৬. পুণ্ণদাসীৱত্থু
সদা জাগৰমানানন্তি ইমং ধম্মদেসনং সত্থা গিজ্ঝকূটে ৱিহৰন্তো পুণ্ণং নাম ৰাজগহসেট্ঠিনো দাসিং আৰব্ভ কথেসি.
তস্সা কিৰ একদিৱসং কোট্টনত্থায বহুৱীহিং অদংসু. সা ৰত্তিম্পি দীপং জালেত্ৱা ৱীহিং কোট্টেন্তী ৱিস্সমনত্থায সেদতিন্তেন গত্তেন বহিৱাতে অট্ঠাসি. তস্মিং সমযে দব্বো মল্লপুত্তো ভিক্খূনং সেনাসনপঞ্ঞাপকো অহোসি. সো ধম্মস্সৱনং সুত্ৱা অত্তনো অত্তনো সেনাসনং গচ্ছন্তানং ভিক্খূনং অঙ্গুলিং জালেত্ৱা পুৰতো পুৰতো মগ্গদেসনত্থায গচ্ছন্তো ভিক্খূনং আলোকং নিম্মিনি. পুণ্ণা তেনালোকেন পব্বতে ৱিচৰন্তে ভিক্খূ দিস্ৱা ‘‘অহং তাৱ অত্তনো দুক্খেন উপদ্দুতা ইমাযপি ৱেলায নিদ্দং ন উপেমি, ভদ্দন্তা কিং কাৰণা ন নিদ্দাযন্তী’’তি চিন্তেত্ৱা ‘‘অদ্ধা কস্সচি ভিক্খুনো অফাসুকং ৱা ভৱিস্সতি, দীঘজাতিকেন ৱা উপদ্দৱো ভৱিস্সতী’’তি সঞ্ঞং কত্ৱা পাতোৱ কুণ্ডকং আদায উদকেন তেমেত্ৱা হত্থতলে পূৱং কত্ৱা অঙ্গাৰেসু পচিত্ৱা উচ্ছঙ্গে কত্ৱা তিত্থমগ্গে খাদিস্সামীতি ঘটং আদায তিত্থাভিমুখী পাযাসি. সত্থাপি গামং পিণ্ডায পৱিসিতুং তমেৱ মগ্গং পটিপজ্জি.
সা সত্থাৰং দিস্ৱা চিন্তেসি – ‘‘অঞ্ঞেসু দিৱসেসু সত্থৰি দিট্ঠেপি মম দেয্যধম্মো ন হোতি, দেয্যধম্মে সতি সত্থাৰং ন পস্সামি, ইদানি মে দেয্যধম্মো চ অত্থি, সত্থা চ সম্মুখীভূতো. সচে লূখং ৱা পণীতং ৱাতি অচিন্তেত্ৱা গণ্হেয্য, দদেয্যাহং ইমং পূৱ’’ন্তি ঘটং একমন্তে নিক্খিপিত্ৱা সত্থাৰং ৱন্দিত্ৱা, ‘‘ভন্তে, ইমং লূখং দানং পটিগ্গণ্হন্তা মম সঙ্গহং কৰোথা’’তি আহ. সত্থা আনন্দত্থেৰং ওলোকেত্ৱা তেন নীহৰিত্ৱা দিন্নং মহাৰাজদত্তিযং পত্তং উপনামেত্ৱা পূৱং গণ্হি. পুণ্ণাপি তং সত্থু পত্তে পতিট্ঠপেত্ৱাৱ পঞ্চপতিট্ঠিতেন ৱন্দিত্ৱা, ‘‘ভন্তে, তুম্হেহি দিট্ঠধম্মোযেৱ মে সমিজ্ঝতূ’’তি আহ. সত্থা ‘‘এৱং হোতূ’’তি ঠিতকোৱ অনুমোদনং অকাসি.
পুণ্ণাপি চিন্তেসি – ‘‘কিঞ্চাপি মে সত্থা সঙ্গহং কৰোন্তো পূৱং গণ্হি, ন পনিদং খাদিস্সতি. অদ্ধা পুৰতো কাকস্স ৱা সুনখস্স ৱা দত্ৱা ৰঞ্ঞো ৱা ৰাজপুত্তস্স ৱা গেহং গন্ত্ৱা পণীতভোজনং ভুঞ্জিস্সতী’’তি. সত্থাপি ‘‘কিং নু খো এসা চিন্তেসী’’তি তস্সা চিত্তাচাৰং ঞত্ৱা আনন্দত্থেৰং ওলোকেত্ৱা নিসীদনাকাৰং দস্সেসি. থেৰো চীৱৰং পঞ্ঞাপেত্ৱা অদাসি. সত্থা বহিনগৰেযেৱ নিসীদিত্ৱা ভত্তকিচ্চং অকাসি. দেৱতা সকলচক্কৱাড়গব্ভে দেৱমনুস্সানং উপকপ্পনকং ওজং মধুপটলং ৱিয পীড়েত্ৱা তত্থ পক্খিপিংসু. পুণ্ণা চ ওলোকেন্তী অট্ঠাসি. ভত্তকিচ্চাৱসানে থেৰো উদকং অদাসি. সত্থা কতভত্তকিচ্চো পুণ্ণং আমন্তেত্ৱা ‘‘কস্মা ত্ৱং পুণ্ণে মম সাৱকে পৰিভৱসী’’তি আহ. ন পৰিভৱামি, ভন্তেতি. অথ তযা মম সাৱকে ওলোকেত্ৱা কিং কথিতন্তি? ‘‘অহং তাৱ ইমিনা দুক্খুপদ্দৱেন নিদ্দং ন উপেমি, ভদ্দন্তা কিমত্থং নিদ্দং ন উপেন্তি, অদ্ধা কস্সচি অফাসুকং ৱা ভৱিস্সতি, দীঘজাতিকেন ৱা উপদ্দৱো ভৱিস্সতী’’তি এত্তকং মযা, ভন্তে, চিন্তিতন্তি. সত্থা তস্সা ৱচনং সুত্ৱা ‘‘পুণ্ণে ত্ৱং ন তাৱ দুক্খুপদ্দৱেন নিদ্দাযসি, মম সাৱকা সদা জাগৰিযমনুযুত্ততায ন নিদ্দাযন্তী’’তি ৱত্ৱা ইমং গাথমাহ –
২২৬. ‘‘সদা জাগৰমানানং, অহোৰত্তানুসিক্খিনং;
নিব্বানং অধিমুত্তানং, অত্থং গচ্ছন্তি আসৱা’’তি.
তত্থ অহোৰত্তানুসিক্খিনন্তি দিৱা চ ৰত্তিঞ্চ তিস্সো সিক্খা সিক্খমানানং. নিব্বানং অধিমুত্তানন্তি নিব্বানজ্ঝাসযানং. অত্থং গচ্ছন্তীতি এৱৰূপানং সব্বেপি আসৱা অত্থং ৱিনাসং নত্থিভাৱং গচ্ছন্তীতি অত্থো.
দেসনাৱসানে যথাঠিতা পুণ্ণা সোতাপত্তিফলে পতিট্ঠহি, সম্পত্তপৰিসাযপি সাত্থিকা ধম্মদেসনা অহোসীতি.
সত্থা কুণ্ডকঅঙ্গাৰপূৱেন ভত্তকিচ্চং কত্ৱা ৱিহাৰং অগমাসি. ভিক্খূ ধম্মসভাযং কথং সমুট্ঠাপেসুং ‘‘দুক্কৰং, আৱুসো, সম্মাসম্বুদ্ধেন কতং পুণ্ণায দিন্নেন কুণ্ডকঅঙ্গাৰপূৱেন ভত্তকিচ্চং কৰোন্তেনা’’তি. সত্থা আগন্ত্ৱা ‘‘কায নুত্থ, ভিক্খৱে, এতৰহি কথায সন্নিসিন্না’’তি পুচ্ছিত্ৱা ‘‘ইমায নামা’’তি ৱুত্তে ‘‘ন, ভিক্খৱে, ইদানেৱ, পুব্বেপি মযা ইমায দিন্নকুণ্ডকং পৰিভুত্তমেৱা’’তি ৱত্ৱা অতীতং আহৰিত্ৱা –
‘‘ভুত্ৱা তিণপৰিঘাসং, ভুত্ৱা আচামকুণ্ডকং;
এতং তে ভোজনং আসি, কস্মা দানি ন ভুঞ্জসি.
‘‘যত্থ পোসং ন জানন্তি, জাতিযা ৱিনযেন ৱা;
বহুং তত্থ মহাব্ৰহ্মে, অপি আচামকুণ্ডকং.
‘‘ত্ৱঞ্চ খো মং পজানাসি, যাদিসাযং হযুত্তমো;
জানন্তো জানমাগম্ম, ন তে ভক্খামি কুণ্ডক’’ন্তি. (জা. ১.৩.১০-১২) –
ইমং কুণ্ডকসিন্ধৱপোতকজাতকং ৱিত্থাৰেত্ৱা কথেসি.
পুণ্ণদাসীৱত্থু ছট্ঠং.