৯. চিঞ্চমাণৱিকাৱত্থু

একং ধম্মন্তি ধম্মদেসনং সত্থা জেতৱনে ৱিহৰন্তো চিঞ্চমাণৱিকং আৰব্ভ কথেসি.

পঠমবোধিযঞ্হি দসবলস্স পুথুভূতেসু সাৱকেসু অপ্পমাণেসু দেৱমনুস্সেসু অৰিযভূমিং ওক্কন্তেসু পত্থটে গুণসমুদযে মহালাভসক্কাৰো উদপাদি. তিত্থিযা সূৰিযুগ্গমনে খজ্জোপনকসদিসা অহেসুং হতলাভসক্কাৰা. তে অন্তৰৱীথিযং ঠত্ৱা ‘‘কিং সমণো গোতমোৱ বুদ্ধো, মযম্পি বুদ্ধা, কিং তস্সেৱ দিন্নং মহপ্ফলং, অম্হাকম্পি দিন্নং মহপ্ফলমেৱ, অম্হাকম্পি দেথ সক্কৰোথা’’তি এৱং মনুস্সে ৱিঞ্ঞাপেন্তাপি লাভসক্কাৰং অলভিত্ৱা ৰহো সন্নিপতিত্ৱা ‘‘কেন নু খো উপাযেন সমণস্স গোতমস্স মনুস্সানং অন্তৰে অৱণ্ণং উপ্পাদেত্ৱা লাভসক্কাৰং নাসেয্যামা’’তি চিন্তযিংসু.

তদা সাৱত্থিযং চিঞ্চমাণৱিকা নামেকা পৰিব্বাজিকা উত্তমৰূপধৰা সোভগ্গপ্পত্তা দেৱচ্ছৰা ৱিয. অস্সা সৰীৰতো ৰস্মিযো নিচ্ছৰন্তি. অথেকো খৰমন্তী এৱমাহ – ‘‘চিঞ্চমাণৱিকং পটিচ্চ সমণস্স গোতমস্স অৱণ্ণং উপ্পাদেত্ৱা লাভসক্কাৰং নাসেস্সামা’’তি. তে ‘‘অত্থেকো উপাযো’’তি সম্পটিচ্ছিংসু. অথ সা তিত্থিযাৰামং গন্ত্ৱা ৱন্দিত্ৱা অট্ঠাসি, তিত্থিযা তায সদ্ধিং ন কথেসুং. সা ‘‘কো নু খো মে দোসো’’তি যাৱততিযং ‘‘ৱন্দামি, অয্যা’’তি ৱত্ৱা, ‘‘অয্যা, কো নু খো মে দোসো, কিং মযা সদ্ধিং ন কথেথা’’তি আহ. ‘‘ভগিনি, সমণং গোতমং অম্হে ৱিহেঠযন্তং হতলাভসক্কাৰে কত্ৱা ৱিচৰন্তং ন জানাসী’’তি? ‘‘ন জানামি, অয্যা, কিং পনেত্থ মযা কত্তব্ব’’ন্তি. ‘‘সচে ত্ৱং, ভগিনি, অম্হাকং সুখমিচ্ছসি, অত্তানং পটিচ্চ সমণস্স গোতমস্স অৱণ্ণং উপ্পাদেত্ৱা লাভসক্কাৰং নাসেহী’’তি.

সা ‘‘সাধু, অয্যা, ময্হংৱেসো ভাৰো, মা চিন্তযিত্থা’’তি ৱত্ৱা পক্কমিত্ৱা ইত্থিমাযাসু কুসলতায ততো পট্ঠায সাৱত্থিৱাসীনং ধম্মকথং সুত্ৱা জেতৱনা নিক্খমনসমযে ইন্দগোপকৱণ্ণং পটং পাৰুপিত্ৱা গন্ধমালাদিহত্থা জেতৱনাভিমুখী গচ্ছতি. ‘‘ইমায ৱেলায কুহিং গচ্ছসী’’তি ৱুত্তে, ‘‘কিং তুম্হাকং মম গমনট্ঠানেনা’’তি ৱত্ৱা জেতৱনসমীপে তিত্থিযাৰামে ৱসিত্ৱা পাতোৱ ‘‘অগ্গৱন্দনং ৱন্দিস্সামা’’তি নগৰা নিক্খমন্তে উপাসকজনে জেতৱনস্স অন্তোৱুট্ঠা ৱিয হুত্ৱা নগৰং পৱিসতি. ‘‘কুহিং ৱুট্ঠাসী’’তি ৱুত্তে, ‘‘কিং তুম্হাকং মম ৱুট্ঠট্ঠানেনা’’তি ৱত্ৱা মাসদ্ধমাসচ্চযেন পুচ্ছিযমানা জেতৱনে সমণেন গোতমেন সদ্ধিং একগন্ধকুটিযা ৱুট্ঠাম্হীতি. পুথুজ্জনানং ‘‘সচ্চং নু খো এতং, নো’’তি কঙ্খং উপ্পাদেত্ৱা তেমাসচতুমাসচ্চযেন পিলোতিকাহি উদৰং ৱেঠেত্ৱা গব্ভিনিৱণ্ণং দস্সেত্ৱা উপৰি ৰত্তপটং পাৰুপিত্ৱা ‘‘সমণং গোতমং পটিচ্চ গব্ভো উপ্পন্নো’’তি অন্ধবালে সদ্দহাপেত্ৱা অট্ঠনৱমাসচ্চযেন উদৰে দাৰুমণ্ডলিকং বন্ধিত্ৱা উপৰি পটং পাৰুপিত্ৱা হত্থপাদপিট্ঠিযো গোহনুকেন কোট্টাপেত্ৱা উস্সদে দস্সেত্ৱা কিলন্তিন্দ্ৰিযা হুত্ৱা সাযন্হসমযে তথাগতে অলঙ্কতধম্মাসনে নিসীদিত্ৱা ধম্মং দেসেন্তে ধম্মসভং গন্ত্ৱা তথাগতস্স পুৰতো ঠত্ৱা, ‘‘মহাসমণ, মহাজনস্স তাৱ ধম্মং দেসেসি, মধুৰো তে সদ্দো, সম্ফুসিতং দন্তাৱৰণং. অহং পন তং পটিচ্চ গব্ভং লভিত্ৱা পৰিপুণ্ণগব্ভা জাতা, নেৱ মে সূতিঘৰং জানাসি, সপ্পিতেলাদীনি সযং অকৰোন্তো উপট্ঠাকানম্পি অঞ্ঞতৰং কোসলৰাজানং ৱা অনাথপিণ্ডিকং ৱা ৱিসাখং উপাসিকং ৱা ‘ইমিস্সা চিঞ্চমাণৱিকায কত্তব্বযুত্তকং কৰোহী’তি ন ৱদেসি, অভিৰমিতুংযেৱ জানাসি, গব্ভপৰিহাৰং ন জানাসী’’তি গূথপিণ্ডং গহেত্ৱা চন্দমণ্ডলং দূসেতুং ৱাযমন্তী ৱিয পৰিসমজ্ঝে তথাগতং অক্কোসি. তথাগতো ধম্মকথং ঠপেত্ৱা সীহো ৱিয অভিনদন্তো, ‘‘ভগিনি, তযা কথিতস্স তথভাৱং ৱা ৱিতথভাৱং ৱা অহমেৱ চ ত্ৱঞ্চ জানামা’’তি আহ. ‘‘আম, মহাসমণ, তযা চ মযা চ ঞাতভাৱেনেতং জাত’’ন্তি.

তস্মিং খণে সক্কস্স আসনং উণ্হাকাৰং দস্সেসি. সো আৱজ্জমানো ‘‘চিঞ্চমাণৱিকা তথাগতং অভূতেন অক্কোসতী’’তি ঞত্ৱা ‘‘ইদং ৱত্থুং সোধেস্সামী’’তি চতূহি দেৱপুত্তেহি সদ্ধিং আগমি. দেৱপুত্তা মূসিকপোতকা হুত্ৱা দাৰুমণ্ডলিকস্স বন্ধনৰজ্জুকে একপ্পহাৰেনেৱ ছিন্দিংসু, পাৰুতপটং ৱাতো উক্খিপি, দাৰুমণ্ডলিকং পতমানং তস্সা পাদপিট্ঠিযং পতি, উভো অগ্গপাদা ছিজ্জিংসু. মনুস্সা ‘‘ধী কাড়কণ্ণি, সম্মাসম্বুদ্ধং অক্কোসী’’তি সীসে খেড়ং পাতেত্ৱা লেড্ডুদণ্ডাদিহত্তা জেতৱনা নীহৰিংসু. অথস্সা তথাগতস্স চক্খুপথং অতিক্কন্তকালে মহাপথৱী ভিজ্জিত্ৱা ৱিৱৰমদাসি, অৱীচিতো অগ্গিজালা উট্ঠহি. সা কুলদত্তিযং কম্বলং পাৰুপমানা ৱিয গন্ত্ৱা অৱীচিম্হি নিব্বত্তি. অঞ্ঞতিত্থিযানং লাভসক্কাৰো পৰিহাযি, দসবলস্স ভিয্যোসোমত্তায ৱড্ঢি. পুনদিৱসে ধম্মসভাযং কথং সমুট্ঠাপেসুং, ‘‘আৱুসো, চিঞ্চমাণৱিকা এৱং উড়াৰগুণং অগ্গদক্খিণেয্যং সম্মাসম্বুদ্ধং অভূতেন অক্কোসিত্ৱা মহাৱিনাসং পত্তা’’তি. সত্থা আগন্ত্ৱা ‘‘কায নুত্থ, ভিক্খৱে, এতৰহি কথায সন্নিসিন্না’’তি পুচ্ছিত্ৱা ‘‘ইমায নামা’’তি ৱুত্তে ‘‘ন, ভিক্খৱে, ইদানেৱ, পুব্বেপি এসা মং অভূতেন অক্কোসিত্ৱা ৱিনাসং পত্তাযেৱা’’তি ৱত্ৱা –

‘‘নাদট্ঠা পৰতো দোসং, অণুং থূলানি সব্বসো;

ইস্সৰো পণযে দণ্ডং, সামং অপ্পটিৱেক্খিযা’’তি. –

ইমং দ্ৱাদসনিপাতে মহাপদুমজাতকং (জা. ১.১২.১০৬) ৱিত্থাৰেত্ৱা কথেসি –

তদা কিৰেসা মহাপদুমকুমাৰস্স বোধিসত্তস্স মাতু সপত্তী ৰঞ্ঞো অগ্গমহেসী হুত্ৱা মহাসত্তং অসদ্ধম্মেন নিমন্তেত্ৱা তস্স মনং অলভিত্ৱা অত্তনাৱ অত্তনি ৱিপ্পকাৰং কত্ৱা গিলানালযং দস্সেত্ৱা ‘‘তৱ পুত্তো মং অনিচ্ছন্তিং ইমং ৱিপ্পকাৰং পাপেসী’’তি ৰঞ্ঞো আৰোচেসি. ৰাজা কুদ্ধো মহাসত্তং চোৰপপাতে খিপি. অথ নং পব্বতকুচ্ছিযং অধিৱত্থা দেৱতা পটিগ্গহেত্ৱা নাগৰাজস্স ফণগব্ভে পতিট্ঠপেসি. নাগৰাজা তং নাগভৱনং নেত্ৱা উপড্ঢৰজ্জেন সম্মানেসি. সো তত্থ সংৱচ্ছৰং ৱসিত্ৱা পব্বজিতুকামো হিমৱন্তপ্পদেসং পত্ৱা পব্বজিত্ৱা ঝানাভিঞ্ঞাযো নিব্বত্তেসি. অথ নং একো ৱনচৰকো দিস্ৱা ৰঞ্ঞো আৰোচেসি. ৰাজা তস্স সন্তিকং গন্ত্ৱা কতপটিসন্থাৰো সব্বং তং পৱত্তিং ঞত্ৱা মহাসত্তং ৰজ্জেন নিমন্তেত্ৱা তেন ‘‘ময্হং ৰজ্জেন কিচ্চং নত্থি, ত্ৱং পন দস ৰাজধম্মে অকোপেত্ৱা অগতিগমনং পহায ধম্মেন ৰজ্জং কাৰেহী’’তি ওৱদিতো উট্ঠাযাসনা ৰোদিত্ৱা নগৰং গচ্ছন্তো অন্তৰামগ্গে অমচ্চে পুচ্ছি – ‘‘অহং কং নিস্সায এৱং আচাৰসম্পন্নেন পুত্তেন ৱিযোগং পত্তো’’তি? ‘‘অগ্গমহেসিং নিস্সায, দেৱা’’তি. ৰাজা তং উদ্ধংপাদং গহেত্ৱা চোৰপপাতে খিপাপেত্ৱা নগৰং পৱিসিত্ৱা ধম্মেন ৰজ্জং কাৰেসি. তদা মহাপদুমকুমাৰো সত্থা অহোসি, মাতু সপত্তী চিঞ্চমাণৱিকাতি.

সত্থা ইমমত্থং পকাসেত্ৱা, ‘‘ভিক্খৱে, একং ধম্মঞ্হি সচ্চৱচনং পহায মুসাৱাদে পতিট্ঠিতানং ৱিস্সট্ঠপৰলোকানং অকত্তব্বপাপকম্মং নাম নত্থী’’তি ৱত্ৱা ইমং গাথমাহ –

১৭৬. ‘‘একং ধম্মং অতীতস্স, মুসাৱাদিস্স জন্তুনো;

ৱিতিণ্ণপৰলোকস্স, নত্থি পাপং অকাৰিয’’ন্তি.

তত্থ একং ধম্মন্তি সচ্চং. মুসাৱাদিস্সাতি যস্স দসসু ৱচনেসু একম্পি সচ্চং নত্থি, এৱৰূপস্স মুসাৱাদিনো. ৱিতিণ্ণপৰলোকস্সাতি ৱিস্সট্ঠপৰলোকস্স. এৱৰূপো হি মনুস্সসম্পত্তিং দেৱসম্পত্তিং অৱসানে নিব্বানসম্পত্তিন্তি ইমা তিস্সোপি সম্পত্তিযো ন পস্সতি. নত্থি পাপন্তি তস্স এৱৰূপস্স ইদং নাম পাপং অকত্তব্বন্তি নত্থি.

দেসনাৱসানে বহূ সোতাপত্তিফলাদীনি পাপুণিংসূতি.

চিঞ্চমাণৱিকাৱত্থু নৱমং.