১১. গতিঅনুযোগৱণ্ণনা
৬৯-৭২. ইদানি গতিপৰিৱত্তনমুখেন চুতিপটিসন্ধিঅনুযোগো হোতি. তত্থ যস্মা পুগ্গলৱাদী ‘‘স সত্তক্খত্তুপৰমং সন্ধাৱিত্ৱান পুগ্গলো’’তিআদীনি (সং. নি. ২.১৩৩; ইতিৱু. ২৪) সুত্তানি নিস্সায পুগ্গলো সন্ধাৱতীতি লদ্ধিং গহেত্ৱা ৱোহৰতি, তস্মাস্স তং লদ্ধিং ভিন্দিতুং সন্ধাৱতীতি পুচ্ছা সকৱাদিস্স. তত্থ সন্ধাৱতীতি সংসৰতি গমনাগমনং কৰোতি. অত্তনো লদ্ধিৱসেন পটিঞ্ঞা পৰৱাদিস্স. সো পুগ্গলোতিআদযো অনুযোগোপি সকৱাদিস্স, পটিক্খেপো ইতৰস্স. তত্থ সোতি সোযেৱাতি অত্থো. এৱং পন অনুযুত্তো সস্সতদিট্ঠিভযেন পটিক্খিপতি. অঞ্ঞোতি পুট্ঠো উচ্ছেদদিট্ঠিভযেন. সো চ অঞ্ঞো চাতি পুট্ঠো একচ্চসস্সতদিট্ঠিভযেন. নেৱ সো ন অঞ্ঞোতি পুট্ঠো অমৰাৱিক্খেপদিট্ঠিভযেন. পুন চত্তাৰোপি পঞ্হে একতো পুট্ঠো চতুন্নম্পি দিট্ঠীনং ভযেন পটিক্খিপিত্ৱা পুন যানিস্স সুত্তানি নিস্সায লদ্ধি উপ্পন্না তানি দস্সেন্তো তেন হি পুগ্গলোসন্ধাৱতীতিআদিমাহ.
৭৬. পুন সকৱাদিনা ‘‘য্ৱাযং তৱ লদ্ধিযা সন্ধাৱতি, কিং সো অস্মিঞ্চ পৰস্মিঞ্চ লোকে একোযেৱা’’তি অধিপ্পাযেন স্ৱেৱাতি নিযমেত্ৱা পুট্ঠো সস্সতভযা পটিক্খিপিত্ৱা পুন দড়্হং কত্ৱা তথেৱ পুট্ঠো যস্মা সো পুগ্গলোৱ ন অঞ্ঞো ভাৱো, ‘‘সো ততো চুতো ইধূপপন্নো’’তিআদিসুত্তম্পি (পাৰা. ১২; দী. নি. ১.২৪৫) অত্থি, তস্মা পটিজানাতি. স্ৱেৱ মনুস্সোতি পুট্ঠো মনুস্সস্সেৱ দেৱত্তাভাৱতো পটিক্খিপতি.
৭৭. পুন পুট্ঠো ‘‘অহং তেন সমযেন সুনেত্তো নাম সত্থা অহোসি’’ন্তিআদিসুত্তৱসেন (অ. নি. ৭.৬৬ অত্থতো সমানং) পটিজানাতি. অথস্স সকৱাদী দেৱমনুস্সুপপত্তীনং নানত্ততো ৱচনং মিচ্ছাতি পকাসেন্তো মনুস্সো হুত্ৱাতিআদিমাহ.
৭৮. তত্থ হেৱং মৰণং ন হেহিতীতি এৱং সন্তে মৰণং ন ভৱিস্সতীতি অত্থো. ইতো পৰং যক্খো পেতোতি অত্তভাৱনানত্তৱসেন অনুযোগনানত্তং ৱেদিতব্বং.
৮২. খত্তিযোতিআদীনি জাতিৱসেন চেৱ অঙ্গৱেকল্লাদিৱসেন চ ৱুত্তানি.
৮৭. পুন ন ৱত্তব্বন্তি পৰৱাদিনা পুট্ঠো ইধট্ঠকস্স উপপত্তিৱসেন পৰলোকস্স গমনাভাৱতো পটিঞ্ঞা সকৱাদিস্স পুন সোতাপন্নস্স ভৱন্তৰেপি সোতাপন্নভাৱাৱিজহনতো দুতিযপটিঞ্ঞাপি তস্সেৱ. হঞ্চীতিআদিৱচনং পৰৱাদিস্স.
৮৮. পুন দেৱলোকে উপপন্নস্স মনুস্সত্তাভাৱদস্সনেন অনুযোগো সকৱাদিস্স.
৮৯. ততো পৰং অনঞ্ঞো অৱিগতোতি এত্থ অনঞ্ঞোতি সব্বাকাৰেন একসদিসো. অৱিগতোতি একেনাপি আকাৰেন অৱিগতোতি অত্থো. ন হেৱন্তি দেৱলোকে উপপন্নস্স মনুস্সভাৱাভাৱতো এৱমাহ.
৯০. পুন দড়্হং কত্ৱা অনুযুত্তো ‘‘স্ৱেৱ পুগ্গলো সন্ধাৱতী’’তি লদ্ধিযা অনুজানাতি. হত্থচ্ছিন্নোতিআদি আকাৰৱিগমনদস্সনেন অৱিগতো সন্ধাৱতীতি লদ্ধিভিন্দনত্থং ৱুত্তং. তত্থ অড়চ্ছিন্নোতি যস্স অঙ্গুট্ঠকা ছিন্না. কণ্ডৰচ্ছিন্নোতি যস্স মহান্হাৰূ ছিন্না.
৯১. সৰূপোতিআদীসু পঠমে পঞ্হে ইমিনা ৰূপকাযেন সদ্ধিং অগমনং সন্ধায পটিক্খিপতি. দুতিযে অন্তৰাভৱপুগ্গলং সন্ধায পটিজানাতি. সো হি তস্স লদ্ধিযা সৰূপোৱ গন্ত্ৱা মাতুকুচ্ছিং পৱিসতি. অথস্স তং ৰূপং ভিজ্জতি. তং জীৱন্তি যেন ৰূপসঙ্খাতেন সৰীৰেন সদ্ধিং গচ্ছতি, কিমস্স তদেৱ জীৱং তং সৰীৰন্তি পুচ্ছতি. পৰৱাদী ইধ সৰীৰনিক্খেপা সুত্তৱিৰোধা চ পটিক্খিপতি.
সৱেদনোতিআদীসু অসঞ্ঞূপপত্তিং সন্ধায পটিক্খিপতি, তদঞ্ঞং উপপত্তিং সন্ধায পটিজানাতি. তং জীৱন্তি যেন ৱেদনাদিসঙ্খাতেন সৰীৰেন সদ্ধিং গচ্ছতি. কিমস্স তদেৱ জীৱং তং সৰীৰন্তি পুচ্ছতি. তং জীৱং তং সৰীৰং, অঞ্ঞং জীৱং অঞ্ঞং সৰীৰন্তি এতিস্সা হি লদ্ধিযা পঞ্চপি খন্ধা সৰীৰন্তি অধিপ্পেতা. পৰৱাদী সুত্তৱিৰোধা পটিক্খিপতি.
৯২. অৰূপোতিআদীসু পঠমে পঞ্হে অন্তৰাভৱং সন্ধায পটিক্খিপতি. দুতিযে অৰূপা ৰূপং উপপজ্জমানং সন্ধায পটিজানাতি. অঞ্ঞং, জীৱন্তি যং ৰূপসঙ্খাতং সৰীৰং পহায অৰূপো সন্ধাৱতি, কিং তে তং সৰীৰং অঞ্ঞং, অঞ্ঞং জীৱন্তি পুচ্ছতি. ইতৰো সুত্তৱিৰোধা পটিক্খিপতি.
অৱেদনোতিআদীসু সঞ্ঞীভৱং সন্ধায পটিক্খিপতি, তদঞ্ঞং উপপত্তিং সন্ধায পটিজানাতি. অঞ্ঞং জীৱন্তি যং ৱেদনাদিসঙ্খাতং সৰীৰং পহায অৱেদনো অৱিঞ্ঞাণো সন্ধাৱতি, কিং তে তং অঞ্ঞং সৰীৰং, অঞ্ঞং জীৱন্তি পুচ্ছতি. ইতৰো সুত্তৱিৰোধা পটিক্খিপতি.
৯৩. ৰূপং সন্ধাৱতীতিআদীসু যে ৰূপাদযো খন্ধে উপাদায পুগ্গলং পঞ্ঞপেতি, কিং তে তস্মিং পুগ্গলে সন্ধাৱন্তে তম্পি ৰূপং সন্ধাৱতীতি পুচ্ছতি. পৰৱাদী ‘‘অৱিজ্জানীৱৰণানং সত্তানং তণ্হাসংযোজনানং সন্ধাৱতং সংসৰত’’ন্তি সত্তস্সেৱ সন্ধাৱনৱচনতো পটিক্খিপতি. পুন পুট্ঠো যস্মা ৰূপাদিধম্মে ৱিনা পুগ্গলো নত্থি, তস্মা তস্মিং সন্ধাৱন্তে তেনপি ৰূপেন সন্ধাৱিতব্বন্তি সঞ্ঞায পটিজানাতি. ৱেদনাদীসুপি এসেৱ নযো.
৯৪. ৰূপং ন সন্ধাৱতীতিআদীসু যস্মা তে ৰূপং পুগ্গলো ন হোতি, স্ৱেৱ চ সন্ধাৱতীতি ৱদেসি, তস্মা তং পুচ্ছামি, কিং তে ৰূপং ন সন্ধাৱতীতি অত্থো. ইতৰো পুগ্গলে সন্ধাৱন্তে ন সক্কা তস্স উপাদানভূতেন ৰূপেন সন্ধাৱিতুন্তি সঞ্ঞায পটিক্খিপতি. পুন পুট্ঠো সত্তানঞ্ঞেৱ সন্ধাৱনৱচনতো পটিজানাতি. সেসমেত্থ উত্তানমেৱ.
গাথানং পন অযমত্থো – আযস্মতো মতেন ৰুক্খং উপাদায ছাযা ৱিয, ইন্ধনং উপাদায অগ্গি ৱিয চ, খন্ধে উপাদায পুগ্গলো; ৰূপাদীনং সন্ধাৱনে অসতি তেসু খন্ধেসু ভিজ্জমানেসু সো তৱ পুগ্গলো ভিজ্জতি চে, এৱং সন্তে উচ্ছেদা ভৱতি দিট্ঠি, উচ্ছেদদিট্ঠি তে আপজ্জতি. কতৰা যা বুদ্ধেন ৱিৱজ্জিতা অকুসলদিট্ঠি. যা পন ‘‘উচ্ছেদৱাদী সমণো গোতমো’’তি পৰিযাযভাসিতা, ন তং ৱদামাতি দস্সেতি. অথাপি তেসু খন্ধেসু ভিজ্জমানেসু সো পুগ্গলো ন ভিজ্জতি, এৱং সন্তে সস্সতো পুগ্গলো হোতি. ততো সো নিব্বানেন সমসমো আপজ্জতি. সমসমোতি অতিৱিয সমো, সমেন ৱা সমো, সমভাৱেনেৱ সমো. যথেৱ নিব্বানং নুপ্পজ্জতি ন ভিজ্জতি, এৱং তে পুগ্গলোপি তেন সমসমোতি.
গতিপৰিৱত্তনমুখেন চুতিপটিসন্ধানুযোগো নিট্ঠিতো.
অনুযোগৱণ্ণনা.