བྷི་ཀྑུ་ནཱི་ཨུ་པ་ས་མྤ་དཱ་ནུ་ཛཱ་ན་ནཾ
༤༠༤. ཨ་ཐ ཁོ མ་ཧཱ་པ་ཛཱ་པ་ཏི གོ་ཏ་མཱི ཡེ་ན བྷ་ག་ཝཱ ཏེ་ནུ་པ་ས་ངྐ་མི, ཨུ་པ་ས་ངྐ་མི་ཏྭཱ བྷ་ག་ཝ་ནྟཾ ཨ་བྷི་ཝཱ་དེ་ཏྭཱ ཨེ་ཀ་མ་ནྟཾ ཨ་ཊྛཱ་སི. ཨེ་ཀ་མ་ནྟཾ ཋི་ཏཱ ཁོ མ་ཧཱ་པ་ཛཱ་པ་ཏཱི གོ་ཏ་མཱི བྷ་ག་ཝ་ནྟཾ ཨེ་ཏ་ད་ཝོ་ཙ – ‘‘ཀ་ཐཱ་ཧཾ, བྷ་ནྟེ, ཨི་མཱ་སུ སཱ་ཀི་ཡཱ་ནཱི་སུ པ་ཊི་པ་ཛྫཱ་མཱི’’ཏི? ཨ་ཐ ཁོ བྷ་ག་ཝཱ མ་ཧཱ་པ་ཛཱ་པ་ཏིཾ གོ་ཏ་མིཾ དྷ་མྨི་ཡཱ ཀ་ཐཱ་ཡ ས་ནྡ་སྶེ་སི ས་མཱ་ད་པེ་སི ས་མུ་ཏྟེ་ཛེ་སི ས་མྤ་ཧཾ་སེ་སི. ཨ་ཐ ཁོ མ་ཧཱ་པ་ཛཱ་པ་ཏི གོ་ཏ་མཱི བྷ་ག་ཝ་ཏཱ དྷ་མྨི་ཡཱ ཀ་ཐཱ་ཡ ས་ནྡ་སྶི་ཏཱ ས་མཱ་ད་པི་ཏཱ ས་མུ་ཏྟེ་ཛི་ཏཱ ས་མྤ་ཧཾ་སི་ཏཱ བྷ་ག་ཝ་ནྟཾ ཨ་བྷི་ཝཱ་དེ་ཏྭཱ པ་ད་ཀྑི་ཎཾ ཀ་ཏྭཱ པ་ཀྐཱ་མི. ཨ་ཐ ཁོ བྷ་ག་ཝཱ ཨེ་ཏ་སྨིཾ ནི་དཱ་ནེ ཨེ་ཏ་སྨིཾ པ་ཀ་ར་ཎེ དྷ་མྨིཾ ཀ་ཐཾ ཀ་ཏྭཱ བྷི་ཀྑཱུ ཨཱ་མ་ནྟེ་སི – ‘‘ཨ་ནུ་ཛཱ་ནཱ་མི, བྷི་ཀྑ་ཝེ, བྷི་ཀྑཱུ་ཧི བྷི་ཀྑུ་ནི་ཡོ ཨུ་པ་ས་མྤཱ་དེ་ཏུ’’ནྟི.
ཨ་ཐ ཁོ ཏཱ བྷི་ཀྑུ་ནི་ཡོ མ་ཧཱ་པ་ཛཱ་པ་ཏིཾ གོ་ཏ་མིཾ ཨེ་ཏ་ད་ཝོ་ཙུཾ – ‘‘ཨ་ཡྻཱ ཨ་ནུ་པ་ས་མྤ་ནྣཱ, མ་ཡ་ཉྩ་མྷཱ ཨུ་པ་ས་མྤ་ནྣཱ; ཨེ་ཝ་ཉྷི བྷ་ག་ཝ་ཏཱ པ་ཉྙ་ཏྟཾ བྷི་ཀྑཱུ་ཧི བྷི་ཀྑུ་ནི་ཡོ ཨུ་པ་ས་མྤཱ་དེ་ཏ་བྦཱ’’ཏི. ཨ་ཐ ཁོ མ་ཧཱ་པ་ཛཱ་པ་ཏི གོ་ཏ་མཱི ཡེ་ནཱ་ཡ་སྨཱ ཨཱ་ན་ནྡོ ཏེ་ནུ་པ་ས་ངྐ་མི, ཨུ་པ་ས་ངྐ་མི་ཏྭཱ ཨཱ་ཡ་སྨ་ནྟཾ ཨཱ་ན་ནྡཾ ཨ་བྷི་ཝཱ་དེ་ཏྭཱ ཨེ་ཀ་མ་ནྟཾ ཨ་ཊྛཱ་སི. ཨེ་ཀ་མ་ནྟཾ ཋི་ཏཱ ཁོ མ་ཧཱ་པ་ཛཱ་པ་ཏི གོ་ཏ་མཱི ཨཱ་ཡ་སྨ་ནྟཾ ཨཱ་ན་ནྡཾ ཨེ་ཏ་ད་ཝོ་ཙ – ‘‘ཨི་མཱ མཾ, བྷ་ནྟེ ཨཱ་ན་ནྡ, བྷི་ཀྑུ་ནི་ཡོ ཨེ་ཝ་མཱ་ཧཾ་སུ – ‘ཨ་ཡྻཱ ཨ་ནུ་པ་ས་མྤ་ནྣཱ, མ་ཡ་ཉྩ་མྷཱ ཨུ་པ་ས་མྤ་ནྣཱ; ཨེ་ཝ་ཉྷི བྷ་ག་ཝ་ཏཱ པ་ཉྙ་ཏྟཾ བྷི་ཀྑཱུ་ཧི བྷི་ཀྑུ་ནི་ཡོ ཨུ་པ་ས་མྤཱ་དེ་ཏ་བྦཱ’’’ཏི.
ཨ་ཐ ཁོ ཨཱ་ཡ་སྨཱ ཨཱ་ན་ནྡོ ཡེ་ན བྷ་ག་ཝཱ ཏེ་ནུ་པ་ས་ངྐ་མི, ཨུ་པ་ས་ངྐ་མི་ཏྭཱ བྷ་ག་ཝ་ནྟཾ ཨ་བྷི་ཝཱ་དེ་ཏྭཱ ཨེ་ཀ་མ་ནྟཾ ནི་སཱི་དི. ཨེ་ཀ་མ་ནྟཾ ནི་སི་ནྣོ ཁོ ཨཱ་ཡ་སྨཱ ཨཱ་ན་ནྡོ བྷ་ག་ཝ་ནྟཾ ཨེ་ཏ་ད་ཝོ་ཙ – ‘‘མ་ཧཱ་པ་ཛཱ་པ་ཏི, བྷ་ནྟེ, གོ་ཏ་མཱི ཨེ་ཝ་མཱ་ཧ – ‘ཨི་མཱ མཾ, བྷ་ནྟེ ཨཱ་ན་ནྡ, བྷི་ཀྑུ་ནི་ཡོ ཨེ་ཝ་མཱ་ཧཾ་སུ – ཨ་ཡྻཱ ཨ་ནུ་པ་ས་མྤ་ནྣཱ, མ་ཡ་ཉྩ་མྷཱ ཨུ་པ་ས་མྤ་ནྣཱ; ཨེ་ཝ་ཉྷི བྷ་ག་ཝ་ཏཱ པ་ཉྙ་ཏྟཾ བྷི་ཀྑཱུ་ཧི བྷི་ཀྑུ་ནི་ཡོ ཨུ་པ་ས་མྤཱ་དེ་ཏ་བྦཱ’’’ཏི.
‘‘ཡ་ད་གྒེ་ན, ཨཱ་ན་ནྡ, མ་ཧཱ་པ་ཛཱ་པ་ཏི་ཡཱ གོ་ཏ་མི་ཡཱ ཨ་ཊྛ ག་རུ་དྷ་མྨཱ པ་ཊི་གྒ་ཧི་ཏཱ, ཏ་དེ་ཝ སཱ [ཏ་དེ་ཝ་སྶཱ (ཀ.)] ཨུ་པ་ས་མྤ་ནྣཱ’’ཏི.
༤༠༥. ཨ་ཐ ཁོ མ་ཧཱ་པ་ཛཱ་པ་ཏི གོ་ཏ་མཱི ཡེ་ནཱ་ཡ་སྨཱ ཨཱ་ན་ནྡོ ཏེ་ནུ་པ་ས་ངྐ་མི, ཨུ་པ་ས་ངྐ་མི་ཏྭཱ ཨཱ་ཡ་སྨ་ནྟཾ ཨཱ་ན་ནྡཾ ཨ་བྷི་ཝཱ་དེ་ཏྭཱ ཨེ་ཀ་མ་ནྟཾ ཨ་ཊྛཱ་སི. ཨེ་ཀ་མ་ནྟཾ ཋི་ཏཱ ཁོ མ་ཧཱ་པ་ཛཱ་པ་ཏི གོ་ཏ་མཱི ཨཱ་ཡ་སྨ་ནྟཾ ཨཱ་ན་ནྡཾ ཨེ་ཏ་ད་ཝོ་ཙ – ‘‘ཨེ་ཀཱ་ཧཾ, བྷ་ནྟེ ཨཱ་ན་ནྡ, བྷ་ག་ཝ་ནྟཾ ཝ་རཾ ཡཱ་ཙཱ་མི. སཱ་དྷུ, བྷ་ནྟེ, བྷ་ག་ཝཱ ཨ་ནུ་ཛཱ་ནེ་ཡྻ བྷི་ཀྑཱུ་ན་ཉྩ བྷི་ཀྑུ་ནཱི་ན་ཉྩ ཡ་ཐཱ་ཝུ་ཌྜྷཾ ཨ་བྷི་ཝཱ་ད་ནཾ པ་ཙྩུ་ཊྛཱ་ནཾ ཨ་ཉྫ་ལི་ཀ་མྨཾ སཱ་མཱི་ཙི་ཀ་མྨ’’ནྟི.
ཨ་ཐ ཁོ ཨཱ་ཡ་སྨཱ ཨཱ་ན་ནྡོ ཡེ་ན བྷ་ག་ཝཱ ཏེ་ནུ་པ་ས་ངྐ་མི, ཨུ་པ་ས་ངྐ་མི་ཏྭཱ བྷ་ག་ཝ་ནྟཾ ཨ་བྷི་ཝཱ་དེ་ཏྭཱ ཨེ་ཀ་མ་ནྟཾ ནི་སཱི་དི. ཨེ་ཀ་མ་ནྟཾ ནི་སི་ནྣོ ཁོ ཨཱ་ཡ་སྨཱ ཨཱ་ན་ནྡོ བྷ་ག་ཝ་ནྟཾ ཨེ་ཏ་ད་ཝོ་ཙ – ‘‘མ་ཧཱ་པ་ཛཱ་པ་ཏི, བྷ་ནྟེ, གོ་ཏ་མཱི ཨེ་ཝ་མཱ་ཧ – ‘ཨེ་ཀཱ་ཧཾ, བྷ་ནྟེ ཨཱ་ན་ནྡ, བྷ་ག་ཝ་ནྟཾ ཝ་རཾ ཡཱ་ཙཱ་མི. སཱ་དྷུ, བྷ་ནྟེ, བྷ་ག་ཝཱ ཨ་ནུ་ཛཱ་ནེ་ཡྻ བྷི་ཀྑཱུ་ན་ཉྩ བྷི་ཀྑུ་ནཱི་ན་ཉྩ ཡ་ཐཱ་ཝུ་ཌྜྷཾ ཨ་བྷི་ཝཱ་ད་ནཾ པ་ཙྩུ་ཊྛཱ་ནཾ ཨ་ཉྫ་ལི་ཀ་མྨཾ སཱ་མཱི་ཙི་ཀ་མྨ’’’ནྟི.
‘‘ཨ་ཊྛཱ་ན་མེ་ཏཾ, ཨཱ་ན་ནྡ, ཨ་ན་ཝ་ཀཱ་སོ, ཡཾ ཏ་ཐཱ་ག་ཏོ ཨ་ནུ་ཛཱ་ནེ་ཡྻ མཱ་ཏུ་གཱ་མ་སྶ ཨ་བྷི་ཝཱ་ད་ནཾ པ་ཙྩུ་ཊྛཱ་ནཾ ཨ་ཉྫ་ལི་ཀ་མྨཾ སཱ་མཱི་ཙི་ཀ་མྨཾ. ཨི་མེ་ཧི ནཱ་མ, ཨཱ་ན་ནྡ, ཨ་ཉྙ་ཏི་ཏྠི་ཡཱ དུ་ར་ཀྑཱ་ཏ་དྷ་མྨཱ མཱ་ཏུ་གཱ་མ་སྶ ཨ་བྷི་ཝཱ་ད་ནཾ པ་ཙྩུ་ཊྛཱ་ནཾ ཨ་ཉྫ་ལི་ཀ་མྨཾ སཱ་མཱི་ཙི་ཀ་མྨཾ ན ཀ་རི་སྶ་ནྟི; ཀི་མ་ངྒཾ པ་ན ཏ་ཐཱ་ག་ཏོ ཨ་ནུ་ཛཱ་ནི་སྶ་ཏི མཱ་ཏུ་གཱ་མ་སྶ ཨ་བྷི་ཝཱ་ད་ནཾ པ་ཙྩུ་ཊྛཱ་ནཾ ཨ་ཉྫ་ལི་ཀ་མྨཾ སཱ་མཱི་ཙི་ཀ་མྨ’’ནྟི?
ཨ་ཐ ཁོ བྷ་ག་ཝཱ ཨེ་ཏ་སྨིཾ ནི་དཱ་ནེ ཨེ་ཏ་སྨིཾ པ་ཀ་ར་ཎེ དྷ་མྨིཾ ཀ་ཐཾ ཀ་ཏྭཱ བྷི་ཀྑཱུ ཨཱ་མ་ནྟེ་སི – ‘‘ན, བྷི་ཀྑ་ཝེ, མཱ་ཏུ་གཱ་མ་སྶ ཨ་བྷི་ཝཱ་ད་ནཾ པ་ཙྩུ་ཊྛཱ་ནཾ ཨ་ཉྫ་ལི་ཀ་མྨཾ སཱ་མཱི་ཙི་ཀ་མྨཾ ཀཱ་ཏ་བྦཾ. ཡོ ཀ་རེ་ཡྻ, ཨཱ་པ་ཏྟི དུ་ཀྐ་ཊ་སྶཱ’’ཏི.
ཨ་ཐ ཁོ མ་ཧཱ་པ་ཛཱ་པ་ཏི གོ་ཏ་མཱི ཡེ་ན བྷ་ག་ཝཱ ཏེ་ནུ་པ་ས་ངྐ་མི, ཨུ་པ་ས་ངྐ་མི་ཏྭཱ བྷ་ག་ཝ་ནྟཾ ཨ་བྷི་ཝཱ་དེ་ཏྭཱ ཨེ་ཀ་མ་ནྟཾ ཨ་ཊྛཱ་སི. ཨེ་ཀ་མ་ནྟཾ ཋི་ཏཱ ཁོ མ་ཧཱ་པ་ཛཱ་པ་ཏི གོ་ཏ་མཱི བྷ་ག་ཝ་ནྟཾ ཨེ་ཏ་ད་ཝོ་ཙ – ‘‘ཡཱ་ནི ཏཱ་ནི, བྷ་ནྟེ, བྷི་ཀྑུ་ནཱི་ནཾ སི་ཀྑཱ་པ་དཱ་ནི བྷི་ཀྑཱུ་ཧི སཱ་དྷཱ་ར་ཎཱ་ནི, ཀ་ཐཾ མ་ཡཾ, བྷ་ནྟེ, ཏེ་སུ སི་ཀྑཱ་པ་དེ་སུ པ་ཊི་པ་ཛྫཱ་མཱ’’ཏི? ‘‘ཡཱ་ནི ཏཱ་ནི, གོ་ཏ་མི, བྷི་ཀྑུ་ནཱི་ནཾ སི་ཀྑཱ་པ་དཱ་ནི བྷི་ཀྑཱུ་ཧི སཱ་དྷཱ་ར་ཎཱ་ནི, ཡ་ཐཱ བྷི་ཀྑཱུ སི་ཀྑ་ནྟི ཏ་ཐཱ ཏེ་སུ སི་ཀྑཱ་པ་དེ་སུ སི་ཀྑ་ཐཱ’’ཏི. ‘‘ཡཱ་ནི པ་ན ཏཱ་ནི, བྷ་ནྟེ, བྷི་ཀྑུ་ནཱི་ནཾ སི་ཀྑཱ་པ་དཱ་ནི བྷི་ཀྑཱུ་ཧི ཨ་སཱ་དྷཱ་ར་ཎཱ་ནི, ཀ་ཐཾ མ་ཡཾ, བྷ་ནྟེ, ཏེ་སུ སི་ཀྑཱ་པ་དེ་སུ པ་ཊི་པ་ཛྫཱ་མཱ’’ཏི? ‘‘ཡཱ་ནི ཏཱ་ནི, གོ་ཏ་མི, བྷི་ཀྑུ་ནཱི་ནཾ སི་ཀྑཱ་པ་དཱ་ནི བྷི་ཀྑཱུ་ཧི ཨ་སཱ་དྷཱ་ར་ཎཱ་ནི, ཡ་ཐཱ་པ་ཉྙ་ཏྟེ་སུ སི་ཀྑཱ་པ་དེ་སུ སི་ཀྑ་ཐཱ’’ཏི.
༤༠༦. [ཨ. ནི. ༨.༥༣] ཨ་ཐ ཁོ མ་ཧཱ་པ་ཛཱ་པ་ཏི གོ་ཏ་མཱི ཡེ་ན བྷ་ག་ཝཱ ཏེ་ནུ་པ་ས་ངྐ་མི, ཨུ་པ་ས་ངྐ་མི་ཏྭཱ བྷ་ག་ཝ་ནྟཾ ཨ་བྷི་ཝཱ་དེ་ཏྭཱ ཨེ་ཀ་མ་ནྟཾ ཨ་ཊྛཱ་སི. ཨེ་ཀ་མ་ནྟཾ ཋི་ཏཱ ཁོ མ་ཧཱ་པ་ཛཱ་པ་ཏི གོ་ཏ་མཱི བྷ་ག་ཝ་ནྟཾ ཨེ་ཏ་ད་ཝོ་ཙ – ‘‘སཱ་དྷུ མེ, བྷ་ནྟེ, བྷ་ག་ཝཱ སཾ་ཁི་ཏྟེ་ན དྷ་མྨཾ དེ་སེ་ཏུ, ཡ་མ་ཧཾ བྷ་ག་ཝ་ཏོ དྷ་མྨཾ སུ་ཏྭཱ ཨེ་ཀཱ ཝཱུ་པ་ཀ་ཊྛཱ ཨ་པྤ་མ་ཏྟཱ ཨཱ་ཏཱ་པི་ནཱི པ་ཧི་ཏ་ཏྟཱ ཝི་ཧ་རེ་ཡྻ’’ནྟི. ‘‘ཡེ ཁོ ཏྭཾ, གོ་ཏ་མི, དྷ་མྨེ ཛཱ་ནེ་ཡྻཱ་སི – ཨི་མེ དྷ་མྨཱ ས་རཱ་གཱ་ཡ སཾ་ཝ་ཏྟ་ནྟི ནོ ཝི་རཱ་གཱ་ཡ, ས་ཉྙོ་གཱ་ཡ སཾ་ཝ་ཏྟ་ནྟི ནོ ཝི་ས་ཉྙོ་གཱ་ཡ, ཨཱ་ཙ་ཡཱ་ཡ སཾ་ཝ་ཏྟ་ནྟི ནོ ཨ་པ་ཙ་ཡཱ་ཡ, མ་ཧི་ཙྪ་ཏཱ་ཡ སཾ་ཝ་ཏྟ་ནྟི ནོ ཨ་པྤི་ཙྪ་ཏཱ་ཡ, ཨ་ས་ནྟུ་ཊྛི་ཡཱ སཾ་ཝ་ཏྟ་ནྟི ནོ ས་ནྟུ་ཊྛི་ཡཱ, ས་ངྒ་ཎི་ཀཱ་ཡ སཾ་ཝ་ཏྟ་ནྟི ནོ པ་ཝི་ཝེ་ཀཱ་ཡ, ཀོ་ས་ཛྫཱ་ཡ སཾ་ཝ་ཏྟ་ནྟི ནོ ཝཱི་རི་ཡཱ་ར་མྦྷཱ་ཡ, དུ་བྦྷ་ར་ཏཱ་ཡ སཾ་ཝ་ཏྟ་ནྟི ནོ སུ་བྷ་ར་ཏཱ་ཡ; ཨེ་ཀཾ་སེ་ན, གོ་ཏ་མི, དྷཱ་རེ་ཡྻཱ་སི – ནེ་སོ དྷ་མྨོ, ནེ་སོ ཝི་ན་ཡོ, ནེ་ཏཾ ས་ཏྠུ་སཱ་ས་ན་ནྟི. ཡེ ཙ ཁོ ཏྭཾ, གོ་ཏ་མི, དྷ་མྨེ ཛཱ་ནེ་ཡྻཱ་སི – ཨི་མེ དྷ་མྨཱ ཝི་རཱ་གཱ་ཡ སཾ་ཝ་ཏྟ་ནྟི ནོ ས་རཱ་གཱ་ཡ, ཝི་ས་ཉྙོ་གཱ་ཡ སཾ་ཝ་ཏྟ་ནྟི ནོ ས་ཉྙོ་གཱ་ཡ, ཨ་པ་ཙ་ཡཱ་ཡ སཾ་ཝ་ཏྟ་ནྟི ནོ ཨཱ་ཙ་ཡཱ་ཡ, ཨ་པྤི་ཙྪ་ཏཱ་ཡ སཾ་ཝ་ཏྟ་ནྟི ནོ མ་ཧི་ཙྪ་ཏཱ་ཡ, ས་ནྟུ་ཊྛི་ཡཱ སཾ་ཝ་ཏྟ་ནྟི ནོ ཨ་ས་ནྟུ་ཊྛི་ཡཱ, པ་ཝི་ཝེ་ཀཱ་ཡ སཾ་ཝ་ཏྟ་ནྟི ནོ ས་ངྒ་ཎི་ཀཱ་ཡ, ཝཱི་རི་ཡཱ་ར་མྦྷཱ་ཡ སཾ་ཝ་ཏྟ་ནྟི ནོ ཀོ་ས་ཛྫཱ་ཡ, སུ་བྷ་ར་ཏཱ་ཡ སཾ་ཝ་ཏྟ་ནྟི ནོ དུ་བྦྷ་ར་ཏཱ་ཡ; ཨེ་ཀཾ་སེ་ན, གོ་ཏ་མི, དྷཱ་རེ་ཡྻཱ་སི – ཨེ་སོ དྷ་མྨོ, ཨེ་སོ ཝི་ན་ཡོ, ཨེ་ཏཾ ས་ཏྠུ་སཱ་ས་ན’’ནྟི.
༤༠༧. ཏེ་ན ཁོ པ་ན ས་མ་ཡེ་ན བྷི་ཀྑུ་ནཱི་ནཾ པཱ་ཏི་མོ་ཀྑཾ ན ཨུ་དྡི་སཱི་ཡ་ཏི. བྷ་ག་ཝ་ཏོ ཨེ་ཏ་མ་ཏྠཾ ཨཱ་རོ་ཙེ་སུཾ…པེ… ‘‘ཨ་ནུ་ཛཱ་ནཱ་མི, བྷི་ཀྑ་ཝེ, བྷི་ཀྑུ་ནཱི་ནཾ པཱ་ཏི་མོ་ཀྑཾ ཨུ་དྡི་སི་ཏུ’’ནྟི. ཨ་ཐ ཁོ བྷི་ཀྑཱུ་ནཾ ཨེ་ཏ་ད་ཧོ་སི – ‘‘ཀེ་ན ནུ ཁོ བྷི་ཀྑུ་ནཱི་ནཾ པཱ་ཏི་མོ་ཀྑཾ ཨུ་དྡི་སི་ཏ་བྦ’’ནྟི? བྷ་ག་ཝ་ཏོ ཨེ་ཏ་མ་ཏྠཾ ཨཱ་རོ་ཙེ་སུཾ. ‘‘ཨ་ནུ་ཛཱ་ནཱ་མི, བྷི་ཀྑ་ཝེ, བྷི་ཀྑཱུ་ཧི བྷི་ཀྑུ་ནཱི་ནཾ པཱ་ཏི་མོ་ཀྑཾ ཨུ་དྡི་སི་ཏུ’’ནྟི.
ཏེ་ན ཁོ པ་ན ས་མ་ཡེ་ན བྷི་ཀྑཱུ བྷི་ཀྑུ་ནུ་པ་སྶ་ཡཾ ཨུ་པ་ས་ངྐ་མི་ཏྭཱ བྷི་ཀྑུ་ནཱི་ནཾ པཱ་ཏི་མོ་ཀྑཾ ཨུ་དྡི་ས་ནྟི. མ་ནུ་སྶཱ ཨུ་ཛ྄ཛྷཱ་ཡ་ནྟི ཁི་ཡྻ་ནྟི ཝི་པཱ་ཙེ་ནྟི – ‘‘ཛཱ་ཡཱ་ཡོ ཨི་མཱ ཨི་མེ་སཾ, ཛཱ་རི་ཡོ ཨི་མཱ ཨི་མེ་སཾ, ཨི་དཱ་ནི ཨི་མེ ཨི་མཱ་ཧི ས་དྡྷིཾ ཨ་བྷི་ར་མི་སྶ་ནྟཱི’’ཏི! བྷ་ག་ཝ་ཏོ ཨེ་ཏ་མ་ཏྠཾ ཨཱ་རོ་ཙེ་སུཾ. ‘‘ན, བྷི་ཀྑ་ཝེ, བྷི་ཀྑཱུ་ཧི བྷི་ཀྑུ་ནཱི་ནཾ པཱ་ཏི་མོ་ཀྑཾ ཨུ་དྡི་སི་ཏ་བྦཾ. ཡོ ཨུ་དྡི་སེ་ཡྻ, ཨཱ་པ་ཏྟི དུ་ཀྐ་ཊ་སྶ. ཨ་ནུ་ཛཱ་ནཱ་མི, བྷི་ཀྑ་ཝེ, བྷི་ཀྑུ་ནཱི་ཧི བྷི་ཀྑུ་ནཱི་ནཾ པཱ་ཏི་མོ་ཀྑཾ ཨུ་དྡི་སི་ཏུ’’ནྟི. བྷི་ཀྑུ་ནི་ཡོ ན ཛཱ་ན་ནྟི – ‘‘ཨེ་ཝཾ པཱ་ཏི་མོ་ཀྑཾ ཨུ་དྡི་སི་ཏ་བྦ’’ནྟི. བྷ་ག་ཝ་ཏོ ཨེ་ཏ་མ་ཏྠཾ ཨཱ་རོ་ཙེ་སུཾ. ‘‘ཨ་ནུ་ཛཱ་ནཱ་མི, བྷི་ཀྑ་ཝེ, བྷི་ཀྑཱུ་ཧི བྷི་ཀྑུ་ནཱི་ནཾ ཨཱ་ཙི་ཀྑི་ཏུཾ – ‘ཨེ་ཝཾ པཱ་ཏི་མོ་ཀྑཾ ཨུ་དྡི་སེ་ཡྻཱ་ཐཱ’’’ཏི.
༤༠༨. ཏེ་ན ཁོ པ་ན ས་མ་ཡེ་ན བྷི་ཀྑུ་ནི་ཡོ ཨཱ་པ་ཏྟིཾ ན པ་ཊི་ཀ་རོ་ནྟི. བྷ་ག་ཝ་ཏོ ཨེ་ཏ་མ་ཏྠཾ ཨཱ་རོ་ཙེ་སུཾ. ‘‘ན, བྷི་ཀྑ་ཝེ, བྷི་ཀྑུ་ནི་ཡཱ ཨཱ་པ་ཏྟི ན པ་ཊི་ཀཱ་ཏ་བྦཱ. ཡཱ ན པ་ཊི་ཀ་རེ་ཡྻ, ཨཱ་པ་ཏྟི དུ་ཀྐ་ཊ་སྶཱ’’ཏི. བྷི་ཀྑུ་ནི་ཡོ ན ཛཱ་ན་ནྟི – ‘‘ཨེ་ཝཾ ཨཱ་པ་ཏྟི པ་ཊི་ཀཱ་ཏ་བྦཱ’’ཏི. བྷ་ག་ཝ་ཏོ ཨེ་ཏ་མ་ཏྠཾ ཨཱ་རོ་ཙེ་སུཾ. ‘‘ཨ་ནུ་ཛཱ་ནཱ་མི, བྷི་ཀྑ་ཝེ, བྷི་ཀྑཱུ་ཧི བྷི་ཀྑུ་ནཱི་ནཾ ཨཱ་ཙི་ཀྑི་ཏུཾ – ‘ཨེ་ཝཾ ཨཱ་པ་ཏྟིཾ པ་ཊི་ཀ་རེ་ཡྻཱ་ཐཱ’’’ཏི. ཨ་ཐ ཁོ བྷི་ཀྑཱུ་ནཾ ཨེ་ཏ་ད་ཧོ་སི – ‘‘ཀེ་ན ནུ ཁོ བྷི་ཀྑུ་ནཱི་ནཾ ཨཱ་པ་ཏྟི པ་ཊི་གྒ་ཧེ་ཏ་བྦཱ’’ཏི? བྷ་ག་ཝ་ཏོ ཨེ་ཏ་མ་ཏྠཾ ཨཱ་རོ་ཙེ་སུཾ. ‘‘ཨ་ནུ་ཛཱ་ནཱ་མི, བྷི་ཀྑ་ཝེ, བྷི་ཀྑཱུ་ཧི བྷི་ཀྑུ་ནཱི་ནཾ ཨཱ་པ་ཏྟིཾ པ་ཊི་གྒ་ཧེ་ཏུ’’ནྟི.
ཏེ་ན ཁོ པ་ན ས་མ་ཡེ་ན བྷི་ཀྑུ་ནི་ཡོ ར་ཐི་ཀཱ་ཡ་པི བྱཱུ་ཧེ་པི སི་ངྒྷཱ་ཊ་ཀེ་པི བྷི་ཀྑུཾ པ་སྶི་ཏྭཱ པ་ཏྟཾ བྷཱུ་མི་ཡཾ ནི་ཀྑི་པི་ཏྭཱ ཨེ་ཀཾ་སཾ ཨུ་ཏྟ་རཱ་ས་ངྒཾ ཀ་རི་ཏྭཱ ཨུ་ཀྐུ་ཊི་ཀཾ ནི་སཱི་དི་ཏྭཱ ཨ་ཉྫ་ལིཾ པ་གྒ་ཧེ་ཏྭཱ ཨཱ་པ་ཏྟིཾ པ་ཊི་ཀ་རོ་ནྟི. མ་ནུ་སྶཱ ཨུ་ཛ྄ཛྷཱ་ཡ་ནྟི ཁི་ཡྻ་ནྟི ཝི་པཱ་ཙེ་ནྟི – ‘‘ཛཱ་ཡཱ་ཡོ ཨི་མཱ ཨི་མེ་སཾ, ཛཱ་རི་ཡོ ཨི་མཱ ཨི་མེ་སཾ, ར་ཏྟིཾ ཝི་མཱ་ནེ་ཏྭཱ ཨི་དཱ་ནི ཁ་མཱ་པེ་ནྟཱི’’ཏི. བྷ་ག་ཝ་ཏོ ཨེ་ཏ་མ་ཏྠཾ ཨཱ་རོ་ཙེ་སུཾ. ‘‘ན, བྷི་ཀྑ་ཝེ, བྷི་ཀྑཱུ་ཧི བྷི་ཀྑུ་ནཱི་ནཾ ཨཱ་པ་ཏྟི པ་ཊི་གྒ་ཧེ་ཏ་བྦཱ. ཡོ པ་ཊི་གྒ་ཎྷེ་ཡྻ, ཨཱ་པ་ཏྟི དུ་ཀྐ་ཊ་སྶ. ཨ་ནུ་ཛཱ་ནཱ་མི, བྷི་ཀྑ་ཝེ, བྷི་ཀྑུ་ནཱི་ཧི བྷི་ཀྑུ་ནཱི་ནཾ ཨཱ་པ་ཏྟིཾ པ་ཊི་གྒ་ཧེ་ཏུ’’ནྟི. བྷི་ཀྑུ་ནི་ཡོ ན ཛཱ་ན་ནྟི – ‘‘ཨེ་ཝཾ ཨཱ་པ་ཏྟི པ་ཊི་གྒ་ཧེ་ཏ་བྦཱ’’ཏི. བྷ་ག་ཝ་ཏོ ཨེ་ཏ་མ་ཏྠཾ ཨཱ་རོ་ཙེ་སུཾ. ‘‘ཨ་ནུ་ཛཱ་ནཱ་མི, བྷི་ཀྑ་ཝེ, བྷི་ཀྑཱུ་ཧི བྷི་ཀྑུ་ནཱི་ནཾ ཨཱ་ཙི་ཀྑི་ཏུཾ – ‘ཨེ་ཝཾ ཨཱ་པ་ཏྟིཾ པ་ཊི་གྒ་ཎྷེ་ཡྻཱ་ཐཱ’’’ཏི.
༤༠༩. ཏེ་ན ཁོ པ་ན ས་མ་ཡེ་ན བྷི་ཀྑུ་ནཱི་ནཾ ཀ་མྨཾ ན ཀ་རི་ཡ་ཏི. བྷ་ག་ཝ་ཏོ ཨེ་ཏ་མ་ཏྠཾ ཨཱ་རོ་ཙེ་སུཾ. ‘‘ཨ་ནུ་ཛཱ་ནཱ་མི, བྷི་ཀྑ་ཝེ, བྷི་ཀྑུ་ནཱི་ནཾ ཀ་མྨཾ ཀཱ་ཏུ’’ནྟི. ཨ་ཐ ཁོ བྷི་ཀྑཱུ་ནཾ ཨེ་ཏ་ད་ཧོ་སི – ‘‘ཀེ་ན ནུ ཁོ བྷི་ཀྑུ་ནཱི་ནཾ ཀ་མྨཾ ཀཱ་ཏ་བྦ’’ནྟི? བྷ་ག་ཝ་ཏོ ཨེ་ཏ་མ་ཏྠཾ ཨཱ་རོ་ཙེ་སུཾ. ‘‘ཨ་ནུ་ཛཱ་ནཱ་མི, བྷི་ཀྑ་ཝེ, བྷི་ཀྑཱུ་ཧི བྷི་ཀྑུ་ནཱི་ནཾ ཀ་མྨཾ ཀཱ་ཏུ’’ནྟི.
ཏེ་ན ཁོ པ་ན ས་མ་ཡེ་ན ཀ་ཏ་ཀ་མྨཱ བྷི་ཀྑུ་ནི་ཡོ ར་ཐི་ཀཱ་ཡ་པི བྱཱུ་ཧེ་པི སི་ངྒྷཱ་ཊ་ཀེ་པི བྷི་ཀྑུཾ པ་སྶི་ཏྭཱ པ་ཏྟཾ བྷཱུ་མི་ཡཾ ནི་ཀྑི་པི་ཏྭཱ ཨེ་ཀཾ་སཾ ཨུ་ཏྟ་རཱ་ས་ངྒཾ ཀ་རི་ཏྭཱ ཨུ་ཀྐུ་ཊི་ཀཾ ནི་སཱི་དི་ཏྭཱ ཨ་ཉྫ་ལིཾ པ་གྒ་ཧེ་ཏྭཱ ཁ་མཱ་པེ་ནྟི ‘ཨེ་ཝཾ ནཱུ་ན ཀཱ་ཏ་བྦ’ནྟི མ་ཉྙ་མཱ་ནཱ. མ་ནུ་སྶཱ ཏ་ཐེ་ཝ ཨུ་ཛ྄ཛྷཱ་ཡ་ནྟི ཁི་ཡྻ་ནྟི ཝི་པཱ་ཙེ་ནྟི – ‘‘ཛཱ་ཡཱ་ཡོ ཨི་མཱ ཨི་མེ་སཾ, ཛཱ་རི་ཡོ ཨི་མཱ ཨི་མེ་སཾ, ར་ཏྟིཾ ཝི་མཱ་ནེ་ཏྭཱ ཨི་དཱ་ནི ཁ་མཱ་པེ་ནྟཱི’’ཏི. བྷ་ག་ཝ་ཏོ ཨེ་ཏ་མ་ཏྠཾ ཨཱ་རོ་ཙེ་སུཾ. ‘‘ན, བྷི་ཀྑ་ཝེ, བྷི་ཀྑཱུ་ཧི བྷི་ཀྑུ་ནཱི་ནཾ ཀ་མྨཾ ཀཱ་ཏ་བྦཾ. ཡོ ཀ་རེ་ཡྻ, ཨཱ་པ་ཏྟི དུ་ཀྐ་ཊ་སྶ. ཨ་ནུ་ཛཱ་ནཱ་མི, བྷི་ཀྑ་ཝེ, བྷི་ཀྑུ་ནཱི་ཧི བྷི་ཀྑུ་ནཱི་ནཾ ཀ་མྨཾ ཀཱ་ཏུ’’ནྟི. བྷི་ཀྑུ་ནི་ཡོ ན ཛཱ་ན་ནྟི – ‘‘ཨེ་ཝཾ ཀ་མྨཾ ཀཱ་ཏ་བྦ’’ནྟི. བྷ་ག་ཝ་ཏོ ཨེ་ཏ་མ་ཏྠཾ ཨཱ་རོ་ཙེ་སུཾ. ‘‘ཨ་ནུ་ཛཱ་ནཱ་མི, བྷི་ཀྑ་ཝེ, བྷི་ཀྑཱུ་ཧི བྷི་ཀྑུ་ནཱི་ནཾ ཨཱ་ཙི་ཀྑི་ཏུཾ – ‘ཨེ་ཝཾ ཀ་མྨཾ ཀ་རེ་ཡྻཱ་ཐཱ’’’ཏི.
༤༡༠. ཏེ་ན ཁོ པ་ན ས་མ་ཡེ་ན བྷི་ཀྑུ་ནི་ཡོ ས་ངྒྷ་མ་ཛ྄ཛྷེ བྷ་ཎྜ་ན་ཛཱ་ཏཱ ཀ་ལ་ཧ་ཛཱ་ཏཱ ཝི་ཝཱ་དཱ་པ་ནྣཱ ཨ་ཉྙ་མ་ཉྙཾ མུ་ཁ་ས་ཏྟཱི་ཧི ཝི་ཏུ་ད་ནྟཱ ཝི་ཧ་ར་ནྟི. ན ས་ཀྐོ་ནྟི ཏཾ ཨ་དྷི་ཀ་ར་ཎཾ ཝཱུ་པ་ས་མེ་ཏུཾ. བྷ་ག་ཝ་ཏོ ཨེ་ཏ་མ་ཏྠཾ ཨཱ་རོ་ཙེ་སུཾ. ‘‘ཨ་ནུ་ཛཱ་ནཱ་མི, བྷི་ཀྑ་ཝེ, བྷི་ཀྑཱུ་ཧི བྷི་ཀྑུ་ནཱི་ནཾ ཨ་དྷི་ཀ་ར་ཎཾ ཝཱུ་པ་ས་མེ་ཏུ’’ནྟི.
ཏེ་ན ཁོ པ་ན ས་མ་ཡེ་ན བྷི་ཀྑཱུ བྷི་ཀྑུ་ནཱི་ནཾ ཨ་དྷི་ཀ་ར་ཎཾ ཝཱུ་པ་ས་མེ་ནྟི. ཏ་སྨིཾ ཁོ པ་ན ཨ་དྷི་ཀ་ར་ཎེ ཝི་ནི་ཙྪི་ཡ་མཱ་ནེ དི་སྶ་ནྟི བྷི་ཀྑུ་ནི་ཡོ ཀ་མྨ་པྤ་ཏྟཱ་ཡོ་པི ཨཱ་པ་ཏྟི་གཱ་མི་ནི་ཡོ་པི. བྷི་ཀྑུ་ནི་ཡོ ཨེ་ཝ་མཱ་ཧཾ་སུ – ‘‘སཱ་དྷུ, བྷ་ནྟེ, ཨ་ཡྻཱ་ཝ བྷི་ཀྑུ་ནཱི་ནཾ ཀ་མྨཾ ཀ་རོ་ནྟུ, ཨ་ཡྻཱ་ཝ བྷི་ཀྑུ་ནཱི་ནཾ ཨཱ་པ་ཏྟིཾ པ་ཊི་གྒ་ཎྷ་ནྟུ; ཨེ་ཝ་ཉྷི བྷ་ག་ཝ་ཏཱ པ་ཉྙ་ཏྟཾ བྷི་ཀྑཱུ་ཧི བྷི་ཀྑུ་ནཱི་ནཾ ཨ་དྷི་ཀ་ར་ཎཾ ཝཱུ་པ་ས་མེ་ཏ་བྦ’’ནྟི. བྷ་ག་ཝ་ཏོ ཨེ་ཏ་མ་ཏྠཾ ཨཱ་རོ་ཙེ་སུཾ. ‘‘ཨ་ནུ་ཛཱ་ནཱ་མི, བྷི་ཀྑ་ཝེ, བྷི་ཀྑཱུ་ཧི བྷི་ཀྑུ་ནཱི་ནཾ ཀ་མྨཾ ཨཱ་རོ་པེ་ཏྭཱ བྷི་ཀྑུ་ནཱི་ནཾ ནི་ཡྻཱ་དེ་ཏུཾ – བྷི་ཀྑུ་ནཱི་ཧི བྷི་ཀྑུ་ནཱི་ནཾ ཀ་མྨཾ ཀཱ་ཏུཾ, བྷི་ཀྑཱུ་ཧི བྷི་ཀྑུ་ནཱི་ནཾ ཨཱ་པ་ཏྟིཾ ཨཱ་རོ་པེ་ཏྭཱ བྷི་ཀྑུ་ནཱི་ནཾ ནི་ཡྻཱ་དེ་ཏུཾ, བྷི་ཀྑུ་ནཱི་ཧི བྷི་ཀྑུ་ནཱི་ནཾ ཨཱ་པ་ཏྟིཾ པ་ཊི་གྒ་ཧེ་ཏུ’’ནྟི.
ཏེ་ན ཁོ པ་ན ས་མ་ཡེ་ན ཨུ་པྤ་ལ་ཝ་ཎྞཱ་ཡ བྷི་ཀྑུ་ནི་ཡཱ ཨ་ནྟེ་ཝཱ་སི་ནཱི བྷི་ཀྑུ་ནཱི ས་ཏྟ ཝ་སྶཱ་ནི བྷ་ག་ཝ་ནྟཾ ཨ་ནུ་བ་ནྡྷཱ ཧོ་ཏི ཝི་ན་ཡཾ པ་རི་ཡཱ་པུ་ཎ་ནྟཱི. ཏ་སྶཱ མུ་ཊྛ་སྶ་ཏི་ནི་ཡཱ ག་ཧི་ཏོ ག་ཧི་ཏོ མུ་སྶ་ཏི. ཨ་སྶོ་སི ཁོ སཱ བྷི་ཀྑུ་ནཱི – ‘‘བྷ་ག་ཝཱ ཀི་ར སཱ་ཝ་ཏྠིཾ ག་ནྟུ་ཀཱ་མོ’’ཏི. ཨ་ཐ ཁོ ཏ་སྶཱ བྷི་ཀྑུ་ནི་ཡཱ ཨེ་ཏ་ད་ཧོ་སི – ‘‘ཨ་ཧཾ ཁོ ས་ཏྟ ཝ་སྶཱ་ནི བྷ་ག་ཝ་ནྟཾ ཨ་ནུ་བ་ནྡྷིཾ ཝི་ན་ཡཾ པ་རི་ཡཱ་པུ་ཎ་ནྟཱི. ཏ་སྶཱ མེ མུ་ཊྛ་སྶ་ཏི་ནི་ཡཱ ག་ཧི་ཏོ ག་ཧི་ཏོ མུ་སྶ་ཏི. དུ་ཀྐ་རཾ ཁོ པ་ན མཱ་ཏུ་གཱ་མེ་ན ཡཱ་ཝ་ཛཱི་ཝཾ ས་ཏྠཱ་རཾ ཨ་ནུ་བ་ནྡྷི་ཏུཾ. ཀ་ཐཾ ནུ ཁོ མ་ཡཱ པ་ཊི་པ་ཛྫི་ཏ་བྦ’’ནྟི? ཨ་ཐ ཁོ སཱ བྷི་ཀྑུ་ནཱི བྷི་ཀྑུ་ནཱི་ནཾ ཨེ་ཏ་མ་ཏྠཾ ཨཱ་རོ་ཙེ་སི. བྷི་ཀྑུ་ནི་ཡོ བྷི་ཀྑཱུ་ནཾ ཨེ་ཏ་མ་ཏྠཾ ཨཱ་རོ་ཙེ་སུཾ. བྷི་ཀྑཱུ བྷ་ག་ཝ་ཏོ ཨེ་ཏ་མ་ཏྠཾ ཨཱ་རོ་ཙེ་སུཾ. ‘‘ཨ་ནུ་ཛཱ་ནཱ་མི, བྷི་ཀྑ་ཝེ, བྷི་ཀྑཱུ་ཧི བྷི་ཀྑུ་ནཱི་ནཾ ཝི་ན་ཡཾ ཝཱ་ཙེ་ཏུ’’ནྟི.
པ་ཋ་མ་བྷཱ་ཎ་ཝཱ་རོ ནི་ཊྛི་ཏོ.