১২. উপাদাপঞ্ঞত্তানুযোগৱণ্ণনা

৯৫. ইদানি উপাদাপঞ্ঞত্তানুযোগো হোতি. তত্থ পুচ্ছা সকৱাদিস্স, পটিঞ্ঞাপটিক্খেপো পৰৱাদিস্স. সো হি ৰুক্খং উপাদায ছাযায ৱিয, ইন্ধনং উপাদায অগ্গিস্স ৱিয চ, ৰূপাদীনি উপাদায পুগ্গলস্স পঞ্ঞত্তিং পঞ্ঞাপনং অৱবোধনং ইচ্ছতি, তস্মা ‘‘ৰূপং উপাদাযা’’তি পুট্ঠো পটিজানাতি. পুন যথা ৰুক্খুপাদানা ছাযা ৰুক্খো ৱিয, ইন্ধনুপাদানো চ অগ্গি ইন্ধনং ৱিয অনিচ্চাদিধম্মো, এৱং তে ৰূপাদিউপাদানো পুগ্গলো ৰূপাদযো ৱিয অনিচ্চোতি ইমমত্থং পুট্ঠো অত্তনো লদ্ধিযং ঠত্ৱা পটিক্খিপতি.

৯৭. নীলং ৰূপং উপাদায নীলোতিআদীসু নীলৰূপেন সদ্ধিং পুগ্গলস্স একত্তং, একসৰীৰে নীলাদীনং বহূনং ৱসেন বহুভাৱঞ্চ অনিচ্ছন্তো পটিক্খিপতি.

৯৮. কুসলং ৱেদনন্তি এত্থাপি ৱেদনায সদ্ধিং একত্তং একসন্তানে বহূনং কুসলৱেদনানং ৱসেন বহুভাৱঞ্চ অনিচ্ছন্তো পটিক্খিপতি. দুতিযনযে মগ্গকুসলোতিআদিৱচনসব্ভাৱতো ছেকট্ঠং সন্ধায পটিজানাতি. সফলোতিআদীনি পুট্ঠো তথাৰূপস্স ৱোহাৰস্স অভাৱতো পটিক্খিপতি.

৯৯. অকুসলপক্খে অছেকট্ঠং সন্ধায পটিজানাতি.

১০০. অব্যাকতপক্খে সস্সতাদিৱসেন অব্যাকতভাৱং সন্ধায পটিজানাতি. সেসমেত্থ হেট্ঠা ৱুত্তনযেনেৱ ৱেদিতব্বং.

১০৪. চক্খুং উপাদাযাতিআদীসু ‘‘চক্খুমা ৱিসমানীৱ…পে… পাপানি পৰিৱজ্জযে’’তি(উদা. ৪৩) আদিৱোহাৰসব্ভাৱতো পটিজানাতি. চক্খুমত্তাদিনিৰোধেন পুগ্গলনিৰোধং অনিচ্ছন্তো পটিক্খিপতি.

১০৭. ৰূপং উপাদায ৱেদনং উপাদাযাতি এত্থ অঞ্ঞেপি ৰূপমূলকা দুকতিকচতুক্কা ৱেদিতব্বা. যস্মা পন খন্ধে উপাদায পুগ্গলস্স পঞ্ঞত্তি, তস্মা দ্ৱেপি তযোপি চত্তাৰোপি পঞ্চপি উপাদায পঞ্ঞত্তিং পটিজানাতি. একসন্তানে পন দ্ৱিন্নং পঞ্চন্নং ৱা অভাৱা পটিক্খিপতি. আযতনাদীসুপি এসেৱ নযো.

১১২. ইদানি যং উপাদায যস্স পঞ্ঞত্তি, যথা তস্স অনিচ্চতায তস্সাপি অনিচ্চতা, ততো চ অঞ্ঞত্তং সিদ্ধং, এৱং তস্স পুগ্গলস্সাপি আপজ্জতীতি দস্সেতুং যথা ৰুক্খন্তিআদিমাহ. তত্থ উপাদাযাতি পটিচ্চ আগম্ম, ন ৱিনা তন্তি অত্থো. পৰৱাদী পন তথা অনিচ্ছন্তো লদ্ধিযং ঠত্ৱা পটিক্খিপতি.

১১৫. নিগড়োতি সঙ্খলিকবন্ধনং. নেগড়িকোতি তেন বন্ধকো যস্স ৰূপং সো ৰূপৱাতি যস্মা যস্স ৰূপং সো ৰূপৱা হোতি, তস্মা যথা ন নিগড়ো …পে… অঞ্ঞো ৰূপৱাতি অত্থো.

১১৬. চিত্তে চিত্তেতিআদীসু সৰাগাদিচিত্তৱসেন সৰাগাদিতং সন্ধায চিত্তানুপস্সনাৱসেন পটিজানাতি. জাযতীতিআদিনা নযেন পুট্ঠো পুগ্গলস্স খণিকভাৱং অনিচ্ছন্তো পটিক্খিপতি. ‘‘সো’’তি ৱা ‘‘অঞ্ঞো’’তি ৱা পুট্ঠো সস্সতুচ্ছেদভযেন পটিক্খিপতি. পুন ন ৱত্তব্বং ‘‘কুমাৰকো’’তি ৱা ‘‘কুমাৰিকা’’তি ৱা পুট্ঠো লোকৱোহাৰসমুচ্ছেদভযেন ৱত্তব্বন্তি পটিজানাতি. সেসমেত্থ পাকটমেৱ.

১১৮. ইদানি পৰৱাদী অঞ্ঞেনাকাৰেন লদ্ধিং পতিট্ঠাপেতুকামো ন ৱত্তব্বং পুগ্গলো উপলব্ভতীতিআদিমাহ. তত্থ ন ৱত্তব্বন্তি কিং তে ইমিনা এৱং বহুনা উপাদাপঞ্ঞত্তানুযোগেন, ইদং তাৱ ৱদেহি, কিং ন ৱত্তব্বং ‘‘পুগ্গলো উপলব্ভতি সচ্চিকট্ঠপৰমত্থেনা’’তি. ততো সকৱাদিনা আমন্তাতি ৱুত্তে ননু যো পস্সতীতিআদিমাহ. তত্থ যোতি পুগ্গলো. যন্তি ৰূপং. যেনাতি চক্খুনা. সোতি পুগ্গলো. তন্তি ৰূপং. তেনাতি চক্খুনা. ইদং ৱুত্তং হোতি – ননু যো যং ৰূপং যেন চক্খুনা পস্সতি, সো তং ৰূপং তেন চক্খুনা পস্সন্তো পুগ্গলোতি. সকৱাদী কিঞ্চাপি চক্খুৱিঞ্ঞাণস্স নিস্সযভাৱং গচ্ছন্তং চক্খুমেৱ ৰূপং পস্সতি, তথা সোতমেৱ সদ্দং সুণাতি…পে… ৱিঞ্ঞাণমেৱ ধম্মং ৱিজানাতি, ‘‘অত্থি অৰহতো চক্খু, পস্সতি অৰহা চক্খুনা ৰূপ’’ন্তিআদিসম্মুতিৱসেন পন আমন্তাতি পটিজানাতি.

১২০. ততো ছলৱাদং নিস্সায পৰৱাদিনা পুগ্গলস্স ৱত্তব্বতায সাধিতায তমেৱ ৱাদং পৰিৱত্তেত্ৱা পুগ্গলো উপলব্ভতীতিআদিমাহ. তত্থ যো ন পস্সতীতি অন্ধো অসঞ্ঞসত্তো অৰূপং উপপন্নো নিৰোধং সমাপন্নো, অনন্ধোপি চ অঞ্ঞত্ৰ দস্সনসমযা ন পস্সতি নাম. সেসৱাৰেসুপি এসেৱ নযো. সেসং পাড়িৱসেনেৱ অত্থতো ৱেদিতব্বং.

১২২. সুত্তসংসন্দনাযং দিব্বস্স চক্খুনো ৰূপগোচৰত্তা ৰূপং পস্সতীতি আহ. দুতিযৱাৰে ‘‘সত্তে পস্সামী’’তিৱচনতো পুগ্গলং পস্সতীতি আহ. ততিযৱাৰে ‘‘ৰূপং দিস্ৱা পুগ্গলং ৱিভাৱেতী’’তি লদ্ধিতো উভো পস্সতীতি আহ. যস্মা পন পস্সিতব্বং নাম দিট্ঠং সুতং মুতং ৱিঞ্ঞাতন্তি চতুব্বিধে ৰূপসঙ্গহে ৰূপাযতনমেৱ সঙ্গহিতং, তস্মা সকৱাদী ‘‘ৰূপং পুগ্গলো, পুগ্গলো ৰূপং, উভো ৰূপ’’ন্তি অনুযোগং কৰোতি. তস্সত্থো পাকটোযেৱাতি.

উপাদাপঞ্ঞত্তানুযোগৱণ্ণনা.