৩. পধানিকতিস্সত্থেৰৱত্থু

অত্তানঞ্চেতি ইমং ধম্মদেসনং সত্থা জেতৱনে ৱিহৰন্তো পধানিকতিস্সত্থেৰং আৰব্ভ কথেসি.

সো কিৰ সত্থু সন্তিকে কম্মট্ঠানং গহেত্ৱা পঞ্চসতে ভিক্খূ আদায অৰঞ্ঞে ৱস্সং উপগন্ত্ৱা, ‘‘আৱুসো, ধৰমানকস্স বুদ্ধস্স সন্তিকে ৱো কম্মট্ঠানং গহিতং, অপ্পমত্তাৱ সমণধম্মং কৰোথা’’তি ওৱদিত্ৱা সযং গন্ত্ৱা নিপজ্জিত্ৱা সুপতি. তে ভিক্খূ পঠমযামে চঙ্কমিত্ৱা মজ্ঝিমযামে ৱিহাৰং পৱিসন্তি. সো নিদ্দাযিত্ৱা পবুদ্ধকালে তেসং সন্তিকং গন্ত্ৱা ‘‘কিং তুম্হে ‘নিপজ্জিত্ৱা নিদ্দাযিস্সামা’তি আগতা, সীঘং নিক্খমিত্ৱা সমণধম্মং কৰোথা’’তি ৱত্ৱা সযং গন্ত্ৱা তথেৱ সুপতি. ইতৰে মজ্ঝিমযামে বহি চঙ্কমিত্ৱা পচ্ছিমযামে ৱিহাৰং পৱিসন্তি. সো পুনপি পবুজ্ঝিত্ৱা তেসং সন্তিকং গন্ত্ৱা তে ৱিহাৰা নীহৰিত্ৱা সযং পুন গন্ত্ৱা তথেৱ সুপতি. তস্মিং নিচ্চকালং এৱং কৰোন্তে তে ভিক্খূ সজ্ঝাযং ৱা কম্মট্ঠানং ৱা মনসিকাতুং নাসক্খিংসু, চিত্তং অঞ্ঞথত্তং অগমাসি. তে ‘‘অম্হাকং আচৰিযো অতিৱিয আৰদ্ধৱীৰিযো, পৰিগ্গণ্হিস্সাম ন’’ন্তি পৰিগ্গণ্হন্তা তস্স কিৰিযং দিস্ৱা ‘‘নট্ঠম্হা, আৱুসো, আচৰিযো নো তুচ্ছৰৱং ৰৱতী’’তি ৱদিংসু. তেসং অতিৱিয নিদ্দায কিলমন্তানং একভিক্খুপি ৱিসেসং নিব্বত্তেতুং নাসক্খি. তে ৱুট্ঠৱস্সা সত্থু সন্তিকং গন্ত্ৱা সত্থাৰা কতপটিসন্থাৰা ‘‘কিং, ভিক্খৱে, অপ্পমত্তা হুত্ৱা সমণধম্মং কৰিত্থা’’তি পুচ্ছিতা তমত্থং আৰোচেসুং. সত্থা ‘‘ন, ভিক্খৱে, ইদানেৱ, পুব্বেপেস তুম্হাকং অন্তৰাযমকাসিযেৱা’’তি ৱত্ৱা তেহি যাচিতো –

‘‘অমাতাপিতৰসংৱড্ঢো, অনাচেৰকুলে ৱসং;

নাযং কালং অকালং ৱা, অভিজানাতি কুক্কুটো’’তি. (জা. ১.১.১১৯) –

ইমং অকালৰাৱিকুক্কুটজাতকং ৱিত্থাৰেত্ৱা কথেসি. ‘‘তদা হি সো কুক্কুটো অযং পধানিকতিস্সত্থেৰো অহোসি, ইমে পঞ্চ সতা ভিক্খূ তে মাণৱা অহেসুং, দিসাপামোক্খো আচৰিযো অহমেৱা’’তি সত্থা ইমং জাতকং ৱিত্থাৰেত্ৱা, ‘‘ভিক্খৱে, পৰং ওৱদন্তেন নাম অত্তা সুদন্তো কাতব্বো. এৱং ওৱদন্তো হি সুদন্তো হুত্ৱা দমেতি নামা’’তি ৱত্ৱা ইমং গাথমাহ –

১৫৯. ‘‘অত্তানঞ্চে তথা কযিৰা, যথাঞ্ঞমনুসাসতি;

সুদন্তো ৱত দমেথ, অত্তা হি কিৰ দুদ্দমো’’তি.

তস্সত্থো – যো হি ভিক্খু ‘‘পঠমযামাদীসু চঙ্কমিতব্ব’’ন্তি ৱত্ৱা পৰং ওৱদতি, সযং চঙ্কমনাদীনি অধিট্ঠহন্তো অত্তানঞ্চে তথা কযিৰা, যথাঞ্ঞমনুসাসতি, এৱং সন্তে সুদন্তো ৱত দমেথাতি যেন গুণেন পৰং অনুসাসতি, তেন অত্তনা সুদন্তো হুত্ৱা দমেয্য. অত্তা হি কিৰ দুদ্দমোতি অযঞ্হি অত্তা নাম দুদ্দমো. তস্মা যথা সো সুদন্তো হোতি, তথা দমেতব্বোতি.

দেসনাৱসানে পঞ্চ সতাপি তে ভিক্খূ অৰহত্তং পাপুণিংসূতি.

পধানিকতিস্সত্থেৰৱত্থু ততিযং.