༢. པ་ཝ་ཏྟི་ཝཱ་ར་ཝ་ཎྞ་ནཱ
༢༧-༡༦༤. དུ་ཀྑ་པ་རི་ཉྙཱ ཡཱ་ཝ དུ་ཀྑ་ས་མ་ཏི་ཀྐ་མ་ན་ཏྠཱ་ཏི ས་པྤ་དེ་སཾ པ་ཝ་ཏྟཱ་པི སཱ ཏ་ད་ཏྠཱ་ཝ་ཧཱ བྷ་ཝེ་ཡྻཱ་ཏི ཀ་སྶ་ཙི ཨཱ་ས་ངྐཱ སི་ཡཱ་ཏི ད་སྶེ་ནྟོ ཨཱ་ཧ ‘‘ཨ་རི་ཡ་ཏྟཱ…པེ… ཀ་ཏྭཱ ཝུ་ཏྟ’’ནྟི. ཀེ་ཙི པ་ནེ་ཏྠ ‘‘ཨ་ནྟི་མ་བྷ་ཝེ ཋི་ཏ་ཏྟཱ’’ཏི ཀཱ་ར་ཎཾ ཝ་ད་ནྟི, ཏཾ ན ཡུ་ཛྫ་ཏི ཨུ་པ་པ་ཏྟི་ཡཱ དུ་ཀྑ་ཝི་ཙཱ་ར་ཏྟཱ, ན ཙ ས་བྦེ སུ་དྡྷཱ་ཝཱ་སཱ ཨ་ནྟི་མ་བྷ་ཝི་ཀཱ ཨུ་དྡྷཾ་སོ་ཏ་ཝ་ཙ་ན་ཏོ. ‘‘ཡ་སྶ དུ་ཀྑ་ས་ཙྩཾ ཨུ་པྤ་ཛྫ་ཏཱི’’ཏི ཨུ་པྤཱ་དཱ་ཝ་ཏྠཱ. ཨ་ཝི་སེ་སེ་ན དུ་ཀྑ་ས་ཙྩ་པ་རི་ཡཱ་པ་ནྣཱ དྷ་མྨཱ ས་མྦ་ནྡྷཱི་བྷཱ་ཝེ་ནེ་ཝ ཏཾ་ས་མ་ངྒཱི ཙ པུ་གྒ་ལོ ཝུ་ཏྟོ་ཏི ད་སྶེ་ནྟོ ‘‘ས་བྦེ ཨུ་པ་པ་ཛྫ་ནྟཱ’’ཏི་ཨཱ་དིཾ ཝ་ཏྭཱ སྭཱ་ཡ་མ་ཏྠོ ཡ་སྨཱ ནི་ཙྪ་ཡ་རཱུ་པེ་ན ག་ཧི་ཏོ, ནི་ཙྪི་ཏ་སྶེ་ཝ ཙ ཨ་ཏྠ་སྶ ཝི་བྷཱ་ག་ད་སྶ་ནེ་ན བྷ་ཝི་ཏ་བྦཾ, ཏ་སྨཱ ‘‘ཏེ་སྭེ་ཝ…པེ… ཨུ་པ་པ་ནྣ་མེ་ཝཱ’’ཏི ཨཱ་ཧ. ཏ་ཏྠ ཏེ་སྭེ་ཝ ཀེ་ཙི ད་སྶཱི་ཡ་ནྟཱི་ཏི ས་མྦ་ནྡྷོ. ཨེ་ཀ་ཀོ་ཊྛཱ་སུ་པྤ་ཏྟི་ས་མ་ངྒི་ནོཏི དུ་ཀྑ་ཀོ་ཊྛཱ་སུ་པྤ་ཏྟི་ས་མ་ངྒི་ནོ. ཏེ་སཱུཏི ས་ནྣི་ཊྛཱ་ནེ་ན ག་ཧི་ཏེ་སུ. མ་གྒ་ཕ་ལུ་པྤཱ་ད་ས་མ་ངྒཱི་སཱུཏི མ་གྒ་ཕ་ལུ་པྤཱ་ད་ས་མ་ངྒཱི་ནཾ, ཨ་ཡ་མེ་ཝ ཝཱ པཱ་ཋོ.
ཨེ་ཏྠ ཙཱཏི་ཨཱ་དི་ནཱ ‘‘ས་བྦེ་ས’’ནྟི་ཨཱ་དི་པཱ་ལི༹་ཡཱ པི་ཎྜ་ཏྠཾ ད་སྶེ་ཏི. ཏ་ཏྠ ས་མུ་ད་ཡ་ས་ཙྩུ་པྤཱ་ད་ཝོ་མི་སྶ་སྶ དུ་ཀྑ་ས་ཙྩུ་པྤཱ་ད་སྶཱཏི ཨི་དཾ ཨ་ནཱ་ད་རེ སཱ་མི་ཝ་ཙ་ནཾ. ཀ་ཏྠ་ཙི ས་མུ་ད་ཡ་ས་ཙྩུ་པྤཱ་ད་ཝོ་མི་སྶེ་པི དུ་ཀྑ་ས་ཙྩེ ཏཾ་ར་ཧི་ཏ་སྶ ས་མུ་ད་ཡ་ས་ཙྩུ་པྤཱ་ད་ར་ཧི་ཏ་སྶ དུ་ཀྑ་ས་ཙྩུ་པྤཱ་ད་སྶ ད་སྶ་ན་ཝ་སེ་ན ཝུ་ཏྟ་ནྟི ཡོ་ཛ་ནཱ. ཀེ་ཙི པ་ན ‘‘ས་མུ་ད་ཡ་ས་ཙྩཱ་ཝོ་མི་སྶ་སྶཱ’’ཏི པ་ཋ་ནྟི, ཏེ་སཾ ‘‘ཏཾ་ར་ཧི་ཏ་སྶཱ’’ཏི ཨི་དཾ པུ་རི་མ་པ་ད་སྶ ཨ་ཏྠ་ཝི་ཝ་ར་ཎཾ ཝེ་དི་ཏ་བྦཾ. ཏཾ་ས་ཧི་ཏ་སྶཱཏི ས་མུ་ད་ཡ་ས་ཙྩུ་པྤཱ་ད་ས་ཧི་ཏ་སྶ དུ་ཀྑ་ས་ཙྩུ་པྤཱ་ད་སྶ ད་སྶ་ན་ཝ་སེ་ན ཝུ་ཏྟ་ནྟི ཡོ་ཛ་ནཱ. ཏེ་སནྟི ཨ་ས་ཉྙ་ས་ཏྟཱ་ནཾ, པ་ཝ་ཏྟི་ཡཾ དུ་ཀྑ་ས་ཙྩ་སྶ ཨུ་པྤཱ་དོ ‘‘པ་ཝ་ཏྟེ’’ཏི་ཨཱ་དི་ནཱ ཝུ་ཏྟེ་སུ དྭཱི་སུ་པི ཀོ་ཊྛཱ་སེ་སུ ན ག་ཧི་ཏོ་ཏི ཨ་ཏྠོ. པ་ཊི་ས་ནྡྷི་ཡཾ པ་ན ཏེ་སཾ ཨུ་པྤཱ་ད་སྶ པ་ཋ་མ་ཀོ་ཊྛཱ་སེ་ན ག་ཧི་ཏ་ཏཱ ད་སྶི་ཏཱ ཨེ་ཝ. ཏ་ཐཱ ནི་རོ་དྷོ ཙཱཏི ཡ་ཐཱ ཨ་ས་ཉྙ་ས་ཏྟཱ་ནཾ པ་ཊི་ས་ནྡྷི་ཡཾ དུ་ཀྑ་ས་ཙྩ་སྶ ཨུ་པྤཱ་དོ པ་ཋ་མ་ཀོ་ཊྛཱ་སེ་ན ག་ཧི་ཏོ, པ་ཝ་ཏྟི་ཡཾ པ་ན སོ དྭཱི་ཧི ཀོ་ཊྛཱ་སེ་ཧི ན ག་ཧི་ཏོ, ཏ་ཐཱ ཏེ་སཾ དུ་ཀྑ་ས་ཙྩ་སྶ ནི་རོ་དྷོ་པཱི་ཏི ཨ་ཏྠོ. ཏ་ཐཱ ཧི ‘‘ས་བྦེ་སཾ ཙ་ཝ་ནྟཱ་ནཾ པ་ཝ་ཏྟེ ཏ་ཎྷཱ་ཝི་པྤ་ཡུ་ཏྟ་ཙི་ཏྟ་སྶ བྷ་ངྒ་ཀྑ་ཎེ’’ཏི་ཨཱ་དི་ནཱ (ཡ་མ. ༡.ས་ཙྩ་ཡ་མ་ཀ.༨༨) ནི་རོ་དྷ་ཝཱ་རེ པཱ་ལི༹ པ་ཝ་ཏྟཱ. ཨེ་སེ་ཝ ན་ཡོཏི ཡྭཱ་ཡཾ ‘‘ཨེ་ཏྠ ཙཱ’’ཏི་ཨཱ་དི་ནཱ ས་མུ་ད་ཡ་ས་ཙྩ་ཡ་མ་ཀེ པཱ་ལི༹་ཡཱ ཨ་ཏྠ་ན་ཡོ ཝུ་ཏྟོ, མ་གྒ་ས་ཙྩ་ཡ་མ་ཀེ་པི ཨེ་སེ་ཝ ན་ཡོ, ཨེ་ཝ་མེ་ཝ ཏ་ཏྠཱ་པི ཨ་ཏྠོ ནེ་ཏ་བྦོ་ཏི ཨ་ཏྠོ. ཏ་ཐཱ ཧི ‘‘ས་བྦེ་སཾ ཨུ་པ་པ་ཛྫ་ནྟཱ་ན’’ནྟི་ཨཱ་དི་ནཱ ཏ་ཏྠ པཱ་ལི༹ པ་ཝ་ཏྟཱ.
ཨེ་ཝ་ཉྩ ས་ཏཱིཏི ཨེ་ཝཾ ཁ་ཎ་ཝ་སེ་ན ཨོ་ཀཱ་ས་གྒ་ཧ་ཎེ ས་ཏཱི་ཏི ཡ་ཐཱ་ཝུ་ཏྟ་མ་ཏྠཾ ཨ་ན་ནུ་ཛཱ་ན་ན་ཝ་སེ་ན པ་ཙྩཱ་མ་ས་ཏི. ཨེ་ཏ་སྶ ཝི་སྶ་ཛྫ་ནེཏི ཨེ་ཏ་སྶ ཡ་མ་ཀ་པ་ད་སྶ ཝི་སྶ་ཛྫ་ནེ. ‘‘ཨ་གྒ་མ་གྒ་སྶ ཨུ་པྤཱ་ད་ཀྑ་ཎེ, ཨ་ར་ཧ་ནྟཱ་ནཾ ཙི་ཏྟ་སྶ ཨུ་པྤཱ་ད་ཀྑ་ཎེ, ཡ་སྶ ཙི་ཏྟ་སྶ ཨ་ན་ནྟ་རཱ ཨ་གྒ་མ་གྒཾ པ་ཊི་ལ་བྷི་སྶ་ནྟི, ཏ་སྶ ཙི་ཏྟ་སྶ ཨུ་པྤཱ་ད་ཀྑ་ཎེ, ཨ་ས་ཉྙ་ས་ཏྟཾ ཨུ་པ་པ་ཛྫ་ནྟཱ་ནཾ ཏེ་སཾ ཏ་ཏྠ དུ་ཀྑ་ས་ཙྩཾ ཨུ་པྤ་ཛྫ་ཏི, ནོ ཙ ཏེ་སཾ ཏ་ཏྠ ས་མུ་ད་ཡ་ས་ཙྩཾ ཨུ་པྤ་ཛྫི་སྶ་ཏཱི’’ཏི (ཡ་མ. ༡.ས་ཙྩ་ཡ་མ་ཀ.༧༡) པུ་རི་མ་ཀོ་ཊྛཱ་ས་སྶ ཨཱ་ག་ཏ་ཏྟཱ ཝི་རོ་དྷོ ན་ཏྠཱི་ཏི ‘‘པ་ཙྪི་མ་ཀོ་ཊྛཱ་སེ’’ཏི་ཨཱ་དི ཝུ་ཏྟཾ. ཏ་ཏྠ ཏ་སྨཱཏི ཡ་སྨཱ ན ཨུ་པ་པ་ཏྟི་ཙི་ཏྟུ་པྤཱ་ད་ཀྑ་ཎོ བྷཱ་ཝི་ནོ ས་མུ་ད་ཡ་པ་ཙྩུ་པྤཱ་ད་སྶ ཨཱ་དྷཱ་རོ, ཨ་ཐ ཁོ ཀཱ་མཱ་ཝ་ཙ་རཱ་དི་ཨོ་ཀཱ་སོ, ཏ་སྨཱ. པུ་གྒ་ལོ་ཀཱ་ས་ཝཱ་རོ ཧེ་སཱཏི ཡ་སྨཱ པུ་གྒ་ལོ་ཀཱ་ས་ཝཱ་རོ ཨེ་ས, ཏ་སྨཱ ‘‘ཏེ་སཾ ཏ་ཏྠཱ’’ཏི ཨེ་ཏྠ ཨོ་ཀཱ་ས་ཝ་སེ་ན ཏ་ཏྠ-ས་དྡ་སྶ ཨ་ཏྠོ ཝེ་དི་ཏ་བྦོ. ཡ་དི པུ་གྒ་ལོ་ཀཱ་ས་ཝཱ་རེ ཀཱ་མཱ་ཝ་ཙ་རཱ་དི་ཨོ་ཀཱ་ས་ཝ་སེ་ནེ་ཝ ཨ་ཏྠོ ག་ཧེ་ཏ་བྦོ, ན ཁ་ཎ་ཝ་སེ་ན, ཨ་ཐ ཀ་སྨཱ ‘‘ས་བྦེ་སཾ ཨུ་པ་པ་ཛྫ་ནྟཱ་ན’’ནྟི་ཨཱ་དི་ནཱ ཨོ་ཀཱ་སཾ ཨ་ནཱ་མ་སི་ཏྭཱ ཏ་ཏྠ ཝི་སྶ་ཛྫ་ནཾ པ་ཝ་ཏྟ་ནྟི ཙོ་ད་ནཾ ས་ནྡྷཱ་ཡཱ་ཧ ‘‘ཏ་ཏྠ…པེ… སོ ཨེ་ཝཱ’’ཏི. ཏ་ཏྠ ཏ་ཏྠཱཏི ཨོ་ཀཱ་ས་ཝཱ་རེ. པུ་གྒ་ལ་ཝི་སེ་ས་ད་སྶ་ན་ཏྠནྟི པུ་གྒ་ལ་ས་ངྑཱ་ཏ་ཝི་སེ་ས་ད་སྶ་ན་ཏྠཾ. ཡ་ཏྠ ཏེཏི ཡ་སྨིཾ ཀཱ་མཱ་ཝ་ཙ་རཱ་དི་ཨོ་ཀཱ་སེ ཏེ པུ་གྒ་ལཱ.
ཀེ་ཙཱིཏི དྷ་མྨ་སི་རི་ཏྠེ་རཾ ས་ནྡྷཱ་ཡཱ་ཧ. སོ ཧི ‘‘པ་ཝ་ཏྟེ ཙི་ཏྟ་སྶ བྷ་ངྒ་ཀྑ་ཎེ དུ་ཀྑ་ས་ཙྩཾ ནུ་པྤ་ཛྫ་ཏཱི’’ཏི ཨེ་ཏྠ ཙི་ཏྟ་ཛ་རཱུ་པ་མེ་ཝ ཨ་དྷི་པྤེ་ཏཾ ཙི་ཏྟ་པ་ཊི་བ་དྡྷ་ཝུ་ཏྟི་ཏྟཱ་ཏི ཀཱ་ར་ཎཾ ཝ་ད་ཏི. ཨ་པ་རེ ‘‘ཨ་རཱུ་པེ་ཏི ཨི་མཾ པུ་རི་མཱ་པེ་ཀྑ་མྤི ཧོ་ཏཱི་ཏི ཏེ་ན པ་ཝ་ཏྟཾ ཝི་སེ་སེ་ཏྭཱ ཨ་རཱུ་པ་བྷ་ཝ་ཝ་སེ་ན ཨ་ཡ་མ་ཏྠོ ཝུ་ཏྟོ, ཏ་སྨཱ ‘ཡ་སྶ ཝཱ པ་ན ས་མུ་ད་ཡ་ས་ཙྩཾ ནི་རུ་ཛ྄ཛྷ་ཏི, ཏ་སྶ དུ་ཀྑ་ས་ཙྩཾ ཨུ་པྤ་ཛྫ་ཏཱི་ཏི? ནོ’ཏི་ཨཱ་དཱི་སུ་པི ཨེ་ཝ་མ་ཏྠོ ཝེ་དི་ཏ་བྦོ’’ཏི ཝ་ད་ནྟི. པུ་གྒ་ལོ ན ཙི་ཏྟཾ ཨ་པེ་ཀྑི་ཏྭཱ་ཝ ག་ཧི་ཏོཏི ཨི་དཾ ཙི་ཏྟ་སྶ ཨ་ན་དྷི་ཀ་ཏ་ཏྟཱ ཝུ་ཏྟཾ. ཡ་ཏྠ པ་ན ས་མུ་ད་ཡ་ས་ཙྩ་སྶ ཨུ་པྤཱ་ད་ནི་ཙྪ་ཡོ, ཏ་ཏྠེ་ཝ ཏ་སྶ ཨ་ནུ་པྤཱ་ད་ནི་ཙྪ་ཡེ་ན་པི བྷ་ཝི་ཏ་བྦཾ ཙི་ཏྟེ་ན ཙ ཝི་ནཱ པུ་གྒ་ལ་སྶེ་ཝ ཨ་ནུ་པ་ལ་བྦྷ་ན་ཏོ་ཏི ‘‘ཡ་སྶ ས་མུ་ད་ཡ་ས་ཙྩཾ ནུ་པྤ་ཛྫ་ཏཱི’’ཏི ཨེ་ཏྠ ས་མུ་ད་ཡ་ས་ཙྩཱ་དྷཱ་རཾ ཙི་ཏྟཾ ཨ་ཏྠ་ཏོ ག་ཧི་ཏ་མེ་ཝཱ་ཏི ས་ཀྐཱ ཝི་ཉྙཱ་ཏུཾ. ཨ་པི་ཙ ཨི་ནྡྲི་ཡ་བ་དྡྷེ་པི ན ས་བྦོ རཱུ་པུ་པྤཱ་དོ ཨེ་ཀ་ནྟེ་ན ཙི་ཏྟུ་པྤཱ་དཱ་དྷཱི་ནོ་ཏི ས་ཀྐཱ ཝ་ཏྟུཾ ཙི་ཏྟུ་པྤ་ཏྟི་ཡཱ ཝི་ནཱ་པི ཏ་ཏྠ རཱུ་པུ་པྤ་ཏྟི་ད་སྶ་ན་ཏོ, ཏ་སྨཱ ཙི་ཏྟ་ཛ་རཱུ་པ་མེ་ཝ ཙི་ཏྟ་སྶ ཨུ་པྤཱ་ད་ཀྑ་ཎེ ཨུ་པྤ་ཛྫ་ཏི, ན ཨི་ཏ་རཾ, ཨི་ཏ་རཾ པ་ན ཏ་སྶ ཏཱི་སུ་པི ཁ་ཎེ་སུ ཨུ་པྤ་ཛྫ་ཏཱི་ཏི ནི་ཊྛ་མེ་ཏྠ ག་ནྟ་བྦཾ. ཝི་བྷ་ཛི་ཏ་བྦཱ ཨ་ཝི་བྷ་ཏྟཱ ནཱ་མ ན་ཏྠཱི་ཏི སི་ཡཱ་ཡཾ པ་ས་ངྒོ པ་ཋ་མ་ཝཱ་རེ, དུ་ཏི་ཡ་ཝཱ་རེ པ་ན ཝི་བྷ་ཛ་ནཱ ཨེ་ཝ སཱ་ཏི ནཱ་ཡཾ པ་ས་ངྒོ ལ་བྦྷ་ཏི, པ་ཋ་མ་ཝཱ་རེ་པི ཝཱ ནཱ་ཡཾ པ་ས་ངྒོ. ཀ་སྨཱ? ཨེ་སཱ ཧི ཡ་མ་ཀ་སྶ པ་ཀ་ཏི, ཡ་དི་དཾ ཡ་ཐཱ་ལཱ་བྷ་ཝ་སེ་ན ཡོ་ཛ་ནཱ.
དུ་ཏི་ཡེ ཙི་ཏྟེ ཝ་ཏྟ་མཱ་ནེཏི ཨེ་ཏྠ ‘‘པ་ཋ་མཾ བྷ་ཝ་ངྒཾ, དུ་ཏི་ཡཾ ཙི་ཏྟ’’ནྟི ཝ་ད་ནྟི. བྷ་ཝ་ནི་ཀ་ནྟི་ཡཱ ཨཱ་ཝ་ཛྫ་ན་མྤི ཝི་པཱ་ཀ་པྤ་ཝ་ཏྟི་ཏོ ཝི་ས་དི་ས་ཏྟཱ ‘‘དུ་ཏི་ཡ’’ནྟི ཝ་ཏྟུཾ ས་ཀྐཱ, ཏ་ཏོ པ་ཊྛཱ་ཡ པུ་བྦེ ཏ་སྶ ཏ་ཏྠ ས་མུ་ད་ཡ་ས་ཙྩཾ ནུ་པྤ་ཛྫི་ཏྠཱ་ཏི ཝ་ཏྟ་བྦཱ་ཏི ཨ་པ་རེ. བྷ་ཝ་ནི་ཀ་ནྟི་ཡཱ པ་ན ས་ཧ་ཛཱ་ཏཾ པ་ཋ་མཾ ཙི་ཏྟཾ ཨི་དྷ དུ་ཏི་ཡཾ ཙི་ཏྟ་ནྟི ཨ་དྷི་པྤེ་ཏཾ. ཏ་ཏོ པུ་བྦེ པ་ཝ་ཏྟཾ ས་བྦཾ ཨ་བྱཱ་ཀ་ཏ་བྷཱ་ཝེ་ན ས་མཱ་ན་ཛཱ་ཏི་ཀ་ཏྟཱ ཨེ་ཀ་ནྟི ཀ་ཏྭཱ ཏ་ཏོ པ་ཊྛཱ་ཡ ཧེ་ཊྛཱ ཏ་སྶ ཏ་ཏྠ ས་མུ་ད་ཡ་ས་ཙྩཾ ནུ་པྤ་ཛྫི་ཏྠེ་ཝཱ་ཏི. ཏེ་ནཱ་ཧ ‘‘ས་བྦ་ནྟི་མེ་ན པ་རི་ཙྪེ་དེ་ནཱ’’ཏི་ཨཱ་དི. ཏ་སྨིནྟི དུ་ཏི་ཡེ ཙི་ཏྟེ. ཏེ་ན ས་མཱ་ན་ག་ཏི་ཀ་ཏྟཱཏི ཏེ་ན ཡ་ཐཱ་ཝུ་ཏྟ་དུ་ཏི་ཡ་ཙི་ཏྟེ་ན ཙ ཏཾ་ས་མ་ངྒི་ནོ ཝཱ དུ་ཀྑ་ས་ཙྩཾ ཨུ་པྤ་ཛྫི་ཏྠ, ནོ ཙ ས་མུ་ད་ཡ་ས་ཙྩ་ནྟི ཝ་ཏྟ་བྦ་བྷཱ་ཝེ་ན ས་མཱ་ན་ག་ཏི་ཀ་ཏྟཱ. ཨེ་ཝ་ཉྩ ཀ་ཏྭཱཏི ཏེ་ན ས་མཱ་ན་ག་ཏི་ཀ་ཏཱ་ཡ ད་སྶི་ཏ་ཏྟཱ ཨེ་ཝ. ཡ་ཐཱ་ཝུ་ཏྟཱཏི དུ་ཏི་ཡཱ་ཀུ་ས་ལ་ཙི་ཏྟ་ཏོ པུ་རི་མ་ས་བྦ་ཙི་ཏྟ་ས་མ་ངྒི་ནོ ཨ་གྒ་ཧི་ཏཱ ཧོ་ནྟི ཨི་ཏ་ར་བྷཱ་ཝཱ་བྷཱ་ཝ་ཏོ. ཝུ་ཏྟ་མེ་ཝ་ཏྠཾ པཱ་ཋ་ནྟ་རེ་ན ས་མ་ཏྠེ་ཏུཾ ‘‘ཡ་ཐཱ’’ཏི་ཨཱ་དི ཝུ་ཏྟཾ. ཏེཏི ཙ་ཏུ་ཝོ་ཀཱ་རཱ. ཝ་ཛྫེ་ཏ་བྦཱཏི ‘‘ཨི་ཏ་རེ་ས’’ནྟི ཝི་སེ་ས་ནེ་ན ནི་ཝ་ཏྟེ་ཏ་བྦཱ. པ་ཉྩ་ཝོ་ཀཱ་རཱ ཝི་ཡ ཡ་ཐཱ་ཝུ་ཏྟཱ སུ་དྡྷཱ་ཝཱ་སཱཏི དུ་ཏི་ཡ་ཙི་ཏྟ་ཀྑ་ཎ་ས་མ་ངྒི་བྷཱ་ཝེ་ན ཝུ་ཏྟ་པྤ་ཀཱ་རཱ ཡ་ཐཱ སུ་དྡྷཱ་ཝཱ་ས་ས་ངྑཱ་ཏཱ པ་ཉྩ་ཝོ་ཀཱ་རཱ པུ་བྦེ ཝུ་ཏྟཱ ས་ནྟི, ཨེ་ཝཾ ཙ་ཏུ་ཝོ་ཀཱ་རཱ པུ་བྦེ ཝུ་ཏྟཱ ན ཧི ས་ནྟཱི་ཏི ཡོ་ཛ་ནཱ.
‘‘ཡ་སྶ ཡ་ཏྠཱ’’ཏི པུ་གྒ་ལོ་ཀཱ་སཱ ཨཱ་དྷེ་ཡྻཱ་དྷཱ་ར་བྷཱ་ཝེ་ན ཨ་པེ་ཀྑི་ཏཱ་ཏི ཨཱ་ཧ ‘‘པུ་གྒ་ལོ་ཀཱ་སཱ ཨ་ཉྙ་མ་ཉྙ་པ་རི་ཙྪི་ནྣཱ ག་ཧི་ཏཱ’’ཏི. ཀཱ་མཱ་ཝ་ཙ་རེ…པེ… ཨུ་པ་པ་ནྣཱཏི ཨེ་ཏྠ ཀཱ་མཱ་ཝ་ཙ་རེ ཨ་བྷི་ས་མེ་ཏཱ་ཝི་ནོ རཱུ་པཱ་ཝ་ཙ་རཾ ཨུ་པ་པ་ནྣཱ, རཱུ་པཱ་ཝ་ཙ་རེ ཨ་བྷི་ས་མེ་ཏཱ་ཝི་ནོ ཨ་རཱུ་པཱ་ཝ་ཙ་རཾ ཨུ་པ་པ་ནྣཱ, ཝཱ-ས་དྡེ་ན ཀཱ་མཱ་ཝ་ཙ་རེ ཨ་བྷི་ས་མེ་ཏཱ་ཝི་ནོ ཨ་རཱུ་པཱ་ཝ་ཙ་རཾ ཨུ་པ་པ་ནྣཱ་ཏི ཙ ཡོ་ཛེ་ཏ་བྦཾ. ཏ་ཏྠཱཏི ཨུ་པ་པ་ནྣོ་ཀཱ་སེ. ཨ་བྷི་ས་མ་ཡོཏི ཨུ་པ་རི་མ་གྒཱ་བྷི་ས་མ་ཡོ ཡཱ་ཝ ཨུ་པ་པ་ནྣོ ན བྷ་ཝི་སྶ་ཏི, ཏཱ་ཝ ཏེ ཏ་ཏྠ ཨུ་པ་པ་ནྣ་པུ་གྒ་ལཱ ཨེ་ཏྠ ཨེ་ཏ་སྨིཾ ‘‘ཨ་བྷི་ས་མེ་ཏཱ་ཝཱི་ན’’ནྟི་ཨཱ་དི་ནཱ ཝུ་ཏྟེ དུ་ཏི་ཡ་ཀོ་ཊྛཱ་སེ ན ག་ཡ྄ཧ་ནྟི པུ་གྒ་ལོ་ཀཱ་སཱ་ནཾ ཨ་ཉྙ་མ་ཉྙཾ པ་རི་ཙྪི་ནྣ་ཏྟཱ. ཡ་དི ཨེ་ཝཾ ཀིཾ ཏེ ཨི་མ་སྨིཾ ཡ་མ་ཀེ ཨ་ས་ངྒ་ཧི་ཏཱ་ཏི ཨཱ་ཧ ‘‘ཏེ པ་ནཱ’’ཏི་ཨཱ་དི. ཏ་ཏྠ ཡཾ ཝུ་ཏྟཾ ‘‘ས་མཱ་ན་ག་ཏི་ཀཱ་ཏི ཝི་སུཾ ན ད་སྶི་ཏཱ’’ཏི, ཏཾ པཱ་ཀ་ཊ་ཏ་རཾ ཀཱ་ཏུཾ ‘‘ཨ་ན་བྷི་ས་མེ་ཏཱ་ཝཱི་ན’’ནྟི་ཨཱ་དི ཝུ་ཏྟཾ. ཏ་སྶ་ཏྠོ – ‘‘ཨ་ན་བྷི་ས་མེ་ཏཱ་ཝཱི་ན’’ནྟི ཨི་མི་ནཱ པ་ཋ་མ་པ་དེ་ན ག་ཧི་ཏཱ ས་བྦ་ཏྠ མ་གྒུ་པྤ་ཏྟི་ར་ཧེ ས་མྤ་ཏྟི་བྷ་ཝེ ཏ་ཏྠ སུ་དྡྷཱ་ཝཱ་སེ ཡེ ཨ་ན་བྷི་ས་མེ་ཏཱ་ཝི་ནོ, ཏེ་སུ དྭི་པྤ་ཀཱ་རེ་སུ སུ་དྡྷཱ་ཝཱ་སཱ ཡ་སྨིཾ ཀཱ་ལེ ཏ་ཏྠ ཨ་ན་བྷི་ས་མེ་ཏཱ་ཝི་ནོ་ཏི ག་ཧེ་ཏ་བྦཱ, ཏ་ཏྠ ནེ་སཾ ཏ་ཐཱ ག་ཧེ་ཏ་བྦ་ཀཱ་ལ་སྶ ཝི་སེ་ས་ན་ཏྠཾ ‘‘སུ་དྡྷཱ་ཝཱ་སཱ་ནཾ དུ་ཏི་ཡེ ཙི་ཏྟེ ཝ་ཏྟ་མཱ་ནེ’’ཏི ཝུ་ཏྟ་ནྟི.
ཨེ་ཏེ་ནཱཏི ཨེ་ཏེ་ན ཝ་ཙ་ནེ་ན. ཝོ་དཱ་ན་ཙི་ཏྟཾ ནཱ་མ མ་གྒ་ཙི་ཏྟཱ་ནཾ ཨ་ན་ནྟ་ར་པ་ཙྩ་ཡ་བྷཱུ་ཏཾ ཙི་ཏྟཾ, ཨི་དྷ པ་ན ཨ་གྒ་མ་གྒ་ཙི་ཏྟ་སྶ. ཏ་ཏོཏི ཡ་ཐཱ་ཝུ་ཏྟ་ཝོ་དཱ་ན་ཙི་ཏྟ་ཏོ པུ་རི་མ་ཏ་ར་ཙི་ཏྟ་ས་མ་ངྒི་ནོ, ཨ་ནུ་ལོ་མ་ཉཱ་ཎ་ས་མྤ་ཡུ་ཏྟ་ཙི་ཏྟ་ས་མ་ངྒི་ནོ, ཨ་ཝ་སི་ཊྛ་ཝུ་ཊྛཱ་ན་གཱ་མི་ནི་ཝི་པ་སྶ་ནཱ་ཙི་ཏྟཱ་དི་ས་མ་ངྒི་ནོ་པི. ཏེ་ནཱ་ཧ ‘‘ཡཱ་ཝ ས་བྦ་ནྟི་མ་ཏ་ཎྷཱ་ས་མྤ་ཡུ་ཏྟ་ཙི་ཏྟ་ས་མ་ངྒཱི, ཏཱ་ཝ ད་སྶི་ཏཱ’’ཏི.
པ་ཊི་ས་ནྡྷི་ཙུ་ཏི་ཙི་ཏྟཱ་ནཾ བྷ་ངྒུ་པྤཱ་ད་ཀྑ་ཎཱ པ་ཝ་ཏྟེ ཙི་ཏྟ་སྶ བྷ་ངྒུ་པྤཱ་ད་ཀྑ་ཎེ་ཧི དུ་ཀྑ་ས་ཙྩཱ་དཱི་ནཾ ནུ་པྤཱ་དཱ་དཱི་སུ ས་མཱ་ན་ག་ཏི་ཀཱ་ཏི ཀ་ཏྭཱ ཝུ་ཏྟཾ ‘‘པ་ཝ་ཏྟེ ཙི་ཏྟ་སྶཱ’’ཏི་ཨཱ་དི. ཏ་ཏྠ ཙུ་ཏི་ཙི་ཏྟ་སྶ་པི ཨུ་པྤཱ་ད་ཀྑ་ཎ་སྶ ག་ཧ་ཎཾ ད་ཊྛ་བྦ་ནྟི ཡོ་ཛ་ནཱ. དྭཱི་སུ་པི ཀོ་ཊྛཱ་སེ་སཱུཏི ས་མུ་ད་ཡ་ས་ཙྩ་སྶ བྷཱ་ཝི་ནོ ནི་རོ་དྷ་སྶ ཨ་པྤ་ཊི་ཀྑེ་པ་པ་ཊི་ཀྑེ་པ་ཝ་སེ་ན པ་ཝ་ཏྟེ་སུ པུ་རི་མ་པ་ཙྪི་མ་ཀོ་ཊྛཱ་སེ་སུ. ན ཝི་སེ་སི་ཏནྟི ཡ་ཐཱ་ཝུ་ཏྟེ ཨ་པྤ་ཊི་ཀྑེ་པེ ཙ ས་ཏི་པི ཝི་སེ་སེ་ཏྭཱ ན ཝུ་ཏྟ་ནྟི ཨ་ཏྠོ. ཨེ་ཀ་སྶ་པི པུ་གྒ་ལ་སྶ ཏཱ་དི་ས་སྶ མ་གྒ་སྶ ཙ ཕ་ལ་སྶ ཙ བྷ་ངྒ་ཀྑ་ཎ་ས་མ་ངྒི་ནོ པུ་རི་མ་ཀོ་ཊྛཱ་ས་སྶེ་ཝ ཨ་བྷ་ཛ་ན་ཏོ ཀོ་ཊྛཱ་ས་དྭ་ཡ་ས་མྦྷ་ཝཱ་བྷཱ་ཝ་ཏོ་ཏི ཨ་ཏྠོ. ཨི་དཱ་ནི ཏ་མེ་ཝ་ཏྠཾ ཝི་ཝ་རི་ཏུཾ ‘‘ཡ་སྶ དུ་ཀྑ་ས་ཙྩ’’ནྟི་ཨཱ་དི ཝུ་ཏྟཾ. ཀེ་ས་ཉྩི པུ་གྒ་ལཱ་ནཾ. ནི་དྡྷཱ་ར་ཎེ ཙེ་ཏཾ སཱ་མི་ཝ་ཙ་ནཾ. ‘‘མ་གྒ་སྶ ཙ ཕ་ལ་སྶ ཙཱ’’ཏི ཝུ་ཏྟ་མ་གྒ་ཕ་ལཱ་ནི ད་སྶེ་ནྟོ ‘‘ཏི་ཎྞཾ ཕ་ལཱ་ནཾ དྭི་ནྣ་ཉྩ མ་གྒཱ་ན’’ནྟི ཨཱ་ཧ. ཏཱ་ནི པ་ན ཧེ་ཊྛི་མཱ་ནི ཏཱི་ཎི ཕ་ལཱ་ནི མ་ཛ྄ཛྷེ ཙ དྭེ མ་གྒཱ ཝེ་དི་ཏ་བྦཱ. ནི་ར་ནྟ་རཾ ཨ་ནུ་པྤཱ་དེ་ཏྭཱཏི པ་ཊི་པ་ཀྑ་དྷ་མྨེ་ཧི ཨ་ཝོ་ཀི་ཎྞཾ ཀ་ཏྭཱ ས་ཧ ཝི་པ་སྶ་ནཱ་ཡ མ་གྒཾ ཨུ་པྤཱ་དེ་ནྟེ་ན ཡཱ སཱ་ཏ་ཙྩ་ཀི་རི་ཡཱ ཀཱ་ཏ་བྦཱ, ཏཾ ཨ་ཀ་ཏྭཱ་ཏི ཨ་ཏྠོ. ཏེ་ནཱ་ཧ ‘‘ཨ་ནྟ་ར་ནྟ་རཱ…པེ… ཨུ་པྤཱ་དེ་ཏྭཱ’’ཏི. ‘‘ཨ་རཱུ་པེ མ་གྒ་སྶ ཙ ཕ་ལ་སྶ ཙ བྷ་ངྒ་ཀྑ་ཎེ’’ཏི ཨ་ཝི་སེ་ས་ཏོ ཝུ་ཏྟེ ཀ་ཐ་མ་ཡཾ ཝི་སེ་སོ ལ་བྦྷ་ཏཱི་ཏི ཨཱ་ཧ ‘‘སཱ་མ་ཉྙ་ཝ་ཙ་ནེ་ན་པཱི’’ཏི་ཨཱ་དི. ཏེ་ན ཨ་པ་ཝཱ་ད་ཝི་ས་ཡ་པ་རི་ཡཱ་ཡེ་ན ཨུ་པ་ས་གྒཱ ཨ་བྷི་ནི་ཝི་ས་ནྟཱི་ཏི ལོ་ཀ་སི་དྡྷོ་ཡཾ ཉཱ་ཡོ་ཏི ད་སྶེ་ཏི.
པ་ཝ་ཏྟི་ཝཱ་ར་ཝ་ཎྞ་ནཱ ནི་ཊྛི་ཏཱ.