༢. དུ་ཏི་ཡ་བྷཱ་ཎ་ཝཱ་རོ
༤༡༡. ཨ་ཐ ཁོ བྷ་ག་ཝཱ ཝེ་སཱ་ལི་ཡཾ ཡ་ཐཱ་བྷི་ར་ནྟཾ ཝི་ཧ་རི་ཏྭཱ ཡེ་ན སཱ་ཝ་ཏྠི ཏེ་ན ཙཱ་རི་ཀཾ པ་ཀྐཱ་མི. ཨ་ནུ་པུ་བྦེ་ན ཙཱ་རི་ཀཾ ཙ་ར་མཱ་ནོ ཡེ་ན སཱ་ཝ་ཏྠི ཏ་ད་ཝ་ས་རི. ཏ་ཏྲ སུ་དཾ བྷ་ག་ཝཱ སཱ་ཝ་ཏྠི་ཡཾ ཝི་ཧ་ར་ཏི ཛེ་ཏ་ཝ་ནེ ཨ་ནཱ་ཐ་པི་ཎྜི་ཀ་སྶ ཨཱ་རཱ་མེ. ཏེ་ན ཁོ པ་ན ས་མ་ཡེ་ན ཚ་བྦ་གྒི་ཡཱ བྷི་ཀྑཱུ བྷི་ཀྑུ་ནི་ཡོ ཀ་དྡ་མོ་ད་ཀེ་ན ཨོ་སི་ཉྩ་ནྟི – ཨ་པྤེ་ཝ ནཱ་མ ཨ་མྷེ་སུ སཱ་ར་ཛྫེ་ཡྻུ་ནྟི. བྷ་ག་ཝ་ཏོ ཨེ་ཏ་མ་ཏྠཾ ཨཱ་རོ་ཙེ་སུཾ. ‘‘ན, བྷི་ཀྑ་ཝེ, བྷི་ཀྑུ་ནཱ བྷི་ཀྑུ་ནི་ཡོ ཀ་དྡ་མོ་ད་ཀེ་ན ཨོ་སི་ཉྩི་ཏ་བྦཱ. ཡོ ཨོ་སི་ཉྩེ་ཡྻ, ཨཱ་པ་ཏྟི དུ་ཀྐ་ཊ་སྶ. ཨ་ནུ་ཛཱ་ནཱ་མི, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཏ་སྶ བྷི་ཀྑུ་ནོ ད་ཎྜ་ཀ་མྨཾ ཀཱ་ཏུ’’ནྟི. ཨ་ཐ ཁོ བྷི་ཀྑཱུ་ནཾ ཨེ་ཏ་ད་ཧོ་སི – ‘‘ཀིཾ ནུ ཁོ ད་ཎྜ་ཀ་མྨཾ ཀཱ་ཏ་བྦ’’ནྟི? བྷ་ག་ཝ་ཏོ ཨེ་ཏ་མ་ཏྠཾ ཨཱ་རོ་ཙེ་སུཾ. ‘‘ཨ་ཝ་ནྡི་ཡོ སོ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, བྷི་ཀྑུ བྷི་ཀྑུ་ནི་ས་ངྒྷེ་ན ཀཱ་ཏ་བྦོ’’ཏི.
ཏེ་ན ཁོ པ་ན ས་མ་ཡེ་ན ཚ་བྦ་གྒི་ཡཱ བྷི་ཀྑཱུ ཀཱ་ཡཾ ཝི་ཝ་རི་ཏྭཱ བྷི་ཀྑུ་ནཱི་ནཾ ད་སྶེ་ནྟི …པེ… ཨཱུ་རུཾ ཝི་ཝ་རི་ཏྭཱ བྷི་ཀྑུ་ནཱི་ནཾ ད་སྶེ་ནྟི, ཨ་ངྒ་ཛཱ་ཏཾ ཝི་ཝ་རི་ཏྭཱ བྷི་ཀྑུ་ནཱི་ནཾ ད་སྶེ་ནྟི, བྷི་ཀྑུ་ནི་ཡོ ཨོ་བྷཱ་སེ་ནྟི, བྷི་ཀྑུ་ནཱི་ཧི ས་དྡྷིཾ ས་མྤ་ཡོ་ཛེ་ནྟི – ཨ་པྤེ་ཝ ནཱ་མ ཨ་མྷེ་སུ སཱ་ར་ཛྫེ་ཡྻུ་ནྟི. བྷ་ག་ཝ་ཏོ ཨེ་ཏ་མ་ཏྠཾ ཨཱ་རོ་ཙེ་སུཾ. ‘‘ན, བྷི་ཀྑ་ཝེ, བྷི་ཀྑུ་ནཱ ཀཱ་ཡོ ཝི་ཝ་རི་ཏྭཱ བྷི་ཀྑུ་ནཱི་ནཾ ད་སྶེ་ཏ་བྦོ, ན ཨཱུ་རུ ཝི་ཝ་རི་ཏྭཱ བྷི་ཀྑུ་ནཱི་ནཾ ད་སྶེ་ཏ་བྦོ, ན ཨ་ངྒ་ཛཱ་ཏཾ ཝི་ཝ་རི་ཏྭཱ བྷི་ཀྑུ་ནཱི་ནཾ ད་སྶེ་ཏ་བྦཾ, ན བྷི་ཀྑུ་ནི་ཡོ ཨོ་བྷཱ་སི་ཏ་བྦཱ, ན བྷི་ཀྑུ་ནཱི་ཧི ས་དྡྷིཾ ས་མྤ་ཡོ་ཛེ་ཏ་བྦཾ. ཡོ ས་མྤ་ཡོ་ཛེ་ཡྻ, ཨཱ་པ་ཏྟི དུ་ཀྐ་ཊ་སྶ. ཨ་ནུ་ཛཱ་ནཱ་མི, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཏ་སྶ བྷི་ཀྑུ་ནོ ད་ཎྜ་ཀ་མྨཾ ཀཱ་ཏུ’’ནྟི. ཨ་ཐ ཁོ བྷི་ཀྑཱུ་ནཾ ཨེ་ཏ་ད་ཧོ་སི – ‘‘ཀིཾ ནུ ཁོ ད་ཎྜ་ཀ་མྨཾ ཀཱ་ཏ་བྦ’’ནྟི? བྷ་ག་ཝ་ཏོ ཨེ་ཏ་མ་ཏྠཾ ཨཱ་རོ་ཙེ་སུཾ. ‘‘ཨ་ཝ་ནྡི་ཡོ སོ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, བྷི་ཀྑུ བྷི་ཀྑུ་ནི་ས་ངྒྷེ་ན ཀཱ་ཏ་བྦོ’’ཏི.
ཏེ་ན ཁོ པ་ན ས་མ་ཡེ་ན ཚ་བྦ་གྒི་ཡཱ བྷི་ཀྑུ་ནི་ཡོ བྷི་ཀྑུཾ ཀ་དྡ་མོ་ད་ཀེ་ན ཨོ་སི་ཉྩ་ནྟི – ཨ་པྤེ་ཝ ནཱ་མ ཨ་མྷེ་སུ སཱ་ར་ཛྫེ་ཡྻུ་ནྟི. བྷ་ག་ཝ་ཏོ ཨེ་ཏ་མ་ཏྠཾ ཨཱ་རོ་ཙེ་སུཾ. ‘‘ན, བྷི་ཀྑ་ཝེ, བྷི་ཀྑུ་ནི་ཡཱ བྷི་ཀྑུ ཀ་དྡ་མོ་ད་ཀེ་ན ཨོ་སི་ཉྩི་ཏ་བྦོ. ཡཱ ཨོ་སི་ཉྩེ་ཡྻ, ཨཱ་པ་ཏྟི དུ་ཀྐ་ཊ་སྶ. ཨ་ནུ་ཛཱ་ནཱ་མི, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཏ་སྶཱ བྷི་ཀྑུ་ནི་ཡཱ ད་ཎྜ་ཀ་མྨཾ ཀཱ་ཏུ’’ནྟི. ཨ་ཐ ཁོ བྷི་ཀྑཱུ་ནཾ ཨེ་ཏ་ད་ཧོ་སི – ‘‘ཀིཾ ནུ ཁོ ད་ཎྜ་ཀ་མྨཾ ཀཱ་ཏ་བྦ’’ནྟི? བྷ་ག་ཝ་ཏོ ཨེ་ཏ་མ་ཏྠཾ ཨཱ་རོ་ཙེ་སུཾ. ‘‘ཨ་ནུ་ཛཱ་ནཱ་མི བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཨཱ་ཝ་ར་ཎཾ ཀཱ་ཏུ’’ནྟི. ཨཱ་ཝ་ར་ཎེ ཀ་ཏེ ན ཨཱ་དི་ཡ་ནྟི. བྷ་ག་ཝ་ཏོ ཨེ་ཏ་མ་ཏྠཾ ཨཱ་རོ་ཙེ་སུཾ. ‘‘ཨ་ནུ་ཛཱ་ནཱ་མི, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཨོ་ཝཱ་དཾ ཋ་པེ་ཏུ’’ནྟི.
ཏེ་ན ཁོ པ་ན ས་མ་ཡེ་ན ཚ་བྦ་གྒི་ཡཱ བྷི་ཀྑུ་ནི་ཡོ ཀཱ་ཡཾ ཝི་ཝ་རི་ཏྭཱ བྷི་ཀྑཱུ་ནཾ ད་སྶེ་ནྟི, ཐ་ནཾ ཝི་ཝ་རི་ཏྭཱ བྷི་ཀྑཱུ་ནཾ ད་སྶེ་ནྟི, ཨཱུ་རུཾ ཝི་ཝ་རི་ཏྭཱ བྷི་ཀྑཱུ་ནཾ ད་སྶེ་ནྟི, ཨ་ངྒ་ཛཱ་ཏཾ ཝི་ཝ་རི་ཏྭཱ བྷི་ཀྑཱུ་ནཾ ད་སྶེ་ནྟི, བྷི་ཀྑཱུ ཨོ་བྷཱ་སེ་ནྟི, བྷི་ཀྑཱུ་ཧི ས་དྡྷིཾ ས་མྤ་ཡོ་ཛེ་ནྟི – ཨ་པྤེ་ཝ ནཱ་མ ཨ་མྷེ་སུ སཱ་ར་ཛྫེ་ཡྻུ་ནྟི. བྷ་ག་ཝ་ཏོ ཨེ་ཏ་མ་ཏྠཾ ཨཱ་རོ་ཙེ་སུཾ. ‘‘ན, བྷི་ཀྑ་ཝེ, བྷི་ཀྑུ་ནི་ཡཱ ཀཱ་ཡོ ཝི་ཝ་རི་ཏྭཱ བྷི་ཀྑཱུ་ནཾ ད་སྶེ་ཏ་བྦོ…པེ… ན ཐ་ནོ ཝི་ཝ་རི་ཏྭཱ བྷི་ཀྑཱུ་ནཾ ད་སྶེ་ཏ་བྦོ, ན ཨཱུ་རུ ཝི་ཝ་རི་ཏྭཱ བྷི་ཀྑཱུ་ནཾ ད་སྶེ་ཏ་བྦོ, ན ཨ་ངྒ་ཛཱ་ཏཾ ཝི་ཝ་རི་ཏྭཱ བྷི་ཀྑཱུ་ནཾ ད་སྶེ་ཏ་བྦཾ, ན བྷི་ཀྑཱུ ཨོ་བྷཱ་སི་ཏ་བྦཱ, ན བྷི་ཀྑཱུ་ཧི ས་དྡྷིཾ ས་མྤ་ཡོ་ཛེ་ཏ་བྦཾ. ཡཱ ས་མྤ་ཡོ་ཛེ་ཡྻ, ཨཱ་པ་ཏྟི དུ་ཀྐ་ཊ་སྶ. ཨ་ནུ་ཛཱ་ནཱ་མི, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཏ་སྶཱ བྷི་ཀྑུ་ནི་ཡཱ ད་ཎྜ་ཀ་མྨཾ ཀཱ་ཏུ’’ནྟི. ཨ་ཐ ཁོ བྷི་ཀྑཱུ་ནཾ ཨེ་ཏ་ད་ཧོ་སི – ‘‘ཀིཾ ནུ ཁོ ད་ཎྜ་ཀ་མྨཾ ཀཱ་ཏ་བྦ’’ནྟི? བྷ་ག་ཝ་ཏོ ཨེ་ཏ་མ་ཏྠཾ ཨཱ་རོ་ཙེ་སུཾ. ‘‘ཨ་ནུ་ཛཱ་ནཱ་མི, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཨཱ་ཝ་ར་ཎཾ ཀཱ་ཏུ’’ནྟི. ཨཱ་ཝ་ར་ཎེ ཀ་ཏེ ན ཨཱ་དི་ཡ་ནྟི. བྷ་ག་ཝ་ཏོ ཨེ་ཏ་མ་ཏྠཾ ཨཱ་རོ་ཙེ་སུཾ. ‘‘ཨ་ནུ་ཛཱ་ནཱ་མི, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཨོ་ཝཱ་དཾ ཋ་པེ་ཏུ’’ནྟི. ཨ་ཐ ཁོ བྷི་ཀྑཱུ་ནཾ ཨེ་ཏ་ད་ཧོ་སི – ‘‘ཀ་པྤ་ཏི ནུ ཁོ ཨོ་ཝཱ་ད་ཊྛ་པི་ཏཱ་ཡ [ཨོ་ཝཱ་ད་ཎྛ་པི་ཏཱ་ཡ (སྱཱ.), ཨོ་ཝཱ་དཾ་ཋ་པི་ཏཱ་ཡ (ཀ.)] བྷི་ཀྑུ་ནི་ཡཱ ས་དྡྷིཾ ཨུ་པོ་ས་ཐཾ ཀཱ་ཏུཾ, ན ནུ ཁོ ཀ་པྤ་ཏཱི’’ཏི? བྷ་ག་ཝ་ཏོ ཨེ་ཏ་མ་ཏྠཾ ཨཱ་རོ་ཙེ་སུཾ. ‘‘ན, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཨོ་ཝཱ་ད་ཊྛ་པི་ཏཱ་ཡ བྷི་ཀྑུ་ནི་ཡཱ ས་དྡྷིཾ ཨུ་པོ་ས་ཐོ ཀཱ་ཏ་བྦོ, ཡཱ་ཝ ན ཏཾ ཨ་དྷི་ཀ་ར་ཎཾ ཝཱུ་པ་ས་ནྟཾ ཧོ་ཏཱི’’ཏི.
༤༡༢. ཏེ་ན ཁོ པ་ན ས་མ་ཡེ་ན ཨཱ་ཡ་སྨཱ ཨུ་དཱ་ཡཱི ཨོ་ཝཱ་དཾ ཋ་པེ་ཏྭཱ ཙཱ་རི་ཀཾ པ་ཀྐཱ་མི. བྷི་ཀྑུ་ནི་ཡོ ཨུ་ཛ྄ཛྷཱ་ཡ་ནྟི ཁི་ཡྻ་ནྟི ཝི་པཱ་ཙེ་ནྟི – ‘‘ཀ་ཐ་ཉྷི ནཱ་མ ཨ་ཡྻོ ཨུ་དཱ་ཡཱི ཨོ་ཝཱ་དཾ ཋ་པེ་ཏྭཱ ཙཱ་རི་ཀཾ པ་ཀྐ་མི་སྶ་ཏཱི’’ཏི! བྷ་ག་ཝ་ཏོ ཨེ་ཏ་མ་ཏྠཾ ཨཱ་རོ་ཙེ་སུཾ. ‘‘ན, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཨོ་ཝཱ་དཾ ཋ་པེ་ཏྭཱ ཙཱ་རི་ཀཱ པ་ཀྐ་མི་ཏ་བྦཱ. ཡོ པ་ཀྐ་མེ་ཡྻ, ཨཱ་པ་ཏྟི དུ་ཀྐ་ཊ་སྶཱ’’ཏི.
ཏེ་ན ཁོ པ་ན ས་མ་ཡེ་ན [ཏེ་ན ཁོ པ་ན ས་མ་ཡེ་ན བྷི་ཀྑཱུ (སྱཱ. ཀཾ.)] བཱ་ལཱ ཨ་བྱ་ཏྟཱ ཨོ་ཝཱ་དཾ ཋ་པེ་ནྟི. བྷ་ག་ཝ་ཏོ ཨེ་ཏ་མ་ཏྠཾ ཨཱ་རོ་ཙེ་སུཾ. ‘‘ན, བྷི་ཀྑ་ཝེ, བཱ་ལེ་ན ཨ་བྱ་ཏྟེ་ན ཨོ་ཝཱ་དོ ཋ་པེ་ཏ་བྦོ. ཡོ ཋ་པེ་ཡྻ, ཨཱ་པ་ཏྟི དུ་ཀྐ་ཊ་སྶཱ’’ཏི.
ཏེ་ན ཁོ པ་ན ས་མ་ཡེ་ན བྷི་ཀྑཱུ ཨ་ཝ་ཏྠུ་སྨིཾ ཨ་ཀཱ་ར་ཎེ ཨོ་ཝཱ་དཾ ཋ་པེ་ནྟི. བྷ་ག་ཝ་ཏོ ཨེ་ཏ་མ་ཏྠཾ ཨཱ་རོ་ཙེ་སུཾ. ‘‘ན, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཨ་ཝ་ཏྠུ་སྨིཾ ཨ་ཀཱ་ར་ཎེ ཨོ་ཝཱ་དོ ཋ་པེ་ཏ་བྦོ. ཡོ ཋ་པེ་ཡྻ, ཨཱ་པ་ཏྟི དུ་ཀྐ་ཊ་སྶཱ’’ཏི.
ཏེ་ན ཁོ པ་ན ས་མ་ཡེ་ན བྷི་ཀྑཱུ ཨོ་ཝཱ་དཾ ཋ་པེ་ཏྭཱ ཝི་ནི་ཙྪ་ཡཾ ན དེ་ནྟི. བྷ་ག་ཝ་ཏོ ཨེ་ཏ་མ་ཏྠཾ ཨཱ་རོ་ཙེ་སུཾ. ‘‘ན, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཨོ་ཝཱ་དཾ ཋ་པེ་ཏྭཱ ཝི་ནི་ཙྪ་ཡོ ན དཱ་ཏ་བྦོ. ཡོ ན ད་དེ་ཡྻ, ཨཱ་པ་ཏྟི དུ་ཀྐ་ཊ་སྶཱ’’ཏི.
༤༡༣. [པཱ་ཙི. ༡༠༥༤] ཏེ་ན ཁོ པ་ན ས་མ་ཡེ་ན བྷི་ཀྑུ་ནི་ཡོ ཨོ་ཝཱ་དཾ ན ག་ཙྪ་ནྟི. བྷ་ག་ཝ་ཏོ ཨེ་ཏ་མ་ཏྠཾ ཨཱ་རོ་ཙེ་སུཾ. ‘‘ན, བྷི་ཀྑ་ཝེ, བྷི་ཀྑུ་ནི་ཡཱ ཨོ་ཝཱ་དོ ན ག་ནྟ་བྦོ. ཡཱ ན ག་ཙྪེ་ཡྻ, ཡ་ཐཱ་དྷ་མྨོ ཀཱ་རེ་ཏ་བྦོ’’ཏི.
ཏེ་ན ཁོ པ་ན ས་མ་ཡེ་ན ས་བྦོ བྷི་ཀྑུ་ནི་ས་ངྒྷོ ཨོ་ཝཱ་དཾ ག་ཙྪ་ཏི. མ་ནུ་སྶཱ ཨུ་ཛ྄ཛྷཱ་ཡ་ནྟི ཁི་ཡྻ་ནྟི ཝི་པཱ་ཙེ་ནྟི – ‘‘ཛཱ་ཡཱ་ཡོ ཨི་མཱ ཨི་མེ་སཾ, ཛཱ་རི་ཡོ ཨི་མཱ ཨི་མེ་སཾ, ཨི་དཱ་ནི ཨི་མེ ཨི་མཱ་ཧི ས་དྡྷིཾ ཨ་བྷི་ར་མི་སྶ་ནྟཱི’’ཏི! བྷ་ག་ཝ་ཏོ ཨེ་ཏ་མ་ཏྠཾ ཨཱ་རོ་ཙེ་སུཾ. ‘‘ན, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ས་བྦེ་ན བྷི་ཀྑུ་ནི་ས་ངྒྷེ་ན ཨོ་ཝཱ་དོ ག་ནྟ་བྦོ. ག་ཙྪེ་ཡྻ ཙེ, ཨཱ་པ་ཏྟི དུ་ཀྐ་ཊ་སྶ. ཨ་ནུ་ཛཱ་ནཱ་མི, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཙ་ཏཱུ་ཧི པ་ཉྩ་ཧི བྷི་ཀྑུ་ནཱི་ཧི ཨོ་ཝཱ་དཾ ག་ནྟུ’’ནྟི.
ཏེ་ན ཁོ པ་ན ས་མ་ཡེ་ན ཙ་ཏ་སྶོ པ་ཉྩ བྷི་ཀྑུ་ནི་ཡོ ཨོ་ཝཱ་དཾ ག་ཙྪ་ནྟི. མ་ནུ་སྶཱ ཏ་ཐེ་ཝ ཨུ་ཛ྄ཛྷཱ་ཡ་ནྟི ཁི་ཡྻ་ནྟི ཝི་པཱ་ཙེ་ནྟི – ‘‘ཛཱ་ཡཱ་ཡོ ཨི་མཱ ཨི་མེ་སཾ, ཛཱ་རི་ཡོ ཨི་མཱ ཨི་མེ་སཾ, ཨི་དཱ་ནི ཨི་མེ ཨི་མཱ་ཧི ས་དྡྷིཾ ཨ་བྷི་ར་མི་སྶ་ནྟཱི’’ཏི! བྷ་ག་ཝ་ཏོ ཨེ་ཏ་མ་ཏྠཾ ཨཱ་རོ་ཙེ་སུཾ. ‘‘ན, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཙ་ཏཱུ་ཧི པ་ཉྩ་ཧི བྷི་ཀྑུ་ནཱི་ཧི ཨོ་ཝཱ་དོ ག་ནྟ་བྦོ. ག་ཙྪེ་ཡྻུཾ ཙེ, ཨཱ་པ་ཏྟི དུ་ཀྐ་ཊ་སྶ. ཨ་ནུ་ཛཱ་ནཱ་མི, བྷི་ཀྑ་ཝེ, དྭེ ཏི་སྶོ བྷི་ཀྑུ་ནི་ཡོ [བྷི་ཀྑུ་ནཱི་ཧི (ཀ.)] ཨོ་ཝཱ་དཾ ག་ནྟུཾ. ཨེ་ཀཾ བྷི་ཀྑུཾ ཨུ་པ་ས་ངྐ་མི་ཏྭཱ ཨེ་ཀཾ་སཾ ཨུ་ཏྟ་རཱ་ས་ངྒཾ ཀ་རི་ཏྭཱ པཱ་དེ ཝ་ནྡི་ཏྭཱ ཨུ་ཀྐུ་ཊི་ཀཾ ནི་སཱི་དི་ཏྭཱ ཨ་ཉྫ་ལིཾ པ་གྒ་ཧེ་ཏྭཱ ཨེ་ཝ་མ་སྶ ཝ་ཙ་ནཱི་ཡོ – ‘བྷི་ཀྑུ་ནི་ས་ངྒྷོ, ཨ་ཡྻ, བྷི་ཀྑུ་ས་ངྒྷ་སྶ པཱ་དེ ཝ་ནྡ་ཏི, ཨོ་ཝཱ་དཱུ་པ་ས་ངྐ་མ་ན་ཉྩ ཡཱ་ཙ་ཏི; ལ་བྷ་ཏུ ཀི་ར, ཨ་ཡྻ, བྷི་ཀྑུ་ནི་ས་ངྒྷོ ཨོ་ཝཱ་དཱུ་པ་ས་ངྐ་མ་ན’ནྟི. ཏེ་ན བྷི་ཀྑུ་ནཱ པཱ་ཏི་མོ་ཀྑུ་དྡེ་ས་ཀོ ཨུ་པ་ས་ངྐ་མི་ཏྭཱ ཨེ་ཝ་མ་སྶ ཝ་ཙ་ནཱི་ཡོ – ‘བྷི་ཀྑུ་ནཱི་ས་ངྒྷོ, བྷ་ནྟེ, བྷི་ཀྑུ་ས་ངྒྷ་སྶ པཱ་དེ ཝ་ནྡ་ཏི, ཨོ་ཝཱ་དཱུ་པ་ས་ངྐ་མ་ན་ཉྩ ཡཱ་ཙ་ཏི; ལ་བྷ་ཏུ ཀི་ར, བྷ་ནྟེ, བྷི་ཀྑུ་ནི་ས་ངྒྷོ ཨོ་ཝཱ་དཱུ་པ་ས་ངྐ་མ་ན’ནྟི. པཱ་ཏི་མོ་ཀྑུ་དྡེ་ས་ཀེ་ན ཝ་ཏྟ་བྦོ – ‘ཨ་ཏྠི ཀོ་ཙི བྷི་ཀྑུ བྷི་ཀྑུ་ནོ་ཝཱ་ད་ཀོ ས་མྨ་ཏོ’ཏི? ས་ཙེ ཧོ་ཏི ཀོ་ཙི བྷི་ཀྑུ བྷི་ཀྑུ་ནོ་ཝཱ་ད་ཀོ ས་མྨ་ཏོ, པཱ་ཏི་མོ་ཀྑུ་དྡེ་ས་ཀེ་ན ཝ་ཏྟ་བྦོ – ‘ཨི་ཏྠ་ནྣཱ་མོ བྷི་ཀྑུ བྷི་ཀྑུ་ནོ་ཝཱ་ད་ཀོ ས་མྨ་ཏོ, ཏཾ བྷི་ཀྑུ་ནི་ས་ངྒྷོ ཨུ་པ་ས་ངྐ་མ་ཏཱུ’ཏི. ས་ཙེ ན ཧོ་ཏི ཀོ་ཙི བྷི་ཀྑུ བྷི་ཀྑུ་ནོ་ཝཱ་ད་ཀོ ས་མྨ་ཏོ, པཱ་ཏི་མོ་ཀྑུ་དྡེ་ས་ཀེ་ན ཝ་ཏྟ་བྦོ – ‘ཀོ ཨཱ་ཡ་སྨཱ ཨུ་སྶ་ཧ་ཏི བྷི་ཀྑུ་ནི་ཡོ ཨོ་ཝ་དི་ཏུ’ནྟི? ས་ཙེ ཀོ་ཙི ཨུ་སྶ་ཧ་ཏི བྷི་ཀྑུ་ནི་ཡོ ཨོ་ཝ་དི་ཏུཾ, སོ ཙ ཧོ་ཏི ཨ་ཊྛ་ཧ་ངྒེ་ཧི ས་མ་ནྣཱ་ག་ཏོ, ས་མྨ་ནྣི་ཏྭཱ ཝ་ཏྟ་བྦོ – ‘ཨི་ཏྠ་ནྣཱ་མོ བྷི་ཀྑུ བྷི་ཀྑུ་ནོ་ཝཱ་ད་ཀོ ས་མྨ་ཏོ, ཏཾ བྷི་ཀྑུ་ནི་ས་ངྒྷོ ཨུ་པ་ས་ངྐ་མ་ཏཱུ’ཏི. ས་ཙེ ན ཀོ་ཙི ཨུ་སྶ་ཧ་ཏི བྷི་ཀྑུ་ནི་ཡོ ཨོ་ཝ་དི་ཏུཾ, པཱ་ཏི་མོ་ཀྑུ་དྡེ་ས་ཀེ་ན ཝ་ཏྟ་བྦོ – ‘ན་ཏྠི ཀོ་ཙི བྷི་ཀྑུ བྷི་ཀྑུ་ནོ་ཝཱ་ད་ཀོ ས་མྨ་ཏོ, པཱ་སཱ་དི་ཀེ་ན བྷི་ཀྑུ་ནི་ས་ངྒྷོ ས་མྤཱ་དེ་ཏཱུ’’ཏི.
༤༡༤. ཏེ་ན ཁོ པ་ན ས་མ་ཡེ་ན བྷི་ཀྑཱུ ཨོ་ཝཱ་དཾ ན ག་ཎྷ་ནྟི. བྷ་ག་ཝ་ཏོ ཨེ་ཏ་མ་ཏྠཾ ཨཱ་རོ་ཙེ་སུཾ. ‘‘ན, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཨོ་ཝཱ་དོ ན ག་ཧེ་ཏ་བྦོ. ཡོ ན ག་ཎྷེ་ཡྻ, ཨཱ་པ་ཏྟི དུ་ཀྐ་ཊ་སྶཱ’’ཏི.
ཏེ་ན ཁོ པ་ན ས་མ་ཡེ་ན ཨ་ཉྙ་ཏ་རོ བྷི་ཀྑུ བཱ་ལོ ཧོ་ཏི. ཏཾ བྷི་ཀྑུ་ནི་ཡོ ཨུ་པ་ས་ངྐ་མི་ཏྭཱ ཨེ་ཏ་ད་ཝོ་ཙུཾ – ‘‘ཨོ་ཝཱ་དཾ, ཨ་ཡྻ, ག་ཎྷཱ་ཧཱི’’ཏི. ‘‘ཨ་ཧ་ཉྷི, བྷ་གི་ནཱི, བཱ་ལོ; ཀ་ཐཱ་ཧཾ ཨོ་ཝཱ་དཾ ག་ཎྷཱ་མཱི’’ཏི? ‘‘ག་ཎྷཱ་ཧ་ཡྻ, ཨོ་ཝཱ་དཾ; ཨེ་ཝ་ཉྷི བྷ་ག་ཝ་ཏཱ པ་ཉྙ་ཏྟཾ – བྷི་ཀྑཱུ་ཧི བྷི་ཀྑུ་ནཱི་ནཾ ཨོ་ཝཱ་དོ ག་ཧེ་ཏ་བྦོ’’ཏི. བྷ་ག་ཝ་ཏོ ཨེ་ཏ་མ་ཏྠཾ ཨཱ་རོ་ཙེ་སུཾ. ‘‘ཨ་ནུ་ཛཱ་ནཱ་མི, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཋ་པེ་ཏྭཱ བཱ་ལཾ, ཨ་ཝ་སེ་སེ་ཧི ཨོ་ཝཱ་དཾ ག་ཧེ་ཏུ’’ནྟི.
ཏེ་ན ཁོ པ་ན ས་མ་ཡེ་ན ཨ་ཉྙ་ཏ་རོ བྷི་ཀྑུ གི་ལཱ་ནོ ཧོ་ཏི. ཏཾ བྷི་ཀྑུ་ནི་ཡོ ཨུ་པ་ས་ངྐ་མི་ཏྭཱ ཨེ་ཏ་ད་ཝོ་ཙུཾ – ‘‘ཨོ་ཝཱ་དཾ, ཨ་ཡྻ ག་ཎྷཱ་ཧཱི’’ཏི. ‘‘ཨ་ཧ་ཉྷི, བྷ་གི་ནཱི, གི་ལཱ་ནོ; ཀ་ཐཱ་ཧཾ ཨོ་ཝཱ་དཾ ག་ཎྷཱ་མཱི’’ཏི? ‘‘ག་ཎྷཱ་ཧ་ཡྻ, ཨོ་ཝཱ་དཾ; ཨེ་ཝ་ཉྷི བྷ་ག་ཝ་ཏཱ པ་ཉྙ་ཏྟཾ – ཋ་པེ་ཏྭཱ བཱ་ལཾ, ཨ་ཝ་སེ་སེ་ཧི ཨོ་ཝཱ་དོ ག་ཧེ་ཏ་བྦོ’’ཏི. བྷ་ག་ཝ་ཏོ ཨེ་ཏ་མ་ཏྠཾ ཨཱ་རོ་ཙེ་སུཾ. ‘‘ཨ་ནུ་ཛཱ་ནཱ་མི, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཋ་པེ་ཏྭཱ བཱ་ལཾ, ཋ་པེ་ཏྭཱ གི་ལཱ་ནཾ, ཨ་ཝ་སེ་སེ་ཧི ཨོ་ཝཱ་དཾ ག་ཧེ་ཏུ’’ནྟི.
ཏེ་ན ཁོ པ་ན ས་མ་ཡེ་ན ཨ་ཉྙ་ཏ་རོ བྷི་ཀྑུ ག་མི་ཀོ ཧོ་ཏི. ཏཾ བྷི་ཀྑུ་ནི་ཡོ ཨུ་པ་ས་ངྐ་མི་ཏྭཱ ཨེ་ཏ་ད་ཝོ་ཙུཾ – ‘‘ཨོ་ཝཱ་དཾ, ཨ་ཡྻ, ག་ཎྷཱ་ཧཱི’’ཏི. ‘‘ཨ་ཧ་ཉྷི, བྷ་གི་ནཱི, ག་མི་ཀོ; ཀ་ཐཱ་ཧཾ ཨོ་ཝཱ་དཾ ག་ཎྷཱ་མཱི’’ཏི? ‘‘ག་ཎྷཱ་ཧ་ཡྻ, ཨོ་ཝཱ་དཾ; ཨེ་ཝ་ཉྷི བྷ་ག་ཝ་ཏཱ པ་ཉྙ་ཏྟཾ – ཋ་པེ་ཏྭཱ བཱ་ལཾ, ཋ་པེ་ཏྭཱ གི་ལཱ་ནཾ, ཨ་ཝ་སེ་སེ་ཧི ཨོ་ཝཱ་དོ ག་ཧེ་ཏ་བྦོ’’ཏི. བྷ་ག་ཝ་ཏོ ཨེ་ཏ་མ་ཏྠཾ ཨཱ་རོ་ཙེ་སུཾ. ‘‘ཨ་ནུ་ཛཱ་ནཱ་མི, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཋ་པེ་ཏྭཱ བཱ་ལཾ, ཋ་པེ་ཏྭཱ གི་ལཱ་ནཾ, ཋ་པེ་ཏྭཱ ག་མི་ཀཾ, ཨ་ཝ་སེ་སེ་ཧི ཨོ་ཝཱ་དཾ ག་ཧེ་ཏུ’’ནྟི.
ཏེ་ན ཁོ པ་ན ས་མ་ཡེ་ན ཨ་ཉྙ་ཏ་རོ བྷི་ཀྑུ ཨ་ར་ཉྙེ ཝི་ཧ་ར་ཏི. ཏཾ བྷི་ཀྑུ་ནི་ཡོ ཨུ་པ་ས་ངྐ་མི་ཏྭཱ ཨེ་ཏ་ད་ཝོ་ཙུཾ – ‘‘ཨོ་ཝཱ་དཾ, ཨ་ཡྻ, ག་ཎྷཱ་ཧཱི’’ཏི. ‘‘ཨ་ཧ་ཉྷི, བྷ་གི་ནཱི, ཨ་ར་ཉྙེ ཝི་ཧ་རཱ་མི; ཀ་ཐཱ་ཧཾ ཨོ་ཝཱ་དཾ ག་ཎྷཱ་མཱི’’ཏི? ‘‘ག་ཎྷཱ་ཧ་ཡྻ, ཨོ་ཝཱ་དཾ; ཨེ་ཝ་ཉྷི བྷ་ག་ཝ་ཏཱ པ་ཉྙ་ཏྟཾ – ཋ་པེ་ཏྭཱ བཱ་ལཾ, ཋ་པེ་ཏྭཱ གི་ལཱ་ནཾ, ཋ་པེ་ཏྭཱ ག་མི་ཀཾ, ཨ་ཝ་སེ་སེ་ཧི ཨོ་ཝཱ་དོ ག་ཧེ་ཏ་བྦོ’’ཏི. བྷ་ག་ཝ་ཏོ ཨེ་ཏ་མ་ཏྠཾ ཨཱ་རོ་ཙེ་སུཾ. ‘‘ཨ་ནུ་ཛཱ་ནཱ་མི, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཨཱ་ར་ཉྙི་ཀེ་ན བྷི་ཀྑུ་ནཱ ཨོ་ཝཱ་དཾ ག་ཧེ་ཏུཾ, ས་ངྐེ་ཏ་ཉྩ ཀཱ་ཏུཾ – ཨ་ཏྲ པ་ཏི་ཧ་རི་སྶཱ་མཱི’’ཏི.
༤༡༥. ཏེ་ན ཁོ པ་ན ས་མ་ཡེ་ན བྷི་ཀྑཱུ ཨོ་ཝཱ་དཾ ག་ཧེ་ཏྭཱ ན ཨཱ་རོ་ཙེ་ནྟི. བྷ་ག་ཝ་ཏོ ཨེ་ཏ་མ་ཏྠཾ ཨཱ་རོ་ཙེ་སུཾ. ‘‘ན, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཨོ་ཝཱ་དོ ན ཨཱ་རོ་ཙེ་ཏ་བྦོ. ཡོ ན ཨཱ་རོ་ཙེ་ཡྻ, ཨཱ་པ་ཏྟི དུ་ཀྐ་ཊ་སྶཱ’’ཏི.
ཏེ་ན ཁོ པ་ན ས་མ་ཡེ་ན བྷི་ཀྑཱུ ཨོ་ཝཱ་དཾ ག་ཧེ་ཏྭཱ ན པ་ཙྩཱ་ཧ་ར་ནྟི. བྷ་ག་ཝ་ཏོ ཨེ་ཏ་མ་ཏྠཾ ཨཱ་རོ་ཙེ་སུཾ. ‘‘ན, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཨོ་ཝཱ་དོ ན པ་ཙྩཱ་ཧ་རི་ཏ་བྦོ. ཡོ ན པ་ཙྩཱ་ཧ་རེ་ཡྻ, ཨཱ་པ་ཏྟི དུ་ཀྐ་ཊ་སྶཱ’’ཏི.
ཏེ་ན ཁོ པ་ན ས་མ་ཡེ་ན བྷི་ཀྑུ་ནི་ཡོ ས་ངྐེ་ཏཾ ན ག་ཙྪ་ནྟི. བྷ་ག་ཝ་ཏོ ཨེ་ཏ་མ་ཏྠཾ ཨཱ་རོ་ཙེ་སུཾ. ‘‘ན, བྷི་ཀྑ་ཝེ, བྷི་ཀྑུ་ནི་ཡཱ ས་ངྐེ་ཏཾ ན ག་ནྟ་བྦཾ. ཡཱ ན ག་ཙྪེ་ཡྻ, ཨཱ་པ་ཏྟི དུ་ཀྐ་ཊ་སྶཱ’’ཏི.
༤༡༦. ཏེ་ན ཁོ པ་ན ས་མ་ཡེ་ན བྷི་ཀྑུ་ནི་ཡོ དཱི་གྷཱ་ནི ཀཱ་ཡ་བ་ནྡྷ་ནཱ་ནི དྷཱ་རེ་ནྟི, ཏེ་ཧེ་ཝ ཕཱ་སུ་ཀཱ ནཱ་མེ་ནྟི. མ་ནུ་སྶཱ ཨུ་ཛ྄ཛྷཱ་ཡ་ནྟི ཁི་ཡྻ་ནྟི ཝི་པཱ་ཙེ་ནྟི…པེ… སེ་ཡྻ་ཐཱ་པི གི་ཧི་ནཱི ཀཱ་མ་བྷོ་གི་ནི་ཡོ་ཏི. བྷ་ག་ཝ་ཏོ ཨེ་ཏ་མ་ཏྠཾ ཨཱ་རོ་ཙེ་སུཾ. ‘‘ན, བྷི་ཀྑ་ཝེ, བྷི་ཀྑུ་ནི་ཡཱ དཱི་གྷཾ ཀཱ་ཡ་བ་ནྡྷ་ནཾ དྷཱ་རེ་ཏ་བྦཾ. ཡཱ དྷཱ་རེ་ཡྻ, ཨཱ་པ་ཏྟི དུ་ཀྐ་ཊ་སྶ. ཨ་ནུ་ཛཱ་ནཱ་མི, བྷི་ཀྑ་ཝེ, བྷི་ཀྑུ་ནི་ཡཱ ཨེ་ཀ་པ་རི་ཡཱ་ཀ་ཏཾ [ཨེ་ཀ་པ་རི་ཡཱ་ཡ་ཀ་ཏཾ (སྱཱ.)] ཀཱ་ཡ་བ་ནྡྷ་ནཾ, ན ཙ ཏེ་ན ཕཱ་སུ་ཀཱ ནཱ་མེ་ཏ་བྦཱ. ཡཱ ནཱ་མེ་ཡྻ, ཨཱ་པ་ཏྟི དུ་ཀྐ་ཊ་སྶཱ’’ཏི.
ཏེ་ན ཁོ པ་ན ས་མ་ཡེ་ན བྷི་ཀྑུ་ནི་ཡོ ཝི་ལཱི་ཝེ་ན [ཝི་ལི་ཝེ་ན (ཀ.)] པ་ཊྚེ་ན ཕཱ་སུ་ཀཱ ནཱ་མེ་ནྟི…པེ… ཙ་མྨ་པ་ཊྚེ་ན ཕཱ་སུ་ཀཱ ནཱ་མེ་ནྟི. དུ་སྶ་པ་ཊྚེ་ན ཕཱ་སུ་ཀཱ ནཱ་མེ་ནྟི. དུ་སྶ་ཝེ་ཎི་ཡཱ ཕཱ་སུ་ཀཱ ནཱ་མེ་ནྟི. དུ་སྶ་ཝ་ཊྚི་ཡཱ ཕཱ་སུ་ཀཱ ནཱ་མེ་ནྟི. ཙོ་ལ༹་པ་ཊྚེ་ན ཕཱ་སུ་ཀཱ ནཱ་མེ་ནྟི. ཙོ་ལ༹་ཝེ་ཎི་ཡཱ ཕཱ་སུ་ཀཱ ནཱ་མེ་ནྟི. ཙོ་ལ༹་ཝ་ཊྚི་ཡཱ ཕཱ་སུ་ཀཱ ནཱ་མེ་ནྟི. སུ་ཏྟ་ཝེ་ཎི་ཡཱ ཕཱ་སུ་ཀཱ ནཱ་མེ་ནྟི. སུ་ཏྟ་ཝ་ཊྚི་ཡཱ ཕཱ་སུ་ཀཱ ནཱ་མེ་ནྟི. མ་ནུ་སྶཱ ཨུ་ཛ྄ཛྷཱ་ཡ་ནྟི ཁི་ཡྻ་ནྟི ཝི་པཱ་ཙེ་ནྟི – སེ་ཡྻ་ཐཱ་པི གི་ཧི་ནཱི ཀཱ་མ་བྷོ་གི་ནི་ཡོ་ཏི. བྷ་ག་ཝ་ཏོ ཨེ་ཏ་མ་ཏྠཾ ཨཱ་རོ་ཙེ་སུཾ. ‘‘ན, བྷི་ཀྑ་ཝེ, བྷི་ཀྑུ་ནི་ཡཱ ཝི་ལཱི་ཝེ་ན པ་ཊྚེ་ན ཕཱ་སུ་ཀཱ ནཱ་མེ་ཏ་བྦཱ…པེ… ན སུ་ཏྟ་ཝ་ཊྚི་ཡཱ ཕཱ་སུ་ཀཱ ནཱ་མེ་ཏ་བྦཱ. ཡཱ ནཱ་མེ་ཡྻ ཨཱ་པ་ཏྟི དུ་ཀྐ་ཊ་སྶཱ’’ཏི.
ཏེ་ན ཁོ པ་ན ས་མ་ཡེ་ན བྷི་ཀྑུ་ནི་ཡོ ཨ་ཊྛི་ལླེ་ན ཛ་གྷ་ནཾ གྷཾ་སཱ་པེ་ནྟི…པེ… གོ་ཧ་ནུ་ཀེ་ན ཛ་གྷ་ནཾ ཀོ་ཊྚཱ་པེ་ནྟི, ཧ་ཏྠཾ ཀོ་ཊྚཱ་པེ་ནྟི, ཧ་ཏྠ་ཀོ་ཙྪཾ ཀོ་ཊྚཱ་པེ་ནྟི, པཱ་དཾ ཀོ་ཊྚཱ་པེ་ནྟི, པཱ་ད་ཀོ་ཙྪཾ ཀོ་ཊྚཱ་པེ་ནྟི, ཨཱུ་རུཾ ཀོ་ཊྚཱ་པེ་ནྟི, མུ་ཁཾ ཀོ་ཊྚཱ་པེ་ནྟི, ད་ནྟ་མཾ་སཾ ཀོ་ཊྚཱ་པེ་ནྟི. མ་ནུ་སྶཱ ཨུ་ཛ྄ཛྷཱ་ཡ་ནྟི ཁི་ཡྻ་ནྟི ཝི་པཱ་ཙེ་ནྟི…པེ… སེ་ཡྻ་ཐཱ་པི གི་ཧི་ནཱི ཀཱ་མ་བྷོ་གི་ནི་ཡོ་ཏི. བྷ་ག་ཝ་ཏོ ཨེ་ཏ་མ་ཏྠཾ ཨཱ་རོ་ཙེ་སུཾ. ‘‘ན, བྷི་ཀྑ་ཝེ, བྷི་ཀྑུ་ནི་ཡཱ ཨ་ཊྛི་ལླེ་ན ཛ་གྷ་ནཾ གྷཾ་སཱ་པེ་ཏ་བྦཾ…པེ… ན ད་ནྟ་མཾ་སཾ ཀོ་ཊྚཱ་པེ་ཏ་བྦཾ. ཡཱ ཀོ་ཊྚཱ་པེ་ཡྻ, ཨཱ་པ་ཏྟི དུ་ཀྐ་ཊ་སྶཱ’’ཏི.
༤༡༧. ཏེ་ན ཁོ པ་ན ས་མ་ཡེ་ན ཚ་བྦ་གྒི་ཡཱ བྷི་ཀྑུ་ནི་ཡོ མུ་ཁཾ ཨཱ་ལི་མྤ་ནྟི…པེ… མུ་ཁཾ ཨུ་མྨ་དྡེ་ནྟི, མུ་ཁཾ ཙུ་ཎྞེ་ནྟི, མ་ནོ་སི་ལི་ཀཱ་ཡ མུ་ཁཾ ལ་ཉྪེ་ནྟི, ཨ་ངྒ་རཱ་གཾ ཀ་རོ་ནྟི, མུ་ཁ་རཱ་གཾ ཀ་རོ་ནྟི, ཨ་ངྒ་རཱ་ག་མུ་ཁ་རཱ་གཾ ཀ་རོ་ནྟི. མ་ནུ་སྶཱ ཨུ་ཛ྄ཛྷཱ་ཡ་ནྟི ཁི་ཡྻ་ནྟི ཝི་པཱ་ཙེ་ནྟི…པེ… སེ་ཡྻ་ཐཱ་པི གི་ཧི་ནཱི ཀཱ་མ་བྷོ་གི་ནི་ཡོ་ཏི. བྷ་ག་ཝ་ཏོ ཨེ་ཏ་མ་ཏྠཾ ཨཱ་རོ་ཙེ་སུཾ. ‘‘ན, བྷི་ཀྑ་ཝེ, བྷི་ཀྑུ་ནི་ཡཱ མུ་ཁཾ ཨཱ་ལི་མྤི་ཏ་བྦཾ…པེ… ན མུ་ཁཾ ཨུ་མྨ་དྡི་ཏ་བྦཾ, ན མུ་ཁཾ ཙུ་ཎྞེ་ཏ་བྦཾ, ན མ་ནོ་སི་ལི་ཀཱ་ཡ མུ་ཁཾ ལ་ཉྪི་ཏ་བྦཾ, ན ཨ་ངྒ་རཱ་གོ ཀཱ་ཏ་བྦོ, ན མུ་ཁ་རཱ་གོ ཀཱ་ཏ་བྦོ, ན ཨ་ངྒ་རཱ་ག་མུ་ཁ་རཱ་གོ ཀཱ་ཏ་བྦོ. ཡཱ ཀ་རེ་ཡྻ, ཨཱ་པ་ཏྟི དུ་ཀྐ་ཊ་སྶཱ’’ཏི.
ཏེ་ན ཁོ པ་ན ས་མ་ཡེ་ན ཚ་བྦ་གྒི་ཡཱ བྷི་ཀྑུ་ནི་ཡོ ཨ་ཝ་ངྒཾ [ཨ་པཱ་ངྒཾ (?)] ཀ་རོ་ནྟི…པེ… ཝི་སེ་ས་ཀཾ ཀ་རོ་ནྟི, ཨོ་ལོ་ཀ་ན་ཀེ་ན ཨོ་ལོ་ཀེ་ནྟི, སཱ་ལོ་ཀེ ཏི་ཊྛ་ནྟི; ན་ཙྩཾ [ས་ན་ཙྩཾ (སཱི. སྱཱ.), ས་མ་ཛྫཾ (ཀ.)] ཀཱ་རཱ་པེ་ནྟི, ཝེ་སིཾ ཝུ་ཊྛཱ་པེ་ནྟི, པཱ་ནཱ་གཱ་རཾ ཋ་པེ་ནྟི, སཱུ་ནཾ ཋ་པེ་ནྟི, ཨཱ་པ་ཎཾ པ་སཱ་རེ་ནྟི, ཝ་ཌྜྷིཾ པ་ཡོ་ཛེ་ནྟི, ཝ་ཎི་ཛྫཾ པ་ཡོ་ཛེ་ནྟི, དཱ་སཾ ཨུ་པ་ཊྛཱ་པེ་ནྟི, དཱ་སིཾ ཨུ་པ་ཊྛཱ་པེ་ནྟི, ཀ་མྨ་ཀཱ་རཾ ཨུ་པ་ཊྛཱ་པེ་ནྟི, ཀ་མྨ་ཀཱ་རིཾ ཨུ་པ་ཊྛཱ་པེ་ནྟི, ཏི་ར་ཙྪཱ་ན་ག་ཏཾ ཨུ་པ་ཊྛཱ་པེ་ནྟི, ཧ་རཱི་ཏ་ཀ་པ་ཀྐི་ཀཾ [ཧ་རཱི་ཏ་ཀ་པ་ཎྞི་ཀཾ (ཀ.)] པ་ཀི་ཎ་ནྟི, ན་མ་ཏ་ཀཾ དྷཱ་རེ་ནྟི. མ་ནུ་སྶཱ ཨུ་ཛ྄ཛྷཱ་ཡ་ནྟི ཁི་ཡྻ་ནྟི ཝི་པཱ་ཙེ་ནྟི…པེ… སེ་ཡྻ་ཐཱ་པི གི་ཧི་ནཱི ཀཱ་མ་བྷོ་གི་ནི་ཡོ་ཏི. བྷ་ག་ཝ་ཏོ ཨེ་ཏ་མ་ཏྠཾ ཨཱ་རོ་ཙེ་སུཾ. ‘‘ན, བྷི་ཀྑ་ཝེ, བྷི་ཀྑུ་ནི་ཡཱ ཨ་ཝ་ངྒཾ ཀཱ་ཏ་བྦཾ…པེ… ན ཝི་སེ་ས་ཀཾ ཀཱ་ཏ་བྦཾ, ན ཨོ་ལོ་ཀ་ན་ཀེ་ན ཨོ་ལོ་ཀེ་ཏ་བྦཾ, ན སཱ་ལོ་ཀེ ཋཱ་ཏ་བྦཾ, ན ན་ཙྩཾ ཀཱ་རཱ་པེ་ཏ་བྦཾ, ན ཝེ་སཱི ཝུ་ཊྛཱ་པེ་ཏ་བྦཱ, ན པཱ་ནཱ་གཱ་རཾ ཋ་པེ་ཏ་བྦཾ, ན སཱུ་ནཱ ཋ་པེ་ཏ་བྦཱ, ན ཨཱ་པ་ཎོ པ་སཱ་རེ་ཏ་བྦོ, ན ཝ་ཌྜྷི པ་ཡོ་ཛེ་ཏ་བྦཱ, ན ཝ་ཎི་ཛྫཱ པ་ཡོ་ཛེ་ཏ་བྦཱ, ན དཱ་སོ ཨུ་པ་ཊྛཱ་པེ་ཏ་བྦོ, ན དཱ་སཱི ཨུ་པ་ཊྛཱ་པེ་ཏ་བྦཱ, ན ཀ་མྨ་ཀཱ་རོ ཨུ་པ་ཊྛཱ་པེ་ཏ་བྦོ, ན ཀ་མྨ་ཀཱ་རཱི ཨུ་པ་ཊྛཱ་པེ་ཏ་བྦཱ, ན ཏི་ར་ཙྪཱ་ན་ག་ཏོ ཨུ་པ་ཊྛཱ་པེ་ཏ་བྦོ, ན ཧ་རཱི་ཏ་ཀ་པ་ཀྐི་ཀཾ པ་ཀི་ཎི་ཏ་བྦཾ, ན ན་མ་ཏ་ཀཾ དྷཱ་རེ་ཏ་བྦཾ. ཡཱ དྷཱ་རེ་ཡྻ, ཨཱ་པ་ཏྟི དུ་ཀྐ་ཊ་སྶཱ’’ཏི.
༤༡༨. ཏེ་ན ཁོ པ་ན ས་མ་ཡེ་ན ཚ་བྦ་གྒི་ཡཱ བྷི་ཀྑུ་ནི་ཡོ ས་བྦ་ནཱི་ལ་ཀཱ་ནི ཙཱི་ཝ་རཱ་ནི དྷཱ་རེ་ནྟི…པེ… ས་བྦ་པཱི་ཏ་ཀཱ་ནི ཙཱི་ཝ་རཱ་ནི དྷཱ་རེ་ནྟི, ས་བྦ་ལོ་ཧི་ཏ་ཀཱ་ནི ཙཱི་ཝ་རཱ་ནི དྷཱ་རེ་ནྟི, ས་བྦ་མ་ཉྫི་ཊྛི་ཀཱ་ནི ཙཱི་ཝ་རཱ་ནི དྷཱ་རེ་ནྟི, ས་བྦ་ཀ་ཎྷཱ་ནི ཙཱི་ཝ་རཱ་ནི དྷཱ་རེ་ནྟི, ས་བྦ་མ་ཧཱ་ར་ངྒ་ར་ཏྟཱ་ནི ཙཱི་ཝ་རཱ་ནི དྷཱ་རེ་ནྟི, ས་བྦ་མ་ཧཱ་ནཱ་མ་ར་ཏྟཱ་ནི ཙཱི་ཝ་རཱ་ནི དྷཱ་རེ་ནྟི, ཨ་ཙྪི་ནྣ་ད་སཱ་ནི ཙཱི་ཝ་རཱ་ནི དྷཱ་རེ་ནྟི, དཱི་གྷ་ད་སཱ་ནི ཙཱི་ཝ་རཱ་ནི དྷཱ་རེ་ནྟི, པུ་པྥ་ད་སཱ་ནི ཙཱི་ཝ་རཱ་ནི དྷཱ་རེ་ནྟི, ཕ་ལ་ད་སཱ་ནི ཙཱི་ཝ་རཱ་ནི དྷཱ་རེ་ནྟི, ཀ་ཉྩུ་ཀཾ དྷཱ་རེ་ནྟི, ཏི་རཱི་ཊ་ཀཾ དྷཱ་རེ་ནྟི. མ་ནུ་སྶཱ ཨུ་ཛ྄ཛྷཱ་ཡ་ནྟི ཁི་ཡྻ་ནྟི ཝི་པཱ་ཙེ་ནྟི…པེ… སེ་ཡྻ་ཐཱ་པི གི་ཧི་ནཱི ཀཱ་མ་བྷོ་གི་ནི་ཡོ་ཏི. བྷ་ག་ཝ་ཏོ ཨེ་ཏ་མ་ཏྠཾ ཨཱ་རོ་ཙེ་སུཾ. ‘‘ན, བྷི་ཀྑ་ཝེ, བྷི་ཀྑུ་ནི་ཡཱ ས་བྦ་ནཱི་ལ་ཀཱ་ནི ཙཱི་ཝ་རཱ་ནི དྷཱ་རེ་ཏ་བྦཱ་ནི…པེ… ན ཏི་རཱི་ཊ་ཀཾ དྷཱ་རེ་ཏ་བྦཾ. ཡཱ དྷཱ་རེ་ཡྻ, ཨཱ་པ་ཏྟི དུ་ཀྐ་ཊ་སྶཱ’’ཏི.
༤༡༩. ཏེ་ན ཁོ པ་ན ས་མ་ཡེ་ན ཨ་ཉྙ་ཏ་རཱ བྷི་ཀྑུ་ནཱི ཀཱ་ལཾ ཀ་རོ་ནྟཱི ཨེ་ཝ་མཱ་ཧ – ‘‘མ་མ་ཙྩ་ཡེ་ན མ་ཡ྄ཧཾ པ་རི་ཀྑཱ་རོ ས་ངྒྷ་སྶ ཧོ་ཏཱུ’’ཏི. ཏ་ཏྠ བྷི་ཀྑཱུ ཙ བྷི་ཀྑུ་ནི་ཡོ ཙ ཝི་ཝ་ད་ནྟི – ‘‘ཨ་མྷཱ་ཀཾ ཧོ་ཏི, ཨ་མྷཱ་ཀཾ ཧོ་ཏཱི’’ཏི. བྷ་ག་ཝ་ཏོ ཨེ་ཏ་མ་ཏྠཾ ཨཱ་རོ་ཙེ་སུཾ. ‘‘བྷི་ཀྑུ་ནཱི ཙེ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཀཱ་ལཾ ཀ་རོ་ནྟཱི ཨེ་ཝཾ ཝ་དེ་ཡྻ – ‘མ་མ་ཙྩ་ཡེ་ན མ་ཡ྄ཧཾ པ་རི་ཀྑཱ་རོ ས་ངྒྷ་སྶ ཧོ་ཏཱུ’ཏི, ཨ་ནི་སྶ་རོ ཏ་ཏྠ བྷི་ཀྑུ་ས་ངྒྷོ, བྷི་ཀྑུ་ནི་ས་ངྒྷ་སྶེ་ཝེ་ཏཾ. སི་ཀྑ་མཱ་ནཱ ཙེ, བྷི་ཀྑ་ཝེ…པེ… སཱ་མ་ཎེ་རཱི ཙེ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཀཱ་ལཾ ཀ་རོ་ནྟཱི ཨེ་ཝཾ ཝ་དེ་ཡྻ – ‘མ་མ་ཙྩ་ཡེ་ན མ་ཡ྄ཧཾ པ་རི་ཀྑཱ་རོ ས་ངྒྷ་སྶ ཧོ་ཏཱུ’ཏི, ཨ་ནི་སྶ་རོ ཏ་ཏྠ བྷི་ཀྑུ་ས་ངྒྷོ, བྷི་ཀྑུ་ནི་ས་ངྒྷ་སྶེ་ཝེ་ཏཾ. བྷི་ཀྑུ ཙེ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཀཱ་ལཾ ཀ་རོ་ནྟོ ཨེ་ཝཾ ཝ་དེ་ཡྻ – ‘མ་མ་ཙྩ་ཡེ་ན མ་ཡ྄ཧཾ པ་རི་ཀྑཱ་རོ ས་ངྒྷ་སྶ ཧོ་ཏཱུ’ཏི, ཨ་ནི་སྶ་རོ ཏ་ཏྠ བྷི་ཀྑུ་ནི་ས་ངྒྷོ, བྷི་ཀྑུ་ས་ངྒྷ་སྶེ་ཝེ་ཏཾ. སཱ་མ་ཎེ་རོ ཙེ, བྷི་ཀྑ་ཝེ…པེ… ཨུ་པཱ་ས་ཀོ ཙེ, བྷི་ཀྑ་ཝེ…པེ… ཨུ་པཱ་སི་ཀཱ ཙེ, བྷི་ཀྑ་ཝེ…པེ… ཨ་ཉྙོ ཙེ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཀོ་ཙི ཀཱ་ལཾ ཀ་རོ་ནྟོ ཨེ་ཝཾ ཝ་དེ་ཡྻ – ‘མ་མ་ཙྩ་ཡེ་ན མ་ཡ྄ཧཾ པ་རི་ཀྑཱ་རོ ས་ངྒྷ་སྶ ཧོ་ཏཱུ’ཏི, ཨ་ནི་སྶ་རོ ཏ་ཏྠ བྷི་ཀྑུ་ནི་ས་ངྒྷོ, བྷི་ཀྑུ་ས་ངྒྷ་སྶེ་ཝེ་ཏ’’ནྟི.
༤༢༠. ཏེ་ན ཁོ པ་ན ས་མ་ཡེ་ན ཨ་ཉྙ་ཏ་རཱ ཨི་ཏྠཱི པུ་རཱ་ཎ་མ་ལླཱི བྷི་ཀྑུ་ནཱི་སུ པ་བྦ་ཛི་ཏཱ ཧོ་ཏི. སཱ ར་ཐི་ཀཱ་ཡ དུ་བྦ་ལ་ཀཾ བྷི་ཀྑུཾ པ་སྶི་ཏྭཱ ཨཾ་ས་ཀཱུ་ཊེ་ན པ་ཧཱ་རཾ ད་ཏྭཱ པཱ་ཏེ་སི [པ་ཝ་ཊྚེ་སི (སཱི.)]. བྷི་ཀྑཱུ ཨུ་ཛ྄ཛྷཱ་ཡ་ནྟི ཁི་ཡྻ་ནྟི ཝི་པཱ་ཙེ་ནྟི – ‘‘ཀ་ཐ་ཉྷི ནཱ་མ, བྷི་ཀྑུ་ནཱི, བྷི་ཀྑུ་སྶ པ་ཧཱ་རཾ ད་སྶ་ཏཱི’’ཏི. བྷ་ག་ཝ་ཏོ ཨེ་ཏ་མ་ཏྠཾ ཨཱ་རོ་ཙེ་སུཾ. ‘‘ན, བྷི་ཀྑ་ཝེ, བྷི་ཀྑུ་ནི་ཡཱ བྷི་ཀྑུ་སྶ པ་ཧཱ་རོ དཱ་ཏ་བྦོ. ཡཱ ད་དེ་ཡྻ, ཨཱ་པ་ཏྟི དུ་ཀྐ་ཊ་སྶ. ཨ་ནུ་ཛཱ་ནཱ་མི, བྷི་ཀྑ་ཝེ, བྷི་ཀྑུ་ནི་ཡཱ བྷི་ཀྑུཾ པ་སྶི་ཏྭཱ དཱུ་ར་ཏོ་ཝ ཨོ་ཀྐ་མི་ཏྭཱ མ་གྒཾ དཱ་ཏུ’’ནྟི.
ཏེ་ན ཁོ པ་ན ས་མ་ཡེ་ན ཨ་ཉྙ་ཏ་རཱ ཨི་ཏྠཱི པ་ཝུ་ཏྠ་པ་ཏི་ཀཱ ཛཱ་རེ་ན ག་བྦྷི་ནཱི ཧོ་ཏི. སཱ ག་བྦྷཾ པཱ་ཏེ་ཏྭཱ ཀུ་ལཱུ་པི་ཀཾ བྷི་ཀྑུ་ནིཾ ཨེ་ཏ་ད་ཝོ་ཙ – ‘‘ཧ་ནྡ་ཡྻེ, ཨི་མཾ ག་བྦྷཾ པ་ཏྟེ་ན ནཱི་ཧ་རཱ’’ཏི. ཨ་ཐ ཁོ སཱ བྷི་ཀྑུ་ནཱི ཏཾ ག་བྦྷཾ པ་ཏྟེ པ་ཀྑི་པི་ཏྭཱ ས་ངྒྷཱ་ཊི་ཡཱ པ་ཊི་ཙྪཱ་དེ་ཏྭཱ ཨ་ག་མཱ་སི. ཏེ་ན ཁོ པ་ན ས་མ་ཡེ་ན ཨ་ཉྙ་ཏ་རེ་ན པི་ཎྜ་ཙཱ་རི་ཀེ་ན བྷི་ཀྑུ་ནཱ ས་མཱ་དཱ་ནཾ ཀ་ཏཾ ཧོ་ཏི – ‘ཡཱ་ཧཾ པ་ཋ་མཾ བྷི་ཀྑཾ ལ་བྷི་སྶཱ་མི, ན ཏཾ ཨ་ད་ཏྭཱ བྷི་ཀྑུ་སྶ ཝཱ བྷི་ཀྑུ་ནི་ཡཱ ཝཱ པ་རི་བྷུ་ཉྫི་སྶཱ་མཱི’ཏི. ཨ་ཐ ཁོ སོ བྷི་ཀྑུ ཏཾ བྷི་ཀྑུ་ནིཾ པ་སྶི་ཏྭཱ ཨེ་ཏ་ད་ཝོ་ཙ – ‘‘ཧ་ནྡ, བྷ་གི་ནི, བྷི་ཀྑཾ པ་ཊི་གྒ་ཎྷཱ’’ཏི. ‘‘ཨ་ལཾ ཨ་ཡྻཱ’’ཏི. དུ་ཏི་ཡ་མྤི ཁོ…པེ… ཏ་ཏི་ཡ་མྤི ཁོ སོ བྷི་ཀྑུ ཏཾ བྷི་ཀྑུ་ནིཾ ཨེ་ཏ་ད་ཝོ་ཙ – ‘‘ཧ་ནྡ, བྷ་གི་ནི, བྷི་ཀྑཾ པ་ཊི་གྒ་ཎྷཱ’’ཏི. ‘‘ཨ་ལཾ ཨ་ཡྻཱ’’ཏི. ‘‘མ་ཡཱ ཁོ, བྷ་གི་ནི, ས་མཱ་དཱ་ནཾ ཀ་ཏཾ – ‘ཡཱ་ཧཾ པ་ཋ་མཾ བྷི་ཀྑཾ ལ་བྷི་སྶཱ་མི, ན ཏཾ ཨ་ད་ཏྭཱ བྷི་ཀྑུ་སྶ ཝཱ བྷི་ཀྑུ་ནི་ཡཱ ཝཱ པ་རི་བྷུ་ཉྫི་སྶཱ་མཱི’ཏི. ཧ་ནྡ, བྷ་གི་ནི, བྷི་ཀྑཾ པ་ཊི་གྒ་ཎྷཱ’’ཏི. ཨ་ཐ ཁོ སཱ བྷི་ཀྑུ་ནཱི ཏེ་ན བྷི་ཀྑུ་ནཱ ནི་པྤཱི་ལི༹་ཡ་མཱ་ནཱ ནཱི་ཧ་རི་ཏྭཱ པ་ཏྟཾ ད་སྶེ་སི – ‘‘པ་སྶ, ཨ་ཡྻ, པ་ཏྟེ ག་བྦྷཾ; མཱ ཙ ཀ་སྶ་ཙི ཨཱ་རོ་ཙེ་སཱི’’ཏི. ཨ་ཐ ཁོ སོ བྷི་ཀྑུ ཨུ་ཛ྄ཛྷཱ་ཡ་ཏི ཁི་ཡྻ་ཏི ཝི་པཱ་ཙེ་ཏི – ‘‘ཀ་ཐ་ཉྷི ནཱ་མ བྷི་ཀྑུ་ནཱི པ་ཏྟེ་ན ག་བྦྷཾ ནཱི་ཧ་རི་སྶ་ཏཱི’’ཏི! ཨ་ཐ ཁོ སོ བྷི་ཀྑུ བྷི་ཀྑཱུ་ནཾ ཨེ་ཏ་མ་ཏྠཾ ཨཱ་རོ་ཙེ་སི. ཡེ ཏེ བྷི་ཀྑཱུ ཨ་པྤི་ཙྪཱ…པེ… ཏེ ཨུ་ཛ྄ཛྷཱ་ཡ་ནྟི ཁི་ཡྻ་ནྟི ཝི་པཱ་ཙེ་ནྟི – ‘‘ཀ་ཐ་ཉྷི ནཱ་མ བྷི་ཀྑུ་ནཱི པ་ཏྟེ་ན ག་བྦྷཾ ནཱི་ཧ་རི་སྶ་ཏཱི’’ཏི! བྷ་ག་ཝ་ཏོ ཨེ་ཏ་མ་ཏྠཾ ཨཱ་རོ་ཙེ་སུཾ. ‘‘ན, བྷི་ཀྑ་ཝེ, བྷི་ཀྑུ་ནི་ཡཱ པ་ཏྟེ་ན ག་བྦྷོ ནཱི་ཧ་རི་ཏ་བྦོ. ཡཱ ནཱི་ཧ་རེ་ཡྻ, ཨཱ་པ་ཏྟི དུ་ཀྐ་ཊ་སྶ. ཨ་ནུ་ཛཱ་ནཱ་མི, བྷི་ཀྑ་ཝེ, བྷི་ཀྑུ་ནི་ཡཱ བྷི་ཀྑུཾ པ་སྶི་ཏྭཱ ནཱི་ཧ་རི་ཏྭཱ པ་ཏྟཾ ད་སྶེ་ཏུ’’ནྟི.
ཏེ་ན ཁོ པ་ན ས་མ་ཡེ་ན ཚ་བྦ་གྒི་ཡཱ བྷི་ཀྑུ་ནི་ཡོ བྷི་ཀྑུཾ པ་སྶི་ཏྭཱ པ་རི་ཝ་ཏྟེ་ཏྭཱ པ་ཏྟ་མཱུ་ལཾ ད་སྶེ་ནྟི. བྷི་ཀྑཱུ ཨུ་ཛ྄ཛྷཱ་ཡ་ནྟི ཁི་ཡྻ་ནྟི ཝི་པཱ་ཙེ་ནྟི – ‘‘ཀ་ཐ་ཉྷི ནཱ་མ ཚ་བྦ་གྒི་ཡཱ བྷི་ཀྑུ་ནི་ཡོ བྷི་ཀྑུཾ པ་སྶི་ཏྭཱ པ་རི་ཝ་ཏྟེ་ཏྭཱ པ་ཏྟ་མཱུ་ལཾ ད་སྶེ་སྶ་ནྟཱི’’ཏི! ཨ་ཐ ཁོ ཏེ བྷི་ཀྑཱུ བྷ་ག་ཝ་ཏོ ཨེ་ཏ་མ་ཏྠཾ ཨཱ་རོ་ཙེ་སུཾ. ‘‘ན, བྷི་ཀྑ་ཝེ, བྷི་ཀྑུ་ནི་ཡཱ བྷི་ཀྑུཾ པ་སྶི་ཏྭཱ པ་རི་ཝ་ཏྟེ་ཏྭཱ པ་ཏྟ་མཱུ་ལཾ ད་སྶེ་ཏ་བྦཾ. ཡཱ ད་སྶེ་ཡྻ, ཨཱ་པ་ཏྟི དུ་ཀྐ་ཊ་སྶ. ཨ་ནུ་ཛཱ་ནཱ་མི, བྷི་ཀྑ་ཝེ, བྷི་ཀྑུ་ནི་ཡཱ བྷི་ཀྑུཾ པ་སྶི་ཏྭཱ ཨུ་ཀྐུ་ཛྫི་ཏྭཱ པ་ཏྟཾ ད་སྶེ་ཏུཾ. ཡ་ཉྩ པ་ཏྟེ ཨཱ་མི་སཾ ཧོ་ཏི, ཏེ་ན ཙ བྷི་ཀྑུ ནི་མ་ནྟེ་ཏ་བྦོ’’ཏི.
ཏེ་ན ཁོ པ་ན ས་མ་ཡེ་ན སཱ་ཝ་ཏྠི་ཡཾ ར་ཐི་ཀཱ་ཡ པུ་རི་ས་བྱ་ཉྫ་ནཾ ཚ་ཌྜི་ཏཾ ཧོ་ཏི. ཏཾ བྷི་ཀྑུ་ནི་ཡོ ས་ཀྐ་ཙྩཾ ཨུ་པ་ནི་ཛ྄ཛྷཱ་ཡིཾ་སུ. མ་ནུ་སྶཱ ཨུ་ཀྐུ་ཊྛིཾ ཨ་ཀཾ་སུ. ཏཱ བྷི་ཀྑུ་ནི་ཡོ མ་ངྐཱུ ཨ་ཧེ་སུཾ. ཨ་ཐ ཁོ ཏཱ བྷི་ཀྑུ་ནི་ཡོ ཨུ་པ་སྶ་ཡཾ ག་ནྟྭཱ བྷི་ཀྑུ་ནཱི་ནཾ ཨེ་ཏ་མ་ཏྠཾ ཨཱ་རོ་ཙེ་སུཾ. ཡཱ ཏཱ བྷི་ཀྑུ་ནི་ཡོ ཨ་པྤི་ཙྪཱ…པེ… ཏཱ ཨུ་ཛ྄ཛྷཱ་ཡ་ནྟི ཁི་ཡྻ་ནྟི ཝི་པཱ་ཙེ་ནྟི – ‘‘ཀ་ཐ་ཉྷི ནཱ་མ བྷི་ཀྑུ་ནི་ཡོ པུ་རི་ས་བྱ་ཉྫ་ནཾ ཨུ་པ་ནི་ཛ྄ཛྷཱ་ཡི་སྶ་ནྟཱི’’ཏི! ཨ་ཐ ཁོ ཏཱ བྷི་ཀྑུ་ནི་ཡོ བྷི་ཀྑཱུ་ནཾ ཨེ་ཏ་མ་ཏྠཾ ཨཱ་རོ་ཙེ་སུཾ. བྷི་ཀྑཱུ བྷ་ག་ཝ་ཏོ ཨེ་ཏ་མ་ཏྠཾ ཨཱ་རོ་ཙེ་སུཾ. ‘‘ན, བྷི་ཀྑ་ཝེ, བྷི་ཀྑུ་ནི་ཡཱ པུ་རི་ས་བྱ་ཉྫ་ནཾ ཨུ་པ་ནི་ཛ྄ཛྷཱ་ཡི་ཏ་བྦཾ. ཡཱ ཨུ་པ་ནི་ཛ྄ཛྷཱ་ཡེ་ཡྻ, ཨཱ་པ་ཏྟི དུ་ཀྐ་ཊ་སྶཱ’’ཏི.
༤༢༡. ཏེ་ན ཁོ པ་ན ས་མ་ཡེ་ན མ་ནུ་སྶཱ བྷི་ཀྑཱུ་ནཾ ཨཱ་མི་སཾ དེ་ནྟི. བྷི་ཀྑཱུ བྷི་ཀྑུ་ནཱི་ནཾ དེ་ནྟི. མ་ནུ་སྶཱ ཨུ་ཛ྄ཛྷཱ་ཡ་ནྟི ཁི་ཡྻ་ནྟི ཝི་པཱ་ཙེ་ནྟི – ‘‘ཀ་ཐ་ཉྷི ནཱ་མ བྷ་ད་ནྟཱ ཨ་ཏྟ་ནོ པ་རི་བྷོ་ག་ཏྠཱ་ཡ དི་ནྣཾ ཨ་ཉྙེ་སཾ ད་སྶ་ནྟི! མ་ཡ་མྤི ན ཛཱ་ནཱ་མ དཱ་ནཾ དཱ་ཏུ’’ནྟི. བྷ་ག་ཝ་ཏོ ཨེ་ཏ་མ་ཏྠཾ ཨཱ་རོ་ཙེ་སུཾ. ‘‘ན, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཨ་ཏྟ་ནོ པ་རི་བྷོ་ག་ཏྠཱ་ཡ དི་ནྣཾ ཨ་ཉྙེ་སཾ དཱ་ཏ་བྦཾ. ཡོ ད་དེ་ཡྻ, ཨཱ་པ་ཏྟི དུ་ཀྐ་ཊ་སྶཱ’’ཏི.
ཏེ་ན ཁོ པ་ན ས་མ་ཡེ་ན བྷི་ཀྑཱུ་ནཾ ཨཱ་མི་སཾ ཨུ་སྶ་ནྣཾ ཧོ་ཏི. བྷ་ག་ཝ་ཏོ ཨེ་ཏ་མ་ཏྠཾ ཨཱ་རོ་ཙེ་སུཾ. ‘‘ཨ་ནུ་ཛཱ་ནཱ་མི, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ས་ངྒྷ་སྶ དཱ་ཏུ’’ནྟི. བཱ་ལ༹ྷ་ཏ་རཾ ཨུ་སྶ་ནྣཾ ཧོ་ཏི. བྷ་ག་ཝ་ཏོ ཨེ་ཏ་མ་ཏྠཾ ཨཱ་རོ་ཙེ་སུཾ. ‘‘ཨ་ནུ་ཛཱ་ནཱ་མི, བྷི་ཀྑ་ཝེ, པུ་གྒ་ལི་ཀ་མྤི དཱ་ཏུ’’ནྟི.
ཏེ་ན ཁོ པ་ན ས་མ་ཡེ་ན བྷི་ཀྑཱུ་ནཾ ས་ནྣི་དྷི་ཀ་ཏཾ ཨཱ་མི་སཾ ཨུ་སྶ་ནྣཾ ཧོ་ཏི. བྷ་ག་ཝ་ཏོ ཨེ་ཏ་མ་ཏྠཾ ཨཱ་རོ་ཙེ་སུཾ. ‘‘ཨ་ནུ་ཛཱ་ནཱ་མི, བྷི་ཀྑ་ཝེ, བྷི་ཀྑཱུ་ནཾ ས་ནྣི་དྷིཾ བྷི་ཀྑུ་ནཱི་ཧི [བྷི་ཀྑུ་ནཱི་ཧི བྷི་ཀྑཱུ་ཧི (སཱི.)] པ་ཊི་གྒཱ་ཧཱ་པེ་ཏྭཱ [པ་ཊི་གྒ་ཧཱ་པེ་ཏྭཱ (ཀ.)] པ་རི་བྷུ་ཉྫི་ཏུ’’ནྟི.
ཏེ་ན ཁོ པ་ན ས་མ་ཡེ་ན མ་ནུ་སྶཱ བྷི་ཀྑུ་ནཱི་ནཾ ཨཱ་མི་སཾ དེ་ནྟི. བྷི་ཀྑུ་ནི་ཡོ བྷི་ཀྑཱུ་ནཾ དེ་ནྟི. མ་ནུ་སྶཱ ཨུ་ཛ྄ཛྷཱ་ཡ་ནྟི ཁི་ཡྻ་ནྟི ཝི་པཱ་ཙེ་ནྟི – ‘‘ཀ་ཐ་ཉྷི ནཱ་མ བྷི་ཀྑུ་ནི་ཡོ ཨ་ཏྟ་ནོ པ་རི་བྷོ་ག་ཏྠཱ་ཡ དི་ནྣཾ ཨ་ཉྙེ་སཾ ད་སྶ་ནྟི! མ་ཡ་མྤི ན ཛཱ་ནཱ་མ དཱ་ནཾ དཱ་ཏུ’’ནྟི. བྷ་ག་ཝ་ཏོ ཨེ་ཏ་མ་ཏྠཾ ཨཱ་རོ་ཙེ་སུཾ. ‘‘ན, བྷི་ཀྑ་ཝེ, བྷི་ཀྑུ་ནི་ཡཱ ཨ་ཏྟ་ནོ པ་རི་བྷོ་ག་ཏྠཱ་ཡ དི་ནྣཾ ཨ་ཉྙེ་སཾ དཱ་ཏ་བྦཾ. ཡཱ ད་དེ་ཡྻ, ཨཱ་པ་ཏྟི དུ་ཀྐ་ཊ་སྶཱ’’ཏི.
ཏེ་ན ཁོ པ་ན ས་མ་ཡེ་ན བྷི་ཀྑུ་ནཱི་ནཾ ཨཱ་མི་སཾ ཨུ་སྶ་ནྣཾ ཧོ་ཏི. བྷ་ག་ཝ་ཏོ ཨེ་ཏ་མ་ཏྠཾ ཨཱ་རོ་ཙེ་སུཾ. ‘‘ཨ་ནུ་ཛཱ་ནཱ་མི, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ས་ངྒྷ་སྶ དཱ་ཏུ’’ནྟི. བཱ་ལ༹ྷ་ཏ་རཾ ཨུ་སྶ་ནྣཾ ཧོ་ཏི. བྷ་ག་ཝ་ཏོ ཨེ་ཏ་མ་ཏྠཾ ཨཱ་རོ་ཙེ་སུཾ. ‘‘ཨ་ནུ་ཛཱ་ནཱ་མི, བྷི་ཀྑ་ཝེ, པུ་གྒ་ལི་ཀ་མྤི དཱ་ཏུ’’ནྟི.
ཏེ་ན ཁོ པ་ན ས་མ་ཡེ་ན བྷི་ཀྑུ་ནཱི་ནཾ ས་ནྣི་དྷི་ཀ་ཏཾ ཨཱ་མི་སཾ ཨུ་སྶ་ནྣཾ ཧོ་ཏི. བྷ་ག་ཝ་ཏོ ཨེ་ཏ་མ་ཏྠཾ ཨཱ་རོ་ཙེ་སུཾ. ‘‘ཨ་ནུ་ཛཱ་ནཱ་མི, བྷི་ཀྑ་ཝེ, བྷི་ཀྑུ་ནཱི་ནཾ ས་ནྣི་དྷིཾ བྷི་ཀྑཱུ་ཧི བྷི་ཀྑུ་ནཱི་ཧི [བྷི་ཀྑཱུ་ཧི བྷི་ཀྑུ་ནཱི་ཧི (སཱི.)] པ་ཊི་གྒཱ་ཧཱ་པེ་ཏྭཱ པ་རི་བྷུ་ཉྫི་ཏུ’’ནྟི.
༤༢༢. ཏེ་ན ཁོ པ་ན ས་མ་ཡེ་ན བྷི་ཀྑཱུ་ནཾ སེ་ནཱ་ས་ནཾ ཨུ་སྶ་ནྣཾ ཧོ་ཏི, བྷི་ཀྑུ་ནཱི་ནཾ [བྷི་ཀྑུ་ནཱི་ནཾ སེ་ནཱ་ས་ནཾ (སྱཱ. ཀཾ.)] ན ཧོ་ཏི. བྷི་ཀྑུ་ནི་ཡོ བྷི་ཀྑཱུ་ནཾ ས་ནྟི་ཀེ དཱུ་ཏཾ པཱ་ཧེ་སུཾ – ‘སཱ་དྷུ, བྷ་ནྟེ, ཨ་ཡྻཱ ཨ་མྷཱ་ཀཾ སེ་ནཱ་ས་ནཾ དེ་ནྟུ ཏཱ་ཝ་ཀཱ་ལི་ཀ’ནྟི. བྷ་ག་ཝ་ཏོ ཨེ་ཏ་མ་ཏྠཾ ཨཱ་རོ་ཙེ་སུཾ. ‘‘ཨ་ནུ་ཛཱ་ནཱ་མི, བྷི་ཀྑ་ཝེ, བྷི་ཀྑུ་ནཱི་ནཾ སེ་ནཱ་ས་ནཾ དཱ་ཏུཾ ཏཱ་ཝ་ཀཱ་ལི་ཀ’’ནྟི.
ཏེ་ན ཁོ པ་ན ས་མ་ཡེ་ན ཨུ་ཏུ་ནི་ཡོ བྷི་ཀྑུ་ནི་ཡོ ཨོ་ན་དྡྷ་མ་ཉྩཾ ཨོ་ན་དྡྷ་པཱི་ཋཾ ཨ་བྷི་ནི་སཱི་ད་ནྟི་པི ཨ་བྷི་ནི་པ་ཛྫ་ནྟི་པི. སེ་ནཱ་ས་ནཾ ལོ་ཧི་ཏེ་ན མ་ཀྑི་ཡྻ་ཏི. བྷ་ག་ཝ་ཏོ ཨེ་ཏ་མ་ཏྠཾ ཨཱ་རོ་ཙེ་སུཾ. ‘‘ན, བྷི་ཀྑ་ཝེ, བྷི་ཀྑུ་ནི་ཡཱ ཨོ་ན་དྡྷ་མ་ཉྩཾ ཨོ་ན་དྡྷ་པཱི་ཋཾ ཨ་བྷི་ནི་སཱི་དི་ཏ་བྦཾ ཨ་བྷི་ནི་པ་ཛྫི་ཏ་བྦཾ. ཡཱ ཨ་བྷི་ནི་སཱི་དེ་ཡྻ ཝཱ ཨ་བྷི་ནི་པ་ཛྫེ་ཡྻ ཝཱ ཨཱ་པ་ཏྟི དུ་ཀྐ་ཊ་སྶ. ཨ་ནུ་ཛཱ་ནཱ་མི, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཨཱ་ཝ་ས་ཐ་ཙཱི་ཝ་ར’’ནྟི. ཨཱ་ཝ་ས་ཐ་ཙཱི་ཝ་རཾ ལོ་ཧི་ཏེ་ན མ་ཀྑི་ཡྻ་ཏི. བྷ་ག་ཝ་ཏོ ཨེ་ཏ་མ་ཏྠཾ ཨཱ་རོ་ཙེ་སུཾ. ‘‘ཨ་ནུ་ཛཱ་ནཱ་མི, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཨཱ་ཎི་ཙོ་ལ༹་ཀ’’ནྟི. ཙོ་ལ༹་ཀཾ ནི་པ་ཏ་ཏི. བྷ་ག་ཝ་ཏོ ཨེ་ཏ་མ་ཏྠཾ ཨཱ་རོ་ཙེ་སུཾ. ‘‘ཨ་ནུ་ཛཱ་ནཱ་མི, བྷི་ཀྑ་ཝེ, སུ་ཏྟ་ཀེ་ན བ་ནྡྷི་ཏྭཱ ཨཱུ་རུ་ཡཱ བ་ནྡྷི་ཏུ’’ནྟི. སུ་ཏྟཾ ཚི་ཛྫ་ཏི. བྷ་ག་ཝ་ཏོ ཨེ་ཏ་མ་ཏྠཾ ཨཱ་རོ་ཙེ་སུཾ. ‘‘ཨ་ནུ་ཛཱ་ནཱ་མི, བྷི་ཀྑ་ཝེ, སཾ་ཝེ་ལླི་ཡཾ, ཀ་ཊི་སུ་ཏྟ་ཀ’’ནྟི.
ཏེ་ན ཁོ པ་ན ས་མ་ཡེ་ན ཚ་བྦ་གྒི་ཡཱ བྷི་ཀྑུ་ནི་ཡོ ས་བྦ་ཀཱ་ལཾ ཀ་ཊི་སུ་ཏྟ་ཀཾ དྷཱ་རེ་ནྟི. མ་ནུ་སྶཱ ཨུ་ཛ྄ཛྷཱ་ཡ་ནྟི ཁི་ཡྻ་ནྟི ཝི་པཱ་ཙེ་ནྟི – སེ་ཡྻ་ཐཱ་པི གི་ཧི་ནཱི ཀཱ་མ་བྷོ་གི་ནི་ཡོ་ཏི. བྷ་ག་ཝ་ཏོ ཨེ་ཏ་མ་ཏྠཾ ཨཱ་རོ་ཙེ་སུཾ. ‘‘ན, བྷི་ཀྑ་ཝེ, བྷི་ཀྑུ་ནི་ཡཱ ས་བྦ་ཀཱ་ལཾ ཀ་ཊི་སུ་ཏྟ་ཀཾ དྷཱ་རེ་ཏ་བྦཾ. ཡཱ དྷཱ་རེ་ཡྻ, ཨཱ་པ་ཏྟི དུ་ཀྐ་ཊ་སྶ. ཨ་ནུ་ཛཱ་ནཱ་མི, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཨུ་ཏུ་ནི་ཡཱ ཀ་ཊི་སུ་ཏྟ་ཀ’’ནྟི.
དུ་ཏི་ཡ་བྷཱ་ཎ་ཝཱ་རོ ནི་ཊྛི་ཏོ.