ཙ་ཏུ་བྱཱུ་ཧ་ཧཱ་ར་ཝ་ཎྞ་ནཱ

མ་མ་ནྟི ཨ་ནེ་རུ་ཏྟ་པ་དཾ, ཏ་ཐཱ ཝཱ་ཏི ཙ. བྷི་ཀྑ་ན་སཱི་ལཱ བྷི་ཀྑཱུ. པ་རེ་ནྟི་ཝི་རུ་དྡྷ་བྷཱ་ཝ་མུ་པ་ག་ཙྪ་ནྟཱི་ཏི པ་རཱ, ཨ་ཉྙ་ཏྠེ པ་ནེ་ཏཾ ཨ་ནེ་རུ་ཏྟ་པ་ད་ནྟི ཨེ་ཝ་མཱ་དི་ནཱ ནེ་རུ་ཏྟཾ, ཏཾ པ་ན ‘‘ཨེ་ཝ’’ནྟི་ཨཱ་དི་ནི་དཱ་ན་པ་དཱ་ནཾ, ‘‘མ་མ’’ནྟི་ཨཱ་དི་པཱ་ལི༹་པ་དཱ་ན་ཉྩ ཨ་ཊྛ་ཀ་ཐཱ་ཝ་སེ་ན, ཏ་སྶཱ ལཱི་ན་ཏྠ་ཝི་བྷཱ་ཝ་ནཱི་ཝ་སེ་ན ཙ སུ་ཝི་ཉྙེ་ཡྻ་ཏྟཱ ཨ་ཏི་ཝི་ཏྠཱ་ར་བྷ་ཡེ་ན ན ཝི་ཏྠཱ་ར་ཡི་མྷ. ཡེ ཏེ ནི་ནྡཱ་པ་སཾ་སཱ་ཧི ས་མྨཱ་ཀ་མྤི་ཏ་ཙེ་ཏ་སཱ མི་ཙྪཱ་ཛཱི་ཝ་ཏོ ཨ་ནོ་ར་ཏཱ ས་སྶ་ཏཱ་དི་མི་ཙྪཱ་བྷི་ནི་ཝེ་སི་ནོ སཱི་ལཱ་དི་དྷ་མྨ་ཀྑ་ནྡྷེ་སུ ཨ་པྤ་ཏི་ཊྛི་ཏཱ ས་མྨཱ་ས་མྦུ་དྡྷ་གུ་ཎ་ར་ས་སྶཱ་ད་ཝི་མུ་ཁཱ ཝེ་ནེ་ཡྻཱ, ཏེ ཀ་ཐཾ ནུ ཁོ ཡ་ཐཱ་ཝུ་ཏྟ་དོ་ས་ཝི་ནི་མུ་ཏྟཱ ས་མྨཱ་པ་ཊི་པ་ཏྟི་ཡཱ ཨུ་བྷ་ཡ་ཧི་ཏ་པ་རཱ བྷ་ཝེ་ཡྻུ་ནྟི ཨ་ཡ་མེ་ཏྠ བྷ་ག་ཝ་ཏོ ཨ་དྷི་པྤཱ་ཡོ. ཨེ་ཝ་མ་དྷི་པྤེ་ཏཱ པུ་གྒ་ལཱ, དེ་ས་ནཱ་བྷཱ་ཛ་ན་ཊྛཱ་ནེ ཙ ད་སྶི་ཏཱ ཨི་མི་སྶཱ དེ་ས་ནཱ་ཡ ནི་དཱ་ནཾ.

པུ་བྦཱ་པ་རཱ་ནུ་ས་ནྡྷི པ་ན པ་ད་ས་ནྡྷི་པ་ད་ཏྠ་ནི་དྡེ་ས་ནི་ཀྑེ་པ་སུ་ཏྟ་དེ་ས་ནཱ་ས་ནྡྷི་ཝ་སེ་ན ཚ་བྦི་དྷཱ. ཏ་ཏྠ ‘‘མ་མ’’ནྟི ཨེ་ཏ་སྶ ‘‘ཨ་ཝ་ཎྞ’’ནྟི ཨི་མི་ནཱ ས་མྦ་ནྡྷོ་ཏི་ཨཱ་དི་ནཱ པ་ད་སྶ པ་ད་ནྟ་རེ་ན ས་མྦ་ནྡྷོ པ་ད་ས་ནྡྷི. ‘‘མ་མ’’ནྟི ཝུ་ཏྟ་སྶ བྷ་ག་ཝ་ཏོ ‘‘ཨ་ཝ་ཎྞ’’ནྟི ཝུ་ཏྟེ་ན པ་རེ་ཧི ཨུ་པ་ཝ་དི་ཏེ་ན ཨ་གུ་ཎེ་ན་ས་མྦ་ནྡྷོ་ཏི་ཨཱ་དི་ནཱ པ་ད་ཏྠ་སྶ པ་ད་ཏྠ་ནྟ་རེ་ན ས་མྦ་ནྡྷོ པ་ད་ཏྠ་ས་ནྡྷི. ‘‘མ་མཾ ཝཱ བྷི་ཀྑ་ཝེ, པ་རེ ཨ་ཝ་ཎྞཾ བྷཱ་སེ་ཡྻུ’’ནྟི་ཨཱ་དི་དེ་ས་ནཱ སུ་པྤི་ཡེ་ན པ་རི་བྦཱ་ཛ་ཀེ་ན ཝུ་ཏྟ་ཨ་ཝ་ཎྞཱ་ནུ་ས་ནྡྷི་ཝ་སེ་ན པ་ཝ་ཏྟཱ. ‘‘མ་མཾ ཝཱ བྷི་ཀྑ་ཝེ, པ་རེ ཝ་ཎྞཾ བྷཱ་སེ་ཡྻུ’’ནྟི་ཨཱ་དི་དེ་ས་ནཱ བྲ་ཧྨ་ད་ཏྟེ་ན མཱ་ཎ་ཝེ་ན ཝུ་ཏྟ་ཝ་ཎྞཱ་ནུ་ས་ནྡྷི་ཝ་སེ་ན པ་ཝ་ཏྟཱ. ‘‘ཨ་ཏྠི བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཨ་ཉྙེ་ཝ དྷ་མྨཱ ག་མྦྷཱི་རཱ དུ་དྡ་སཱ དུ་ར་ནུ་བོ་དྷཱ’’ཏི་ཨཱ་དི་དེ་ས་ནཱ བྷི་ཀྑཱུ་ཧི ཝུ་ཏྟ་ཝ་ཎྞཱ་ནུ་ས་ནྡྷི་ཝ་སེ་ན པ་ཝ་ཏྟཱ་ཏི ཨེ་ཝཾ ནཱ་ནཱ་ནུ་ས་ནྡྷི་ཀ་སྶ སུ་ཏྟ་སྶ ཏཾ་ཏ་ད་ནུ་ས་ནྡྷཱི་ཧི, ཨེ་ཀཱ་ནུ་ས་ནྡྷི་ཀ་སྶ ཙ པུ་བྦཱ་པ་ར་བྷཱ་གེ་ཧི ས་མྦ་ནྡྷོ ནི་དྡེ་ས་ས་ནྡྷི.ནི་ཀྑེ་པ་ས་ནྡྷི པ་ན ཙ་ཏུ་བྦི་དྷ་སུ་ཏྟ་ནི་ཀྑེ་པ་ཝ་སེ་ན. སུ་ཏྟ་ས་ནྡྷི ཙ ཏི་ཝི་དྷ་སུ་ཏྟཱ་ནུ་ས་ནྡྷི་ཝ་སེ་ན ཨ་ཊྛ་ཀ་ཐཱ་ཡཾ ཨེ་ཝ ཝི་ཙཱ་རི་ཏཱ, ཨ་མྷེ་ཧི ཙ པུ་བྦེ སཾ་ཝ་ཎྞི་ཏཱ. ཨེ་ཀི་སྶཱ དེ་ས་ནཱ་ཡ དེ་ས་ནཱ་ནྟ་རེ་ཧི ས་དྡྷིཾ སཾ་ས་ནྡ་ནཾ དེ་ས་ནཱ་ས་ནྡྷི, སཱ པ་ནེ་ཝཾ ཝེ་དི་ཏ་བྦཱ – ‘‘མ་མཾ ཝཱ བྷི་ཀྑ་ཝེ…པེ… ན ཙེ་ཏ་སོ ཨ་ན་བྷི་ར་དྡྷི ཀ་ར་ཎཱི་ཡཱ’’ཏི ཨ་ཡཾ དེ་ས་ནཱ ‘‘ཨུ་བྷ་ཏོ་ད་ཎྜ་ཀེ་ན ཙེ་པི བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཀ་ཀ་ཙེ་ན ཙོ་རཱ ཨོ་ཙ་ར་ཀཱ ཨ་ངྒ་མ་ངྒཱ་ནི ཨོ་ཀ་ནྟེ་ཡྻུཾ, ཏ་ཏྲ་པི ཡོ མ་ནོ པ་དཱུ་སེ་ཉྙ, ན མེ སོ ཏེ་ན སཱ་ས་ན་ཀ་རོ’’ཏི (མ. ནི. ༡.༢༣༢) ཨི་མཱ་ཡ དེ་ས་ནཱ་ཡ ས་དྡྷིཾ སཾ་ས་ནྡ་ཏི. ‘‘ཏུ་མྷཾ་ཡེ་ཝ་སྶ ཏེ་ན ཨ་ན་ནྟ་རཱ་ཡོ’’ཏི ཨ་ཡཾ ‘‘ཀ་མྨ་སྶ་ཀཱ མཱ་ཎ་ཝ ས་ཏྟཱ ཀ་མྨ་དཱ་ཡཱ་དཱ ཀ་མྨ་ཡོ་ནཱི ཀ་མྨ་བ་ནྡྷཱུ ཀ་མྨ་པ་ཊི་ས་ར་ཎཱ ཀ་མྨཾ ས་ཏྟེ ཝི་བྷ་ཛ་ཏི, ཡ་དི་དཾ ཧཱི་ན་པ་ཎཱི་ཏ་ཏཱ་ཡཱ’’ཏི (མ. ནི. ༣.༢༨༩-༢༩༧) ཨི་མཱ་ཡ, ‘‘ཨ་པི ནུ ཏུ་མྷེ…པེ… ཨཱ་ཛཱ་ནེ་ཡྻཱ་ཐཱ’’ཏི ཨ་ཡཾ –

‘‘ཀུ་དྡྷོ ཨ་ཏྠཾ ན ཛཱ་ནཱ་ཏི, ཀུ་དྡྷོ དྷ་མྨཾ ན པ་སྶ་ཏི;

ཨ་ནྡྷཾ ཏ་མཾ ཏ་དཱ ཧོ་ཏི, ཡཾ ཀོ་དྷོ ས་ཧ་ཏེ ན་ར’’ནྟི. (ཨ. ནི. ༧.༦༤; མ་ཧཱ་ནི. ༥, ༡༥༦, ༡༩༥); –

ཨི་མཱ་ཡ, ‘‘མ་མཾ ཝཱ བྷི་ཀྑ་ཝེ, པ་རེ ཝ་ཎྞཾ…པེ… ན ཙེ་ཏ་སོ ཨུ་བྦི་ལཱ་ཝི་ཏ་ཏྟཾ ཀ་ར་ཎཱི་ཡ’’ནྟི ཨ་ཡཾ ‘‘དྷ་མྨཱ་པི ཝོ བྷི་ཀྑ་ཝེ, པ་ཧཱ་ཏ་བྦཱ, པ་གེ་ཝ ཨ་དྷ་མྨཱ’’ཏི (མ. ནི. ༡.༢༤༠), ‘‘ཀུ་ལླཱུ་པ་མཾ ཝོ བྷི་ཀྑ་ཝེ, དྷ་མྨཾ དེ་སེ་སྶཱ་མི ནི་ཏྠ་ར་ཎ་ཏྠཱ་ཡ, ནོ ག་ཧ་ཎ་ཏྠཱ་ཡཱ’’ཏི (མ. ནི. ༡.༢༤༠) ཙ ཨི་མཱ་ཡ, ‘‘ཏ་ཏྲ ཙེ ཏུ་མྷེ…པེ… ཏུ་མྷཾ་ཡེ་ཝ་སྶ ཏེ་ན ཨ་ནྟ་རཱ་ཡོ’’ཏི ཨ་ཡཾ –

‘‘ལུ་དྡྷོ ཨ་ཏྠཾ ན ཛཱ་ནཱ་ཏི, ལུ་དྡྷོ དྷ་མྨཾ ན པ་སྶ་ཏི;

ཨ་ནྡྷཾ ཏ་མཾ ཏ་དཱ ཧོ་ཏི, ཡཾ ལོ་བྷོ ས་ཧ་ཏེ ན་ར’’ནྟི. (ཨི་ཏི་ཝུ. ༨༨; མ་ཧཱ་ནི. ༥, ༡༥༦; ཙཱུ་ལ༹་ནི. ༡༢༨) ཙ –

‘‘ཀཱ་མ་ནྡྷཱ ཛཱ་ལ་ས་ཉྪ་ནྣཱ, ཏ་ཎྷཱ་ཚ་ད་ན་ཚཱ་དི་ཏཱ;

པ་མ་ཏྟ་བ་ནྡྷུ་ནཱ་བ་དྡྷཱ, མ་ཙྪཱ་ཝ ཀུ་མཱི་ནཱ་མུ་ཁེ;

ཛ་རཱ་མ་ར་ཎ་མ་ནྭེ་ནྟི, ཝ་ཙྪོ ཁཱི་ར་པ་ཀོ་ཝ མཱ་ཏ་ར’’ནྟི. (ཨུ་དཱ. ༦༤; ནེ་ཏྟི. ༢༧, ༩༠; པེ་ཊ་ཀོ. ༡༤) ཙ –

ཨི་མཱ་ཡ, ‘‘ཨ་པྤ་མ་ཏྟ་ཀཾ ཁོ པ་ནེ་ཏཾ སཱི་ལ་མ་ཏྟ་ཀ’’ནྟི ཨ་ཡཾ ‘‘ཝི་ཝི་ཙྩེ་ཝ ཀཱ་མེ་ཧི…པེ… པ་ཋ་མཾ ཛྷཱ་ནཾ ཨུ་པ་ས་མྤ་ཛྫ ཝི་ཧ་ར་ཏི, ཨ་ཡ་མྤི ཁོ བྲཱ་ཧྨ་ཎ ཡ་ཉྙོ པུ་རི་མེ་ཧི ཡ་ཉྙེ་ཧི ཨ་པྤ་ཊྛ་ཏ་རོ ཙ ཨ་པྤ་ས་མཱ་ར་མྦྷ་ཏ་རོ ཙ མ་ཧ་པྥ་ལ་ཏ་རོ ཙ མ་ཧཱ་ནི་སཾ་ས་ཏ་རོ ཙཱ’’ཏི (དཱི. ནི. ༡.༣༥༣) ཨི་མཱ་ཡ པ་ཋ་མ་ཛ྄ཛྷཱ་ན་སྶ སཱི་ལ་ཏོ མ་ཧ་པྥ་ལ་མ་ཧཱ་ནི་སཾ་ས་ཏ་ར་ཏཱ་ཝ་ཙ་ནེ་ན ཛྷཱ་ན་ཏོ སཱི་ལ་སྶ ཨ་པྤ་ཕ་ལ་ཨ་པྤཱ་ནི་སཾ་ས་ཏ་ར་བྷཱ་ཝ་དཱི་པ་ན་ཏོ.

‘‘པཱ་ཎཱ་ཏི་པཱ་ཏཾ པ་ཧཱ་ཡཱ’’ཏི་ཨཱ་དི་དེ་ས་ནཱ ‘‘ས་མ་ཎོ ཁ་ལུ བྷོ གོ་ཏ་མོ སཱི་ལ་ཝཱ ཨ་རི་ཡ་སཱི་ལེ་ན ས་མ་ནྣཱ་ག་ཏོ’’ཏི་ཨཱ་དི་དེ་ས་ནཱ་ཡ (དཱི. ནི. ༡.༣༠༤), ‘‘ཨ་ཉྙེ་ཝ དྷ་མྨཱ ག་མྦྷཱི་རཱ’’ཏི་ཨཱ་དི་དེ་ས་ནཱ ‘‘ཨ་དྷི་ག་ཏོ ཁོ མྱཱ་ཡཾ དྷ་མྨོ ག་མྦྷཱི་རོ དུ་དྡ་སོ དུ་ར་ནུ་བོ་དྷོ’’ཏི་ཨཱ་དི་དེ་ས་ནཱ་ཡ, (དཱི. ནི. ༢.༦༧; མ. ནི. ༡.༢༨༡; ༢.༣༣༧; སཾ. ནི. ༡.༡༧༢; མ་ཧཱ་ཝ. ༧, ༨) ག་མྦྷཱི་ར་ཏཱ་དི་ཝི་སེ་ས་ཡུ་ཏྟ་དྷ་མྨ་པ་ཊི་ཝེ་དྷེ་ན ཧི ཉཱ་ཎ་སྶ ག་མྦྷཱི་རཱ་དི་བྷཱ་ཝོ ཝི་ཉྙཱ་ཡ་ཏི.

‘‘ས་ནྟི བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཨེ་ཀེ ས་མ་ཎ་བྲཱ་ཧྨ་ཎཱ པུ་བྦ་ནྟ་ཀ་པྤི་ཀཱ’’ཏི་ཨཱ་དི་དེ་ས་ནཱ ‘‘ས་ནྟི བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཨེ་ཀེ ས་མ་ཎ་བྲཱ་ཧྨ་ཎཱ པུ་བྦ་ནྟ་ཀ་པྤི་ཀཱ…པེ… ཨ་བྷི་ཝ་ད་ནྟི ས་སྶ་ཏོ ཨ་ཏྟཱ ཙ ལོ་ཀོ ཙ, ཨི་ད་མེ་ཝ ས་ཙྩཾ, མོ་གྷ་མ་ཉྙ་ནྟི ཨི་ཏྠེ་ཀེ ཨ་བྷི་ཝ་ད་ནྟི, ཨ་ས་སྶ་ཏོ, ས་སྶ་ཏོ ཙ ཨ་ས་སྶ་ཏོ ཙ, ནེ་ཝ་ས་སྶ་ཏོ ཙ ནཱ་ས་སྶ་ཏོ ཙ, ཨ་ནྟ་ཝཱ, ཨ་ན་ནྟ་ཝཱ, ཨ་ནྟ་ཝཱ ཙ ཨ་ན་ནྟ་ཝཱ ཙ, ནེ་ཝ་ནྟ་ཝཱ ཙ ནཱ་ན་ནྟ་ཝཱ ཙ ཨ་ཏྟཱ ཙ ལོ་ཀོ ཙ, ཨི་ད་མེ་ཝ ས་ཙྩཾ, མོ་གྷ་མ་ཉྙ་ནྟི ཨི་ཏྠེ་ཀེ ཨ་བྷི་ཝ་ད་ནྟཱི’’ཏི་ཨཱ་དི་དེ་ས་ནཱ་ཡ (མ. ནི. ༣.༢༧).

ཏ་ཐཱ ‘‘ས་ནྟི བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཨེ་ཀེ ས་མ་ཎ་བྲཱ་ཧྨ་ཎཱ ཨ་པ་ར་ནྟ་ཀ་པྤི་ཀཱ’’ཏི་ཨཱ་དི་དེ་ས་ནཱ ‘‘ས་ནྟི བྷི་ཀྑ་ཝེ …པེ… ཨ་བྷི་ཝ་ད་ནྟི ས་ཉྙཱི ཨ་ཏྟཱ ཧོ་ཏི ཨ་རོ་གོ པ་རཾ མ་ར་ཎཱ. ཨི་ཏྠེ་ཀེ ཨ་བྷི་ཝ་ད་ནྟི ཨ་ས་ཉྙཱི, ས་ཉྙཱི ཙ ཨ་ས་ཉྙཱི ཙ, ནེ་ཝ་ས་ཉྙཱི ཙ ནཱ་ས་ཉྙཱི ཙ ཨ་ཏྟཱ ཧོ་ཏི ཨ་རོ་གོ པ་རཾ མ་ར་ཎཱ. ཨི་ཏྠེ་ཀེ ཨ་བྷི་ཝ་ད་ནྟི ས་ཏོ ཝཱ པ་ན ས་ཏྟ་སྶ ཨུ་ཙྪེ་དཾ ཝི་ནཱ་སཾ ཝི་བྷ་ཝཾ པ་ཉྙ་པེ་ནྟི, དི་ཊྛ་དྷ་མྨ་ནི་བྦཱ་ནཾ ཝཱ པ་ནེ་ཀེ ཨ་བྷི་ཝ་ད་ནྟཱི’’ནྟི་ཨཱ་དི་དེ་ས་ནཱ་ཡ (མ. ནི. ༣.༢༡), ‘‘ཝེ་ད་ནཱ་ནཾ ས་མུ་ད་ཡ་ཉྩ…པེ… ཏ་ཐཱ་ག་ཏོ’’ཏི་ཨཱ་དི་དེ་ས་ནཱ ‘‘ཏ་དི་དཾ ས་ངྑ་ཏཾ ཨོ་ལཱ༹་རི་ཀཾ, ཨ་ཏྠི ཁོ པ་ན ས་ངྑཱ་རཱ་ནཾ ནི་རོ་དྷོ, ཨ་ཏྠེ་ཏ་ནྟི ཨི་ཏི ཝི་དི་ཏྭཱ ཏ་སྶ ནི་སྶ་ར་ཎ་ད་སྶཱ་ཝཱི ཏ་ཐཱ་ག་ཏོ ཏ་དུ་པཱ་ཏི་ཝ་ཏྟོ’’ཏི་ཨཱ་དི་དེ་ས་ནཱ་ཡ (མ. ནི. ༣.༢༩), ‘‘ཏ་ད་པི ཏེ་སཾ…པེ… ཝི་པྥ་ནྡི་ཏ་མེ་ཝཱ’’ཏི ཨ་ཡཾ ‘‘ཨི་དཾ ཏེ་སཾ ཝ་ཏ ཨ་ཉྙ་ཏྲེ་ཝ ས་དྡྷཱ་ཡ ཨ་ཉྙ་ཏྲ རུ་ཙི་ཡཱ ཨ་ཉྙ་ཏྲ ཨ་ནུ་སྶ་ཝཱ ཨ་ཉྙ་ཏྲ ཨཱ་ཀཱ་ར་པ་རི་ཝི་ཏ་ཀྐཱ ཨ་ཉྙ་ཏྲ དི་ཊྛི་ནི་ཛ྄ཛྷཱ་ན་ཀྑ་ནྟི་ཡཱ པ་ཙྩ་ཏྟཾ་ཡེ་ཝ ཉཱ་ཎཾ བྷ་ཝི་སྶ་ཏི པ་རི་སུ་དྡྷཾ པ་རི་ཡོ་དཱ་ཏ’ནྟི ནེ་ཏཾ ཋཱ་ནཾ ཝི་ཛྫ་ཏི. པ་ཙྩ་ཏྟཾ ཁོ པ་ན བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཉཱ་ཎེ ཨ་ས་ཏི པ་རི་སུ་དྡྷེ པ་རི་ཡོ་དཱ་ཏེ ཡ་ད་པི ཏེ བྷོ་ནྟོ ས་མ་ཎ་བྲཱ་ཧྨ་ཎཱ ཏ་ཏྠ ཉཱ་ཎ་བྷཱ་ཝ་མ་ཏྟ་མེ་ཝ པ་རི་ཡོ་དཱ་པེ་ནྟི, ཏ་ད་པི ཏེ་སཾ བྷ་ཝ་ཏཾ ས་མ་ཎ་བྲཱ་ཧྨ་ཎཱ་ནཾ ཨུ་པཱ་དཱ་ན་མ་ཀྑཱ་ཡ་ཏཱི’’ཏི་ཨཱ་དི་དེ་ས་ནཱ་ཡ (སཾ. ནི. ༢.༤༣), ‘‘ཏ་ད་པི ཕ་སྶ་པ་ཙྩ་ཡཱ’’ཏི ཨ་ཡཾ ‘‘ཙ་ཀྑུ་ཉྩ པ་ཊི་ཙྩ རཱུ་པེ ཙ ཨུ་པྤ་ཛྫ་ཏི ཙ་ཀྑུ་ཝི་ཉྙཱ་ཎཾ, ཏི་ཎྞཾ ས་ངྒ་ཏི ཕ་སྶོ, ཕ་སྶ་པ་ཙྩ་ཡཱ ཝེ་ད་ནཱ, ཝེ་ད་ནཱ་པ་ཙྩ་ཡཱ ཏ་ཎྷཱ, ཏ་ཎྷཱ་པ་ཙྩ་ཡཱ ཨུ་པཱ་དཱ་ན’’ནྟི (སཾ. ནི. ༢.༤༥), ‘‘ཚ་ནྡ་མཱུ་ལ་ཀཱ ཨི་མེ ཨཱ་ཝུ་སོ དྷ་མྨཱ མ་ན་སི་ཀཱ་ར་ས་མུ་ཊྛཱ་ནཱ ཕ་སྶ་ས་མོ་དྷཱ་ནཱ ཝེ་ད་ནཱ་ས་མོ་ས་ར་ཎཱ’’ཏི (པ་རི་ཡེ་སི་ཏ་བྦཾ) ཙ ཨཱ་དི་དེ་ས་ནཱ་ཡ, ‘‘ཡ་ཏོ ཁོ བྷི་ཀྑ་ཝེ, བྷི་ཀྑུ ཚ་ནྣཾ ཕ་སྶཱ་ཡ་ཏ་ནཱ་ན’’ནྟི་ཨཱ་དི་དེ་ས་ནཱ ‘‘ཡ་ཏོ ཁོ བྷི་ཀྑ་ཝེ, བྷི་ཀྑུ ནེ་ཝ ཝེ་ད་ནཾ ཨ་ཏྟ་ཏོ ས་མ་ནུ་པ་སྶ་ཏི, ན ས་ཉྙཾ, ན ས་ངྑཱ་རེ, ན ཝི་ཉྙཱ་ཎཾ ཨ་ཏྟ་ཏོ ས་མ་ནུ་པ་སྶ་ཏི, སོ ཨེ་ཝཾ ཨ་ས་མ་ནུ་པ་སྶ་ནྟོ ན ཀི་ཉྩི ལོ་ཀེ ཨུ་པཱ་དི་ཡ་ཏི, ཨ་ནུ་པཱ་དི་ཡཾ ན པ་རི་ཏ་སྶ་ཏི, ཨ་པ་རི་ཏ་སྶཾ པ་ཙྩ་ཏྟཾ་ཡེ་ཝ པ་རི་ནི་བྦཱ་ཡ་ཏཱི’’ཏི་ཨཱ་དི་དེ་ས་ནཱ་ཡ, ‘‘ས་བྦེ་ཏེ ཨི་མེ་ཧེ་ཝ དྭཱ་ས་ཊྛི་ཡཱ ཝ་ཏྠཱུ་ཧི ཨ་ནྟོ་ཛཱ་ལཱི་ཀ་ཏཱ’’ཏི་ཨཱ་དི་དེ་ས་ནཱ ‘‘ཡེ ཧི ཀེ་ཙི བྷི་ཀྑ་ཝེ…པེ… ཨ་བྷི་ཝ་ད་ནྟི, ས་བྦེ་ཏེ ཨི་མཱ་ནེ་ཝ པ་ཉྩ ཀཱ་ཡཱ་ནི ཨ་བྷི་ཝ་ད་ནྟི ཨེ་ཏེ་སཾ ཝཱ ཨ་ཉྙ་ཏ་ར’’ནྟི་ཨཱ་དི་དེ་ས་ནཱ་ཡ (མ. ནི. ༣.༢༦), ‘‘ཀཱ་ཡ་སྶ བྷེ་དཱ…པེ… དེ་ཝ་མ་ནུ་སྶཱ’’ཏི ཨ་ཡཾ –

‘‘ཨ་ཙྩཱི ཡ་ཐཱ ཝཱ་ཏ་ཝེ་གེ་ན ཁི་ཏྟཱ (ཨུ་པ་སི་ཝཱ་ཏི བྷ་ག་ཝཱ),

ཨ་ཏྠཾ པ་ལེ་ཏི ན ཨུ་པེ་ཏི ས་ངྑཾ;

ཨེ་ཝཾ མུ་ནཱི ནཱ་མ་ཀཱ་ཡཱ ཝི་མུ་ཏྟོ,

ཨ་ཏྠཾ པ་ལེ་ཏི ན ཨུ་པེ་ཏི ས་ངྑ’’ནྟི. (སུ. ནི. ༡༠༨༠) –

ཨཱ་དི་དེ་ས་ནཱ་ཡ ས་དྡྷིཾ སཾ་ས་ནྡ་ཏཱི་ཏི. ཨ་ཡཾ ནེ་རུ་ཏྟ་མ་དྷི་པྤཱ་ཡ་དེ་ས་ནཱ་ནི་དཱ་ན་པུ་བྦཱ་པ་རཱ་ནུ་ས་ནྡྷཱི་ནཾ ཙ་ཏུ་ནྣཾ ཝི་བྷཱ་ཝ་ན་ལ་ཀྑ་ཎོ ཙ་ཏུ་བྱཱུ་ཧ་ཧཱ་རོ ནཱ་མ. ཝུ་ཏྟ་མྤི ཙེ་ཏཾ ‘‘ནེ་རུ་ཏྟ་མ་དྷི་པྤཱ་ཡོ’’ཏི་ཨཱ་དི (ནེ་ཏྟི. ༤.༦).