৫. কুমাৰকস্সপত্থেৰঅপদানৱণ্ণনা
পঞ্চমাপদানে ইতো সতসহস্সম্হীতিআদিকং আযস্মতো কুমাৰকস্সপত্থেৰস্স অপদানং. অযং কিৰ পদুমুত্তৰস্স ভগৱতো কালে ব্ৰাহ্মণকুলে নিব্বত্তো ৱিঞ্ঞুতং পত্ৱা একদিৱসং সত্থু সন্তিকে ধম্মং সুণন্তো সত্থাৰং একং ভিক্খুং চিত্তকথিকানং অগ্গট্ঠানে ঠপেন্তং দিস্ৱা সযম্পি তং ঠানন্তৰং পত্থেন্তো পণিধানং কত্ৱা তদনুৰূপানি পুঞ্ঞানি কৰোন্তো যাৱতাযুকং ঠত্ৱা ততো চুতো দেৱমনুস্সেসু সংসৰন্তো উভযসম্পত্তিযো অনুভৱিত্ৱা কস্সপস্স ভগৱতো কালে কুলগেহে নিব্বত্তো তস্স ভগৱতো সাসনে পব্বজিত্ৱা সমণধম্মং কত্ৱা সুগতীসুযেৱ সংসৰন্তো দিব্বসুখং মানুসসুখঞ্চ অনুভৱিত্ৱা ইমস্মিং বুদ্ধুপ্পাদে ৰাজগহে একিস্সা সেট্ঠিধীতায কুচ্ছিম্হি নিব্বত্তো. সা কিৰ কুমাৰিকাকালেযেৱ পব্বজিতুকামা মাতাপিতৰো যাচিত্ৱা পব্বজ্জং অলভমানা পতিকুলং গন্ত্ৱা গব্ভং গণ্হিত্ৱা তং অজানিত্ৱা ‘‘সামিকং আৰাধেত্ৱা পব্বজ্জং অনুজানাপেস্সামী’’তি চিন্তেসি. সা সামিকং আৰাধেন্তী, অয্যপুত্ত –
‘‘সচে ইমস্স কাযস্স, অন্তো বাহিৰকো সিযা;
দণ্ডং নূন গহেত্ৱান, কাকে সোণে নিৱাৰযে’’তি. (ৱিসুদ্ধি. ১.১২২) –
আদিনা সৰীৰস্স দোসং দস্সেন্তী তং আৰাধেসি.
সা সামিকেন অনুঞ্ঞাতা গব্ভিনিভাৱং অজানন্তী দেৱদত্তপক্খিযাসু ভিক্খুনীসু পব্বজি. তস্সা গব্ভিনিভাৱং দিস্ৱা ভিক্খুনিযো দেৱদত্তং পুচ্ছিংসু. সো ‘‘অস্সমণী’’তি আহ. সা ‘‘নাহং দেৱদত্তং উদ্দিস্স পব্বজিতা, ভগৱন্তং উদ্দিস্স পব্বজিতা’’তি ভগৱতো সন্তিকং গন্ত্ৱা দসবলং পুচ্ছি. সত্থা উপালিত্থেৰং পটিচ্ছাপেসি. থেৰো সাৱত্থিনগৰৱাসীনি কুলানি ৱিসাখঞ্চ উপাসিকং পক্কোসাপেত্ৱা সৰাজিকায পৰিসায তং ৱিনিচ্ছিনন্তো ‘‘পুৰে লদ্ধো গব্ভো, অৰোগা পব্বজ্জা’’তি আহ. তং সুত্ৱা সত্থা ‘‘সাধু সুৱিনিচ্ছিতং উপালিনা অধিকৰণ’’ন্তি থেৰস্স সাধুকাৰং অদাসি.
সা ভিক্খুনী সুৱণ্ণবিম্বসদিসং পুত্তং ৱিজাযি. তং ৰাজা পসেনদি কোসলো ‘‘দাৰকপৰিহৰণং ভিক্খুনীনং পলিবোধো’’তি ধাতীনং দাপেত্ৱা পোসাপেসি, কস্সপোতিস্স নামং কৰিংসু. অপৰভাগে অলঙ্কৰিত্ৱা সত্থু সন্তিকং নেত্ৱা পব্বাজেসি. কুমাৰকালে পব্বজিতত্তা পন ভগৱতা ‘‘কস্সপং পক্কোসথ, ইদং ফলং ৱা খাদনীযং ৱা কস্সপস্স দেথা’’তি ৱুত্তে ‘‘কতৰকস্সপস্সা’’তি ‘‘কুমাৰকস্সপস্সা’’তি এৱং গহিতনামত্তা ৰঞ্ঞা পোসাৱনীযপুত্তত্তা চ ৱুদ্ধকালেপি কুমাৰকস্সপোত্ৱেৱ পঞ্ঞাযিত্থ.
সো পব্বজিতকালতো পট্ঠায ৱিপস্সনায কম্মং কৰোতি, বুদ্ধৱচনঞ্চ উগ্গণ্হাতি. অথ তেন সদ্ধিং পব্বতমত্থকে সমণধম্মং কত্ৱা অনাগামী হুত্ৱা সুদ্ধাৱাসে নিব্বত্তমহাব্ৰহ্মা ‘‘ৱিপস্সনায মুখং দস্সেত্ৱা মগ্গফলুপ্পত্তিযা উপাযং কৰিস্সামী’’তি পঞ্চদসপঞ্হে অভিসঙ্খৰিত্ৱা অন্ধৱনে ৱসন্তস্স থেৰস্স ‘‘ইমে পঞ্হে সত্থাৰং পুচ্ছেয্যাসী’’তি আচিক্খি. ততো সো তে পঞ্হে ভগৱন্তং পুচ্ছি. ভগৱাপিস্স ৱিস্সজ্জেসি. থেৰো ভগৱতা কথিতনিযামেনেৱ তে উগ্গণ্হিত্ৱা ৱিপস্সনং গব্ভং গাহাপেত্ৱা অৰহত্তং পাপুণি.
১৫০. সো অৰহত্তং পত্ৱা অত্তনো পুব্বকম্মং সৰিত্ৱা সোমনস্সজাতো পুব্বচৰিতাপদানং পকাসেন্তো ইতো সতসহস্সম্হীতিআদিমাহ. তত্থ যং হেট্ঠা ৱুত্তনযঞ্চ উত্তানত্থঞ্চ, তং সব্বং ন ৱণ্ণযিস্সাম. অনুত্তানপদমেৱ ৱণ্ণযিস্সাম.
১৬৯. আপন্নসত্তা মে মাতাতি ময্হং মাতা গৰুগব্ভা গব্ভিনী পসুতাসন্নগব্ভাতি অত্থো.
১৭৩. ৱম্মিকসদিসং কাযন্তি সৰীৰং নাম ৱম্মিকসদিসং যথা ৱম্মিকো ইতো চিতো চ ছিদ্দাৱছিদ্দো ঘৰগোড়িকউপচিকাদীনং আসযো, এৱমেৱ অযং কাযো নৱছিদ্দো ধুৱস্সৱোতি বুদ্ধেন ভগৱতা দেসিতং পকাসিতং তং সুত্ৱা মে চিত্তং আসৱে অগ্গহেত্ৱা অসেসেত্ৱা কিলেসতো ৱিমুচ্চি, অৰহত্তে পতিট্ঠাসীতি অত্থো. অপৰভাগে তত্থ তত্থ ভিক্খূনং ৱিচিত্তধম্মকথিকভাৱং সুত্ৱা সত্থা ‘‘এতদগ্গং, ভিক্খৱে, মম সাৱকানং ভিক্খূনং চিত্তকথিকানং যদিদং কুমাৰকস্সপো’’তি (অ. নি. ১.২০৯, ২১৭) এতদগ্গে ঠপেসীতি.
কুমাৰকস্সপত্থেৰঅপদানৱণ্ণনা সমত্তা.