৭. অতুলউপাসকৱত্থু
পোৰাণমেতন্তি ইমং ধম্মদেসনং সত্থা জেতৱনে ৱিহৰন্তো অতুলং নাম উপাসকং আৰব্ভ কথেসি.
সো হি সাৱত্থিৱাসী উপাসকো পঞ্চসতউপাসকপৰিৱাৰো একদিৱসং তে উপাসকে আদায ধম্মস্সৱনত্থায ৱিহাৰং গন্ত্ৱা ৰেৱতত্থেৰস্স সন্তিকে ধম্মং সোতুকামো হুত্ৱা ৰেৱতত্থেৰং ৱন্দিত্ৱা নিসীদি. সো পনাযস্মা পটিসল্লানাৰামো সীহো ৱিয একচাৰো, তস্মা তেন সদ্ধিং ন কিঞ্চি কথেসি. সো ‘‘অযং থেৰো ন কিঞ্চি কথেসী’’তি কুদ্ধো উট্ঠায সাৰিপুত্তত্থেৰস্স সন্তিকং গন্ত্ৱা একমন্তং ঠিতো থেৰেন ‘‘কেনত্থেন আগতত্থা’’তি ৱুত্তে ‘‘অহং, ভন্তে, ইমে উপাসকে আদায ধম্মস্সৱনত্থায ৰেৱতত্থেৰং উপসঙ্কমিং, তস্স মে থেৰো ন কিঞ্চি কথেসি, স্ৱাহং তস্স কুজ্ঝিত্ৱা ইধাগতো, ধম্মং মে কথেথা’’তি আহ. অথ থেৰো ‘‘তেন হি উপাসকা নিসীদথা’’তি ৱত্ৱা বহুকং কত্ৱা অভিধম্মকথং কথেসি. উপাসকোপি ‘‘অভিধম্মকথা নাম অতিসণ্হা, থেৰো বহুং অভিধম্মমেৱ কথেসি, অম্হাকং ইমিনা কো অত্থো’’তি কুজ্ঝিত্ৱা পৰিসং আদায আনন্দত্থেৰস্স সন্তিকং অগমাসি.
থেৰেনাপি ‘‘কিং উপাসকা’’তি ৱুত্তে, ‘‘ভন্তে, মযং ধম্মস্সৱনত্থায ৰেৱতত্থেৰং উপসঙ্কমিম্হা, তস্স সন্তিকে আলাপসল্লাপমত্তম্পি অলভিত্ৱা কুদ্ধা সাৰিপুত্তত্থেৰস্স সন্তিকং অগমিম্হা, সোপি নো অতিসণ্হং বহুং অভিধম্মমেৱ কথেসি, ‘ইমিনা অম্হাকং কো অত্থো’তি এতস্সাপি কুজ্ঝিত্ৱা ইধাগমিম্হা, কথেহি নো, ভন্তে, ধম্মকথ’’ন্তি. তেন হি নিসীদিত্ৱা সুণাথাতি থেৰো তেসং সুৱিঞ্ঞেয্যং কত্ৱা অপ্পকমেৱ ধম্মং কথেসি. তে থেৰস্সপি কুজ্ঝিত্ৱা সত্থু সন্তিকং গন্ত্ৱা ৱন্দিত্ৱা একমন্তং নিসীদিংসু, অথ নে সত্থা আহ – ‘‘কস্মা উপাসকা আগতত্থা’’তি? ‘‘ধম্মস্সৱনায, ভন্তে’’তি. ‘‘সুতো পন ৱো ধম্মো’’তি? ‘‘ভন্তে, মযং আদিতো ৰেৱতত্থেৰং উপসঙ্কমিম্হা, সো অম্হেহি সদ্ধিং ন কিঞ্চি কথেসি, তস্স কুজ্ঝিত্ৱা সাৰিপুত্তত্থেৰং উপসঙ্কমিম্হা, তেন নো বহু অভিধম্মো কথিতো, তং অসল্লক্খেত্ৱা কুজ্ঝিত্ৱা আনন্দত্থেৰং উপসঙ্কমিম্হা, তেন নো অপ্পমত্তকোৱ ধম্মো কথিতো, তস্সপি কুজ্ঝিত্ৱা ইধাগতম্হা’’তি.
সত্থা তস্স কথং সুত্ৱা, ‘‘অতুল, পোৰাণতো পট্ঠায আচিণ্ণমেৱেতং, তুণ্হীভূতম্পি বহুকথম্পি মন্দকথম্পি গৰহন্তিযেৱ. একন্তং গৰহিতব্বোযেৱ ৱা হি পসংসিতব্বোযেৱ ৱা নত্থি. ৰাজানোপি একচ্চে নিন্দন্তি, একচ্চে পসংসন্তি. মহাপথৱিম্পি চন্দিমসূৰিযেপি আকাসাদযোপি চতুপৰিসমজ্ঝে নিসীদিত্ৱা ধম্মং কথেন্তম্পি সম্মাসম্বুদ্ধং একচ্চে গৰহন্তি, একচ্চে পসংসন্তি. অন্ধবালানঞ্হি নিন্দা ৱা পসংসা ৱা অপ্পমাণা, পণ্ডিতেন পন মেধাৱিনা নিন্দিতো নিন্দিতো নাম, পসংসিতো চ পসংসিতো নাম হোতী’’তি ৱত্ৱা ইমা গাথা অভাসি –
২২৭. ‘‘পোৰাণমেতং অতুল, নেতং অজ্জতনামিৱ;
নিন্দন্তি তুণ্হিমাসীনং, নিন্দন্তি বহুভাণিনং;
মিতভাণিম্পি নিন্দন্তি, নত্থি লোকে অনিন্দিতো.
২২৮. ‘‘ন চাহু ন চ ভৱিস্সতি, ন চেতৰহি ৱিজ্জতি;
একন্তং নিন্দিতো পোসো, একন্তং ৱা পসংসিতো.
২২৯. ‘‘যং চে ৱিঞ্ঞূ পসংসন্তি, অনুৱিচ্চ সুৱে সুৱে;
অচ্ছিদ্দৱুত্তিং মেধাৱিং, পঞ্ঞাসীলসমাহিতং.
২৩০. ‘‘নিক্খং জম্বোনদস্সেৱ, কো তং নিন্দিতুমৰহতি;
দেৱাপি নং পসংসন্তি, ব্ৰহ্মুনাপি পসংসিতো’’তি.
তত্থ পোৰাণমেতন্তি পুৰাণকং এতং. অতুলাতি তং উপাসকং নামেন আলপতি. নেতং অজ্জতনামিৱাতি ইদং নিন্দনং ৱা পসংসনং ৱা অজ্জতনং অধুনা উপ্পন্নং ৱিয ন হোতি. তুণ্হিমাসীনন্তি কিং এসো মূগো ৱিয বধিৰো ৱিয কিঞ্চি অজানন্তো ৱিয তুণ্হী হুত্ৱা নিসিন্নোতি নিন্দন্তি. বহুভাণিনন্তি কিং এস ৱাতাহততালপণ্ণং ৱিয তটতটাযতি, ইমস্স কথাপৰিযন্তোযেৱ নত্থীতি নিন্দন্তি. মিতভাণিম্পীতি কিং এস সুৱণ্ণহিৰঞ্ঞং ৱিয অত্তনো ৱচনং মঞ্ঞমানো একং ৱা দ্ৱে ৱা ৱত্ৱা তুণ্হী অহোসীতি নিন্দন্তি. এৱং সব্বথাপি ইমস্মিং লোকে অনিন্দিতো নাম নত্থীতি অত্থো. ন চাহূতি অতীতেপি নাহোসি, অনাগতেপি ন ভৱিস্সতি.
যং চে ৱিঞ্ঞূতি বালানং নিন্দা ৱা পসংসা ৱা অপ্পমাণা, যং পন পণ্ডিতা দিৱসে দিৱসে অনুৱিচ্চ নিন্দকাৰণং ৱা পসংসকাৰণং ৱা জানিত্ৱা পসংসন্তি, অচ্ছিদ্দায ৱা সিক্খায অচ্ছিদ্দায ৱা জীৱিতৱুত্তিযা সমন্নাগতত্তা অচ্ছিদ্দৱুত্তিং ধম্মোজপঞ্ঞায সমন্নাগতত্তা মেধাৱিং লোকিযলোকুত্তৰপঞ্ঞায চেৱ চতুপাৰিসুদ্ধিসীলেন চ সমন্নাগতত্তা পঞ্ঞাসীলসমাহিতং পসংসন্তি, তং সুৱণ্ণদোসৱিৰহিতং ঘট্টনমজ্জনক্খমং জম্বোনদনিক্খং ৱিয কো নিন্দিতুমৰহতীতি অত্থো. দেৱাপীতি দেৱতাপি পণ্ডিতমনুস্সাপি তং ভিক্খুং উপট্ঠায থোমেন্তি পসংসন্তি. ব্ৰহ্মুনাপীতি ন কেৱলং দেৱমনুস্সেহি, দসসহস্সচক্কৱাড়ে মহাব্ৰহ্মুনাপি এস পসংসিতোযেৱাতি অত্থো.
দেসনাৱসানে পঞ্চসতাপি উপাসকা সোতাপত্তিফলে পতিট্ঠহিংসূতি.
অতুলউপাসকৱত্থু সত্তমং.