১১৮. অসংখ্যেহি সব্বাসং

অৱিজ্জমানসংখ্যেহি পৰাসং সব্বাসং ৱিভত্তীনং লোপো হোতি. ন সন্তি একৱচনাদিসংখ্যা এতেসন্তি অসংখ্যা, তেসং অসংখ্যানং ৱিভত্তীনং ভেদে অসতিপি স্যাদিৱিধানং ‘‘মা নো অজ্জ ৱিকন্তিংসূ’’তিআদো ৱিভত্যন্তত্তা পদত্তসিদ্ধীতি ৱো+নোআদীনং সিদ্ধিযা চ তেসং পঠমাদিঅত্থে দস্সনতো চ হোতি. পহাৰো পৰাভৱো অপহাৰো সংহাৰো অৱহাৰো ওহাৰো ইচ্চাদি হোতি.

উপেচ্চ+ত্থং সজন্তীতি, উপসগ্গা হি পাদযো;

চাদী পদাদিমজ্ঝন্তে, নিপাতা নিপতন্তীতি.

ওপসগ্গিকপদং.

সমুচ্চয+ৱিকপ্পন+পটিসেধ+পূৰণাদিঅত্থং অসত্তৱাচিকং নেপাতিকং.

চ-ইতি সমুচ্চযা+ন্ৱাচয+ইতৰেতৰযোগ+সমাহাৰা+ৱধাৰণাদীসু. ৱা-ইতি ৱিকপ্পনু+পমান+সমুচ্চয+ৱৱত্থিতৱিভাসাদীসু. ন, নো, মা, অ, অলং, হলং ইচ্চেতে পটিসেধে. ‘‘দ্ৱে পটিসেধা পকতিঅত্থং গমযন্তী’’তি ঞাযা ‘‘ন তেসং পন ৰূপানং পচ্চযা ন চ হোন্তী’’তি এত্থ ন চ ন হোন্তি-হোন্তেৱাতি পকতিঅত্থং গমযতি. অলং পৰিযত্তি+ভূসনেসু চ.

পূৰণত্থং দুৱিধং অত্তপূৰণং পদপূৰণঞ্চ, তত্থ অথ, খলু, ৱত, অথো, অস্সু, যগ্ঘে, হি, চৰহি, নং, তং, চ, তু, ৱা, ৱো, পন, হৱে, কীৱ, হ, ততো, যথা, সুদং, খো, ৱে, হং, এনং, (এৱং, ৰূ) সেয্যথিদং ইচ্চেৱমাদি পদপূৰণে. তত্থ অথ-ইতি পঞ্হা+নন্তৰিযা+ধিকাৰাদীসু চ. খলু-ইতি পটিসেধা+ৱধাৰণ, পসিদ্ধীসু চ. ৱত+ইতি একংস, খেদা+নুকম্প, সংকপ্পেসু চ. অথো-ইতি অন্ৱাদেসে চ. হি-ইতি হেতু, অৱধাৰণেসু চ. তু-ইতি ৱিসেস, হেতু, নিৱত্তনাদীসু চ. পন-ইতি ৱিসেসেপি. হৱে+ৱে ইচ্চেতে একংসত্থেপি. হং-ৱিসাদ, ৱিম্হেসুপি. (ৱিসাদ, সম্ভৱেসু, ৰূ). সেয্যথিদংতি তং কতমংতি অত্থেপি.

অত্থপূৰণং দুৱিধং ৱিভত্তিযুত্তং অৱিভত্তিযুত্তঞ্চ. অত্থি, সক্কা, লব্ভা ইচ্চেতে পঠমাযং. আৱুসো অম্ভো হম্ভো অৰে হৰে ৰে জে ইচ্চেতে আমন্তণে. দিৱা ভিয্যো (নমো, ৰূ) ইচ্চেতে পঠমাদুতিযাসু. সযং সামং সং সম্মা কিন্তি ইচ্চেতে ততিযত্থে. সো+তো+ধাপচ্চযন্তা চ সুত্তসো পদসো অনিচ্চতো দুক্খতো একধা দ্ৱিধা ইচ্চাদি. তৱে+তুং পচ্চযন্তা চতুত্থিযাৱ, কাতৱে দাতৱে, কাতুং কাৰেতুং, (দাতুং, ৰূ) দাপেতুং ইচ্চাদি. সো+তোপচ্চযন্তা পঞ্চমিযত্থে, দীঘসো ওৰসো ৰাজতো ৱা চোৰতো ৱা ইচ্চাদি. তো সত্ত- ম্যত্থেপি ত্ৰ+ত্থাদিপচ্চযন্তা চ, একতো পুৰতো পচ্ছতো পস্সতো পিট্ঠিতো পাদতো সীসতো অগ্গতো মূলতো, যত্ৰ যত্থ যহিং তত্ৰ তত্থ তহিং ইচ্চাদি. সমন্তা সামন্তা পৰিতো অভিতো সমন্ততো একজ্ঝং একমন্তং হেট্ঠা উপৰি উদ্ধং অধো তিৰিযং সম্মুখা পৰমুখা আৱি ৰহো তিৰো উচ্চং নীচং অন্তো অন্তৰা অন্তৰং অজ্ঝত্তং বহিদ্ধা বাহিৰা বাহিৰং বহি ওৰং পাৰং আৰা আৰকা পচ্ছা পুৰে হুৰং পেচ্চ ইচ্চেতে সত্তমিযা. সম্পতি আযতি অজ্জ অপৰজ্ঝ সুৱে স্ৱে উত্তৰসুৱে (কিসু, ৰূ) হিয্যো পৰে (পৰসুৱে, ৰূ) সজ্জু সাযং পাতো কালং কল্লং দিৱা ৰত্তং নিচ্চং সততং অভিণ্হং অভিক্খণং মুহুং মুহুত্তং ভূতপুব্বং পুৰা যদা তদা (কদা, ৰূ) ইচ্চাদযো কালসত্তমিযং. ইতি ৱিভত্তিযুত্তানি.

অৱিভত্তিযুত্তেসু অপ্পেৱ অপ্পেৱনাম নু ইচ্চেতে সংসযত্থে. অদ্ধা অঞ্ঞদত্থু তগ্ঘ জাতু কামং সসক্কং ইচ্চেতে একংসত্থে. এৱং ইতি অৱধাৰণে. কচ্চি নু ননু কথং (কিংসু, ৰূ) কিং ইচ্চেতে পুচ্ছনত্থে. এৱং ইতি ইত্থং ইচ্চেতে নিদস্সনত্থে. ইতি হেতু+ৱাক্যপৰিসমত্তীসু চ. যাৱ তাৱ যাৱতা তাৱতা কিত্তাৱতা এত্তাৱতা কীৱ ইচ্চেতে পৰিচ্ছেদনত্থে. এৱং সাহু লহু ওপাযিকং পটিৰূপং আম সাধু ইচ্চেতে সম্পটিচ্ছনত্থে. তথা যথা যথেৱ তথেৱ এৱং এৱমেৱ এৱম্পি যথাপি সেয্যথাপি সেয্যথাপিনাম ৱিয ইৱ যথৰিৱ তথৰিৱ যথানাম তথানাম যথাহি তথাহি যথাচ তথাচ ইচ্চেতে পটিভাগত্থে. যথাইতি যোগ্গতা+ৱিচ্ছা+পদত্থানতিৱত্তি+নিদস্সনেসু চ. এৱংইতি উপদেস+পঞ্হাদীসু চ. কিঞ্চাপিইতি অনুগ্গহত্থে. ধিইতি গৰহে. অহোইতি গৰহ+পসংসন+পত্থনেসু. নামইতি গৰহ+পসংসন+সঞ্ঞা+পঞ্হেসু. সাধূতি পসংসন+যাচনেসু. ইঙ্ঘ হন্দ ইচ্চেতে চোদনত্থে. সাধু সুট্ঠু এৱমেতংতি অনুমোদনে. কিৰইতি অনুস্সৱন+অসদ্ধেয্যেসু. নুনইতি অনুমানা+নুস্সৰণ+পৰিৱিতক্কেসু. কস্মাতি কাৰণপুচ্ছনে. যস্মা তস্মা তথা হি তেন ইচ্চেতে কাৰণচ্ছেদনত্থে. সহ সদ্ধিং অমা (সমং, ৰূ) ইতি সমক্ৰিযাযং. ৱিনা ৰিতে ৱিপ্পযোগে. নানা পুথু বহুপকাৰে. পুথু ৱিসুং অসঙ্ঘাতে চ. দুট্ঠু কু কুচ্ছাযং (জিগুচ্ছাযং, ৰূ). পুন অপ্পঠমে. কথং চিকিচ্ছত্থে. ধা ক্খত্তুং সো কিঞ্চইতি সংখ্যাৱিভাগে. ঈসকং অপ্পমানেসু (অপ্পমত্তে, ৰূ). সণিকং মন্দত্থে. খিপ্পং অৰং লহুং আসু তুণ্হং অচিৰং সীঘত্থে. চিৰং চিৰস্সং দীঘকালে. চে যদি সংকা+ৱট্ঠানে. ধুৰং থিৰা+ৱধাৰণেসু (ধুৱং থিৰা+ৱধাৰণেসু, ৰূ). হা ৱিসাদে. তুণ্হী অভাসনে. সচ্ছি পচ্চক্খে. মুসা মিচ্ছাঅলিকং অসচ্চে. সুৱত্থি আসিট্ঠে ইচ্চাদি.

তুন+ক্ত্ৱান+ক্ত্ৱাপচ্চযন্তা উস্সুক্কনত্থে ভৱন্তি. যথা পস্সিতুন পস্সিয পস্সিত্ৱান পস্সিত্ৱা, দিস্ৱা দিস্ৱান দস্সেত্ৱা দাতুন দত্ৱান দত্ৱা উপাদায দাপেত্ৱা ৱিঞ্ঞায ৱিচেয্য ৱিনেয্য সমেচ্চ নিহচ্চ উপেচ্চ আৰব্ভ আগম্ম ইচ্চাদি.

ৱিভত্তিযা কতো ভেদো, সলিঙ্গানং ভৱে তথা;

তুম্হাদীনং ত্ৱ+লিঙ্গেসু, নেৱ+ত্থি পাদি+চাদিনং.

এৱং নামাখ্যাতোপসগ্গেহি ৱিনিমুত্তং এতং নিপাতপদং ৱেদিতব্বং.

নেপাতিকপদং.

পুল্লিঙ্গং ইত্থিলিঙ্গঞ্চ, নপুংসক+মথা+পৰং;

তিলিঙ্গঞ্চ অলিঙ্গঞ্চ, নামিকং পঞ্চধা ঠিতং.

ইতি পযোগসিদ্ধিযং নামকণ্ডো দুতিযো.