৯. ঝত্থে
কোযং চ্যত্থোচ্চাসঙ্কিয ‘‘অভূততব্ভাৱে কৰাসভূযোগে ৱিকাৰাচী’’তি (৪-১১৯) চীস্স অভূততব্ভাৱে কৰাদিযোগেসতি ৱিধানা ‘অভূততব্ভাৱো কৰাদিৱিসিট্ঠো’তি আহ. অভূত তব্ভাৱস্স কৰাদিৱিসিট্ঠত্তা কৰোত্যত্থনিৱত্তিযাৱস্সং পাণিনিযা ৱিয ভুৱিগ্গহণং কত্তব্বমঞ্ঞথা কৰোত্যত্থেপি সিযাত্যাসঙ্কিয নিৱত্তিহেতুমাহ- ‘তেনেৱা’তিআদি. যেনেৱ কৰোত্যাদিৱিসিট্ঠো অভূততব্ভাৱোচ্যত্থো তেনেৱ হেতুনাতি অত্থো. ভৱত্যত্থে-নেন কাৰণেন লদ্ধে কৰোত্যত্থোপ্যনিট্ঠো লব্ভতিচ্চাসঙ্কিয তন্নিৱত্তিম্পটিপাদযমাহ- ‘কৰোত্যত্থে’চ্চাদি. অধৱলং ধৱলং কৰোতি ধৱলীকৰোতিচ্চেৱ চীপ্পচ্চযে কত্তব্বে কম্মেনেৱ কৰোতিস্সাভিসম্বন্ধস্স দিট্ঠত্তাতি অত্থো. কাৰণন্তৰমাহ- ‘ইহ চে’চ্চাদি. ইতিসদ্দো হেতুম্হি যস্মা ইহ কত্তুতোতি ৱত্ততে ততোচেতি অত্থো.
অসত্যত্থস্স পন ভৱত্যত্থেযেৱান্তোভাৱা ন তন্নিৱত্তি পটিপাদিতা. তপ্পকৰণেতি ধাতুপ্পচ্চযপ্পকৰণে. দ্ৱিব্বচনন্তি পটইচ্চস্স দ্ৱিব্বচনং ততো ‘‘দিস্সন্তঞ্ঞেপি পচ্চযা’’তি (৪-১২০) ৰাপ্পচ্চযো. ‘‘ৰানুবন্ধেন্তসৰাদিস্সা’’তি (৪-১৩২) অন্তসৰাদিস্স লোপো. চ্যন্তা পচ্চযাভাৱত্থং- ‘অচীতো’তি পচ্চযৱিধানসুত্তে পটিসেধো ন কতো, তেনাহ-‘অচীতোতি পটিসেধাভাৱা’তি. চীতি ভুসোইতি
পঠমন্তাচী. ণাদিৱুত্তিত্তা ‘‘একত্থতায’’ন্তি (২-১১৯) ৱিভত্তিলোপো. ইহেচেতি ‘চ্যত্থে’’ ইতীমস্মিংযেৱ. ন চ ৱুচ্চতেতি সম্বন্ধো.