৯. যথাকম্মূপগতঞাণকথাৱণ্ণনা

৩৭৭. ইদানি যথাকম্মূপগতঞাণকথা নাম হোতি. তত্থ যেসং ‘‘ইতি দিব্বেন চক্খুনা ৱিসুদ্ধেন…পে… যথাকম্মূপগে সত্তে পজানাতী’’তি (দী. নি. ১.২৪৬; পটি. ম. ১.১০৬) সুত্তং অযোনিসো গহেত্ৱা যথাকম্মূপগতঞাণমেৱ দিব্বচক্খুন্তি লদ্ধি, তে সন্ধায পুচ্ছা সকৱাদিস্স, পটিঞ্ঞা ইতৰস্স. পুন যথাকম্মূপগতঞ্চ মনসি কৰোতীতি পুট্ঠো একচিত্তস্স আৰম্মণদ্ৱযাভাৱা পটিক্খিপতি. দুতিযং পুট্ঠো নানাচিত্তৱসেন পটিজানাতি. পুন লেসোকাসং অদত্ৱা দ্ৱিন্নং ফস্সানন্তি পুট্ঠো পটিক্খিপতি. ইতি যথা ইমিনা যথাকম্মূপগতপদেন, এৱমেৱ ইমে ৱত ভোন্তো, সত্তাতিআদিপদেহিপি সদ্ধিং যোজনাসু অত্থো ৱেদিতব্বো.

৩৭৮. আযস্মা সাৰিপুত্তো যথাকম্মূপগতং ঞাণং জানাতীতি ইদং সকৱাদী যস্মা থেৰো অপ্পিচ্ছতায অভিঞ্ঞাঞাণানি ন ৱড়ঞ্জেতীতি একচ্চে ন জানন্তি, তানি পনস্স নেৱ অত্থীতি মঞ্ঞন্তি, তস্মা তং ‘‘দিব্বচক্খুনো অলাভী থেৰো’’তি মঞ্ঞমানং পুচ্ছতি. তেনেৱ কাৰণেন ‘‘অত্থাযস্মতো সাৰিপুত্তস্স দিব্বচক্খূ’’তি পৰতো পুট্ঠো পটিক্খিপতি. দুতিযং পুট্ঠো যংকিঞ্চি সাৱকেন পত্তব্বং, সব্বং তং থেৰেন অনুপ্পত্তন্তি পটিজানাতি. ইদানিস্স ৱিক্খেপং কৰোন্তো সকৱাদী ননু আযস্মা সাৰিপুত্তোতিআদিমাহ. ইমঞ্হি গাথং থেৰো ৱড়ঞ্জনপণিধিযা এৱ অভাৱেন আহ, ন অভিঞ্ঞাঞাণস্স অভাৱেন. পৰৱাদী পন অভাৱেনেৱাতি অত্থং সল্লক্খেতি. তস্মা তস্স লদ্ধিযা থেৰস্স যথাকম্মূপগতঞাণমেৱ অত্থি, নো দিব্বচক্খু. তেন ৱুত্তং ‘‘তেন হি ন ৱত্তব্বং যথাকম্মূপগতঞাণং দিব্বচক্খূ’’তি.

যথাকম্মূপগতঞাণকথাৱণ্ণনা.