ཝི་པ་སྶ་ནཱ་ཉཱ་ཎ་ཀ་ཐཱ་ཝ་ཎྞ་ནཱ
༢༣༤. ‘‘པུ་ན ཙ་པ་རཾ མ་ཧཱ་རཱ་ཛ (པཱ་ལི༹་ཡཾ ན་ཏྠི) བྷི་ཀྑཱུ’’ཏི ཝ་ཏྭཱ་པི ཀི་མ་ཏྠཾ ད་སྶེ་ཏུཾ ‘‘སོ’’ཏི པ་དཾ པུ་ན ཝུ་ཏྟ་ནྟི ཙོ་ད་ནཱ་ཡཱ་ཧ ‘‘སོ…པེ… ད་སྶེ་ཏཱི’’ཏི, ཡ་ཐཱ་རུ་ཏ་ཝ་སེ་ན, ནེ་ཡྻ་ཏྠ་ཝ་སེ་ན ཙ ཝུ་ཏྟཱ་སུ ཨ་ཊྛ་སུ ས་མཱ་པ་ཏྟཱི་སུ ཙི་ཎྞ་ཝ་སི་ཏཱ་ཝི་སི་ཊྛཾ བྷི་ཀྑུཾ ད་སྶེ་ཏུཾ ཨེ་ཝཾ ཝུ་ཏྟ་ནྟི ཨ་དྷི་པྤཱ་ཡོ. སེ་སནྟི ‘‘སོ’’ཏི པ་ད་ཏྠ་ཏོ སེ་སཾ ‘‘ཨེ་ཝཾ ས་མཱ་ཧི་ཏེ’’ཏི་ཨཱ་དཱི་སུ ཝ་ཏྟ་བྦཾ སཱ་དྷི་པྤཱ་ཡ་མ་ཏྠ་ཛཱ་ཏཾ. ཉེ་ཡྻཾ ཛཱ་ནཱ་ཏཱི་ཏི ཉཱ་ཎཾ, ཏ་དེ་ཝ པ་ཙྩ་ཀྑཾ ཀ་ཏྭཱ པ་སྶ་ཏཱི་ཏི ད་སྶ་ནཾ, ཉཱ་ཎ་མེ་ཝ ད་སྶ་ནཾ ན ཙ་ཀྑཱ་དི་ཀ་ནྟི ཉཱ་ཎ་ད་སྶ་ནཾ, པ་ཉྩ་ཝི་དྷ་མྤི ཉཱ་ཎཾ, ཏ་ཡི་དཾ པ་ན ཉཱ་ཎ་ད་སྶ་ན་པ་དཾ སཱ་ས་ནེ ཡེ་སུ ཉཱ་ཎ་ཝི་སེ་སེ་སུ ནི་རུ་ལ༹ྷཾ, ཏཾ ས་བྦཾ ཨ་ཏྠུ་དྡྷཱ་ར་ཝ་སེ་ན ད་སྶེ་ནྟོ ‘‘ཉཱ་ཎ་ད་སྶ་ན་ནྟི མ་གྒ་ཉཱ་ཎ་མྤི ཝུ་ཙྩ་ཏཱི’’ཏི་ཨཱ་དི་མཱ་ཧ. ཉཱ་ཎ་ད་སྶ་ན་ཝི་སུ་དྡྷ་ཏྠནྟི ཉཱ་ཎ་ད་སྶ་ན་སྶ ཝི་སུ་དྡྷི་པ་ཡོ་ཛ་ནཱ་ཡ. ཕཱ་སུ་ཝི་ཧཱ་རོཏི ཨ་རི་ཡ་ཝི་ཧཱ་ར་བྷཱུ་ཏོ སུ་ཁ་ཝི་ཧཱ་རོ. བྷ་ག་ཝ་ཏོ་པཱིཏི ན ཀེ་ཝ་ལཾ དེ་ཝ་ཏཱ་རོ་ཙ་ན་མེ་ཝ, ཨ་ཐ ཁོ ཏ་དཱ བྷ་ག་ཝ་ཏོ་པི ཉཱ་ཎ་ད་སྶ་ནཾ ཨུ་ད་པཱ་དཱི་ཏི ཨ་ཏྠོ. ས་ཏྟཱ་ཧཾ ཀཱ་ལ་ངྐ་ཏ་སྶ ཨ་སྶཱ་ཏི ས་ཏྟཱ་ཧ་ཀཱ་ལ་ངྐ་ཏོ. ‘‘ཀཱ་ལཱ་མོ’’ཏི གོ་ཏྟ་ཝ་སེ་ན ཝུ་ཏྟཾ. ཙེ་ཏོ་ཝི་མུ་ཏྟི [ཝི་མུ་ཏྟི (ཨ་ཊྛ་ཀ་ཐཱ་ཡཾ)] ནཱ་མ ཨ་ར་ཧ་ཏྟ་ཕ་ལ་ས་མཱ་པ་ཏྟི. ཡ་སྨཱ ཝི་པ་སྶ་ནཱ་ཉཱ་ཎཾ ཉེ་ཡྻ་ས་ངྑཱ་ཏེ ཏེ་བྷཱུ་མ་ཀ་ས་ངྑཱ་རེ ཨ་ནི་ཙྩཱ་དི་ཏོ ཛཱ་ནཱ་ཏི, བྷ་ངྒཱ་ནུ་པ་སྶ་ན་ཏོ ཙ པ་ཊྛཱ་ཡ པ་ཙྩ་ཀྑ་ཏོ ཏེ པ་སྶ་ཏི, ཏ་སྨཱ ཡ་ཐཱ་ཝུ་ཏྟ་ཊྛེ་ན ཉཱ་ཎ་ད་སྶ་ནཾ ནཱ་མ ཛཱ་ཏ་ནྟི ད་སྶེ་ཏི ‘‘ཨི་དྷ པ་ནཱ’’ཏི་ཨཱ་དི་ནཱ.
ཨ་བྷི་ནཱི་ཧ་ར་ཏཱིཏི ཝི་པ་སྶ་ནཱ་བྷི་མུ་ཁཾ ཙི་ཏྟཾ ཏ་ད་ཉྙ་ཀ་ར་ཎཱི་ཡ་ཏོ ནཱི་ཧ་རི་ཏྭཱ ཧ་ར་ཏཱི་ཏི ཨ་ཡཾ ས་དྡ་ཏོ ཨ་ཏྠོ, ཨ་དྷི་པྤཱ་ཡ་ཏོ པ་ན ཏཾ ད་སྶེ་ཏུཾ ‘‘ཝི་པ་སྶ་ནཱ་ཉཱ་ཎ་སྶཱ’’ཏི་ཨཱ་དི ཝུ་ཏྟཾ. ཏ་ད་བྷི་མུ་ཁ་བྷཱ་ཝོ་ཡེ་ཝ ཧི་སྶ ཏ་ནྣི་ནྣ་ཏཱ་དི་ཀ་ར་ཎཾ, ཏཾ པ་ན ཝུ་ཏྟ་ན་ཡེ་ན ཨ་ཊྛ་ངྒ་ས་མ་ནྣཱ་ག་ཏེ ཏ་སྨིཾ ཙི་ཏྟེ ཝི་པ་སྶ་ནཱ་ཀྐ་མེ་ན ཛཱ་ཏེ ཝི་པ་སྶ་ནཱ་བྷི་མུ་ཁཾ ཙི་ཏྟ་པེ་ས་ན་མེ་ཝཱ་ཏི ད་ཊྛ་བྦཾ. ཏ་ནྣི་ནྣནྟི ཏ་སྶཾ ཝི་པ་སྶ་ནཱ་ཡཾ ནི་ནྣཾ. ཨི་ཏ་ར་དྭ་ཡཾ ཏ་སྶེ་ཝ ཝེ་ཝ་ཙ་ནཾ. ཏ་སྶཾ པོ་ཎཾ ཝ་ངྐཾ པ་བྦྷཱ་རཾ ནཱི་ཙ་ནྟི ཨ་ཏྠོ. བྲ་ཧྨ་ཛཱ་ལེ ཝུ་ཏྟོ་ཡེ་ཝ. ཨོ་ད་ན་ཀུ་མྨཱ་སེ་ཧི ཨུ་པ་ཙཱི་ཡ་ཏི ཝ་ཌྜྷཱ་པཱི་ཡ་ཏི, ཨུ་པ་ཙ་ཡ་ཏི ཝཱ ཝ་ཌྜྷ་ཏཱི་ཏི ཨ་ཏྠཾ ས་ནྡྷཱ་ཡ ‘‘ཨོ་ད་ནེ་ནཱ’’ཏི་ཨཱ་དི ཝུ་ཏྟཾ. ཨ་ནི་ཙྩུ་ཙྪཱ་ད་ན་པ་རི་མ་དྡ་ན་བྷེ་ད་ན་ཝི་དྡྷཾ་ས་ན་དྷ་མྨོཏི ཨེ་ཏྠ ‘‘ཨ་ནི་ཙྩ་དྷ་མྨོ’’ཏི་ཨཱ་དི་ནཱ དྷ་མྨས་དྡོ པ་ཙྩེ་ཀཾ ཡོ་ཛེ་ཏ་བྦོ. ཏ་ཏྠ ཨ་ནི་ཙྩ་དྷ་མྨོཏི པ་བྷ་ངྒུ་ཏཱ་ཡ ཨ་དྡྷུ་ཝ་ས་བྷཱ་ཝོ. དུ་གྒ་ནྡྷ་ཝི་གྷཱ་ཏ་ཏྠཱ་ཡཱཏི ས་རཱི་རེ དུ་གྒ་ནྡྷ་སྶ ཝི་ག་མཱ་ཡ. ཨུ་ཙྪཱ་ད་ན་དྷ་མྨོཏི ཨུ་ཙྪཱ་དེ་ཏ་བྦ་ཏཱ་ས་བྷཱ་ཝོ, ཨི་མ་སྶ པཱུ་ཏི་ཀཱ་ཡ་སྶ དུ་གྒ་ནྡྷ་བྷཱ་ཝ་ཏོ ག་ནྡྷོ་ད་ཀཱ་དཱི་ཧི ཨུ་བྦ་ཊྚ་ན་ཝི་ལི་མྤ་ན་ཛཱ་ཏི་ཀོ་ཏི ཨ་ཏྠོ. ཨུ་ཙྪཱ་ད་ནེ་ན ཧི པཱུ་ཏི་ཀཱ་ཡེ སེ་ད་ཝཱ་ཏ་པི་ཏྟ་སེ་མྷཱ་དཱི་ཧི ག་རུ་བྷཱ་ཝ་དུ་གྒ་ནྡྷཱ་ན་མ་པ་ག་མོ ཧོ་ཏི. མ་ཧཱ་ས་མྦཱ་ཧ་ནཾ མ་ལླཱ་དཱི་ནཾ བཱ་ཧུ་ཝ་ཌྜྷ་ནཱ་དི་ཨ་ཏྠཾ་ཝ ཧོ་ཏི, ཨ་ངྒ་པ་ཙྩ་ངྒཱ་བཱ་དྷ་ཝི་ནོ་ད་ན་ཏྠཾ པ་ན ཁུ་དྡ་ཀ་ས་མྦཱ་ཧ་ན་མེ་ཝ ཡུ་ཏྟ་ནྟི ཨཱ་ཧ ‘‘ཁུ་དྡ་ཀ་ས་མྦཱ་ཧ་ནེ་ནཱ’’ཏི, མ་ནྡ་ས་མྦཱ་ཧ་ནེ་ནཱ་ཏི ཨ་ཏྠོ. པ་རི་མ་དྡ་ན་དྷ་མྨོཏི པ་རི་མ་དྡི་ཏ་བྦ་ཏཱ་ས་བྷཱ་ཝོ.
ཨེ་ཝཾ ཨ་ནི་ཡ་མི་ཏ་ཀཱ་ལ་ཝ་སེ་ན ཨ་ཏྠཾ ཝ་ཏྭཱ ཨི་དཱ་ནི ནི་ཡ་མི་ཏ་ཀཱ་ལ་ཝ་སེ་ན ཨ་ཏྠཾ ཝ་ད་ཏི ‘‘ད་ཧ་ར་ཀཱ་ལེ’’ཏི་ཨཱ་དི་ནཱ. ཝཱ-ས་དྡོ ཙེ་ཏྠ ཨ་ཏྠ་ད་སྶ་ན་ཝ་སེ་ནེ་ཝ ཨ་ཏྠ་ནྟ་ར་ཝི་ཀ་པྤ་ན་སྶ ཝི་ཉྙཱ་ཡ་མཱ་ན་ཏྟཱ ན པ་ཡུ་ཏྟོ, ལུ་ཏྟ་ནི་དྡི་ཊྛོ ཝཱ. ད་ཧ་ར་ཀཱ་ལེཏི ཨ་ཙི་ར་ཝི་ཛཱ་ཏ་ཀཱ་ལེ. ས་ཡཱ་པེ་ཏྭཱ ཨ་ཉྪ་ན་པཱི་ལ༹་ནཱ་དི་ཝ་སེ་ན པ་རི་མ་དྡ་ན་དྷ་མྨོ་ཏི ས་མྦ་ནྡྷོ. མི་ཏནྟི བྷཱ་ཝ་ན་པུཾ་ས་ཀ་ནི་དྡེ་སོ, ཏེ་ན ཡ་ཐཱ་པ་མཱ་ཎཾ, མ་ནྡཾ ཝཱ ཨ་ཉྪ་ན་པཱི་ལ༹་ནཱ་དཱི་ནི ད་སྶེ་ཏི. ཨ་ཉྪ་ནཉྩེ་ཏྠ ཨཱ་ཀ་ཌྜྷ་ནཾ. པཱི་ལ༹་ནཾ ས་མྦཱ་ཧ་ནཾ. ཨཱ་དིས་དྡེ་ན ས་མི་ཉྫ་ན་ཨུ་གྒ་མ་ནཱ་དཱི་ནི ས་ངྒ་ཎྷཱ་ཏི. ཨེ་ཝཾ པ་རི་ཧ་རི་ཏོ་པཱིཏི ཨུ་ཙྪཱ་ད་ནཱ་དི་ནཱ སུ་ཁེ་དྷི་ཏོ་པི. བྷི་ཛྫ་ཏི ཙེ་ཝཱཏི ཨ་ནི་ཙྩ་ཏཱ་དི་ཝ་སེ་ན ན་སྶ་ཏི ཙ. ཝི་ཀི་ར་ཏི ཙཱཏི ཨེ་ཝཾ བྷི་ནྡ་ནྟོ ཙ ཀི་ཉྩི པ་ཡོ་ཛ་ནཾ ཨ་སཱ་དྷེ་ནྟོ ཝི་པྤ་ཀི་ཎྞོ་ཝ ཧོ་ཏི. ཨེ་ཝཾ ན་ཝ་ཧི པ་དེ་ཧི ཡ་ཐཱ་ར་ཧཾ ཀཱ་ཡེ ས་མུ་ད་ཡ་ཝ་ཡ་དྷ་མྨཱ་ནུ་པ་སྶི་ཏཱ ད་སྶི་ཏཱ་ཏི ཨི་མ་མ་ཏྠཾ ཝི་བྷཱ་ཝེ་ནྟོ ‘‘ཏ་ཏྠཱ’’ཏི་ཨཱ་དི་མཱ་ཧ. ཏ་ཏྠ ཚ་ཧི པ་དེ་ཧཱིཏི ‘‘རཱུ་པཱི, ཙཱ་ཏུ་མ་ཧཱ་བྷཱུ་ཏི་ཀོ, མཱ་ཏཱ་པེ་ཏྟི་ཀ་ས་མྦྷ་ཝོ, ཨོ་ད་ན་ཀུ་མྨཱ་སཱུ་པ་ཙ་ཡོ, ཨུ་ཙྪཱ་ད་ན་དྷ་མྨོ, པ་རི་མ་དྡ་ན་དྷ་མྨོ’’ཏི ཨི་མེ་ཧི ཚ་ཧི པ་དེ་ཧི. ཡུ་ཏྟཾ ཏཱ་ཝ ཧོ་ཏུ མ་ཛ྄ཛྷེ ཏཱི་ཧི་པི པ་དེ་ཧི ཀཱ་ཡ་སྶ ས་མུ་ད་ཡ་ཀ་ཐ་ནཾ ཏེ་སཾ ཏ་ད་ཏྠ་དཱི་པ་ན་ཏོ, ‘‘རཱུ་པཱི, ཨུ་ཙྪཱ་ད་ན་དྷ་མྨོ, པ་རི་མ་དྡ་ན་དྷ་མྨོ’’ཏི པ་ན ཏཱི་ཧི ཏྤ་དེ་ཧི ཀ་ཐཾ ཏ་སྶ ཏ་ཐཱ་ཀ་ཐ་ནཾ ཡུ་ཏྟཾ སི་ཡཱ ཏེ་སཾ ཏ་ད་ཏྠ་སྶ ཨ་དཱི་པ་ན་ཏོ་ཏི? ཡུ་ཏྟ་མེ་ཝ ཏེ་ས་མྤི ཏ་ད་ཏྠ་སྶ དཱི་པི་ཏ་ཏྟཱ. ‘‘རཱུ་པཱི’’ཏི ཧི ཨི་དཾ ཨ་ཏྟ་ནོ པ་ཙྩ་ཡ་བྷཱུ་ཏེ་ན ཨུ་ཏུ་ཨཱ་ཧཱ་ར་ལ་ཀྑ་ཎེ་ན རཱུ་པེ་ན རཱུ་པ་ཝཱ་ཏི ཨ་ཏྠ་སྶ དཱི་པ་ཀཾ. པ་ཙྩ་ཡ་ས་ངྒ་མ་ཝི་སི་ཊྛེ ཧི ཏ་ད་སྶ་ཏྠི་ཨ་ཏྠེ ཨ་ཡ་མཱི་ཀཱ་རོ. ‘‘ཨུ་ཙྪཱ་ད་ན་དྷ་མྨོ, པ་རི་མ་དྡ་ན་དྷ་མྨོ’’ཏི ཙ ཨི་དཾ པ་ད་དྭ་ཡཾ ཏ་ཐཱ་ཝི་དྷ་རཱུ་པུ་པྤཱ་ད་ནེ་ན ས་ཎྛཱ་ན་ས་མྤཱ་ད་ན་ཏྠ་སྶ དཱི་པ་ཀ་ནྟི. དྭཱི་ཧཱིཏི ‘‘བྷེ་ད་ན་དྷ་མྨོ, ཝི་དྡྷཾ་ས་ན་དྷ་མྨོ’’ཏི དྭཱི་ཧི པ་དེ་ཧི. ནི་སྶི་ཏ་ཉྩ ཀཱ་ཡ་པ་རི་ཡཱ་པ་ནྣེ ཧ་ད་ཡ་ཝ་ཏྠུ་མྷི ནི་སྶི་ཏ་ཏྟཱ ཝི་པ་སྶ་ནཱ་ཙི་ཏྟ་སྶ. ཏ་དཱ པ་ཝ་ཏྟ་ཉྷི ཝི་པ་སྶ་ནཱ་ཙི་ཏྟ་མེ་ཝ ‘‘ཨི་ད་ཉྩ མེ ཝི་ཉྙཱ་ཎ’’ནྟི ཨཱ་ས་ནྣ་པ་ཙྩ་ཀྑ་ཝ་སེ་ན ཝུ་ཏྟཾ. པ་ཊི་བ་དྡྷ་ཉྩ ཀཱ་ཡེ་ན ཝི་ནཱ ཨ་པྤ་ཝ་ཏྟ་ན་ཏོ, ཀཱ་ཡ་ས་ཉྙི་ཏཱ་ན་ཉྩ རཱུ་པ་དྷ་མྨཱ་ནཾ ཨཱ་ར་མྨ་ཎ་ཀ་ར་ཎ་ཏོ.
༢༣༥. སུ་ཊྛུ ཨོ་བྷཱ་ས་ཏཱི་ཏི སུ་བྷོ, པ་བྷཱ་ས་མྤ་ནྣོ མ་ཎི, ཏཱ་ཡ ཨེ་ཝ པ་བྷཱ་ས་མྤ་ཏྟི་ཡཱ མ་ཎི་ནོ བྷ་དྲ་ཏཱ་ཏི ཨ་ཏྠ་མ་ཏྟཾ ད་སྶེ་ཏུཾ ‘‘སུ་བྷོ་ཏི སུ་ནྡ་རོ’’ཏི ཝུ་ཏྟཾ. པ་རི་སུ་དྡྷཱ་ཀ་ར་ས་མུ་ཊྛཱ་ན་མེ་ཝ མ་ཎི་ནོ སུ་ཝི་སུ་དྡྷ་ཛཱ་ཏི་ཏཱ་ཏི ཨཱ་ཧ ‘‘ཛཱ་ཏི་མཱ་ཏི པ་རི་སུ་དྡྷཱ་ཀ་ར་ས་མུ་ཊྛི་ཏོ’’ཏི. སུ་ཝི་སུ་དྡྷ་ར་ཏ་ནཱ་ཀ་ར་ཏོ ས་མུ་ཊྛི་ཏོ་ཏི ཨ་ཏྠོ. ཨཱ་ཀ་ར་པ་རི་ཝི་སུ་དྡྷི་མཱུ་ལ་ཀོ ཨེ་ཝ ཧི མ་ཎི་ནོ ཀུ་རུ་ཝི་ནྡ་ཛཱ་ཏི་ཨཱ་དི་ཛཱ་ཏི་ཝི་སེ་སོ་ཏི. ཨི་དྷཱ་དྷི་པྤེ་ཏ་སྶ པ་ན ཝེ་ལུ༹་རི་ཡ་མ་ཎི་ནོ ཝི་ལཱུ༹་ར (ཝི. ཝ. ཨ་ཊྛ. ༣༤ ཨཱ་ད་ཡོ ཝཱ་ཀྱ་ཀྑྑྣྡྷེ་སུ པ་སྶི་ཏ་བྦཾ) པ་བྦ་ཏ་སྶ, ཝི་ལཱུ༹་ར གཱ་མ་སྶ ཙ ཨ་ཝི་དཱུ་རེ པ་རི་སུ་དྡྷཱ་ཀ་རོ. ཡེ་བྷུ་ཡྻེ་ན ཧི སོ ཏ་ཏོ ས་མུ་ཊྛི་ཏོ. ཏ་ཐཱ ཧེ་ས ཝི་ལཱུ༹་ར་ནཱ་མ་ཀ་སྶ པ་བྦ་ཏ་སྶ, གཱ་མ་སྶ ཙ ཨ་ཝི་དཱུ་རེ ས་མུ་ཊྛི་ཏ་ཏྟཱ ཝེ་ལུ༹་རི་ཡོ་ཏི པ་ཉྙཱ་ཡི་ཏྠ, དེ་ཝ་ལོ་ཀེ པ་ཝ་ཏྟ་སྶ་པི ཙ ཏཾ་ས་དི་ས་ཝ་ཎྞ་ནི་བྷ་ཏཱ་ཡ ཏ་དེ་ཝ ནཱ་མཾ ཛཱ་ཏཾ ཡ་ཐཱ ཏཾ མ་ནུ་སྶ་ལོ་ཀེ ལ་དྡྷ་ནཱ་མ་ཝ་སེ་ན དེ་ཝ་ལོ་ཀེ དེ་ཝ་ཏཱ་ནཾ, སོ པ་ན མ་ཡཱུ་ར་གཱི་ཝཱ་ཝ་ཎྞོ ཝཱ ཧོ་ཏི ཝཱ་ཡ་ས་པ་ཏྟ་ཝ་ཎྞོ ཝཱ སི་ནི་དྡྷ་ཝེ་ཎུ་པ་ཏྟ་ཝ་ཎྞོ ཝཱ་ཏི ཨཱ་ཙ་རི་ཡ་དྷ་མྨ་པཱ་ལ་ཏྠེ་རེ་ན པ་ར་མ་ཏྠ་དཱི་པ་ནི་ཡཾ (ཝི. ཝ. ཨ་ཊྛ. ༣༤) ཝུ་ཏྟཾ. ཝི་ན་ཡ་སཾ་ཝ་ཎྞ་ནཱ་སུ (ཝི. ཝི. ཊཱི. ༡.༢༨༡) པ་ན ‘‘ཨ་ལླ་ཝེ་ལུ༹་ཝ་ཎྞོ’’ཏི ཝ་ད་ནྟི. ཏ་ཐཱ ཧི་སྶ ‘‘ཝཾ་ས་ཝ་ཎྞོ’’ཏི་པི ནཱ་མཾ ཛཱ་ཏཾ. ‘‘མ་ཉྫཱ་ར་ཀྑི་མ་ཎྜ་ལ་ཝ་ཎྞོ’’ཏི ཙ ཝུ་ཏྟོ, ཏ་ཏོ་ཡེ་ཝ སོ ཨི་དྷ པ་དེ་སེ མ་ཉྫཱ་ར་མ་ཎཱི་ཏི པཱ་ཀ་ཊོ ཧོ་ཏི. ཙ་ཀྐ་ཝ་ཏྟི་པ་རི་བྷོ་གཱ་ར་ཧ་པ་ཎཱི་ཏ་ཏ་ར་མ་ཎི་བྷཱ་ཝ་ཏོ པ་ན ཏ་སྶེ་ཝ པཱ་ལི༹་ཡཾ ཝ་ཙ་ནཾ ད་ཊྛ་བྦཾ. ཡ་ཐཱ་ཧ ‘‘པུ་ན ཙ་པ་རཾ ཨཱ་ན་ནྡ ར་ཉྙོ མ་ཧཱ་སུ་ད་སྶ་ན་སྶ མ་ཎི་ར་ཏ་ནཾ པཱ་ཏུ་ར་ཧོ་སི, སོ ཨ་ཧོ་སི མ་ཎི ཝེ་ལུ༹་རི་ཡོ སུ་བྷོ ཛཱ་ཏི་མཱ ཨ་ཊྛཾ་སོ’’ཏི་ཨཱ་དི (དཱི. ནི. ༢.༢༤༨). པཱ་སཱ་ཎ་ས་ཀྑ་རཱ་དི་དོ་ས་ནཱི་ཧ་ར་ཎ་ཝ་སེ་ནེ་ཝ པ་རི་ཀ་མྨ་ནི་པྥ་ཏྟཱི་ཏི ད་སྶེ་ཏི ‘‘ཨ་པ་ནཱི་ཏ་པཱ་སཱ་ཎ་ས་ཀྑ་རོ’’ཏི ཨི་མི་ནཱ.
ཚ་ཝི་ཡཱ ཨེ་ཝ ས་ཎྷ་བྷཱ་ཝེ་ན ཨ་ཙྪ་ཏཱ, ན ས་ངྒྷཱ་ཏ་སྶཱ་ཏི ཨཱ་ཧ ‘‘ཨ་ཙྪོ་ཏི ཏ་ནུ་ཙྪ་ཝཱི’’ཏི. ཏ་ཏོ ཙེ་ཝ ཝི་སེ་སེ་ན པ་ས་ནྣོ་ཏི ད་སྶེ་ཏུཾ ‘‘སུ་ཊྛུ པ་ས་ནྣོ’’ཏི ཝུ་ཏྟཾ. པ་རི་བྷོ་ག་མ་ཎི་ར་ཏ་ནཱ་ཀཱ་ར་ས་མྤ་ཏྟི ས་བྦཱ་ཀཱ་ར་ས་མྤ་ནྣ་ཏཱ. ཏེ་ནཱ་ཧ ‘‘དྷོ་ཝ་ན་ཝེ་དྷ་ནཱ་དཱི་ཧཱི’’ཏི་ཨཱ་དི. པཱ་སཱ་ཎཱ་དཱི་སུ དྷོ་ཏ་ཏཱ དྷོ་ཝ་ནཾ, ཀཱ་ལ༹་ཀཱ་དི་ཨ་པ་ཧ་ར་ཎ་ཏྠཱ་ཡ ཙེ་ཝ སུ་ཏྟེ་ན ཨཱ་ཝུ་ན་ཏྠཱ་ཡ ཙ ཝི་ཛ྄ཛྷི་ཏ་བྦ་ཏཱ ཝེ་དྷ་ནཾ. ཨཱ་དིས་དྡེ་ན ཏཱ་པ་ས་ཎྷ་ཀ་ར་ཎཱ་དཱི་ནཾ ས་ངྒ་ཧོ. ཝ་ཎྞ་ས་མྤ་ཏྟིནྟི ཨཱ་ཝུ་ནི་ཏ་སུ་ཏྟ་སྶ ཝ་ཎྞ་ས་མྤ་ཏྟིཾ. ཀ་སྨཱ་ཏི ཝུ་ཏྟཾ ‘‘ཏཱ་དི་ས’’ནྟི་ཨཱ་དི, ཏཱ་དི་ས་སྶེ་ཝ ཨཱ་ཝུ་ཏ་སྶ པཱ་ཀ་ཊ་བྷཱ་ཝ་ཏོ་ཏི ཝུ་ཏྟཾ ཧོ་ཏི.
མ་ཎི ཝི་ཡ ཀ་ར་ཛ་ཀཱ་ཡོ པ་ཙྩ་ཝེ་ཀྑི་ཏ་བྦ་ཏོ. ཨཱ་ཝུ་ཏ་སུ་ཏྟཾ ཝི་ཡ ཝི་ཉྙཱ་ཎཾ ཨ་ནུ་པ་ཝི་སི་ཏྭཱ ཋི་ཏ་ཏྟཱ. ཙ་ཀྑུ་མཱ པུ་རི་སོ ཝི་ཡ ཝི་པ་སྶ་ནཱ་ལཱ་བྷཱི བྷི་ཀྑུ ས་མྨ་དེ་ཝ ཏ་སྶ ད་སྶ་ན་ཏོ, ཏ་སྶ པུ་རི་ས་སྶ མ་ཎི་ནོ ཨཱ་ཝི་བྷཱུ་ཏ་ཀཱ་ལོ ཝི་ཡ ཏ་སྶ བྷི་ཀྑུ་ནོ ཀཱ་ཡ་སྶ ཨཱ་ཝི་བྷཱུ་ཏ་ཀཱ་ལོ ཏ་ནྣི་སྶ་ཡ་སྶ པཱ་ཀ་ཊ་བྷཱ་ཝ་ཏོ. སུ་ཏྟ་སྶཱ་ཝི་བྷཱུ་ཏ་ཀཱ་ལོ ཝི་ཡ ཏེ་སཾ དྷ་མྨཱ་ན་མཱ་ཝི་བྷཱུ་ཏ་ཀཱ་ལོ ཏ་ནྣི་སྶི་ཏ་སྶ པཱ་ཀ་ཊ་བྷཱ་ཝ་ཏོ་ཏི ཨ་ཡ་མེ་ཏྠ ཨུ་པ་མཱ་ས་མྤཱ་ད་ནེ ཀཱ་ར་ཎ་ཝི་བྷཱ་ཝ་ནཱ, ‘‘ཨཱ་ཝུ་ཏ་སུ་ཏྟཾ ཝི་ཡ ཝི་པ་སྶ་ནཱ་ཉཱ་ཎ’’ནྟི ཀ་ཏྠ་ཙི པཱ་ཋོ, ‘‘ཨི་ད་ཉྩ ཝི་ཉྙཱ་ཎ’’ནྟི ཝ་ཙ་ན་ཏོ པ་ན ‘‘ཝི་ཉྙཱ་ཎ’’ནྟི པཱ་ཋོ་ཝ སུ་ནྡ་ར་ཏ་རོ, ‘‘ཝི་པ་སྶ་ནཱ་ཝི་ཉྙཱ་ཎ’’ནྟི ཝཱ བྷ་ཝི་ཏ་བྦཾ. ཝི་པ་སྶ་ནཱ་ཉཱ་ཎཾ ཨ་བྷི་ནཱི་ཧ་རི་ཏྭཱཏི ཝི་པ་སྶ་ནཱ་ཉཱ་ཎཱ་བྷི་མུ་ཁཾ ཙི་ཏྟཾ ནཱི་ཧ་རི་ཏྭཱ.
ཏ་ཏྲཱཏི ཝེ་ལུ༹་རི་ཡ་མ་ཎི་མྷི. ཏ་དཱ་ར་མྨ་ཎཱ་ནནྟི ཀཱ་ཡ་ས་ཉྙི་ཏ་རཱུ་པ་དྷ་མྨཱ་ར་མྨ་ཎཱ་ནཾ. ‘‘ཕ་སྶ་པ་ཉྩ་མ་ཀཱ་ན’’ནྟི་ཨཱ་དི་པ་ད་ཏྟ་ཡ་སྶེ་ཏཾ ཝི་སེ་ས་ནཾ ཨ་ཏྠ་ཝ་སཱ ལི་ངྒ་ཝི་བྷ་ཏྟི་ཝ་ཙ་ན་ཝི་པ་རི་ཎཱ་མོ་ཏི ཀ་ཏྭཱ པ་ཙྪི་མ་པ་ད་སྶཱ་པི ཝི་སེ་ས་ན་བྷཱ་ཝ་ཏོ. ཕ་སྶ་པ་ཉྩ་མ་ཀ་གྒ་ཧ་ཎེ་ན, ས་བྦ་ཙི་ཏྟ་ཙེ་ཏ་སི་ཀ་གྒ་ཧ་ཎེ་ན ཙ ག་ཧི་ཏ་དྷ་མྨཱ ཝི་པ་སྶ་ནཱ་ཙི་ཏྟུ་པྤཱ་ད་པ་རི་ཡཱ་པ་ནྣཱ ཨེ་ཝཱ་ཏི ད་ཊྛ་བྦཾ. ཨེ་ཝ་ཉྷི ཏེ་སཾ ཝི་པ་སྶ་ནཱ་ཝི་ཉྙཱ་ཎ་ག་ཏི་ཀ་ཏྟཱ ཨཱ་ཝུ་ཏ་སུ་ཏྟཾ ཝི་ཡ ‘‘ཝི་པ་སྶ་ནཱ་ཝི་ཉྙཱ་ཎ’’ནྟི ཧེ་ཊྛཱ ཝུ་ཏྟ་ཝ་ཙ་ནཾ ཨ་ཝི་རོ་དྷི་ཏཾ ཧོ་ཏི. ཀ་སྨཱ པ་ན ཝི་པ་སྶ་ནཱ་ཝི་ཉྙཱ་ཎ་སྶེ་ཝ ག་ཧ་ཎ་ནྟི? ‘‘ཨི་ད་ཉྩ མེ ཝི་ཉྙཱ་ཎཾ ཨེ་ཏྠ སི་ཏཾ ཨེ་ཏྠ པ་ཊི་བ་དྡྷ’’ནྟི ཨི་མི་ནཱ ཏ་སྶེ་ཝ ཝ་ཙ་ན་ཏོ. ‘‘ཨ་ཡཾ ཁོ མེ ཀཱ་ཡོ’’ཏི་ཨཱ་དི་ནཱ ཧི ཝི་པ་སྶ་ནཱ་ཉཱ་ཎེ་ན ཝི་པ་སྶི་ཏྭཱ ‘‘ཏ་དེ་ཝ ཝི་པ་སྶ་ནཱ་ཉཱ་ཎ་ས་མྤ་ཡུ་ཏྟཾ ཝི་ཉྙཱ་ཎཾ ཨེ་ཏྠ སི་ཏཾ ཨེ་ཏྠ པ་ཊི་བ་དྡྷ’’ནྟི ནི་སྶ་ཡ་ཝི་ས་ཡཱ་དི་ཝ་སེ་ན མ་ན་སི ཀ་རོ་ཏི, ཏ་སྨཱ ཏ་སྶེ་ཝ ཨི་དྷ ག་ཧ་ཎཾ ས་མྦྷ་ཝ་ཏི, ནཱ་ཉྙ་སྶཱ་ཏི ད་ཊྛ་བྦཾ. ཏེ་ནཱ་ཧ ‘‘ཝི་པ་སྶ་ནཱ་ཝི་ཉྙཱ་ཎ་སྶེ་ཝ ཝཱ ཨཱ་ཝི་བྷཱུ་ཏ་ཀཱ་ལོ’’ཏི. དྷ་མྨ་ས་ངྒ་ཧཱ་དཱི་སུ (དྷ. ས. ༢ ཨཱ་ད་ཡོ) དེ་སི་ཏ་ན་ཡེ་ན པཱ་ཀ་ཊ་བྷཱ་ཝ་ཏོ ཙེ་ཏྠ ཕ་སྶ་པ་ཉྩ་མ་ཀཱ་ནཾ ག་ཧ་ཎཾ, ནི་ར་ཝ་སེ་ས་པ་རི་གྒ་ཧ་ཎ་ཏོ ས་བྦ་ཙི་ཏྟ་ཙེ་ཏ་སི་ཀཱ་ནཾ, ཡ་ཐཱ་རུ་ཏཾ དེ་སི་ཏ་ཝ་སེ་ན པ་དྷཱ་ན་བྷཱ་ཝ་ཏོ ཝི་པ་སྶ་ནཱ་ཝི་ཉྙཱ་ཎ་སྶཱ་ཏི ཝེ་དི་ཏ་བྦཾ. ཀིཾ པ་ནེ་ཏེ པ་ཙྩ་ཝེ་ཀྑ་ཎ་ཉཱ་ཎ་སྶ ཨཱ་ཝི་བྷ་ཝ་ནྟི, ཨུ་དཱ་ཧུ པུ་གྒ་ལ་སྶཱ་ཏི? པ་ཙྩ་ཝེ་ཀྑ་ཎ་ཉཱ་ཎ་སྶེ་ཝ, ཏ་སྶ པ་ན ཨཱ་ཝི་བྷཱུ་ཏ་ཏྟཱ པུ་གྒ་ལ་སྶཱ་པི ཨཱ་ཝི་བྷཱུ་ཏཱ ནཱ་མ ཧོ་ནྟི, ཏ་སྨཱ ‘‘བྷི་ཀྑུ་ནོ ཨཱ་ཝི་བྷཱུ་ཏ་ཀཱ་ལོ’’ཏི ཝུ་ཏྟ་ནྟི.
ཡ་སྨཱ པ་ནི་དཾ ཝི་པ་སྶ་ནཱ་ཉཱ་ཎཾ མ་གྒ་ཉཱ་ཎཱ་ན་ནྟ་རཾ ཧོ་ཏི, ཏ་སྨཱ ལོ་ཀི་ཡཱ་བྷི་ཉྙཱ་ནཾ པ་ར་ཏོ, ཚ་ཊྛ་བྷི་ཉྙཱ་ཡ ཙ པུ་ར་ཏོ ཝ་ཏྟ་བྦཾ, ཨ་ཐ ཀ་སྨཱ ས་བྦཱ་བྷི་ཉྙཱ་ནཾ པུ་ར་ཏོ་ཝ ཝུ་ཏྟ་ནྟི ཙོ་ད་ནཱ་ལེ་སཾ ད་སྶེ་ཏྭཱ པ་རི་ཧ་ར་ནྟོ ‘‘ཨི་ད་ཉྩ ཝི་པ་སྶ་ནཱ་ཉཱ་ཎ’’ནྟི་ཨཱ་དི་མཱ་ཧ. ‘‘ཨི་ད་ཉྩ མ་གྒ་ཉཱ་ཎཱ་ན་ནྟ་ར’’ནྟི ཧི ཨི་མི་ནཱ ཡ་ཐཱ་ཝུ་ཏྟཾ ཙོ་ད་ནཱ་ལེ་སཾ ད་སྶེ་ཏི. ཏ་ཏྠ ‘‘མ་གྒ་ཉཱ་ཎཱ་ན་ནྟ་ར’’ནྟི སི་ཁཱ་པྤ་ཏྟ་ཝི་པ་སྶ་ནཱ་བྷཱུ་ཏཾ གོ་ཏྲ་བྷུ་ཉཱ་ཎཾ ས་ནྡྷཱ་ཡ ཝུ་ཏྟཾ. ཏ་དེ་ཝ ཧི ཨ་ར་ཧ་ཏྟ་མ་གྒ་སྶ, ས་བྦེ་སཾ ཝཱ མ་གྒ་ཕ་ལཱ་ན་མ་ན་ནྟ་རཾ ཧོ་ཏི, པ་དྷཱ་ན་ཏོ པ་ན ཏ་བྦ་ཙ་ནེ་ནེ་ཝ ས་བྦ་སྶ་པི ཝི་པ་སྶ་ནཱ་ཉཱ་ཎ་སྶ ག་ཧ་ཎཾ ད་ཊྛ་བྦཾ ཨ་ཝི་སེ་ས་ཏོ ཏ་སྶ ཨི་དྷ ཝུ་ཏྟ་ཏྟཱ. མ་གྒ་ས་དྡེ་ན ཙ ཨ་ར་ཧ་ཏྟ་མ་གྒ་སྶེ་ཝ ག་ཧ་ཎཾ ཏ་སྶེ་ཝཱ་བྷི་ཉྙཱ་པ་རི་ཡཱ་པ་ནྣ་ཏྟཱ, ཨ་བྷི་ཉྙཱ་ས་མྦ་ནྡྷེ་ན ཙ ཙོ་ད་ནཱ་ས་མྦྷ་ཝ་ཏོ. ལོ་ཀི་ཡཱ་བྷི་ཉྙཱ་ནཾ པུ་ར་ཏོ ཝུ་ཏྟཾ ཝི་པ་སྶ་ནཱ་ཉཱ་ཎཾ ཏཱ་སཾ ནཱ་ན་ནྟ་ར་ཏཱ་ཡ ཨ་ནུ་པ་ཀཱ་རཾ, ཨཱ་ས་ཝ་ཀྑ་ཡ་ཉཱ་ཎ་ས་ངྑཱ་ཏཱ་ཡ པ་ན ལོ་ཀུ་ཏྟ་རཱ་བྷི་ཉྙཱ་ཡ པུ་ར་ཏོ ཝུ་ཏྟཾ ཏ་སྶཱ ཨ་ན་ནྟ་ར་ཏཱ་ཡ ཨུ་པ་ཀཱ་རཾ, ཏ་སྨཱ ཨི་དཾ ལོ་ཀི་ཡཱ་བྷི་ཉྙཱ་ནཾ པ་ར་ཏོ, ཚ་ཊྛཱ་བྷི་ཉྙཱ་ཡ ཙ པུ་ར་ཏོ ཝ་ཏྟ་བྦཾ. ཀ་སྨཱ པ་ན ཨུ་པ་ཀཱ་ར་ཊྛཱ་ནེ ཏ་ཐཱ ཨ་ཝ་ཏྭཱ ཨ་ནུ་པ་ཀཱ་ར་ཊྛཱ་ནེ་ཝ བྷ་ག་ཝ་ཏཱ ཝུ་ཏྟ་ནྟི ཧི ཙོ་ད་ནཱ ས་མྦྷ་ཝ་ཏི. ‘‘ཨེ་ཝཾ ས་ནྟེ་པཱི’’ཏི་ཨཱ་དི པ་རི་ཧཱ་ར་ད་སྶ་ནཾ. ཏ་ཏྠ ཨེ་ཝཾ ས་ནྟེ་པཱིཏི ཡ་དི་པི ཉཱ་ཎཱ་ནུ་པུ་བྦི་ཡཱ མ་གྒ་ཉཱ་ཎ་སྶ ཨ་ན་ནྟ་ར་ཏཱ་ཡ ཨུ་པ་ཀཱ་རཾ ཧོ་ཏི, ཨེ་ཝཾ ས་ཏི་པཱི་ཏི ཨ་ཏྠོ.
ཨ་བྷི་ཉྙཱ་ཝཱ་རེཏི ཚ་ལ༹་བྷི་ཉྙཱ་ཝ་སེ་ན ཝུ་ཏྟེ དེ་ས་ནཱ་ཝཱ་རེ. ཨེ་ཏ་སྶ ཨ་ནྟ་རཱ ཝཱ་རོ ན་ཏྠཱིཏི པ་ཉྩ་སུ ལོ་ཀི་ཡཱ་བྷི་ཉྙཱ་སུ ཀ་ཐི་ཏཱ་སུ ཨཱ་ཀ་ངྑེ་ཡྻ་སུ་ཏྟཱ་དཱི་སུ (མ. ནི. ༡.༦༥) ཝི་ཡ ཚ་ཊྛཱ་བྷི་ཉྙཱ་པི ཨ་ཝ་སྶཾ ཀ་ཐེ་ཏ་བྦཱ ཨ་བྷི་ཉྙཱ་ལ་ཀྑ་ཎ་བྷཱ་ཝེ་ན ཏ་པྤ་རི་ཡཱ་པ་ནྣ་ཏོ, ན ཙ ཝི་པ་སྶ་ནཱ་ཉཱ་ཎཾ ལོ་ཀི་ཡཱ་བྷི་ཉྙཱ་ནཾ, ཚ་ཊྛཱ་བྷི་ཉྙཱ་ཡ ཙ ཨ་ནྟ་རཱ པ་ཝེ་སེ་ཏྭཱ ཀ་ཐེ་ཏ་བྦཾ ཨ་ན་བྷི་ཉྙཱ་ལ་ཀྑ་ཎ་བྷཱ་ཝེ་ན ཏ་ད་པ་རི་ཡཱ་པ་ནྣ་ཏོ. ཨི་ཏི ཨེ་ཏ་སྶ ཝི་པ་སྶ་ནཱ་ཉཱ་ཎ་སྶ ཏཱ་ས་མ་བྷི་ཉྙཱ་ནཾ ཨ་ནྟ་རཱ ཝཱ་རོ ན་ཏྠི, ཏ་སྨཱ ཏ་ཏྠ ཨ་ཝ་ས་རཱ་བྷཱ་ཝ་ཏོ ཨི་དྷེ་ཝ རཱུ་པཱ་ཝ་ཙ་ར་ཙ་ཏུ་ཏྠ་ཛ྄ཛྷཱ་ནཱ་ན་ནྟ་རཾ ཝི་པ་སྶ་ནཱ་ཉཱ་ཎཾ ཀ་ཐི་ཏ་ནྟི ཨ་དྷི་པྤཱ་ཡོ. ‘‘ཡ་སྨཱ ཙཱ’’ཏི་ཨཱ་དི་ནཱ ཨ་ཏྠ་ནྟ་ར་མཱ་ཧ. ཏ་ཏྠ ཙ-ས་དྡོ ས་མུ་ཙྩ་ཡ་ཏྠོ, ཏེ་ན ན ཀེ་ཝ་ལཾ ཝི་པ་སྶ་ནཱ་ཉཱ་ཎ་སྶ ཨི་དྷ ད་སྶ་ནེ ཏ་དེ་ཝ ཀཱ་ར་ཎཾ, ཨ་ཐ ཁོ ཨི་ད་མྤཱི་ཏི ཨི་མ་མ་ཏྠཾ ས་མུ་ཙྩི་ནཱ་ཏཱི་ཏི ཨཱ་ཙ་རི་ཡེ་ན (དཱི. ནི. ཊཱི. ༡.༢༣༥) ཝུ་ཏྟཾ. ས་དྡ་ཝི་དཱུ པ་ན ཨཱི་དི་སེ ཋཱ་ནེ ཙ-ས་དྡོ ཝཱ-ས་དྡ་ཏྠོ, སོ ཙ ཝི་ཀ་པྤ་ཏྠོ་ཏི ཝ་ད་ནྟི, ཏ་མྤི ཡུ་ཏྟ་མེ་ཝ ཨ་ཏྠ་ནྟ་ར་ད་སྶ་ནེ པ་ཡུ་ཏྟ་ཏྟཱ. ཨ་ཏྟ་ནཱ པ་ཡུ་ཛྫི་ཏ་བྦ་སྶ ཧི ཝི་ཛྫ་མཱ་ན་ཏྠ་སྶེ་ཝ ཛོ་ཏ་ཀཱ ཨུ་པ་ས་གྒ་ནི་པཱ་ཏཱ ཡ་ཐཱ མ་གྒ་ནི་ད་སྶ་ནེ སཱ་ཁཱ་བྷ་ངྒཱ, ཡ་ཐཱ ཙ ཨ་དི་སྶ་མཱ་ནཱ ཛོ་ཏ་ནེ པ་དཱི་པཱ་ཏི ཨེ་ཝ་མཱི་དི་སེ་སུ. ཧོ་ཏི ཙེ་ཏྠ –
‘‘ཨ་ཏྠ་ནྟ་ར་ད་སྶ་ན་མྷི, ཙ ས་དྡོ ཡ་དི དི་སྶ་ཏི;
ས་མུ་ཙྩ་ཡེ ཝི་ཀ་པྤེ སོ, ག་ཧེ་ཏ་བྦོ ཝི་བྷཱ་ཝི་ནཱ’’ཏི.
ཨ་ཀ་ཏ་ས་མྨ་ས་ན་སྶཱཏི ཧེ་ཏུ་ག་བྦྷ་པ་དཾ. ཏ་ཐཱ ཀ་ཏ་ས་མྨ་ས་ན་སྶཱཏི ཙ. ‘‘དི་བྦེ་ན ཙ་ཀྑུ་ནཱ བྷེ་ར་ཝ་མྤི རཱུ་པཾ པ་སྶ་ཏོཏི ཨེ་ཏྠ ཨི་དྡྷི་ཝི་དྷ་ཉཱ་ཎེ་ན བྷེ་ར་ཝཾ རཱུ་པཾ ནི་མྨི་ནི་ཏྭཱ མཾ་ས་ཙ་ཀྑུ་ནཱ པ་སྶ་ཏོ་ཏི་པི ཝ་ཏྟ་བྦཾ. ཨེ་ཝ་མྤི ཧི ཨ་བྷི་ཉྙཱ་ལཱ་བྷི་ནོ ཨ་པ་རི་ཉྙཱ་ཏ་ཝ་ཏྠུ་ཀ་སྶ བྷ་ཡཾ ས་ནྟཱ་སོ ཨུ་པྤ་ཛྫ་ཏི ཨུ་ཙྩ་ཝཱ་ལི་ཀ་ཝཱ་སི་མ་ཧཱ་ནཱ་ག་ཏྠེ་ར་སྶ ཝི་ཡཱ’’ཏི ཨཱ་ཙ་རི་ཡེ་ན (དཱི. ནི. ཊཱི. ༡.༢༣༥) ཝུ་ཏྟཾ. ཡ་ཐཱ ཙེ་ཏྠ, ཨེ་ཝཾ དི་བྦཱ་ཡ སོ་ཏ་དྷཱ་ཏུ་ཡཱ བྷེ་ར་ཝཾ ས་དྡཾ སུ་ཎ་ཏོཏི ཨེ་ཏྠཱ་པི ཨི་དྡྷི་ཝི་དྷ་ཉཱ་ཎེ་ན བྷེ་ར་ཝཾ ས་དྡཾ ནི་མྨི་ནི་ཏྭཱ མཾ་ས་སོ་ཏེ་ན སུ་ཎ་ཏོ་པཱི་ཏི ཝ་ཏྟ་བྦ་མེ་ཝ. ཨེ་ཝ་མྤི ཧི ཨ་བྷི་ཉྙཱ་ལཱ་བྷི་ནོ ཨ་པ་རི་ཉྙཱ་ཏ་ཝ་ཏྠུ་ཀ་སྶ བྷ་ཡཾ ས་ནྟཱ་སོ ཨུ་པྤ་ཛྫ་ཏི ཨུ་ཙྩ་ཝཱ་ལི་ཀ་ཝཱ་སི་མ་ཧཱ་ནཱ་ག་ཏྠེ་ར་སྶ ཝི་ཡ. ཐེ་རོ ཧི ཀོ་ཉྩ་ནཱ་ད་ས་ཧི་ཏཾ ས་བྦ་སེ་ཏཾ ཧ་ཏྠི་ནཱ་གཾ མཱ་པེ་ཏྭཱ དི་སྭཱ, སུ་ཏྭཱ ཙ ས་ཉྫཱ་ཏ་བྷ་ཡ་ས་ནྟཱ་སོ་ཏི ཨ་ཊྛ་ཀ་ཐཱ་སུ (ཝི་བྷ. ཨ་ཊྛ. ༢.༨༨༢; མ. ནི. ཨ་ཊྛ. ༡.༨༡; ཝི་སུ་དྡྷི. ༢.༧༣༣) ཝུ་ཏྟོ. ཨ་ནི་ཙྩཱ་དི་ཝ་སེ་ན ཀ་ཏ་ས་མྨ་ས་ན་སྶ དི་བྦཱ་ཡ…པེ… བྷ་ཡཾ ས་ནྟཱ་སོ ན ཨུ་པྤ་ཛྫ་ཏཱི་ཏི ས་མྦ་ནྡྷོ. བྷ་ཡ་ཝི་ནོ་ད་ན་ཧེ་ཏུ ནཱ་མ ཝི་པ་སྶ་ནཱ་ཉཱ་ཎེ་ན ཀ་ཏ་ས་མྨ་ས་ན་ཏཱ, ཏ་སྶ, ཏེ་ན ཝཱ ས་མྤཱ་ད་ན་ཏྠ་ནྟི ཨ་ཏྠོ. ཨི་དྷེ་ཝཱཏི ཙ་ཏུ་ཏྠ་ཛ྄ཛྷཱ་ནཱ་ན་ནྟ་ར་མེ་ཝ. ‘‘ཨ་པི་ཙཱ’’ཏི་ཨཱ་དི་ནཱ ཡ་ཐཱ་པཱ་ཋཾ ཡུ་ཏྟ་ཏ་ར་ན་ཡཾ ད་སྶེ་ཏི. ཝི་པ་སྶ་ནཱ་ཡ པ་ཝ་ཏྟཾ པཱ་མོ་ཛྫ་པཱི་ཏི་པ་སྶ་དྡྷི་པ་ར་མྤ་རཱ་ག་ཏ་སུ་ཁཾ ཝི་པ་སྶ་ནཱ་སུ་ཁཾ. པཱ་ཊི་ཡེ་ཀྐནྟི ཛྷཱ་ནཱ་བྷི་ཉྙཱ་དཱི་ཧི ཨ་ས་མྨི་སྶཾ ཝི་སུཾ བྷཱུ་ཏཾ ས་ནྡི་ཊྛི་ཀཾ སཱ་མ་ཉྙ་ཕ་ལཾ. ཏེ་ནཱ་ཧ བྷ་ག་ཝཱ དྷ་མྨ་པ་དེ –
‘‘ཡ་ཏོ ཡ་ཏོ ས་མྨ་ས་ཏི, ཁ་ནྡྷཱ་ནཾ ཨུ་ད་ཡ་བྦ་ཡཾ;
ལ་བྷ་ཏཱི པཱི་ཏི་པཱ་མོ་ཛྫཾ, ཨ་མ་ཏཾ ཏཾ ཝི་ཛཱ་ན་ཏ’’ནྟི་ཨཱ་དི. (དྷ. པ. ༣༧༤);
ཨི་དྷཱ་པི ཝུ་ཏྟཾ ‘‘ཨི་ད་མྤི ཁོ མ་ཧཱ་རཱ་ཛ ས་ནྡི་ཊྛི་ཀཾ སཱ་མ་ཉྙ་ཕ་ལཾ…པེ… པ་ཎཱི་ཏ་ཏ་ར་ཉྩཱ’’ཏི, ཏ་སྨཱ པཱ་ལི༹་ཡཱ སཾ་ས་ནྡ་ན་ཏོ ཨི་མ་མེ་ཝ ན་ཡཾ ཡུ་ཏྟ་ཏ་ར་ནྟི ཝ་ད་ནྟི. ཨཱ་དི་ཏོ་ཝཱཏི ཨ་བྷི་ཉྙཱ་ན་མཱ་དི་མྷི་ཡེ་ཝ.