৮. বহুভণ্ডিকভিক্খুৱত্থু

ন নগ্গচৰিযাতি ইমং ধম্মদেসনং সত্থা জেতৱনে ৱিহৰন্তো বহুভণ্ডিকং ভিক্খুং আৰব্ভ কথেসি.

সাৱত্থিৱাসী কিৰেকো কুটুম্বিকো ভৰিযায কালকতায পব্বজি. সো পব্বজন্তো অত্তনো পৰিৱেণঞ্চ অগ্গিসালঞ্চ ভণ্ডগব্ভঞ্চ কাৰেত্ৱা সব্বম্পি ভণ্ডগব্ভং সপ্পিমধুতেলাদীহি পূৰেত্ৱা পব্বজি, পব্বজিত্ৱা চ পন অত্তনো দাসে পক্কোসাপেত্ৱা যথাৰুচিকং আহাৰং পচাপেত্ৱা ভুঞ্জতি. বহুভণ্ডো চ বহুপৰিক্খাৰো চ অহোসি. ৰত্তিং অঞ্ঞং নিৱাসনপাৰুপনং হোতি, দিৱা অঞ্ঞং নিৱাসনপাৰুপনং হোতি, দিৱা অঞ্ঞং ৱিহাৰপচ্চন্তে ৱসতি. তস্সেকদিৱসং চীৱৰপচ্চত্থৰণানি সুক্খাপেন্তস্স সেনাসনচাৰিকং আহিণ্ডন্তা ভিক্খূ পস্সিত্ৱা ‘‘কস্সিমানি, আৱুসো’’তি পুচ্ছিত্ৱা ‘‘ময্হ’’ন্তি ৱুত্তে, ‘‘আৱুসো, ভগৱতা তিচীৱৰানি অনুঞ্ঞাতানি, ত্ৱঞ্চ পন এৱং অপ্পিচ্ছস্স বুদ্ধস্স সাসনে পব্বজিত্ৱা এৱং বহুপৰিক্খাৰো জাতো’’তি তং সত্থু সন্তিকং নেত্ৱা, ‘‘ভন্তে, অযং ভিক্খু অতিবহুভণ্ডো’’তি আৰোচেসুং. সত্থা ‘‘সচ্চং কিৰ তং ভিক্খূ’’তি পুচ্ছিত্ৱা ‘‘সচ্চং, ভন্তে’’তি ৱুত্তে আহ – ‘‘কস্মা পন ত্ৱং, ভিক্খু, মযা অপ্পিচ্ছতায ধম্মে দেসিতে এৱং বহুভণ্ডো জাতো’’তি. সো তাৱত্তকেনেৱ কুপিতো ‘‘ইমিনা দানি নীহাৰেন চৰিস্সামী’’তি পাৰুপনং ছড্ডেত্ৱা পৰিসমজ্ঝে একচীৱৰো অট্ঠাসি. অথ নং সত্থা উপত্থম্ভযমানো ননু ত্ৱং ভিক্খু পুব্বে হিৰোত্তপ্পগৱেসকো দকৰক্খসকালেপি হিৰোত্তপ্পং গৱেসমানো দ্ৱাদস ৱস্সানি ৱিহাসি, কস্মা ইদানি এৱং গৰুকে বুদ্ধসাসনে পব্বজিত্ৱা চতুপৰিসমজ্ঝে পাৰুপনং ছড্ডেত্ৱা হিৰোত্তপ্পং পহায ঠিতোসীতি. সো সত্থু ৱচনং সুত্ৱা হিৰোত্তপ্পং পচ্চুপট্ঠাপেত্ৱা তং চীৱৰং পাৰুপিত্ৱা সত্থাৰং ৱন্দিত্ৱা একমন্তং নিসীদি. ভিক্খূ তস্স অত্থস্স আৱিভাৱত্থং ভগৱন্তং যাচিংসু. ভগৱা অতীতং আহৰিত্ৱা কথেসি –

অতীতে কিৰ বাৰাণসিৰঞ্ঞো অগ্গমহেসিযা কুচ্ছিস্মিং বোধিসত্তো পটিসন্ধিং গণ্হি. তস্স নামগ্গহণদিৱসে মহিংসকুমাৰোতি নামং কৰিংসু. তস্স কনিট্ঠভাতা চন্দকুমাৰো নাম অহোসি. তেসং মাতৰি কালকতায ৰাজা অঞ্ঞং অগ্গমহেসিট্ঠানে ঠপেসি. সাপি পুত্তং ৱিজাযি, সূৰিযকুমাৰোতিস্স নামং কৰিংসু. তং দিস্ৱা ৰাজা তুট্ঠো ‘‘পুত্তস্স তে ৱৰং দম্মী’’তি আহ. সাপি খো, ‘‘দেৱ, ইচ্ছিতকালে গণ্হিস্সামী’’তি ৱত্ৱা পুত্তস্স ৱযপ্পত্তকালে ৰাজানং আহ – ‘‘দেৱেন ময্হং পুত্তস্স জাতকালে ৱৰো দিন্নো, ইদানি মে পুত্তস্স ৰজ্জং দেহী’’তি. ৰাজা ‘‘মম দ্ৱে পুত্তা অগ্গিক্খন্ধা ৱিয জলন্তা ৱিচৰন্তি, ন সক্কা তস্স ৰজ্জং দাতু’’ন্তি পটিক্খিপিত্ৱাপি তং পুনপ্পুনং যাচমানমেৱ দিস্ৱা ‘‘অযং মে পুত্তানং অনত্থম্পি কৰেয্যা’’তি পুত্তে পক্কোসাপেত্ৱা, ‘‘তাতা, অহং সূৰিযকুমাৰস্স জাতকালে ৱৰং অদাসিং, ইদানিস্স মাতা ৰজ্জং যাচতি, অহং তস্স ন দাতুকামো, তস্স মাতা তুম্হাকং অনত্থম্পি কৰেয্য, গচ্ছথ তুম্হে, অৰঞ্ঞে ৱসিত্ৱা মমচ্চযেনাগন্ত্ৱা ৰজ্জং গণ্হথা’’তি উয্যোজেসি. তে পিতৰং ৱন্দিত্ৱা পাসাদা ওতৰন্তে ৰাজঙ্গণে কীড়মানো সূৰিযকুমাৰো দিস্ৱা তং কাৰণং ঞত্ৱা তেহি সদ্ধিং নিক্খমি. তেসং হিমৱন্তং পৱিট্ঠকালে বোধিসত্তো মগ্গা ওক্কম্ম অঞ্ঞতৰস্মিং ৰুক্খমূলে নিসীদিত্ৱা সূৰিযকুমাৰং আহ – ‘‘তাত, এতং সৰং গন্ত্ৱা ন্হত্ৱা চ পিৱিত্ৱা চ অম্হাকম্পি পদুমিনিপণ্ণেহি উদকং আহৰা’’তি. সো পন সৰো ৱেস্সৱণ্ণস্স সন্তিকা একেন দকৰক্খসেন লদ্ধো হোতি. ৱেস্সৱণ্ণো চ তং আহ – ‘‘ঠপেত্ৱা দেৱধম্মজাননকে যে চ অঞ্ঞে ইমং সৰং ওতৰন্তি, তে খাদিতুং লভসী’’তি. ততো পট্ঠায সো তং সৰং ওতিণ্ণোতিণ্ণে দেৱধম্মে পুচ্ছিত্ৱা অজানন্তে খাদতি, সূৰিযকুমাৰোপি তং সৰং অৱীমংসিত্ৱাৱ ওতৰি, তেন চ ‘‘দেৱধম্মে জানাসী’’তি পুচ্ছিতো ‘‘দেৱধম্মা নাম চন্দিমসূৰিযা’’তি আহ. অথ নং ‘‘ত্ৱং দেৱধম্মে ন জানাসী’’তি উদকং পৱেসেত্ৱা অত্তনো ভৱনে ঠপেসি. বোধিসত্তোপি তং চিৰাযন্তং দিস্ৱা চন্দকুমাৰং পেসেসি. সোপি তেন ‘‘দেৱধম্মে জানাসী’’তি পুচ্ছিতো ‘‘দেৱধম্মা নাম চতস্সো দিসা’’তি আহ. দকৰক্খসো তম্পি উদকং পৱেসেত্ৱা তত্থেৱ ঠপেসি.

বোধিসত্তো তস্মিম্পি চিৰাযন্তে ‘‘অন্তৰাযেন ভৱিতব্ব’’ন্তি সযং গন্ত্ৱা দ্ৱিন্নম্পি ওতৰণপদংযেৱ দিস্ৱা ‘‘অযং সৰো ৰক্খসপৰিগ্গহিতো’’তি ঞত্ৱা খগ্গং সন্নয্হিত্ৱা ধনুং গহেত্ৱা অট্ঠাসি. ৰক্খসো তং অনোতৰন্তং দিস্ৱা ৱনকম্মিকপুৰিসৱেসেনাগন্ত্ৱা আহ – ‘‘ভো পুৰিস, ত্ৱং মগ্গকিলন্তো, কস্মা ইমং সৰং ওতৰিত্ৱা ন্হত্ৱা চ পিৱিত্ৱা চ ভিসমুলালং খাদিত্ৱা পুপ্ফানি পিলন্ধিত্ৱা ন গচ্ছসী’’তি. বোধিসত্তো তং দিস্ৱাৱ ‘‘এস সো যক্খো’’তি ঞত্ৱা ‘‘তযা মে ভাতৰো গহিতা’’তি আহ. আম, মযা গহিতাতি. কিং কাৰণাতি? অহং ইমং সৰং ওতিণ্ণোতিণ্ণে লভামীতি. কিং পন সব্বেৱ লভসীতি? দেৱধম্মজাননকে ঠপেত্ৱা অৱসেসে লভামীতি. অত্থি পন তে দেৱধম্মেহি অত্থোতি? আম, অত্থীতি. অহং কথেস্সামীতি. তেন হি কথেহীতি. ন সক্কা কিলিট্ঠেন গত্তেন কথেতুন্তি. যক্খো বোধিসত্তং ন্হাপেত্ৱা পানীযং পাযেত্ৱা অলঙ্কৰিত্ৱা অলঙ্কতমণ্ডপমজ্ঝে পল্লঙ্কং আৰোপেত্ৱা সযমস্স পাদমূলে নিসীদি. অথ নং বোধিসত্তো ‘‘সক্কচ্চং সুণাহী’’তি ৱত্ৱা ইমং গাথমাহ –

‘‘হিৰিওত্তপ্পসম্পন্না, সুক্কধম্মসমাহিতা;

সন্তো সপ্পুৰিসা লোকে, দেৱধম্মাতি ৱুচ্চৰে’’তি. (জা. ১.১.৬);

যক্খো ইমং ধম্মদেসনং সুত্ৱা পসন্নো বোধিসত্তং আহ – ‘‘পণ্ডিত, অহং তে পসন্নো, একং ভাতৰং দম্মি, কতৰং আনেমী’’তি? ‘‘কনিট্ঠং আনেহী’’তি. পণ্ডিত, ত্ৱং কেৱলং দেৱধম্মে জানাসিযেৱ, ন পন তেসু ৱত্তসীতি. কিং কাৰণাতি? যস্মা জেট্ঠং ঠপেত্ৱা কনিট্ঠং আহৰাপেন্তো জেট্ঠাপচাযিককম্মং ন কৰোসীতি, দেৱধম্মে চাহং যক্খ জানামি, তেসু চ ৱত্তামি. মযঞ্হি এতং নিস্সায ইমং অৰঞ্ঞং পৱিট্ঠা. এতস্স হি অত্থায অম্হাকং পিতৰং এতস্স মাতা ৰজ্জং যাচি, অম্হাকং পন পিতা তং ৱৰং অদত্ৱা অম্হাকং অনুৰক্খণত্থায অৰঞ্ঞে ৱাসং অনুজানি, সো কুমাৰো অনিৱত্তিত্ৱা অম্হেহি সদ্ধিং আগতো. ‘‘তং অৰঞ্ঞে একো যক্খো খাদী’’তি ৱুত্তেপি ন কোচি সদ্দহিস্সতি. তেনাহং গৰহভযভীতো তমেৱাহৰাপেমীতি. যক্খো বোধিসত্তস্স পসীদিত্ৱা ‘‘সাধু পণ্ডিত, ত্ৱমেৱ দেৱধম্মে জানাসি, দেৱধম্মেসু চ ৱত্তসী’’তি দ্ৱে ভাতৰো আনেত্ৱা অদাসি. অথ নং বোধিসত্তো যক্খভাৱে আদীনৱং কথেত্ৱা পঞ্চসু সীলেসু পতিট্ঠাপেসি. সো তেন সুসংৱিহিতাৰক্খো তস্মিং অৰঞ্ঞে ৱসিত্ৱা পিতৰি কালকতে যক্খং আদায বাৰাণসিং গন্ত্ৱা ৰজ্জং গহেত্ৱা চন্দকুমাৰস্স উপৰজ্জং, সূৰিযকুমাৰস্স সেনাপতিট্ঠানং দত্ৱা যক্খস্স ৰমণীযে ঠানে আযতনং কাৰাপেত্ৱা যথা সো লাভগ্গপ্পত্তো হোতি, তথা অকাসি.

সত্থা ইমং ধম্মদেসনং আহৰিত্ৱা জাতকং সমোধানেসি ‘‘তদা ৰক্খসো বহুভণ্ডিকভিক্খু অহোসি, সূৰিযকুমাৰো আনন্দো, চন্দকুমাৰো সাৰিপুত্তো, মহিংসকুমাৰো পন অহমেৱা’’তি. এৱং সত্থা জাতকং কথেত্ৱা ‘‘এৱং ত্ৱং, ভিক্খু, পুব্বে দেৱধম্মে গৱেসমানো হিৰিওত্তপ্পসম্পন্নো ৱিচৰিত্ৱা ইদানি চতুপৰিসমজ্ঝে ইমিনা নীহাৰেন ঠত্ৱা মম পুৰতো ‘অপ্পিচ্ছোম্হী’তি ৱদন্তো অযুত্তং অকাসি. ন হি সাটকপটিক্খেপাদিমত্তেন সমণো নাম হোতী’’তি ৱত্ৱা অনুসন্ধিং ঘটেত্ৱা ধম্মং দেসেন্তো ইমং গাথমাহ –

১৪১. ‘‘ন নগ্গচৰিযা ন জটা ন পঙ্কা, নানাসকা থণ্ডিলসাযিকা ৱা;

ৰজোজল্লং উক্কুটিকপ্পধানং, সোধেন্তি মচ্চং অৱিতিণ্ণকঙ্খ’’ন্তি.

তত্থ নানাসকাতি ন অনসকা, ভত্তপটিক্খেপকাতি অত্থো. থণ্ডিলসাযিকাতি ভূমিসযনা. ৰজোজল্লন্তি কদ্দমলেপনাকাৰেন সৰীৰে সন্নিহিতৰজো. উক্কুটিকপ্পধানন্তি উক্কুটিকভাৱেন আৰদ্ধৱীৰিযং. ইদং ৱুত্তং হোতি – যো হি মচ্চো ‘‘এৱং অহং লোকনিস্সৰণসঙ্খাতং সুদ্ধিং পাপুণিস্সামী’’তি ইমেসু নগ্গচৰিযাদীসু যং কিঞ্চি সমাদায ৱত্তেয্য, সো কেৱলং মিচ্ছাদস্সনঞ্চেৱ ৱড্ঢেয্য, কিলমথস্স চ ভাগী অস্স. ন হি এতানি সুসমাদিন্নানিপি অট্ঠৱত্থুকায কঙ্খায অৱিতিণ্ণভাৱেন অৱিতিণ্ণকঙ্খং মচ্চং সোধেন্তীতি.

দেসনাৱসানে বহূ সোতাপত্তিফলাদীনি পাপুণিংসূতি.

বহুভণ্ডিকভিক্খুৱত্থু অট্ঠমং.