༡. པ་ཋ་མ་བྷཱ་ཎ་ཝཱ་རོ

མ་ཧཱ་པ་ཛཱ་པ་ཏི་གོ་ཏ་མཱི་ཝ་ཏྠུ

༤༠༢. [ཨ. ནི. ༨.༥༡ ཨི་དཾ ཝ་ཏྠུ ཨཱ་ག་ཏཾ] ཏེ་ན ས་མ་ཡེ་ན བུ་དྡྷོ བྷ་ག་ཝཱ ས་ཀྐེ་སུ ཝི་ཧ་ར་ཏི ཀ་པི་ལ་ཝ་ཏྠུ་སྨིཾ ནི་གྲོ་དྷཱ་རཱ་མེ. ཨ་ཐ ཁོ མ་ཧཱ་པ་ཛཱ་པ་ཏི [མ་ཧཱ་པ་ཛཱ་པ་ཏཱི (སཱི. སྱཱ.)] གོ་ཏ་མཱི ཡེ་ན བྷ་ག་ཝཱ ཏེ་ནུ་པ་ས་ངྐ་མི, ཨུ་པ་ས་ངྐ་མི་ཏྭཱ བྷ་ག་ཝ་ནྟཾ ཨ་བྷི་ཝཱ་དེ་ཏྭཱ ཨེ་ཀ་མ་ནྟཾ ཨ་ཊྛཱ་སི. ཨེ་ཀ་མ་ནྟཾ ཋི་ཏཱ ཁོ མ་ཧཱ་པ་ཛཱ་པ་ཏི གོ་ཏ་མཱི བྷ་ག་ཝ་ནྟཾ ཨེ་ཏ་ད་ཝོ་ཙ – ‘‘སཱ་དྷུ, བྷ་ནྟེ, ལ་བྷེ་ཡྻ མཱ་ཏུ་གཱ་མོ ཏ་ཐཱ་ག་ཏ་པྤ་ཝེ་དི་ཏེ དྷ་མྨ་ཝི་ན་ཡེ ཨ་གཱ་ར་སྨཱ ཨ་ན་གཱ་རི་ཡཾ པ་བྦ་ཛྫ’’ནྟི. ‘‘ཨ་ལཾ, གོ་ཏ་མི, མཱ ཏེ རུ་ཙྩི མཱ་ཏུ་གཱ་མ་སྶ ཏ་ཐཱ་ག་ཏ་པྤ་ཝེ་དི་ཏེ དྷ་མྨ་ཝི་ན་ཡེ ཨ་གཱ་ར་སྨཱ ཨ་ན་གཱ་རི་ཡཾ པ་བྦ་ཛྫཱ’’ཏི. དུ་ཏི་ཡ་མྤི ཁོ…པེ… ཏ་ཏི་ཡ་མྤི ཁོ མ་ཧ་པ་ཛཱ་པ་ཏི གོ་ཏ་མཱི བྷ་ག་ཝ་ནྟཾ ཨེ་ཏ་ད་ཝོ་ཙ – ‘‘སཱ་དྷུ, བྷ་ནྟེ, ལ་བྷེ་ཡྻ མཱ་ཏུ་གཱ་མོ ཏ་ཐཱ་ག་ཏ་པྤ་ཝེ་དི་ཏེ དྷ་མྨ་ཝི་ན་ཡེ ཨ་གཱ་ར་སྨཱ ཨ་ན་གཱ་རི་ཡཾ པ་བྦ་ཛྫ’’ནྟི. ‘‘ཨ་ལཾ, གོ་ཏ་མི, མཱ ཏེ རུ་ཙྩི མཱ་ཏུ་གཱ་མ་སྶ ཏ་ཐཱ་ག་ཏ་པྤ་ཝེ་དི་ཏེ དྷ་མྨ་ཝི་ན་ཡེ ཨ་གཱ་ར་སྨཱ ཨ་ན་གཱ་རི་ཡཾ པ་བྦ་ཛྫཱ’’ཏི. ཨ་ཐ ཁོ མ་ཧཱ་པ་ཛཱ་པ་ཏི གོ་ཏ་མཱི – ན བྷ་ག་ཝཱ ཨ་ནུ་ཛཱ་ནཱ་ཏི མཱ་ཏུ་གཱ་མ་སྶ ཏ་ཐཱ་ག་ཏ་པྤ་ཝེ་དི་ཏེ དྷ་མྨ་ཝི་ན་ཡེ ཨ་གཱ་ར་སྨཱ ཨ་ན་གཱ་རི་ཡཾ པ་བྦ་ཛྫ་ནྟི – དུ་ཀྑཱི དུ་མྨ་ནཱ ཨ་སྶུ་མུ་ཁཱི རུ་ད་མཱ་ནཱ བྷ་ག་ཝ་ནྟཾ ཨ་བྷི་ཝཱ་དེ་ཏྭཱ པ་ད་ཀྑི་ཎཾ ཀ་ཏྭཱ པ་ཀྐཱ་མི.

ཨ་ཐ ཁོ བྷ་ག་ཝཱ ཀ་པི་ལ་ཝ་ཏྠུ་སྨིཾ ཡ་ཐཱ་བྷི་ར་ནྟཾ ཝི་ཧ་རི་ཏྭཱ ཡེ་ན ཝེ་སཱ་ལཱི ཏེ་ན ཙཱ་རི་ཀཾ པ་ཀྐཱ་མི. ཨ་ནུ་པུ་བྦེ་ན ཙཱ་རི་ཀཾ ཙ་ར་མཱ་ནོ ཡེ་ན ཝེ་སཱ་ལཱི ཏ་ད་ཝ་ས་རི. ཏ་ཏྲ སུ་དཾ བྷ་ག་ཝཱ ཝེ་སཱ་ལི་ཡཾ ཝི་ཧ་ར་ཏི མ་ཧཱ་ཝ་ནེ ཀཱུ་ཊཱ་གཱ་ར་སཱ་ལཱ་ཡཾ. ཨ་ཐ ཁོ མ་ཧཱ་པ་ཛཱ་པ་ཏི གོ་ཏ་མཱི ཀེ་སེ ཚེ་དཱ་པེ་ཏྭཱ ཀཱ་སཱ་ཡཱ་ནི ཝ་ཏྠཱ་ནི ཨ་ཙྪཱ་དེ་ཏྭཱ ས་མྦ་ཧུ་ལཱ་ཧི སཱ་ཀི་ཡཱ་ནཱི་ཧི ས་དྡྷིཾ ཡེ་ན ཝེ་སཱ་ལཱི ཏེ་ན པ་ཀྐཱ་མི. ཨ་ནུ་པུ་བྦེ་ན ཡེ་ན ཝེ་སཱ་ལཱི མ་ཧཱ་ཝ་ནཾ ཀཱུ་ཊཱ་གཱ་ར་སཱ་ལཱ ཏེ་ནུ་པ་ས་ངྐ་མི. ཨ་ཐ ཁོ མ་ཧཱ་པ་ཛཱ་པ་ཏི གོ་ཏ་མཱི སཱུ་ནེ་ཧི པཱ་དེ་ཧི ར་ཛོ་ཀི་ཎྞེ་ན ག་ཏྟེ་ན དུ་ཀྑཱི དུ་མྨ་ནཱ ཨ་སྶུ་མུ་ཁཱི རུ་ད་མཱ་ནཱ བ་ཧི་དྭཱ་ར་ཀོ་ཊྛ་ཀེ ཨ་ཊྛཱ་སི. ཨ་དྡ་སཱ ཁོ ཨཱ་ཡ་སྨཱ ཨཱ་ན་ནྡོ མ་ཧཱ་པ་ཛཱ་པ་ཏིཾ གོ་ཏ་མིཾ སཱུ་ནེ་ཧི པཱ་དེ་ཧི ར་ཛོ་ཀི་ཎྞེ་ན ག་ཏྟེ་ན དུ་ཀྑིཾ དུ་མྨ་ནཾ ཨ་སྶུ་མུ་ཁིཾ རུ་ད་མཱ་ནཾ བ་ཧི་དྭཱ་ར་ཀོ་ཊྛ་ཀེ ཋི་ཏཾ. དི་སྭཱ་ན མ་ཧཱ་པ་ཛཱ་པ་ཏིཾ གོ་ཏ་མིཾ ཨེ་ཏ་ད་ཝོ་ཙ – ‘‘ཀི་སྶ ཏྭཾ, གོ་ཏ་མི, སཱུ་ནེ་ཧི པཱ་དེ་ཧི ར་ཛོ་ཀི་ཎྞེ་ན ག་ཏྟེ་ན དུ་ཀྑཱི དུ་མྨ་ནཱ ཨ་སྶུ་མུ་ཁཱི རུ་ད་མཱ་ནཱ བ་ཧི་དྭཱ་ར་ཀོ་ཊྛ་ཀེ ཋི་ཏཱ’’ཏི? ‘‘ཏ་ཐཱ ཧི པ་ན, བྷ་ནྟེ ཨཱ་ན་ནྡ, ན བྷ་ག་ཝཱ ཨ་ནུ་ཛཱ་ནཱ་ཏི མཱ་ཏུ་གཱ་མ་སྶ ཏ་ཐཱ་ག་ཏ་པྤ་ཝེ་དི་ཏེ དྷ་མྨ་ཝི་ན་ཡེ ཨ་གཱ་ར་སྨཱ ཨ་ན་གཱ་རི་ཡཾ པ་བྦ་ཛྫ’’ནྟི. ‘‘ཏེ་ན ཧི ཏྭཾ, གོ་ཏ་མི, མུ་ཧུ་ཏྟཾ ཨི་དྷེ་ཝ ཏཱ་ཝ ཧོ་ཧི, ཡཱ་ཝཱ་ཧཾ བྷ་ག་ཝ་ནྟཾ ཡཱ་ཙཱ་མི མཱ་ཏུ་གཱ་མ་སྶ ཏ་ཐཱ་ག་ཏ་པྤ་ཝེ་དི་ཏེ དྷ་མྨ་ཝི་ན་ཡེ ཨ་གཱ་ར་སྨཱ ཨ་ན་གཱ་རི་ཡཾ པ་བྦ་ཛྫ’’ནྟི.

ཨ་ཐ ཁོ ཨཱ་ཡ་སྨཱ ཨཱ་ན་ནྡོ ཡེ་ན བྷ་ག་ཝཱ ཏེ་ནུ་པ་ས་ངྐ་མི, ཨུ་པ་ས་ངྐ་མི་ཏྭཱ བྷ་ག་ཝ་ནྟཾ ཨ་བྷི་ཝཱ་དེ་ཏྭཱ ཨེ་ཀ་མ་ནྟཾ ནི་སཱི་དི. ཨེ་ཀ་མ་ནྟཾ ནི་སི་ནྣོ ཁོ ཨཱ་ཡ་སྨཱ ཨཱ་ན་ནྡོ བྷ་ག་ཝ་ནྟཾ ཨེ་ཏ་ད་ཝོ་ཙ – ‘‘ཨེ་སཱ, བྷ་ནྟེ, མ་ཧཱ་པ་ཛཱ་པ་ཏི གོ་ཏ་མཱི སཱུ་ནེ་ཧི པཱ་དེ་ཧི ར་ཛོ་ཀི་ཎྞེ་ན ག་ཏྟེ་ན དུ་ཀྑཱི དུ་མྨ་ནཱ ཨ་སྶུ་མུ་ཁཱི རུ་ད་མཱ་ནཱ བ་ཧི་དྭཱ་ར་ཀོ་ཊྛ་ཀེ ཋི་ཏཱ – ན བྷ་ག་ཝཱ ཨ་ནུ་ཛཱ་ནཱ་ཏི མཱ་ཏུ་གཱ་མ་སྶ ཏ་ཐཱ་ག་ཏ་པྤ་ཝེ་དི་ཏེ དྷ་མྨ་ཝི་ན་ཡེ ཨ་གཱ་ར་སྨཱ ཨ་ན་གཱ་རི་ཡཾ པ་བྦ་ཛྫ་ནྟི. སཱ་དྷུ, བྷ་ནྟེ, ལ་བྷེ་ཡྻ མཱ་ཏུ་གཱ་མོ ཏ་ཐཱ་ག་ཏ་པྤ་ཝེ་དི་ཏེ དྷ་མྨ་ཝི་ན་ཡེ ཨ་གཱ་ར་སྨཱ ཨ་ན་གཱ་རི་ཡཾ པ་བྦ་ཛྫ’’ནྟི. ‘‘ཨ་ལཾ, ཨཱ་ན་ནྡ, མཱ ཏེ རུ་ཙྩི མཱ་ཏུ་གཱ་མ་སྶ ཏ་ཐཱ་ག་ཏ་པྤ་ཝེ་དི་ཏེ དྷ་མྨ་ཝི་ན་ཡེ ཨ་གཱ་ར་སྨཱ ཨ་ན་གཱ་རི་ཡཾ པ་བྦ་ཛྫཱ’’ཏི. དུ་ཏི་ཡ་མྤི ཁོ…པེ… ཏ་ཏི་ཡ་མྤི ཁོ ཨཱ་ཡ་སྨཱ ཨཱ་ན་ནྡོ བྷ་ག་ཝ་ནྟཾ ཨེ་ཏ་ད་ཝོ་ཙ – ‘‘སཱ་དྷུ, བྷ་ནྟེ, ལ་བྷེ་ཡྻ མཱ་ཏུ་གཱ་མོ ཏ་ཐཱ་ག་ཏ་པྤ་ཝེ་དི་ཏེ དྷ་མྨ་ཝི་ན་ཡེ ཨ་གཱ་ར་སྨཱ ཨ་ན་གཱ་རི་ཡཾ པ་བྦ་ཛྫ’’ནྟི. ‘‘ཨ་ལཾ, ཨཱ་ན་ནྡ, མཱ ཏེ རུ་ཙྩི མཱ་ཏུ་གཱ་མ་སྶ ཏ་ཐཱ་ག་ཏ་པྤ་ཝེ་དི་ཏེ དྷ་མྨ་ཝི་ན་ཡེ ཨ་གཱ་ར་སྨཱ ཨ་ན་གཱ་རི་ཡཾ པ་བྦ་ཛྫཱ’’ཏི.

ཨ་ཐ ཁོ ཨཱ་ཡ་སྨཱ ཨཱ་ན་ནྡོ [ཨ. ནི. ༨.༥༡ ‘‘ཨ་ཐ ཁོ ཨཱ་ཡ་སྨ་ཏོ ཨཱ་ན་ནྡ་སྶ ཨེ་ཏ་ད་ཧོ་སཱི’’ཏི ཨཱ་ག་ཏཾ] – ‘‘ན བྷ་ག་ཝཱ ཨ་ནུ་ཛཱ་ནཱ་ཏི མཱ་ཏུ་གཱ་མ་སྶ ཏ་ཐཱ་ག་ཏ་པྤ་ཝེ་དི་ཏེ དྷ་མྨ་ཝི་ན་ཡེ ཨ་གཱ་ར་སྨཱ ཨ་ན་གཱ་རི་ཡཾ པ་བྦ་ཛྫཾ; ཡཾ་ནཱུ་ནཱ་ཧཾ ཨ་ཉྙེ་ན་པི པ་རི་ཡཱ་ཡེ་ན བྷ་ག་ཝ་ནྟཾ ཡཱ་ཙེ་ཡྻཾ མཱ་ཏུ་གཱ་མ་སྶ ཏ་ཐཱ་ག་ཏ་པྤ་ཝེ་དི་ཏེ དྷ་མྨ་ཝི་ན་ཡེ ཨ་གཱ་ར་སྨཱ ཨ་ན་གཱ་རི་ཡཾ པ་བྦ་ཛྫ’’ནྟི. ཨ་ཐ ཁོ ཨཱ་ཡ་སྨཱ ཨཱ་ན་ནྡོ བྷ་ག་ཝ་ནྟཾ ཨེ་ཏ་ད་ཝོ་ཙ – ‘‘བྷ་བྦོ ནུ ཁོ, བྷ་ནྟེ, མཱ་ཏུ་གཱ་མོ ཏ་ཐཱ་ག་ཏ་པྤ་ཝེ་དི་ཏེ དྷ་མྨ་ཝི་ན་ཡེ ཨ་གཱ་ར་སྨཱ ཨ་ན་གཱ་རི་ཡཾ པ་བྦ་ཛི་ཏྭཱ སོ་ཏཱ་པ་ཏྟི་ཕ་ལཾ ཝཱ ས་ཀ་དཱ་གཱ་མི་ཕ་ལཾ [ས་ཀི་དཱ་གཱ་མི་ཕ་ལཾ (སྱཱ.)] ཝཱ ཨ་ནཱ་གཱ་མི་ཕ་ལཾ ཝཱ ཨ་ར་ཧ་ཏྟ་ཕ་ལཾ ཝཱ ས་ཙྪི་ཀཱ་ཏུ’’ནྟི? ‘‘བྷ་བྦོ, ཨཱ་ན་ནྡ, མཱ་ཏུ་གཱ་མོ ཏ་ཐཱ་ག་ཏ་པྤ་ཝེ་དི་ཏེ དྷ་མྨ་ཝི་ན་ཡེ ཨ་གཱ་ར་སྨཱ ཨ་ན་གཱ་རི་ཡཾ པ་བྦ་ཛི་ཏྭཱ སོ་ཏཱ་པ་ཏྟི་ཕ་ལ་མྤི ས་ཀ་དཱ་གཱ་མི་ཕ་ལ་མྤི ཨ་ནཱ་གཱ་མི་ཕ་ལ་མྤི ཨ་ར་ཧ་ཏྟ་ཕ་ལ་མྤི ས་ཙྪི་ཀཱ་ཏུ’’ནྟི. ‘‘ས་ཙེ, བྷ་ནྟེ, བྷ་བྦོ མཱ་ཏུ་གཱ་མོ ཏ་ཐཱ་ག་ཏ་པྤ་ཝེ་དི་ཏེ དྷ་མྨ་ཝི་ན་ཡེ ཨ་གཱ་ར་སྨཱ ཨ་ན་གཱ་རི་ཡཾ པ་བྦ་ཛི་ཏྭཱ སོ་ཏཱ་པ་ཏྟི་ཕ་ལ་མྤི ས་ཀ་དཱ་གཱ་མི་ཕ་ལ་མྤི ཨ་ནཱ་གཱ་མི་ཕ་ལ་མྤི ཨ་ར་ཧ་ཏྟ་ཕ་ལ་མྤི ས་ཙྪི་ཀཱ་ཏུཾ; བ་ཧཱུ་པ་ཀཱ་རཱ, བྷ་ནྟེ, མ་ཧཱ་པ་ཛཱ་པ་ཏི གོ་ཏ་མཱི བྷ་ག་ཝ་ཏོ མཱ་ཏུ་ཙྪཱ ཨཱ་པཱ་དི་ཀཱ, པོ་སི་ཀཱ, ཁཱི་ར་སྶ དཱ་ཡི་ཀཱ, བྷ་ག་ཝ་ནྟཾ ཛ་ནེ་ཏྟི་ཡཱ ཀཱ་ལ་ངྐ་ཏཱ་ཡ ཐ་ཉྙཾ པཱ་ཡེ་སི; སཱ་དྷུ, བྷ་ནྟེ, ལ་བྷེ་ཡྻ མཱ་ཏུ་གཱ་མོ ཏ་ཐཱ་ག་ཏ་པྤ་ཝེ་དི་ཏེ དྷ་མྨ་ཝི་ན་ཡེ ཨ་གཱ་ར་སྨཱ ཨ་ན་གཱ་རི་ཡཾ པ་བྦ་ཛྫ’’ནྟི.

ཨ་ཊྛ་ག་རུ་དྷ་མྨཱ

༤༠༣. ‘‘ས་ཙེ, ཨཱ་ན་ནྡ, མ་ཧཱ་པ་ཛཱ་པ་ཏཱི གོ་ཏ་མཱི ཨ་ཊྛ ག་རུ་དྷ་མྨེ པ་ཊི་གྒ་ཎྷཱ་ཏི, སཱ་ཝ་སྶཱ. ཧོ་ཏུ ཨུ་པ་ས་མྤ་དཱ.

[པཱ་ཙི. ༡༤༩] ‘‘ཝ་སྶ་ས་ཏཱུ་པ་ས་མྤ་ནྣཱ་ཡ བྷི་ཀྑུ་ནི་ཡཱ ཏ་ད་ཧུ་པ་ས་མྤ་ནྣ་སྶ བྷི་ཀྑུ་ནོ ཨ་བྷི་ཝཱ་ད་ནཾ པ་ཙྩུ་ཊྛཱ་ནཾ ཨ་ཉྫ་ལི་ཀ་མྨཾ སཱ་མཱི་ཙི་ཀ་མྨཾ ཀཱ་ཏ་བྦཾ. ཨ་ཡ་མྤི དྷ་མྨོ ས་ཀྐ་ཏྭཱ ག་རུ་ཀ་ཏྭཱ [ག་རུཾ་ཀ་ཏྭཱ (ཀ.)] མཱ་ནེ་ཏྭཱ པཱུ་ཛེ་ཏྭཱ ཡཱ་ཝ་ཛཱི་ཝཾ ཨ་ན་ཏི་ཀྐ་མ་ནཱི་ཡོ.

‘‘ན བྷི་ཀྑུ་ནི་ཡཱ ཨ་བྷི་ཀྑུ་ཀེ ཨཱ་ཝཱ་སེ ཝ་སྶཾ ཝ་སི་ཏ་བྦཾ. ཨ་ཡ་མྤི དྷ་མྨོ ས་ཀྐ་ཏྭཱ ག་རུ་ཀ་ཏྭཱ མཱ་ནེ་ཏྭཱ པཱུ་ཛེ་ཏྭཱ ཡཱ་ཝ་ཛཱི་ཝཾ ཨ་ན་ཏི་ཀྐ་མ་ནཱི་ཡོ.

‘‘ཨ་ནྭ་དྡྷ་མཱ་སཾ བྷི་ཀྑུ་ནི་ཡཱ བྷི་ཀྑུ་ས་ངྒྷ་ཏོ དྭེ དྷ་མྨཱ པ་ཙྩཱ་སཱི་སི་ཏ་བྦཱ – ཨུ་པོ་ས་ཐ་པུ་ཙྪ་ཀ་ཉྩ, ཨོ་ཝཱ་དཱུ་པ་ས་ངྐ་མ་ན་ཉྩ. ཨ་ཡ་མྤི དྷ་མྨོ ས་ཀྐ་ཏྭཱ ག་རུ་ཀ་ཏྭཱ མཱ་ནེ་ཏྭཱ པཱུ་ཛེ་ཏྭཱ ཡཱ་ཝ་ཛཱི་ཝཾ ཨ་ན་ཏི་ཀྐ་མ་ནཱི་ཡོ.

‘‘ཝ་སྶཾ་ཝུ་ཊྛཱ་ཡ བྷི་ཀྑུ་ནི་ཡཱ ཨུ་བྷ་ཏོ་ས་ངྒྷེ ཏཱི་ཧི ཋཱ་ནེ་ཧི པ་ཝཱ་རེ་ཏ་བྦཾ – དི་ཊྛེ་ན ཝཱ, སུ་ཏེ་ན ཝཱ, པ་རི་ས་ངྐཱ་ཡ ཝཱ. ཨ་ཡ་མྤི དྷ་མྨོ ས་ཀྐ་ཏྭཱ ག་རུ་ཀ་ཏྭཱ མཱ་ནེ་ཏྭཱ པཱུ་ཛེ་ཏྭཱ ཡཱ་ཝ་ཛཱི་ཝཾ ཨ་ན་ཏི་ཀྐ་མ་ནཱི་ཡོ.

‘‘ག་རུ་དྷ་མྨཾ ཨ་ཛ྄ཛྷཱ་པ་ནྣཱ་ཡ བྷི་ཀྑུ་ནི་ཡཱ ཨུ་བྷ་ཏོ་ས་ངྒྷེ པ་ཀྑ་མཱ་ན་ཏྟཾ ཙ་རི་ཏ་བྦཾ. ཨ་ཡ་མྤི དྷ་མྨོ ས་ཀྐ་ཏྭཱ ག་རུ་ཀ་ཏྭཱ མཱ་ནེ་ཏྭཱ པཱུ་ཛེ་ཏྭཱ ཡཱ་ཝ་ཛཱི་ཝཾ ཨ་ན་ཏི་ཀྐ་མ་ནཱི་ཡོ.

‘‘དྭེ ཝ་སྶཱ་ནི ཚ་སུ དྷ་མྨེ་སུ སི་ཀྑི་ཏ་སི་ཀྑཱ་ཡ སི་ཀྑ་མཱ་ནཱ་ཡ ཨུ་བྷ་ཏོ་ས་ངྒྷེ ཨུ་པ་ས་མྤ་དཱ པ་རི་ཡེ་སི་ཏ་བྦཱ. ཨ་ཡ་མྤི དྷ་མྨོ ས་ཀྐ་ཏྭཱ ག་རུ་ཀ་ཏྭཱ མཱ་ནེ་ཏྭཱ པཱུ་ཛེ་ཏྭཱ ཡཱ་ཝ་ཛཱི་ཝཾ ཨ་ན་ཏི་ཀྐ་མ་ནཱི་ཡོ.

‘‘ན བྷི་ཀྑུ་ནི་ཡཱ ཀེ་ན་ཙི པ་རི་ཡཱ་ཡེ་ན བྷི་ཀྑུ ཨ་ཀྐོ་སི་ཏ་བྦོ པ་རི་བྷཱ་སི་ཏ་བྦོ. ཨ་ཡ་མྤི དྷ་མྨོ ས་ཀྐ་ཏྭཱ ག་རུ་ཀ་ཏྭཱ མཱ་ནེ་ཏྭཱ པཱུ་ཛེ་ཏྭཱ ཡཱ་ཝ་ཛཱི་ཝཾ ཨ་ན་ཏི་ཀྐ་མ་ནཱི་ཡོ.

‘‘ཨ་ཛྫ་ཏ་གྒེ ཨོ་ཝ་ཊོ བྷི་ཀྑུ་ནཱི་ནཾ བྷི་ཀྑཱུ་སུ ཝ་ཙ་ན་པ་ཐོ, ཨ་ནོ་ཝ་ཊོ བྷི་ཀྑཱུ་ནཾ བྷི་ཀྑུ་ནཱི་སུ ཝ་ཙ་ན་པ་ཐོ. ཨ་ཡ་མྤི དྷ་མྨོ ས་ཀྐ་ཏྭཱ ག་རུ་ཀ་ཏྭཱ མཱ་ནེ་ཏྭཱ པཱུ་ཛེ་ཏྭཱ ཡཱ་ཝ་ཛཱི་ཝཾ ཨ་ན་ཏི་ཀྐ་མ་ནཱི་ཡོ.

‘‘ས་ཙེ, ཨཱ་ན་ནྡ, མ་ཧཱ་པ་ཛཱ་པ་ཏི གོ་ཏ་མཱི ཨི་མེ ཨ་ཊྛ ག་རུ་དྷ་མྨེ པ་ཊི་གྒ་ཎྷཱ་ཏི, སཱ་ཝ་སྶཱ ཧོ་ཏུ ཨུ་པ་ས་མྤ་དཱ’’ཏི.

ཨ་ཐ ཁོ ཨཱ་ཡ་སྨཱ ཨཱ་ན་ནྡོ བྷ་ག་ཝ་ཏོ ས་ནྟི་ཀེ ཨ་ཊྛ ག་རུ་དྷ་མྨེ ཨུ་གྒ་ཧེ་ཏྭཱ ཡེ་ན མ་ཧཱ་པ་ཛཱ་པ་ཏི གོ་ཏ་མཱི ཏེ་ནུ་པ་ས་ངྐ་མི, ཨུ་པ་ས་ངྐ་མི་ཏྭཱ མ་ཧཱ་པ་ཛཱ་པ་ཏིཾ གོ་ཏ་མིཾ ཨེ་ཏ་ད་ཝོ་ཙ – ‘‘ས་ཙེ ཁོ ཏྭཾ, གོ་ཏ་མི, ཨ་ཊྛ ག་རུ་དྷ་མྨེ པ་ཊི་གྒ་ཎྷེ་ཡྻཱ་སི, སཱ་ཝ ཏེ བྷ་ཝི་སྶ་ཏི ཨུ་པ་ས་མྤ་དཱ.

‘‘ཝ་སྶ་ས་ཏཱུ་པ་ས་མྤ་ནྣཱ་ཡ བྷི་ཀྑུ་ནི་ཡཱ ཏ་ད་ཧུ་པ་ས་མྤ་ནྣ་སྶ བྷི་ཀྑུ་ནོ ཨ་བྷི་ཝཱ་ད་ནཾ པ་ཙྩུ་ཊྛཱ་ནཾ ཨ་ཉྫ་ལི་ཀ་མྨཾ སཱ་མཱི་ཙི་ཀ་མྨཾ ཀཱ་ཏ་བྦཾ. ཨ་ཡ་མྤི དྷ་མྨོ ས་ཀྐ་ཏྭཱ ག་རུ་ཀ་ཏྭཱ མཱ་ནེ་ཏྭཱ པཱུ་ཛེ་ཏྭཱ ཡཱ་ཝ་ཛཱི་ཝཾ ཨ་ན་ཏི་ཀྐ་མ་ནཱི་ཡོ.

‘‘ས་ཙེ ཁོ ཏྭཾ, གོ་ཏ་མི, ཨི་མེ ཨ་ཊྛ ག་རུ་དྷ་མྨེ པ་ཊི་གྒ་ཎྷེ་ཡྻཱ་སི, སཱ་ཝ ཏེ བྷ་ཝི་སྶ་ཏི ཨུ་པ་ས་མྤ་དཱ’’ཏི.

‘‘སེ་ཡྻ་ཐཱ་པི, བྷ་ནྟེ ཨཱ་ན་ནྡ, ཨི་ཏྠཱི ཝཱ པུ་རི་སོ ཝཱ ད་ཧ་རོ, ཡུ་ཝཱ, མ་ཎྜ་ན་ཀ་ཛཱ་ཏི་ཀོ སཱི་སཾ་ན་ཧཱ་ཏོ ཨུ་པྤ་ལ་མཱ་ལཾ ཝཱ ཝ་སྶི་ཀ་མཱ་ལཾ ཝཱ ཨ་ཏི་མུ་ཏྟ་ཀ་མཱ་ལཾ [ཨ་དྷི་མ་ཏྟ་ཀ་མཱ་ལཾ (སྱཱ.)] ཝཱ ལ་བྷི་ཏྭཱ ཨུ་བྷོ་ཧི ཧ་ཏྠེ་ཧི པ་ཊི་གྒ་ཧེ་ཏྭཱ ཨུ་ཏྟ་མ་ངྒེ སི་ར་སྨིཾ པ་ཏི་ཊྛཱ་པེ་ཡྻ; ཨེ་ཝ་མེ་ཝ ཁོ ཨ་ཧཾ, བྷ་ནྟེ, ཨཱ་ན་ནྡ ཨི་མེ ཨ་ཊྛ ག་རུ་དྷ་མྨེ པ་ཊི་གྒ་ཎྷཱ་མི ཡཱ་ཝ་ཛཱི་ཝཾ ཨ་ན་ཏི་ཀྐ་མ་ནཱི་ཡེ’’ཏི.

‘‘ས་ཙེ, ཨཱ་ན་ནྡ, ནཱ་ལ་བྷི་སྶ མཱ་ཏུ་གཱ་མོ ཏ་ཐཱ་ག་ཏ་པྤ་ཝེ་དི་ཏེ དྷ་མྨ་ཝི་ན་ཡེ ཨ་གཱ་ར་སྨཱ ཨ་ན་གཱ་རི་ཡཾ པ་བྦ་ཛྫཾ, ཙི་ར་ཊྛི་ཏི་ཀཾ, ཨཱ་ན་ནྡ, བྲ་ཧྨ་ཙ་རི་ཡཾ ཨ་བྷ་ཝི་སྶ, ཝ་སྶ་ས་ཧ་སྶཾ ས་དྡྷ་མྨོ ཏི་ཊྛེ་ཡྻ. ཡ་ཏོ ཙ ཁོ, ཨཱ་ན་ནྡ, མཱ་ཏུ་གཱ་མོ ཏ་ཐཱ་ག་ཏ་པྤ་ཝེ་དི་ཏེ དྷ་མྨ་ཝི་ན་ཡེ ཨ་གཱ་ར་སྨཱ ཨ་ན་གཱ་རི་ཡཾ པ་བྦ་ཛི་ཏོ, ན དཱ་ནི, ཨཱ་ན་ནྡ, བྲ་ཧྨ་ཙ་རི་ཡཾ ཙི་ར་ཊྛི་ཏི་ཀཾ བྷ་ཝི་སྶ་ཏི. པ་ཉྩེ་ཝ དཱ་ནི, ཨཱ་ན་ནྡ, ཝ་སྶ་ས་ཏཱ་ནི ས་དྡྷ་མྨོ ཋ་སྶ་ཏི.

‘‘སེ་ཡྻ་ཐཱ་པི, ཨཱ་ན་ནྡ, ཡཱ་ནི ཀཱ་ནི་ཙི ཀུ་ལཱ་ནི བ་ཧུ་ཏྠི་ཀཱ་ནི [བ་ཧུ་ཨི་ཏྠི་ཀཱ་ནི (སཱི. སྱཱ.)] ཨ་པྤ་པུ་རི་ས་ཀཱ་ནི, ཏཱ་ནི སུ་པྤ་དྷཾ་སི་ཡཱ་ནི ཧོ་ནྟི ཙོ་རེ་ཧི ཀུ་མྦྷ་ཐེ་ན་ཀེ་ཧི; ཨེ་ཝ་མེ་ཝ ཁོ, ཨཱ་ན་ནྡ, ཡ་སྨིཾ དྷ་མྨ་ཝི་ན་ཡེ ལ་བྷ་ཏི མཱ་ཏུ་གཱ་མོ ཨ་གཱ་ར་སྨཱ ཨ་ན་གཱ་རི་ཡཾ པ་བྦ་ཛྫཾ, ན ཏཾ བྲ་ཧྨ་ཙ་རི་ཡཾ ཙི་ར་ཊྛི་ཏི་ཀཾ ཧོ་ཏི.

‘‘སེ་ཡྻ་ཐཱ་པི, ཨཱ་ན་ནྡ, ས་མྤ་ནྣེ སཱ་ལི་ཀྑེ་ཏྟེ སེ་ཏ་ཊྚི་ཀཱ ནཱ་མ རོ་ག་ཛཱ་ཏི ནི་པ་ཏ་ཏི, ཨེ་ཝཾ ཏཾ སཱ་ལི་ཀྑེ་ཏྟཾ ན ཙི་ར་ཊྛི་ཏི་ཀཾ ཧོ་ཏི; ཨེ་ཝ་མེ་ཝ ཁོ, ཨཱ་ན་ནྡ, ཡ་སྨིཾ དྷ་མྨ་ཝི་ན་ཡེ ལ་བྷ་ཏི མཱ་ཏུ་གཱ་མོ ཨ་གཱ་ར་སྨཱ ཨ་ན་གཱ་རི་ཡཾ པ་བྦ་ཛྫཾ, ན ཏཾ བྲ་ཧྨ་ཙ་རི་ཡཾ ཙི་ར་ཊྛི་ཏི་ཀཾ ཧོ་ཏི.

‘‘སེ་ཡྻ་ཐཱ་པི, ཨཱ་ན་ནྡ, ས་མྤ་ནྣེ ཨུ་ཙྪུ་ཀྑེ་ཏྟེ མ་ཉྫི་ཊྛི་ཀཱ [མ་ཉྫེ་ཊྛི་ཀཱ (སཱི. སྱཱ.)] ནཱ་མ རོ་ག་ཛཱ་ཏི ནི་པ་ཏ་ཏི, ཨེ་ཝཾ ཏཾ ཨུ་ཙྪུ་ཀྑེ་ཏྟཾ ན ཙི་ར་ཊྛི་ཏི་ཀཾ ཧོ་ཏི; ཨེ་ཝ་མེ་ཝ ཁོ, ཨཱ་ན་ནྡ, ཡ་སྨིཾ དྷ་མྨ་ཝི་ན་ཡེ ལ་བྷ་ཏི མཱ་ཏུ་གཱ་མོ ཨ་གཱ་ར་སྨཱ ཨ་ན་གཱ་རི་ཡཾ པ་བྦ་ཛྫཾ, ན ཏཾ བྲ་ཧྨ་ཙ་རི་ཡཾ ཙི་ར་ཊྛི་ཏི་ཀཾ ཧོ་ཏི.

‘‘སེ་ཡྻ་ཐཱ་པི, ཨཱ་ན་ནྡ, པུ་རི་སོ མ་ཧ་ཏོ ཏ་ལཱ༹་ཀ་སྶ པ་ཊི་ཀ་ཙྩེ་ཝ ཨཱ་ལི༹ཾ བ་ནྡྷེ་ཡྻ ཡཱ་ཝ་དེ་ཝ ཨུ་ད་ཀ་སྶ ཨ་ན་ཏི་ཀྐ་མ་ནཱ་ཡ; ཨེ་ཝ་མེ་ཝ ཁོ, ཨཱ་ན་ནྡ, མ་ཡཱ པ་ཊི་ཀ་ཙྩེ་ཝ བྷི་ཀྑུ་ནཱི་ནཾ ཨ་ཊྛ ག་རུ་དྷ་མྨཱ པ་ཉྙ་ཏྟཱ ཡཱ་ཝ་ཛཱི་ཝཾ ཨ་ན་ཏི་ཀྐ་མ་ནཱི་ཡཱ’’ཏི.

བྷི་ཀྑུ་ནཱི་ནཾ ཨ་ཊྛ ག་རུ་དྷ་མྨཱ ནི་ཊྛི་ཏཱ.

བྷི་ཀྑུ་ནཱི་ཨུ་པ་ས་མྤ་དཱ་ནུ་ཛཱ་ན་ནཾ

༤༠༤. ཨ་ཐ ཁོ མ་ཧཱ་པ་ཛཱ་པ་ཏི གོ་ཏ་མཱི ཡེ་ན བྷ་ག་ཝཱ ཏེ་ནུ་པ་ས་ངྐ་མི, ཨུ་པ་ས་ངྐ་མི་ཏྭཱ བྷ་ག་ཝ་ནྟཾ ཨ་བྷི་ཝཱ་དེ་ཏྭཱ ཨེ་ཀ་མ་ནྟཾ ཨ་ཊྛཱ་སི. ཨེ་ཀ་མ་ནྟཾ ཋི་ཏཱ ཁོ མ་ཧཱ་པ་ཛཱ་པ་ཏཱི གོ་ཏ་མཱི བྷ་ག་ཝ་ནྟཾ ཨེ་ཏ་ད་ཝོ་ཙ – ‘‘ཀ་ཐཱ་ཧཾ, བྷ་ནྟེ, ཨི་མཱ་སུ སཱ་ཀི་ཡཱ་ནཱི་སུ པ་ཊི་པ་ཛྫཱ་མཱི’’ཏི? ཨ་ཐ ཁོ བྷ་ག་ཝཱ མ་ཧཱ་པ་ཛཱ་པ་ཏིཾ གོ་ཏ་མིཾ དྷ་མྨི་ཡཱ ཀ་ཐཱ་ཡ ས་ནྡ་སྶེ་སི ས་མཱ་ད་པེ་སི ས་མུ་ཏྟེ་ཛེ་སི ས་མྤ་ཧཾ་སེ་སི. ཨ་ཐ ཁོ མ་ཧཱ་པ་ཛཱ་པ་ཏི གོ་ཏ་མཱི བྷ་ག་ཝ་ཏཱ དྷ་མྨི་ཡཱ ཀ་ཐཱ་ཡ ས་ནྡ་སྶི་ཏཱ ས་མཱ་ད་པི་ཏཱ ས་མུ་ཏྟེ་ཛི་ཏཱ ས་མྤ་ཧཾ་སི་ཏཱ བྷ་ག་ཝ་ནྟཾ ཨ་བྷི་ཝཱ་དེ་ཏྭཱ པ་ད་ཀྑི་ཎཾ ཀ་ཏྭཱ པ་ཀྐཱ་མི. ཨ་ཐ ཁོ བྷ་ག་ཝཱ ཨེ་ཏ་སྨིཾ ནི་དཱ་ནེ ཨེ་ཏ་སྨིཾ པ་ཀ་ར་ཎེ དྷ་མྨིཾ ཀ་ཐཾ ཀ་ཏྭཱ བྷི་ཀྑཱུ ཨཱ་མ་ནྟེ་སི – ‘‘ཨ་ནུ་ཛཱ་ནཱ་མི, བྷི་ཀྑ་ཝེ, བྷི་ཀྑཱུ་ཧི བྷི་ཀྑུ་ནི་ཡོ ཨུ་པ་ས་མྤཱ་དེ་ཏུ’’ནྟི.

ཨ་ཐ ཁོ ཏཱ བྷི་ཀྑུ་ནི་ཡོ མ་ཧཱ་པ་ཛཱ་པ་ཏིཾ གོ་ཏ་མིཾ ཨེ་ཏ་ད་ཝོ་ཙུཾ – ‘‘ཨ་ཡྻཱ ཨ་ནུ་པ་ས་མྤ་ནྣཱ, མ་ཡ་ཉྩ་མྷཱ ཨུ་པ་ས་མྤ་ནྣཱ; ཨེ་ཝ་ཉྷི བྷ་ག་ཝ་ཏཱ པ་ཉྙ་ཏྟཾ བྷི་ཀྑཱུ་ཧི བྷི་ཀྑུ་ནི་ཡོ ཨུ་པ་ས་མྤཱ་དེ་ཏ་བྦཱ’’ཏི. ཨ་ཐ ཁོ མ་ཧཱ་པ་ཛཱ་པ་ཏི གོ་ཏ་མཱི ཡེ་ནཱ་ཡ་སྨཱ ཨཱ་ན་ནྡོ ཏེ་ནུ་པ་ས་ངྐ་མི, ཨུ་པ་ས་ངྐ་མི་ཏྭཱ ཨཱ་ཡ་སྨ་ནྟཾ ཨཱ་ན་ནྡཾ ཨ་བྷི་ཝཱ་དེ་ཏྭཱ ཨེ་ཀ་མ་ནྟཾ ཨ་ཊྛཱ་སི. ཨེ་ཀ་མ་ནྟཾ ཋི་ཏཱ ཁོ མ་ཧཱ་པ་ཛཱ་པ་ཏི གོ་ཏ་མཱི ཨཱ་ཡ་སྨ་ནྟཾ ཨཱ་ན་ནྡཾ ཨེ་ཏ་ད་ཝོ་ཙ – ‘‘ཨི་མཱ མཾ, བྷ་ནྟེ ཨཱ་ན་ནྡ, བྷི་ཀྑུ་ནི་ཡོ ཨེ་ཝ་མཱ་ཧཾ་སུ – ‘ཨ་ཡྻཱ ཨ་ནུ་པ་ས་མྤ་ནྣཱ, མ་ཡ་ཉྩ་མྷཱ ཨུ་པ་ས་མྤ་ནྣཱ; ཨེ་ཝ་ཉྷི བྷ་ག་ཝ་ཏཱ པ་ཉྙ་ཏྟཾ བྷི་ཀྑཱུ་ཧི བྷི་ཀྑུ་ནི་ཡོ ཨུ་པ་ས་མྤཱ་དེ་ཏ་བྦཱ’’’ཏི.

ཨ་ཐ ཁོ ཨཱ་ཡ་སྨཱ ཨཱ་ན་ནྡོ ཡེ་ན བྷ་ག་ཝཱ ཏེ་ནུ་པ་ས་ངྐ་མི, ཨུ་པ་ས་ངྐ་མི་ཏྭཱ བྷ་ག་ཝ་ནྟཾ ཨ་བྷི་ཝཱ་དེ་ཏྭཱ ཨེ་ཀ་མ་ནྟཾ ནི་སཱི་དི. ཨེ་ཀ་མ་ནྟཾ ནི་སི་ནྣོ ཁོ ཨཱ་ཡ་སྨཱ ཨཱ་ན་ནྡོ བྷ་ག་ཝ་ནྟཾ ཨེ་ཏ་ད་ཝོ་ཙ – ‘‘མ་ཧཱ་པ་ཛཱ་པ་ཏི, བྷ་ནྟེ, གོ་ཏ་མཱི ཨེ་ཝ་མཱ་ཧ – ‘ཨི་མཱ མཾ, བྷ་ནྟེ ཨཱ་ན་ནྡ, བྷི་ཀྑུ་ནི་ཡོ ཨེ་ཝ་མཱ་ཧཾ་སུ – ཨ་ཡྻཱ ཨ་ནུ་པ་ས་མྤ་ནྣཱ, མ་ཡ་ཉྩ་མྷཱ ཨུ་པ་ས་མྤ་ནྣཱ; ཨེ་ཝ་ཉྷི བྷ་ག་ཝ་ཏཱ པ་ཉྙ་ཏྟཾ བྷི་ཀྑཱུ་ཧི བྷི་ཀྑུ་ནི་ཡོ ཨུ་པ་ས་མྤཱ་དེ་ཏ་བྦཱ’’’ཏི.

‘‘ཡ་ད་གྒེ་ན, ཨཱ་ན་ནྡ, མ་ཧཱ་པ་ཛཱ་པ་ཏི་ཡཱ གོ་ཏ་མི་ཡཱ ཨ་ཊྛ ག་རུ་དྷ་མྨཱ པ་ཊི་གྒ་ཧི་ཏཱ, ཏ་དེ་ཝ སཱ [ཏ་དེ་ཝ་སྶཱ (ཀ.)] ཨུ་པ་ས་མྤ་ནྣཱ’’ཏི.

༤༠༥. ཨ་ཐ ཁོ མ་ཧཱ་པ་ཛཱ་པ་ཏི གོ་ཏ་མཱི ཡེ་ནཱ་ཡ་སྨཱ ཨཱ་ན་ནྡོ ཏེ་ནུ་པ་ས་ངྐ་མི, ཨུ་པ་ས་ངྐ་མི་ཏྭཱ ཨཱ་ཡ་སྨ་ནྟཾ ཨཱ་ན་ནྡཾ ཨ་བྷི་ཝཱ་དེ་ཏྭཱ ཨེ་ཀ་མ་ནྟཾ ཨ་ཊྛཱ་སི. ཨེ་ཀ་མ་ནྟཾ ཋི་ཏཱ ཁོ མ་ཧཱ་པ་ཛཱ་པ་ཏི གོ་ཏ་མཱི ཨཱ་ཡ་སྨ་ནྟཾ ཨཱ་ན་ནྡཾ ཨེ་ཏ་ད་ཝོ་ཙ – ‘‘ཨེ་ཀཱ་ཧཾ, བྷ་ནྟེ ཨཱ་ན་ནྡ, བྷ་ག་ཝ་ནྟཾ ཝ་རཾ ཡཱ་ཙཱ་མི. སཱ་དྷུ, བྷ་ནྟེ, བྷ་ག་ཝཱ ཨ་ནུ་ཛཱ་ནེ་ཡྻ བྷི་ཀྑཱུ་ན་ཉྩ བྷི་ཀྑུ་ནཱི་ན་ཉྩ ཡ་ཐཱ་ཝུ་ཌྜྷཾ ཨ་བྷི་ཝཱ་ད་ནཾ པ་ཙྩུ་ཊྛཱ་ནཾ ཨ་ཉྫ་ལི་ཀ་མྨཾ སཱ་མཱི་ཙི་ཀ་མྨ’’ནྟི.

ཨ་ཐ ཁོ ཨཱ་ཡ་སྨཱ ཨཱ་ན་ནྡོ ཡེ་ན བྷ་ག་ཝཱ ཏེ་ནུ་པ་ས་ངྐ་མི, ཨུ་པ་ས་ངྐ་མི་ཏྭཱ བྷ་ག་ཝ་ནྟཾ ཨ་བྷི་ཝཱ་དེ་ཏྭཱ ཨེ་ཀ་མ་ནྟཾ ནི་སཱི་དི. ཨེ་ཀ་མ་ནྟཾ ནི་སི་ནྣོ ཁོ ཨཱ་ཡ་སྨཱ ཨཱ་ན་ནྡོ བྷ་ག་ཝ་ནྟཾ ཨེ་ཏ་ད་ཝོ་ཙ – ‘‘མ་ཧཱ་པ་ཛཱ་པ་ཏི, བྷ་ནྟེ, གོ་ཏ་མཱི ཨེ་ཝ་མཱ་ཧ – ‘ཨེ་ཀཱ་ཧཾ, བྷ་ནྟེ ཨཱ་ན་ནྡ, བྷ་ག་ཝ་ནྟཾ ཝ་རཾ ཡཱ་ཙཱ་མི. སཱ་དྷུ, བྷ་ནྟེ, བྷ་ག་ཝཱ ཨ་ནུ་ཛཱ་ནེ་ཡྻ བྷི་ཀྑཱུ་ན་ཉྩ བྷི་ཀྑུ་ནཱི་ན་ཉྩ ཡ་ཐཱ་ཝུ་ཌྜྷཾ ཨ་བྷི་ཝཱ་ད་ནཾ པ་ཙྩུ་ཊྛཱ་ནཾ ཨ་ཉྫ་ལི་ཀ་མྨཾ སཱ་མཱི་ཙི་ཀ་མྨ’’’ནྟི.

‘‘ཨ་ཊྛཱ་ན་མེ་ཏཾ, ཨཱ་ན་ནྡ, ཨ་ན་ཝ་ཀཱ་སོ, ཡཾ ཏ་ཐཱ་ག་ཏོ ཨ་ནུ་ཛཱ་ནེ་ཡྻ མཱ་ཏུ་གཱ་མ་སྶ ཨ་བྷི་ཝཱ་ད་ནཾ པ་ཙྩུ་ཊྛཱ་ནཾ ཨ་ཉྫ་ལི་ཀ་མྨཾ སཱ་མཱི་ཙི་ཀ་མྨཾ. ཨི་མེ་ཧི ནཱ་མ, ཨཱ་ན་ནྡ, ཨ་ཉྙ་ཏི་ཏྠི་ཡཱ དུ་ར་ཀྑཱ་ཏ་དྷ་མྨཱ མཱ་ཏུ་གཱ་མ་སྶ ཨ་བྷི་ཝཱ་ད་ནཾ པ་ཙྩུ་ཊྛཱ་ནཾ ཨ་ཉྫ་ལི་ཀ་མྨཾ སཱ་མཱི་ཙི་ཀ་མྨཾ ན ཀ་རི་སྶ་ནྟི; ཀི་མ་ངྒཾ པ་ན ཏ་ཐཱ་ག་ཏོ ཨ་ནུ་ཛཱ་ནི་སྶ་ཏི མཱ་ཏུ་གཱ་མ་སྶ ཨ་བྷི་ཝཱ་ད་ནཾ པ་ཙྩུ་ཊྛཱ་ནཾ ཨ་ཉྫ་ལི་ཀ་མྨཾ སཱ་མཱི་ཙི་ཀ་མྨ’’ནྟི?

ཨ་ཐ ཁོ བྷ་ག་ཝཱ ཨེ་ཏ་སྨིཾ ནི་དཱ་ནེ ཨེ་ཏ་སྨིཾ པ་ཀ་ར་ཎེ དྷ་མྨིཾ ཀ་ཐཾ ཀ་ཏྭཱ བྷི་ཀྑཱུ ཨཱ་མ་ནྟེ་སི – ‘‘ན, བྷི་ཀྑ་ཝེ, མཱ་ཏུ་གཱ་མ་སྶ ཨ་བྷི་ཝཱ་ད་ནཾ པ་ཙྩུ་ཊྛཱ་ནཾ ཨ་ཉྫ་ལི་ཀ་མྨཾ སཱ་མཱི་ཙི་ཀ་མྨཾ ཀཱ་ཏ་བྦཾ. ཡོ ཀ་རེ་ཡྻ, ཨཱ་པ་ཏྟི དུ་ཀྐ་ཊ་སྶཱ’’ཏི.

ཨ་ཐ ཁོ མ་ཧཱ་པ་ཛཱ་པ་ཏི གོ་ཏ་མཱི ཡེ་ན བྷ་ག་ཝཱ ཏེ་ནུ་པ་ས་ངྐ་མི, ཨུ་པ་ས་ངྐ་མི་ཏྭཱ བྷ་ག་ཝ་ནྟཾ ཨ་བྷི་ཝཱ་དེ་ཏྭཱ ཨེ་ཀ་མ་ནྟཾ ཨ་ཊྛཱ་སི. ཨེ་ཀ་མ་ནྟཾ ཋི་ཏཱ ཁོ མ་ཧཱ་པ་ཛཱ་པ་ཏི གོ་ཏ་མཱི བྷ་ག་ཝ་ནྟཾ ཨེ་ཏ་ད་ཝོ་ཙ – ‘‘ཡཱ་ནི ཏཱ་ནི, བྷ་ནྟེ, བྷི་ཀྑུ་ནཱི་ནཾ སི་ཀྑཱ་པ་དཱ་ནི བྷི་ཀྑཱུ་ཧི སཱ་དྷཱ་ར་ཎཱ་ནི, ཀ་ཐཾ མ་ཡཾ, བྷ་ནྟེ, ཏེ་སུ སི་ཀྑཱ་པ་དེ་སུ པ་ཊི་པ་ཛྫཱ་མཱ’’ཏི? ‘‘ཡཱ་ནི ཏཱ་ནི, གོ་ཏ་མི, བྷི་ཀྑུ་ནཱི་ནཾ སི་ཀྑཱ་པ་དཱ་ནི བྷི་ཀྑཱུ་ཧི སཱ་དྷཱ་ར་ཎཱ་ནི, ཡ་ཐཱ བྷི་ཀྑཱུ སི་ཀྑ་ནྟི ཏ་ཐཱ ཏེ་སུ སི་ཀྑཱ་པ་དེ་སུ སི་ཀྑ་ཐཱ’’ཏི. ‘‘ཡཱ་ནི པ་ན ཏཱ་ནི, བྷ་ནྟེ, བྷི་ཀྑུ་ནཱི་ནཾ སི་ཀྑཱ་པ་དཱ་ནི བྷི་ཀྑཱུ་ཧི ཨ་སཱ་དྷཱ་ར་ཎཱ་ནི, ཀ་ཐཾ མ་ཡཾ, བྷ་ནྟེ, ཏེ་སུ སི་ཀྑཱ་པ་དེ་སུ པ་ཊི་པ་ཛྫཱ་མཱ’’ཏི? ‘‘ཡཱ་ནི ཏཱ་ནི, གོ་ཏ་མི, བྷི་ཀྑུ་ནཱི་ནཾ སི་ཀྑཱ་པ་དཱ་ནི བྷི་ཀྑཱུ་ཧི ཨ་སཱ་དྷཱ་ར་ཎཱ་ནི, ཡ་ཐཱ་པ་ཉྙ་ཏྟེ་སུ སི་ཀྑཱ་པ་དེ་སུ སི་ཀྑ་ཐཱ’’ཏི.

༤༠༦. [ཨ. ནི. ༨.༥༣] ཨ་ཐ ཁོ མ་ཧཱ་པ་ཛཱ་པ་ཏི གོ་ཏ་མཱི ཡེ་ན བྷ་ག་ཝཱ ཏེ་ནུ་པ་ས་ངྐ་མི, ཨུ་པ་ས་ངྐ་མི་ཏྭཱ བྷ་ག་ཝ་ནྟཾ ཨ་བྷི་ཝཱ་དེ་ཏྭཱ ཨེ་ཀ་མ་ནྟཾ ཨ་ཊྛཱ་སི. ཨེ་ཀ་མ་ནྟཾ ཋི་ཏཱ ཁོ མ་ཧཱ་པ་ཛཱ་པ་ཏི གོ་ཏ་མཱི བྷ་ག་ཝ་ནྟཾ ཨེ་ཏ་ད་ཝོ་ཙ – ‘‘སཱ་དྷུ མེ, བྷ་ནྟེ, བྷ་ག་ཝཱ སཾ་ཁི་ཏྟེ་ན དྷ་མྨཾ དེ་སེ་ཏུ, ཡ་མ་ཧཾ བྷ་ག་ཝ་ཏོ དྷ་མྨཾ སུ་ཏྭཱ ཨེ་ཀཱ ཝཱུ་པ་ཀ་ཊྛཱ ཨ་པྤ་མ་ཏྟཱ ཨཱ་ཏཱ་པི་ནཱི པ་ཧི་ཏ་ཏྟཱ ཝི་ཧ་རེ་ཡྻ’’ནྟི. ‘‘ཡེ ཁོ ཏྭཾ, གོ་ཏ་མི, དྷ་མྨེ ཛཱ་ནེ་ཡྻཱ་སི – ཨི་མེ དྷ་མྨཱ ས་རཱ་གཱ་ཡ སཾ་ཝ་ཏྟ་ནྟི ནོ ཝི་རཱ་གཱ་ཡ, ས་ཉྙོ་གཱ་ཡ སཾ་ཝ་ཏྟ་ནྟི ནོ ཝི་ས་ཉྙོ་གཱ་ཡ, ཨཱ་ཙ་ཡཱ་ཡ སཾ་ཝ་ཏྟ་ནྟི ནོ ཨ་པ་ཙ་ཡཱ་ཡ, མ་ཧི་ཙྪ་ཏཱ་ཡ སཾ་ཝ་ཏྟ་ནྟི ནོ ཨ་པྤི་ཙྪ་ཏཱ་ཡ, ཨ་ས་ནྟུ་ཊྛི་ཡཱ སཾ་ཝ་ཏྟ་ནྟི ནོ ས་ནྟུ་ཊྛི་ཡཱ, ས་ངྒ་ཎི་ཀཱ་ཡ སཾ་ཝ་ཏྟ་ནྟི ནོ པ་ཝི་ཝེ་ཀཱ་ཡ, ཀོ་ས་ཛྫཱ་ཡ སཾ་ཝ་ཏྟ་ནྟི ནོ ཝཱི་རི་ཡཱ་ར་མྦྷཱ་ཡ, དུ་བྦྷ་ར་ཏཱ་ཡ སཾ་ཝ་ཏྟ་ནྟི ནོ སུ་བྷ་ར་ཏཱ་ཡ; ཨེ་ཀཾ་སེ་ན, གོ་ཏ་མི, དྷཱ་རེ་ཡྻཱ་སི – ནེ་སོ དྷ་མྨོ, ནེ་སོ ཝི་ན་ཡོ, ནེ་ཏཾ ས་ཏྠུ་སཱ་ས་ན་ནྟི. ཡེ ཙ ཁོ ཏྭཾ, གོ་ཏ་མི, དྷ་མྨེ ཛཱ་ནེ་ཡྻཱ་སི – ཨི་མེ དྷ་མྨཱ ཝི་རཱ་གཱ་ཡ སཾ་ཝ་ཏྟ་ནྟི ནོ ས་རཱ་གཱ་ཡ, ཝི་ས་ཉྙོ་གཱ་ཡ སཾ་ཝ་ཏྟ་ནྟི ནོ ས་ཉྙོ་གཱ་ཡ, ཨ་པ་ཙ་ཡཱ་ཡ སཾ་ཝ་ཏྟ་ནྟི ནོ ཨཱ་ཙ་ཡཱ་ཡ, ཨ་པྤི་ཙྪ་ཏཱ་ཡ སཾ་ཝ་ཏྟ་ནྟི ནོ མ་ཧི་ཙྪ་ཏཱ་ཡ, ས་ནྟུ་ཊྛི་ཡཱ སཾ་ཝ་ཏྟ་ནྟི ནོ ཨ་ས་ནྟུ་ཊྛི་ཡཱ, པ་ཝི་ཝེ་ཀཱ་ཡ སཾ་ཝ་ཏྟ་ནྟི ནོ ས་ངྒ་ཎི་ཀཱ་ཡ, ཝཱི་རི་ཡཱ་ར་མྦྷཱ་ཡ སཾ་ཝ་ཏྟ་ནྟི ནོ ཀོ་ས་ཛྫཱ་ཡ, སུ་བྷ་ར་ཏཱ་ཡ སཾ་ཝ་ཏྟ་ནྟི ནོ དུ་བྦྷ་ར་ཏཱ་ཡ; ཨེ་ཀཾ་སེ་ན, གོ་ཏ་མི, དྷཱ་རེ་ཡྻཱ་སི – ཨེ་སོ དྷ་མྨོ, ཨེ་སོ ཝི་ན་ཡོ, ཨེ་ཏཾ ས་ཏྠུ་སཱ་ས་ན’’ནྟི.

༤༠༧. ཏེ་ན ཁོ པ་ན ས་མ་ཡེ་ན བྷི་ཀྑུ་ནཱི་ནཾ པཱ་ཏི་མོ་ཀྑཾ ན ཨུ་དྡི་སཱི་ཡ་ཏི. བྷ་ག་ཝ་ཏོ ཨེ་ཏ་མ་ཏྠཾ ཨཱ་རོ་ཙེ་སུཾ…པེ… ‘‘ཨ་ནུ་ཛཱ་ནཱ་མི, བྷི་ཀྑ་ཝེ, བྷི་ཀྑུ་ནཱི་ནཾ པཱ་ཏི་མོ་ཀྑཾ ཨུ་དྡི་སི་ཏུ’’ནྟི. ཨ་ཐ ཁོ བྷི་ཀྑཱུ་ནཾ ཨེ་ཏ་ད་ཧོ་སི – ‘‘ཀེ་ན ནུ ཁོ བྷི་ཀྑུ་ནཱི་ནཾ པཱ་ཏི་མོ་ཀྑཾ ཨུ་དྡི་སི་ཏ་བྦ’’ནྟི? བྷ་ག་ཝ་ཏོ ཨེ་ཏ་མ་ཏྠཾ ཨཱ་རོ་ཙེ་སུཾ. ‘‘ཨ་ནུ་ཛཱ་ནཱ་མི, བྷི་ཀྑ་ཝེ, བྷི་ཀྑཱུ་ཧི བྷི་ཀྑུ་ནཱི་ནཾ པཱ་ཏི་མོ་ཀྑཾ ཨུ་དྡི་སི་ཏུ’’ནྟི.

ཏེ་ན ཁོ པ་ན ས་མ་ཡེ་ན བྷི་ཀྑཱུ བྷི་ཀྑུ་ནུ་པ་སྶ་ཡཾ ཨུ་པ་ས་ངྐ་མི་ཏྭཱ བྷི་ཀྑུ་ནཱི་ནཾ པཱ་ཏི་མོ་ཀྑཾ ཨུ་དྡི་ས་ནྟི. མ་ནུ་སྶཱ ཨུ་ཛ྄ཛྷཱ་ཡ་ནྟི ཁི་ཡྻ་ནྟི ཝི་པཱ་ཙེ་ནྟི – ‘‘ཛཱ་ཡཱ་ཡོ ཨི་མཱ ཨི་མེ་སཾ, ཛཱ་རི་ཡོ ཨི་མཱ ཨི་མེ་སཾ, ཨི་དཱ་ནི ཨི་མེ ཨི་མཱ་ཧི ས་དྡྷིཾ ཨ་བྷི་ར་མི་སྶ་ནྟཱི’’ཏི! བྷ་ག་ཝ་ཏོ ཨེ་ཏ་མ་ཏྠཾ ཨཱ་རོ་ཙེ་སུཾ. ‘‘ན, བྷི་ཀྑ་ཝེ, བྷི་ཀྑཱུ་ཧི བྷི་ཀྑུ་ནཱི་ནཾ པཱ་ཏི་མོ་ཀྑཾ ཨུ་དྡི་སི་ཏ་བྦཾ. ཡོ ཨུ་དྡི་སེ་ཡྻ, ཨཱ་པ་ཏྟི དུ་ཀྐ་ཊ་སྶ. ཨ་ནུ་ཛཱ་ནཱ་མི, བྷི་ཀྑ་ཝེ, བྷི་ཀྑུ་ནཱི་ཧི བྷི་ཀྑུ་ནཱི་ནཾ པཱ་ཏི་མོ་ཀྑཾ ཨུ་དྡི་སི་ཏུ’’ནྟི. བྷི་ཀྑུ་ནི་ཡོ ན ཛཱ་ན་ནྟི – ‘‘ཨེ་ཝཾ པཱ་ཏི་མོ་ཀྑཾ ཨུ་དྡི་སི་ཏ་བྦ’’ནྟི. བྷ་ག་ཝ་ཏོ ཨེ་ཏ་མ་ཏྠཾ ཨཱ་རོ་ཙེ་སུཾ. ‘‘ཨ་ནུ་ཛཱ་ནཱ་མི, བྷི་ཀྑ་ཝེ, བྷི་ཀྑཱུ་ཧི བྷི་ཀྑུ་ནཱི་ནཾ ཨཱ་ཙི་ཀྑི་ཏུཾ – ‘ཨེ་ཝཾ པཱ་ཏི་མོ་ཀྑཾ ཨུ་དྡི་སེ་ཡྻཱ་ཐཱ’’’ཏི.

༤༠༨. ཏེ་ན ཁོ པ་ན ས་མ་ཡེ་ན བྷི་ཀྑུ་ནི་ཡོ ཨཱ་པ་ཏྟིཾ ན པ་ཊི་ཀ་རོ་ནྟི. བྷ་ག་ཝ་ཏོ ཨེ་ཏ་མ་ཏྠཾ ཨཱ་རོ་ཙེ་སུཾ. ‘‘ན, བྷི་ཀྑ་ཝེ, བྷི་ཀྑུ་ནི་ཡཱ ཨཱ་པ་ཏྟི ན པ་ཊི་ཀཱ་ཏ་བྦཱ. ཡཱ ན པ་ཊི་ཀ་རེ་ཡྻ, ཨཱ་པ་ཏྟི དུ་ཀྐ་ཊ་སྶཱ’’ཏི. བྷི་ཀྑུ་ནི་ཡོ ན ཛཱ་ན་ནྟི – ‘‘ཨེ་ཝཾ ཨཱ་པ་ཏྟི པ་ཊི་ཀཱ་ཏ་བྦཱ’’ཏི. བྷ་ག་ཝ་ཏོ ཨེ་ཏ་མ་ཏྠཾ ཨཱ་རོ་ཙེ་སུཾ. ‘‘ཨ་ནུ་ཛཱ་ནཱ་མི, བྷི་ཀྑ་ཝེ, བྷི་ཀྑཱུ་ཧི བྷི་ཀྑུ་ནཱི་ནཾ ཨཱ་ཙི་ཀྑི་ཏུཾ – ‘ཨེ་ཝཾ ཨཱ་པ་ཏྟིཾ པ་ཊི་ཀ་རེ་ཡྻཱ་ཐཱ’’’ཏི. ཨ་ཐ ཁོ བྷི་ཀྑཱུ་ནཾ ཨེ་ཏ་ད་ཧོ་སི – ‘‘ཀེ་ན ནུ ཁོ བྷི་ཀྑུ་ནཱི་ནཾ ཨཱ་པ་ཏྟི པ་ཊི་གྒ་ཧེ་ཏ་བྦཱ’’ཏི? བྷ་ག་ཝ་ཏོ ཨེ་ཏ་མ་ཏྠཾ ཨཱ་རོ་ཙེ་སུཾ. ‘‘ཨ་ནུ་ཛཱ་ནཱ་མི, བྷི་ཀྑ་ཝེ, བྷི་ཀྑཱུ་ཧི བྷི་ཀྑུ་ནཱི་ནཾ ཨཱ་པ་ཏྟིཾ པ་ཊི་གྒ་ཧེ་ཏུ’’ནྟི.

ཏེ་ན ཁོ པ་ན ས་མ་ཡེ་ན བྷི་ཀྑུ་ནི་ཡོ ར་ཐི་ཀཱ་ཡ་པི བྱཱུ་ཧེ་པི སི་ངྒྷཱ་ཊ་ཀེ་པི བྷི་ཀྑུཾ པ་སྶི་ཏྭཱ པ་ཏྟཾ བྷཱུ་མི་ཡཾ ནི་ཀྑི་པི་ཏྭཱ ཨེ་ཀཾ་སཾ ཨུ་ཏྟ་རཱ་ས་ངྒཾ ཀ་རི་ཏྭཱ ཨུ་ཀྐུ་ཊི་ཀཾ ནི་སཱི་དི་ཏྭཱ ཨ་ཉྫ་ལིཾ པ་གྒ་ཧེ་ཏྭཱ ཨཱ་པ་ཏྟིཾ པ་ཊི་ཀ་རོ་ནྟི. མ་ནུ་སྶཱ ཨུ་ཛ྄ཛྷཱ་ཡ་ནྟི ཁི་ཡྻ་ནྟི ཝི་པཱ་ཙེ་ནྟི – ‘‘ཛཱ་ཡཱ་ཡོ ཨི་མཱ ཨི་མེ་སཾ, ཛཱ་རི་ཡོ ཨི་མཱ ཨི་མེ་སཾ, ར་ཏྟིཾ ཝི་མཱ་ནེ་ཏྭཱ ཨི་དཱ་ནི ཁ་མཱ་པེ་ནྟཱི’’ཏི. བྷ་ག་ཝ་ཏོ ཨེ་ཏ་མ་ཏྠཾ ཨཱ་རོ་ཙེ་སུཾ. ‘‘ན, བྷི་ཀྑ་ཝེ, བྷི་ཀྑཱུ་ཧི བྷི་ཀྑུ་ནཱི་ནཾ ཨཱ་པ་ཏྟི པ་ཊི་གྒ་ཧེ་ཏ་བྦཱ. ཡོ པ་ཊི་གྒ་ཎྷེ་ཡྻ, ཨཱ་པ་ཏྟི དུ་ཀྐ་ཊ་སྶ. ཨ་ནུ་ཛཱ་ནཱ་མི, བྷི་ཀྑ་ཝེ, བྷི་ཀྑུ་ནཱི་ཧི བྷི་ཀྑུ་ནཱི་ནཾ ཨཱ་པ་ཏྟིཾ པ་ཊི་གྒ་ཧེ་ཏུ’’ནྟི. བྷི་ཀྑུ་ནི་ཡོ ན ཛཱ་ན་ནྟི – ‘‘ཨེ་ཝཾ ཨཱ་པ་ཏྟི པ་ཊི་གྒ་ཧེ་ཏ་བྦཱ’’ཏི. བྷ་ག་ཝ་ཏོ ཨེ་ཏ་མ་ཏྠཾ ཨཱ་རོ་ཙེ་སུཾ. ‘‘ཨ་ནུ་ཛཱ་ནཱ་མི, བྷི་ཀྑ་ཝེ, བྷི་ཀྑཱུ་ཧི བྷི་ཀྑུ་ནཱི་ནཾ ཨཱ་ཙི་ཀྑི་ཏུཾ – ‘ཨེ་ཝཾ ཨཱ་པ་ཏྟིཾ པ་ཊི་གྒ་ཎྷེ་ཡྻཱ་ཐཱ’’’ཏི.

༤༠༩. ཏེ་ན ཁོ པ་ན ས་མ་ཡེ་ན བྷི་ཀྑུ་ནཱི་ནཾ ཀ་མྨཾ ན ཀ་རི་ཡ་ཏི. བྷ་ག་ཝ་ཏོ ཨེ་ཏ་མ་ཏྠཾ ཨཱ་རོ་ཙེ་སུཾ. ‘‘ཨ་ནུ་ཛཱ་ནཱ་མི, བྷི་ཀྑ་ཝེ, བྷི་ཀྑུ་ནཱི་ནཾ ཀ་མྨཾ ཀཱ་ཏུ’’ནྟི. ཨ་ཐ ཁོ བྷི་ཀྑཱུ་ནཾ ཨེ་ཏ་ད་ཧོ་སི – ‘‘ཀེ་ན ནུ ཁོ བྷི་ཀྑུ་ནཱི་ནཾ ཀ་མྨཾ ཀཱ་ཏ་བྦ’’ནྟི? བྷ་ག་ཝ་ཏོ ཨེ་ཏ་མ་ཏྠཾ ཨཱ་རོ་ཙེ་སུཾ. ‘‘ཨ་ནུ་ཛཱ་ནཱ་མི, བྷི་ཀྑ་ཝེ, བྷི་ཀྑཱུ་ཧི བྷི་ཀྑུ་ནཱི་ནཾ ཀ་མྨཾ ཀཱ་ཏུ’’ནྟི.

ཏེ་ན ཁོ པ་ན ས་མ་ཡེ་ན ཀ་ཏ་ཀ་མྨཱ བྷི་ཀྑུ་ནི་ཡོ ར་ཐི་ཀཱ་ཡ་པི བྱཱུ་ཧེ་པི སི་ངྒྷཱ་ཊ་ཀེ་པི བྷི་ཀྑུཾ པ་སྶི་ཏྭཱ པ་ཏྟཾ བྷཱུ་མི་ཡཾ ནི་ཀྑི་པི་ཏྭཱ ཨེ་ཀཾ་སཾ ཨུ་ཏྟ་རཱ་ས་ངྒཾ ཀ་རི་ཏྭཱ ཨུ་ཀྐུ་ཊི་ཀཾ ནི་སཱི་དི་ཏྭཱ ཨ་ཉྫ་ལིཾ པ་གྒ་ཧེ་ཏྭཱ ཁ་མཱ་པེ་ནྟི ‘ཨེ་ཝཾ ནཱུ་ན ཀཱ་ཏ་བྦ’ནྟི མ་ཉྙ་མཱ་ནཱ. མ་ནུ་སྶཱ ཏ་ཐེ་ཝ ཨུ་ཛ྄ཛྷཱ་ཡ་ནྟི ཁི་ཡྻ་ནྟི ཝི་པཱ་ཙེ་ནྟི – ‘‘ཛཱ་ཡཱ་ཡོ ཨི་མཱ ཨི་མེ་སཾ, ཛཱ་རི་ཡོ ཨི་མཱ ཨི་མེ་སཾ, ར་ཏྟིཾ ཝི་མཱ་ནེ་ཏྭཱ ཨི་དཱ་ནི ཁ་མཱ་པེ་ནྟཱི’’ཏི. བྷ་ག་ཝ་ཏོ ཨེ་ཏ་མ་ཏྠཾ ཨཱ་རོ་ཙེ་སུཾ. ‘‘ན, བྷི་ཀྑ་ཝེ, བྷི་ཀྑཱུ་ཧི བྷི་ཀྑུ་ནཱི་ནཾ ཀ་མྨཾ ཀཱ་ཏ་བྦཾ. ཡོ ཀ་རེ་ཡྻ, ཨཱ་པ་ཏྟི དུ་ཀྐ་ཊ་སྶ. ཨ་ནུ་ཛཱ་ནཱ་མི, བྷི་ཀྑ་ཝེ, བྷི་ཀྑུ་ནཱི་ཧི བྷི་ཀྑུ་ནཱི་ནཾ ཀ་མྨཾ ཀཱ་ཏུ’’ནྟི. བྷི་ཀྑུ་ནི་ཡོ ན ཛཱ་ན་ནྟི – ‘‘ཨེ་ཝཾ ཀ་མྨཾ ཀཱ་ཏ་བྦ’’ནྟི. བྷ་ག་ཝ་ཏོ ཨེ་ཏ་མ་ཏྠཾ ཨཱ་རོ་ཙེ་སུཾ. ‘‘ཨ་ནུ་ཛཱ་ནཱ་མི, བྷི་ཀྑ་ཝེ, བྷི་ཀྑཱུ་ཧི བྷི་ཀྑུ་ནཱི་ནཾ ཨཱ་ཙི་ཀྑི་ཏུཾ – ‘ཨེ་ཝཾ ཀ་མྨཾ ཀ་རེ་ཡྻཱ་ཐཱ’’’ཏི.

༤༡༠. ཏེ་ན ཁོ པ་ན ས་མ་ཡེ་ན བྷི་ཀྑུ་ནི་ཡོ ས་ངྒྷ་མ་ཛ྄ཛྷེ བྷ་ཎྜ་ན་ཛཱ་ཏཱ ཀ་ལ་ཧ་ཛཱ་ཏཱ ཝི་ཝཱ་དཱ་པ་ནྣཱ ཨ་ཉྙ་མ་ཉྙཾ མུ་ཁ་ས་ཏྟཱི་ཧི ཝི་ཏུ་ད་ནྟཱ ཝི་ཧ་ར་ནྟི. ན ས་ཀྐོ་ནྟི ཏཾ ཨ་དྷི་ཀ་ར་ཎཾ ཝཱུ་པ་ས་མེ་ཏུཾ. བྷ་ག་ཝ་ཏོ ཨེ་ཏ་མ་ཏྠཾ ཨཱ་རོ་ཙེ་སུཾ. ‘‘ཨ་ནུ་ཛཱ་ནཱ་མི, བྷི་ཀྑ་ཝེ, བྷི་ཀྑཱུ་ཧི བྷི་ཀྑུ་ནཱི་ནཾ ཨ་དྷི་ཀ་ར་ཎཾ ཝཱུ་པ་ས་མེ་ཏུ’’ནྟི.

ཏེ་ན ཁོ པ་ན ས་མ་ཡེ་ན བྷི་ཀྑཱུ བྷི་ཀྑུ་ནཱི་ནཾ ཨ་དྷི་ཀ་ར་ཎཾ ཝཱུ་པ་ས་མེ་ནྟི. ཏ་སྨིཾ ཁོ པ་ན ཨ་དྷི་ཀ་ར་ཎེ ཝི་ནི་ཙྪི་ཡ་མཱ་ནེ དི་སྶ་ནྟི བྷི་ཀྑུ་ནི་ཡོ ཀ་མྨ་པྤ་ཏྟཱ་ཡོ་པི ཨཱ་པ་ཏྟི་གཱ་མི་ནི་ཡོ་པི. བྷི་ཀྑུ་ནི་ཡོ ཨེ་ཝ་མཱ་ཧཾ་སུ – ‘‘སཱ་དྷུ, བྷ་ནྟེ, ཨ་ཡྻཱ་ཝ བྷི་ཀྑུ་ནཱི་ནཾ ཀ་མྨཾ ཀ་རོ་ནྟུ, ཨ་ཡྻཱ་ཝ བྷི་ཀྑུ་ནཱི་ནཾ ཨཱ་པ་ཏྟིཾ པ་ཊི་གྒ་ཎྷ་ནྟུ; ཨེ་ཝ་ཉྷི བྷ་ག་ཝ་ཏཱ པ་ཉྙ་ཏྟཾ བྷི་ཀྑཱུ་ཧི བྷི་ཀྑུ་ནཱི་ནཾ ཨ་དྷི་ཀ་ར་ཎཾ ཝཱུ་པ་ས་མེ་ཏ་བྦ’’ནྟི. བྷ་ག་ཝ་ཏོ ཨེ་ཏ་མ་ཏྠཾ ཨཱ་རོ་ཙེ་སུཾ. ‘‘ཨ་ནུ་ཛཱ་ནཱ་མི, བྷི་ཀྑ་ཝེ, བྷི་ཀྑཱུ་ཧི བྷི་ཀྑུ་ནཱི་ནཾ ཀ་མྨཾ ཨཱ་རོ་པེ་ཏྭཱ བྷི་ཀྑུ་ནཱི་ནཾ ནི་ཡྻཱ་དེ་ཏུཾ – བྷི་ཀྑུ་ནཱི་ཧི བྷི་ཀྑུ་ནཱི་ནཾ ཀ་མྨཾ ཀཱ་ཏུཾ, བྷི་ཀྑཱུ་ཧི བྷི་ཀྑུ་ནཱི་ནཾ ཨཱ་པ་ཏྟིཾ ཨཱ་རོ་པེ་ཏྭཱ བྷི་ཀྑུ་ནཱི་ནཾ ནི་ཡྻཱ་དེ་ཏུཾ, བྷི་ཀྑུ་ནཱི་ཧི བྷི་ཀྑུ་ནཱི་ནཾ ཨཱ་པ་ཏྟིཾ པ་ཊི་གྒ་ཧེ་ཏུ’’ནྟི.

ཏེ་ན ཁོ པ་ན ས་མ་ཡེ་ན ཨུ་པྤ་ལ་ཝ་ཎྞཱ་ཡ བྷི་ཀྑུ་ནི་ཡཱ ཨ་ནྟེ་ཝཱ་སི་ནཱི བྷི་ཀྑུ་ནཱི ས་ཏྟ ཝ་སྶཱ་ནི བྷ་ག་ཝ་ནྟཾ ཨ་ནུ་བ་ནྡྷཱ ཧོ་ཏི ཝི་ན་ཡཾ པ་རི་ཡཱ་པུ་ཎ་ནྟཱི. ཏ་སྶཱ མུ་ཊྛ་སྶ་ཏི་ནི་ཡཱ ག་ཧི་ཏོ ག་ཧི་ཏོ མུ་སྶ་ཏི. ཨ་སྶོ་སི ཁོ སཱ བྷི་ཀྑུ་ནཱི – ‘‘བྷ་ག་ཝཱ ཀི་ར སཱ་ཝ་ཏྠིཾ ག་ནྟུ་ཀཱ་མོ’’ཏི. ཨ་ཐ ཁོ ཏ་སྶཱ བྷི་ཀྑུ་ནི་ཡཱ ཨེ་ཏ་ད་ཧོ་སི – ‘‘ཨ་ཧཾ ཁོ ས་ཏྟ ཝ་སྶཱ་ནི བྷ་ག་ཝ་ནྟཾ ཨ་ནུ་བ་ནྡྷིཾ ཝི་ན་ཡཾ པ་རི་ཡཱ་པུ་ཎ་ནྟཱི. ཏ་སྶཱ མེ མུ་ཊྛ་སྶ་ཏི་ནི་ཡཱ ག་ཧི་ཏོ ག་ཧི་ཏོ མུ་སྶ་ཏི. དུ་ཀྐ་རཾ ཁོ པ་ན མཱ་ཏུ་གཱ་མེ་ན ཡཱ་ཝ་ཛཱི་ཝཾ ས་ཏྠཱ་རཾ ཨ་ནུ་བ་ནྡྷི་ཏུཾ. ཀ་ཐཾ ནུ ཁོ མ་ཡཱ པ་ཊི་པ་ཛྫི་ཏ་བྦ’’ནྟི? ཨ་ཐ ཁོ སཱ བྷི་ཀྑུ་ནཱི བྷི་ཀྑུ་ནཱི་ནཾ ཨེ་ཏ་མ་ཏྠཾ ཨཱ་རོ་ཙེ་སི. བྷི་ཀྑུ་ནི་ཡོ བྷི་ཀྑཱུ་ནཾ ཨེ་ཏ་མ་ཏྠཾ ཨཱ་རོ་ཙེ་སུཾ. བྷི་ཀྑཱུ བྷ་ག་ཝ་ཏོ ཨེ་ཏ་མ་ཏྠཾ ཨཱ་རོ་ཙེ་སུཾ. ‘‘ཨ་ནུ་ཛཱ་ནཱ་མི, བྷི་ཀྑ་ཝེ, བྷི་ཀྑཱུ་ཧི བྷི་ཀྑུ་ནཱི་ནཾ ཝི་ན་ཡཾ ཝཱ་ཙེ་ཏུ’’ནྟི.

པ་ཋ་མ་བྷཱ་ཎ་ཝཱ་རོ ནི་ཊྛི་ཏོ.