১. অনুসযৱাৰৱণ্ণনা
৩. সত্তন্নং পন মহাৱাৰানং পঠমে অনুসযৱাৰে যস্স কামৰাগানুসযো অনুসেতি, তস্স পটিঘানুসযো অনুসেতীতি এত্থ যদেতং ‘‘আমন্তা’’তি পটিৱচনং দিন্নং, তং দুদ্দিন্নং ৱিয খাযতি. কস্মা? কামৰাগপটিঘানং একক্খণে অনুপ্পত্তিতো. যথা হি ‘‘যস্স মনাযতনং উপ্পজ্জতি, তস্স ধম্মাযতনং উপ্পজ্জতীতি ‘আমন্তা’, অস্সাসপস্সাসানং উপ্পাদক্খণে তেসং কাযসঙ্খাৰো চ উপ্পজ্জতি, ৱচীসঙ্খাৰো চ উপ্পজ্জতী’’তিআদীসু মনাযতনধম্মাযতনানি কাযসঙ্খাৰৱচীসঙ্খাৰা চ একক্খণে উপ্পজ্জন্তি, ন তথা কামৰাগপটিঘা. কামৰাগো হি অট্ঠসু লোভসহগতচিত্তুপ্পাদেসু উপ্পজ্জতি. পটিঘো দ্ৱীসু দোমনস্সসহগতেসূতি, নত্থি নেসং একক্খণে উপ্পত্তি; তস্মা এত্থ ‘নো’তি পটিসেধো কত্তব্বো সিযা. তং অকত্ৱা পন ‘আমন্তা’তি পটিৱচনস্স দিন্নত্তা হেট্ঠাযমকেসু ৱিয এত্থ খণপচ্চুপ্পন্নৱসেন ৱত্তমানৱোহাৰং অগ্গহেত্ৱা অঞ্ঞথা গহেতব্বো.
কথং? অপ্পহীনৱসেন. অপ্পহীনতঞ্হি সন্ধায অযং ‘‘অনুসেতী’’তি ৱত্তমানৱোহাৰো ৱুত্তো, ন খণপচ্চুপ্পন্নতং. যস্মা চ অপ্পহীনতং সন্ধায ৱুত্তো, তস্মা ‘‘যস্স কামৰাগানুসযো অনুসেতি, তস্স পটিঘানুসযো অনুসেতী’’তি পুচ্ছায যস্স কামৰাগানুসযো অপ্পহীনো, ন অনুপ্পত্তিধম্মতং আপাদিতো, তস্স পটিঘানুসযোপি অপ্পহীনোতি এৱমত্থো দট্ঠব্বো. যস্মা চ তেসু যস্সেকো অপ্পহীনো, তস্স ইতৰোপি অপ্পহীনোৱ হোতি, তস্মা ‘‘আমন্তা’’তি ৱুত্তং. যদি এৱং, যং উপৰি উপ্পজ্জনৱাৰে ‘যস্স কামৰাগানুসযো উপ্পজ্জতি, তস্স পটিঘানুসযো উপ্পজ্জতী’তি পুচ্ছিত্ৱা ‘আমন্তা’তি ৱুত্তং; তত্থ কথং অত্থো গহেতব্বোতি? তত্থাপি অপ্পহীনৱসেনেৱ উপ্পত্তিপচ্চযে সতি উপ্পত্তিযা অনিৱাৰিতৱসেন ৱা. যথা হি চিত্তকম্মাদীনি আৰভিত্ৱা অপৰিনিট্ঠিতকম্মন্তা চিত্তকাৰাদযো তেসং কম্মন্তানং অকৰণক্খণেপি মিত্তসুহজ্জাদীহি দিট্ঠদিট্ঠট্ঠানে ‘‘ইমেসু দিৱসেসু কিং কৰোথা’’তি ৱুত্তা, ‘‘চিত্তকম্মং কৰোম, কট্ঠকম্মং কৰোমা’’তি ৱদন্তি. তে কিঞ্চাপি তস্মিং খণে ন কৰোন্তি অৱিচ্ছিন্নকম্মন্তত্তা পন কতখণঞ্চ কত্তব্বখণঞ্চ উপাদায কৰোন্তিযেৱ নাম হোন্তি. এৱমেৱ যম্হি সন্তানে অনুসযা অপ্পহীনা, যম্হি ৱা পন নেসং সন্তানে উপ্পত্তিপচ্চযে সতি উপ্পত্তি অনিৱাৰিতা, তত্থ অনুপ্পজ্জনক্খণেপি উপ্পন্নপুব্বঞ্চেৱ কালন্তৰে উপ্পজ্জনকঞ্চ উপাদায যস্স কামৰাগানুসযো উপ্পজ্জতি, তস্স পটিঘানুসযো উপ্পজ্জতিযেৱ নামাতি এৱমত্থো ৱেদিতব্বো. ইতো পৰেসুপি এৱৰূপেসু ৱিস্সজ্জনেসু এসেৱ নযো. নো চ তস্সাতি ইদং অনাগামিস্স কামৰাগব্যাপাদানং অনৱসেসতো পহীনত্তা ৱুত্তং. তিণ্ণং পুগ্গলানন্তি পুথুজ্জনসোতাপন্নসকদাগামীনং. দ্ৱিন্নং পুগ্গলানন্তি সোতাপন্নসকদাগামীনং. পৰতোপি এৱৰূপেসু ঠানেসু এসেৱ নযো.
১৪. ওকাসৱাৰস্স পঠমদুতিযপুচ্ছাসু যস্মা কামৰাগানুসযো কামধাতুযা দ্ৱীসু ৱেদনাসু অনুসেতি, পটিঘানুসযো দুক্খৱেদনায; তস্মা ‘নো’তি পটিসেধো কতো. ততিযপুচ্ছাযং উভিন্নম্পি কামধাতুযা দ্ৱীসু ৱেদনাসু অনুসযনতো ‘আমন্তা’তি পটিৱচনং দিন্নং. ৰূপধাতুঅৰূপধাতুযা পন মানানুসযস্স কামৰাগানুসযেন সদ্ধিং অসাধাৰণং উপ্পত্তিট্ঠানং. তস্মা নো চ তত্থ কামৰাগানুসযোতি ৱুত্তং. ইমিনা নযেন সব্বেসং উপ্পত্তিট্ঠানৱাৰং ওলোকেত্ৱা সাধাৰণাসাধাৰণং উপ্পত্তিট্ঠানং ৱেদিতব্বং.
২০. দুকমূলকপুচ্ছাযং যস্মা কামৰাগপটিঘানুসযা নাপি একস্মিং ঠানে উপ্পজ্জন্তি, ন একং ধম্মং আৰম্মণং কৰোন্তি, তস্মা নত্থীতি পটিক্খেপো কতো. অযঞ্হেত্থ অধিপ্পাযো. যস্মিং ইমে দ্ৱে অনুসযা অনুসযেয্যুং, তং ঠানমেৱ নত্থি. তস্মা ‘‘কত্থ মানানুসযো অনুসেতী’’তি অযং পুচ্ছা অপুচ্ছাযেৱাতি. অঞ্ঞেসুপি এৱৰূপেসু এসেৱ নযো.
২৭. পুগ্গলোকাসৱাৰে চতুন্নন্তি পুথুজ্জনসোতাপন্নসকদাগামিঅনাগামীনং.
৩৬. পটিলোমনযে যস্স কামৰাগানুসযো নানুসেতীতি অযং পুচ্ছা অনাগামিং গহেত্ৱা পুচ্ছতি.
৫৬. দ্ৱিন্নং পুগ্গলানং সব্বত্থ কামৰাগানুসযো নানুসেতীতি অনাগামিঅৰহন্তানং. কামধাতুযা তীসু ৱেদনাসূতি চ ৱেদনাগ্গহণেন ৱেদনাসম্পযুত্তকানম্পি তেসং ৱত্থাৰম্মণানম্পীতি সব্বেসম্পি কামাৱচৰধম্মানং গহণং ৱেদিতব্বং. অযং অনুসযৱাৰে ৱিনিচ্ছযকথা.
অনুসযৱাৰৱণ্ণনা.