১৬. পযো
পযোজকো চোদকো ব্যাপাৰকোতি অত্থো ননু চ ৱুত্তিযং ‘কত্তাৰং পযোজযতী’তি ৱুত্তং কথং পযুজ্জমানস্স কত্তুত্তংতি আহ- ‘পযুজ্জমানো’চ্চাদি. নাৱস্সং কিৰিযাপৱত্তকত্তেনেৱ যোগ্গতামত্তেনপি কত্তুত্তং সিযাতি দস্সেন্তো আহ- ‘কিৰিযায যোগ্গো’তিআদি. পাসাণম্বলেনুট্ঠাপেতি’চ্চাদীসু হি যোগ্যতাযপি কত্তুত্তাৱসাযোসিযা, কোপনাযং পযোজকব্যপাৰোতি আহ- ‘পেসনে’চ্চাদি. দাসাদিনো হীনস্স কত্থচি অত্থে নিযোজনং পেসনং. গুৰুআদিনো সক্কাৰপুব্বং ব্যাপাৰণমজ্ঝেসনং. তং পেসনজ্ঝেসনাদিকং লক্খণং সভাৱো যস্স সো তথা ৱুত্তো.
আদিসদ্দেন আনুকূল্যভাগিনো ব্যাপাৰস্স গহণং, তথা চ ‘ভিক্খা ৱাসযতি কাৰীসো-জ্ঝাপেসী’তি সিজ্ঝতি. ভিক্খা হি পচুৰব্যঞ্জনৱতী লব্ভমানা ৱাসানুকূলং তিত্তিৱিসেসমুপজনযতি. কাৰীসোপি নিৱাতে পদেসে সুট্ঠু পজ্জলিতোজ্ঝযনৱিৰোধি সীতকতমুপদ্দৱমপনযন্তো-জ্ঝযনানুকূলসামত্থিযমাদধাতি ততো তেসম্পি যুত্তম্পযোজকত্তন্তি.
পযোজকব্যাপাৰেতীদং পচ্চযৱিসেসনং ৱা সিযা পকতিৱিসেসনং ৱা. তত্থ যদি পকতিৱিসেসনং সিযা, তদা পযোজকব্যাপাৰে ৱত্তমানা ণীণাপী ৱিধীযন্তীতি (গমনং) পতি যো নিযোগো তদত্থো গমি, ন গত্যত্থো, তস্স চাযং পযোজ্জোতি ‘গমযতি মাণৱকং গাম’ন্তি গত্যত্থস্স পযোজ্জে ‘‘গতিবোধাহাৰে’’চ্চাদিনা (২-৪) ৱিহিতা দুতিযা ন পপ্পোতি, ততো পকত্যত্থৱিসেসনপক্খো দুট্ঠোতি পচ্চযৱিসেসনপক্খং দস্সেতুমাহ- ‘পচ্চযৱিসেসনং ৱেদং ন পকতিৱিসেসন’ন্তি.
পযোজকমত্তগ্গহণেতি মত্তসদ্দো সামঞ্ঞৱাচী, যথা ‘কঞ্ঞা মত্তং ৱাৰযতী’তি. কত্তাৰং যো পযুজ্জতি যো চ কৰণাদীনং পযোজকো তেসং সামঞ্ঞেন গহণে সতীতি অত্থো. ব্যাপাৰেত্ৱেৱাতি পযোজকগ্গহণমন্তৰেন ব্যাপাৰেইচ্চেৱ ৱচনং কত্তব্বং সিযাতি ভাৱো, তন্তি পযোজকগ্গহণং, ৱিসিট্ঠো ৱিসযো যস্স পযোজকগ্গহণস্সতংতথাৱুত্তং. কোপনাযংৱিসিট্ঠো ৱিসযোচ্চাহ- ‘যো লোকে’ইচ্চাদি. ইতোৱাতি ৱক্খমানস্স হেতুনো পৰামাসো. তন্তি চুৰাদীহি ণিৱিধানং. এৱংসদ্দো ৱক্খমানাপেক্খো. তং ৱিসুং চুৰাদীহি ণিৱিধানমেৱ ৱক্খমানপ্পকাৰেন সফলং সিযা নাঞ্ঞথাতি অত্থো. তমেৱ পকাৰং দস্সেতি‘যদিমিনা’চ্চাদি.