিক্খাচৰিযায জীৱিতৱুত্তিং ঘটেন্তেন অপৰিমাণসীলক্খন্ধগোপনধম্মানুধম্মপ্পটিপত্তিপূৰণৱসেন অভিৰমিতুং দুক্খং. দুৰাৱাসাতি যস্মা পন ঘৰং আৱসন্তেন ৰাজূনং ৰাজকিচ্চং, ইস্সৰানং ইস্সৰকিচ্চং ৱহিতব্বং, পৰিজনা চেৱ ধম্মিকা সমণব্ৰাহ্মণা চ সঙ্গহিতব্বা. এৱং সন্তেপি ঘৰাৱাসো ছিদ্দঘটো ৱিয মহাসমুদ্দো ৱিয চ দুপ্পূৰো. তস্মা ঘৰাৱাসা নামেতে দুৰাৱাসা দুক্খা আৱসিতুং, তেনেৱ কাৰণেন দুক্খাতি অত্থো. দুক্খো সমানসংৱাসোতি গিহিনো ৱা হি যে জাতিগোত্তকুলভোগেহি পব্বজিতা ৱা সীলাচাৰবাহুসচ্চাদীহি সমানাপি হুত্ৱা ‘‘কোসি ত্ৱং, কোস্মি অহ’’ন্তিআদীনি ৱত্ৱা অধিকৰণপসুতা হোন্তি, তে অসমানা নাম, তেহি সদ্ধিং সংৱাসো দুক্খোতি অত্থো. দুক্খানুপতিতদ্ধগূতি যে ৱট্টসঙ্খাতং অদ্ধানং পটিপন্নত্তা অদ্ধগূ, তে দুক্খে অনুপতিতাৱ. তস্মা ন চদ্ধগূতি যস্মা দুক্খানুপতিতভাৱোপি দুক্খো অদ্ধগূভাৱোপি, তস্মা ৱট্টসঙ্খাতং অদ্ধানং গমনতায অদ্ধগূ ন ভৱেয্য, ৱুত্তপ্পকাৰেন দুক্খেন অনুপতিতোপি ন ভৱেয্যাতি অত্থো.
দেসনাৱসানে সো ভিক্খু পঞ্চসু ঠানেসু দস্সিতে দুক্খে নিব্বিন্দন্তো পঞ্চোৰম্ভাগিযানি পঞ্চ উদ্ধম্ভাগিযানি সংযোজনানি পদালেত্ৱা অৰহত্তে পতিট্ঠহীতি.
ৱজ্জিপুত্তকভিক্খুৱত্থু ছট্ঠং.