২১. অত্থিপচ্চযনিদ্দেসৱণ্ণনা

২১. অত্থিপচ্চযনিদ্দেসে চত্তাৰো খন্ধাতিআদীহি সহজাতৱসেন অত্থিপচ্চযো নিদ্দিট্ঠো. চক্খাযতনন্তিআদীহি পুৰেজাতৱসেন. যং ৰূপং নিস্সাযাতি এত্থ সহজাতপুৰেজাতৱসেন অত্থিপচ্চযো নিদ্দিট্ঠো. এৱমযং পাড়ি সহজাতপুৰেজাতানঞ্ঞেৱ অত্থিপচ্চযানং ৱসেন আগতা. পঞ্হাৱাৰে পন সহজাতং, পুৰেজাতং, পচ্ছাজাতং, আহাৰং, ইন্দ্ৰিযন্তি ইমেসং ৱসেন আগতত্তা পচ্ছাজাতআহাৰিন্দ্ৰিযৱসেনাপি অত্থিপচ্চযো লব্ভতি. ইধ পন সাৱসেসৱসেন দেসনা কতাতি অযং তাৱেত্থ পাড়িৱণ্ণনা.

অযং পন অত্থিপচ্চযো নাম দুৱিধো – অঞ্ঞমঞ্ঞতো, ন অঞ্ঞমঞ্ঞতো. তত্থ অঞ্ঞমঞ্ঞং তিৱিধং – অৰূপং অৰূপেন, ৰূপং ৰূপেন, ৰূপাৰূপং ৰূপাৰূপেন. ‘‘চত্তাৰো খন্ধা অৰূপিনো’’তি এত্থ হি সব্বচিত্তুপ্পত্তিৱসেন অৰূপং অৰূপেন ৱুত্তং. ‘‘চত্তাৰো মহাভূতা’’তি এত্থ সব্বসন্ততিৱসেন ৰূপং ৰূপেন. ‘‘ওক্কন্তিক্খণে নামৰূপ’’ন্তি এত্থ পটিসন্ধিখন্ধানঞ্চেৱ ৱত্থুনো চ ৱসেন ৰূপাৰূপং ৰূপাৰূপেন ৱুত্তং. ন অঞ্ঞমঞ্ঞম্পি তিৱিধং – ‘‘অৰূপং ৰূপস্স, ৰূপং ৰূপস্স, ৰূপং অৰূপস্স চিত্তচেতসিকা ধম্মা’’তি এত্থ হি পঞ্চৱোকাৰৱসেন অৰূপং ৰূপস্স ৱুত্তং. ‘‘মহাভূতা উপাদাৰূপান’’ন্তি এত্থ সব্বসন্ততিৱসেন ৰূপং ৰূপস্স. ‘‘চক্খাযতনং চক্খুৱিঞ্ঞাণধাতুযা’’তিআদীসু ৱত্থাৰম্মণৱসেন ৰূপং অৰূপস্স অত্থিপচ্চযোতি ৱুত্তং.

অপিচেস অত্থিপচ্চযো নাম সঙ্খেপতো খণত্তযপ্পত্তং নামঞ্চেৱ ৰূপঞ্চ, ৱত্তমানা পঞ্চক্খন্ধাতিপি ৱত্তুং ৱট্টতি. সো জাতিভেদতো কুসলাকুসলৱিপাককিৰিযৰূপৱসেন পঞ্চধা ভিজ্জতি. তত্থ কুসলো সহজাতপচ্ছাজাতৱসেন দুৱিধো হোতি, তথা অকুসলো ৱিপাককিৰিযসঙ্খাতো চ. তেসু কুসলো কামাৱচৰাদিভেদেন চতুধা ভিজ্জতি, অকুসলো কামাৱচৰোৱ ৱিপাকো চতুভূমকো, কিৰিযাসঙ্খাতো তিভূমকো. ৰূপসঙ্খাতো অত্থিপচ্চযো কামাৱচৰোৱ. সো পন সহজাতপুৰেজাতৱসেন দুৱিধো. তত্থ পঞ্চ ৱত্থূনি আৰম্মণানি চ পুৰেজাতানেৱ, হদযৱত্থু সহজাতং ৱা হোতি পুৰেজাতং ৱা. পঞ্হাৱাৰে পন আগতো আহাৰো ইন্দ্ৰিযঞ্চ সহজাতাদিভেদং ন লভতীতি এৱমেত্থ নানপ্পকাৰভেদতো ৱিঞ্ঞাতব্বো ৱিনিচ্ছযো.

এৱং ভিন্নে পনেত্থ চতুভূমককুসলোপি সহজাতো অত্থিপচ্চযো পঞ্চৱোকাৰে ‘‘একো খন্ধো তিণ্ণন্নং খন্ধান’’ন্তিআদিনা নযেন অঞ্ঞমঞ্ঞং খন্ধানঞ্চেৱ চিত্তসমুট্ঠানৰূপস্স চ ঠপেত্ৱা পন ৰূপাৱচৰকুসলং অৱসেসো আৰুপ্পে সম্পযুত্তক্খন্ধানঞ্ঞেৱ সহজাতকুসলো অত্থিপচ্চযেন পচ্চযো হোতি. চতুভূমকো পনেস পঞ্চৱোকাৰে চতুসমুট্ঠানিকতিসমুট্ঠানিককাযস্স পচ্ছাজাতো কুসলো অত্থিপচ্চযেন পচ্চযো হোতি. অকুসলেপি এসেৱ নযো. সোপি হি পঞ্চৱোকাৰে সম্পযুত্তক্খন্ধানঞ্চেৱ চিত্তসমুট্ঠানৰূপস্স চ, চতুৱোকাৰে সম্পযুত্তক্খন্ধানঞ্ঞেৱ সহজাতাকুসলো অত্থিপচ্চযেন পচ্চযো. পঞ্চৱোকাৰে চতুসমুট্ঠানিকতিসমুট্ঠানিককাযস্স পচ্ছাজাতাকুসলো অত্থিপচ্চযেন পচ্চযো.

ৱিপাকতো পন কামাৱচৰৰূপাৱচৰো অত্থিপচ্চযো নিযমেনেৱ পটিসন্ধিক্খণে খন্ধানঞ্চেৱ কটত্তাৰূপস্স চ সহজাতত্থিপচ্চযেন পচ্চযো. পৱত্তে পন সম্পযুত্তক্খন্ধানঞ্চেৱ চিত্তসমুট্ঠানৰূপস্স চ সহজাতত্থিপচ্চযেন পচ্চযো, ঠিতিপ্পত্তস্স চতুসমুট্ঠানিকতিসমুট্ঠানিককাযস্স পচ্ছাজাতত্থিপচ্চযেন পচ্চযো. অৰূপাৱচৰৱিপাকো পন আৰুপ্পে উপ্পন্নলোকুত্তৰৱিপাকো চ অত্তনা সম্পযুত্তক্খন্ধানঞ্ঞেৱ সহজাতত্থিপচ্চযেন পচ্চযো. পঞ্চৱোকাৰে লোকুত্তৰৱিপাকো সম্পযুত্তক্খন্ধানঞ্চেৱ চিত্তসমুট্ঠানৰূপস্স চ সহজাতত্থিপচ্চযেন পচ্চযো, চতুসমুট্ঠানিকতিসমুট্ঠানিককাযস্স পচ্ছাজাতত্থিপচ্চযেন পচ্চযো. কিৰিযতো ৰূপাৱচৰো অত্থিপচ্চযো সম্পযুত্তক্খন্ধানঞ্চেৱ চিত্তসমুট্ঠানৰূপস্স চ সহজাতত্থিপচ্চযেন পচ্চযো, চতুসমুট্ঠানিকতিসমুট্ঠানিককাযস্স পচ্ছাজাতত্থিপচ্চযেন পচ্চযো. কামাৱচৰাৰূপাৱচৰো পন আৰুপ্পে সম্পযুত্তক্খন্ধানঞ্ঞেৱ, পঞ্চৱোকাৰে চিত্তসমুট্ঠানৰূপস্সাপি সহজাতত্থিপচ্চযেন পচ্চযো, চতুসমুট্ঠানিকতিসমুট্ঠানিককাযস্স পচ্ছাজাতত্থি পচ্চযেন পচ্চযো.

ৰূপসঙ্খাতো পন অত্থিপচ্চযো সহজাতো, পুৰেজাতো, আহাৰো, ইন্দ্ৰিযন্তি চতুব্বিধো. তত্থ সহজাতৰূপত্থিপচ্চযো চতুসমুট্ঠানৱসেন চতুধা ঠিতো. তত্থ কম্মসমুট্ঠানো একং মহাভূতং তিণ্ণন্নং মহাভূতানং, তীণি একস্স, দ্ৱে দ্ৱিন্নং, মহাভূতা উপাদাৰূপানন্তি এৱং সহজাতত্থিপচ্চযেন পচ্চযো হোতি. পটিসন্ধিক্খণে ৱত্থুৰূপং কামাৱচৰৰূপাৱচৰৱিপাকক্খন্ধানং সহজাতত্থিপচ্চযেন পচ্চযো হোতি. তেসম্পি তিসমুট্ঠানিকৰূপং একং মহাভূতং তিণ্ণন্নং মহাভূতানং, তীণি একস্স, দ্ৱে দ্ৱিন্নং, মহাভূতা উপাদাৰূপানন্তি এৱং সহজাতত্থিপচ্চযেন পচ্চযো হোতি. পুৰেজাতত্থিপচ্চযো পন ৱত্থুপুৰেজাতআৰম্মণপুৰেজাতৱসেন দুৱিধো হোতি. সো দুৱিধোপি হেট্ঠা পুৰেজাতপচ্চযে ৱুত্তনযেনেৱ যোজেত্ৱা গহেতব্বো. আহাৰত্থিপচ্চযোপি হেট্ঠা কবড়ীকাৰাহাৰপচ্চযে যোজিতনযেনেৱ যোজেতব্বো. ইধ পনেস অত্তনো অনিৰুদ্ধক্খণে পচ্চযভাৱেন অত্থিপচ্চযোতি ৱুত্তো. ৰূপজীৱিতিন্দ্ৰিযম্পি হেট্ঠা ইন্দ্ৰিযপচ্চযে ৰূপজীৱিতিন্দ্ৰিযযোজনাযং ৱুত্তনযেনেৱ যোজেতব্বং. ইধ পনেতম্পি অত্তনো অনিৰুদ্ধক্খণেযেৱ পচ্চযভাৱেন অত্থিপচ্চযোতি ৱুত্তন্তি এৱমেত্থ পচ্চযুপ্পন্নতোপি ৱিঞ্ঞাতব্বো ৱিনিচ্ছযোতি.

অত্থিপচ্চযনিদ্দেসৱণ্ণনা.