১৩. ৱিধি
ৱচনাৰম্ভযোজনমাহ–‘যং ৱিসেসনভাৱেনে’চ্চাদি, যন্তি অনিযমেন ‘‘অতো যোনং টাটে’’তি (২-৪৩) আদীসু অতোতিআদিকং ৱিসেসনভাৱেন ৱত্তুমিচ্ছিতং পৰামসতি, তেনাতি ৱিসে সনত্তেনু-পাদিযমানেন যং সদ্দনিদ্দিট্ঠেন অতোতিআদিকেন কৰণভূতেন, যথাকথঞ্চিতব্বতোতি আদো মজ্ঝে-ন্তে ৱা সব্ভাৱতো যেনকেনচি আকাৰেন অভেদোপচাৰেন অকাৰাদিৱিসেসনৱতো নামাদিনো, তদন্তত্থন্তি তং অতোত্যাদি ৱিসেসনমন্তে, নাদো ন মজ্ঝে যস্স তং তদন্তং, তং অত্থো পযোজনং যস্সাতি অঞ্ঞপদত্থো, ৱত্তাযত্তাতি ৱত্তুনো আযত্তা… অত্তাৱাত্তনো ৱচনে পধানন্তি, তস্সাতি ৱত্তুনো, সাতি ৱচনিচ্ছা, পযোগানুসা ৰেনাতি জিনৱচনানুসাৰেন, ইতীতি কাৰণত্থে নিপাতো, ইমিনা কাৰণেনাতি অত্থো, ন সব্বত্থপ্পসঙ্গোতি সংহিতাদিৱিধিম্হি সব্বত্থ তদন্ত ৱিধিপ্পসঙ্গো ন হোতি, তথাহি ‘‘সৰো লোপো সৰে’’তি (১-২৬) এত্থ সৰোতি ৱিসেসনভাৱেন ৱচনিচ্ছায সব্ভাৱে সৰোতি তত্ৰা’দীনং ৱিসেসনন্তি যথাকথঞ্চিসৰাদিসৰমজ্ঝসৰন্তানং তত্ৰাদীনং লোপপ্পসঙ্গে ‘‘ৱিধিব্বিসেসনন্তস্সা’’তি (১-১৩) সৰন্তস্সপসঙ্গো সিযা, ন ‘‘ছট্ঠিযন্তস্সা’’তি (১-১৩) অন্তস্স… ছট্ঠীনিদ্দেসাভাৱা, তথা সতি ‘তত্ৰিমে’তিআদিম্হি ‘ইমে’তিআদিনা ৱত্তব্বতা আপজ্জেয্যাতি পযোগং নানুসটা নামসিযুন্তি ন সব্বত্থ তদন্ত ৱিধিপ্পসঙ্গো, তথা ‘‘গতিবোধা’’ (২-৪) দিসুত্তাদিম্হিপি ‘গমযতি মাণৱকংগামং ত্যাদিপ্পসঙ্গোতিআদি চ যথাযোগমৱগন্তব্বং, ৱুত্তিযং ‘‘অতো যোনং টাটে’’তি সুত্তোদাহৰণং দস্সিতং, ‘‘নৰা নৰে’’তি লক্খিযোদাহৰণং.