༡. པ་ཎྞ་ཏྟི་ཝཱ་རོ
ནི་དྡེ་ས་ཝཱ་ར་ཝ་ཎྞ་ནཱ
༢༦. ཨེ་ཝཾ ཝུ་ཏྟནྟི ཨེ་ཝཾ དྭཱ་རཱ་ལ་མྦ་ནེ་ཧི ས་དྡྷིཾ དྭཱ་ར་པྤ་ཝ་ཏྟ་དྷ་མྨ་ཝི་བྷཱ་ག་ཝ་སེ་ན ཝུ་ཏྟཾ. པི་ཡ་ས་བྷཱ་ཝཾ པི་ཡ་ཛཱ་ཏི་ཀཾ ‘‘ཀ་ཐཾ རཱུ་པེ་ན ཁོ, ཨཱ་ཝུ་སོ’’ཏི་ཨཱ་དཱི་སུ ཝི་ཡ པི་ཡ་ས་བྷཱ་ཝ་ཊྛེ་ན རཱུ་པཾ, ན རུ་པྤ་ན་ཊྛེ་ནཱ་ཏི ཝུ་ཏྟཾ ‘‘པི་ཡ་རཱུ་པཾ…པེ… རཱུ་པཾ ན རཱུ་པ་ཀྑ་ནྡྷོ’’ཏི. རུ་པྤ་ན་ཊྛེ་ན རཱུ་པ་ཀྑ་ནྡྷ་པ་རི་ཡཱ་པ་ནྣ་མྤི ཙ་ཀྑཱ་དི པི་ཡ་ས་བྷཱ་ཝ་མ་ཏྟ་ཝ་ཙ་ནི་ཙྪཱ་ཝ་སེ་ན པི་ཡ་རཱུ་པ་མེ་ཝ ཨ་ནུ་པྤ་ཝི་ས་ཏི, ན རཱུ་པ་ཀྑ་ནྡྷ་ནྟི ཨཱ་ཧ ‘‘པི་ཡ་ས་བྷཱ་ཝ…པེ… ན རཱུ་པ་ཀྑ་ནྡྷོ་ཏི ཝུ་ཏྟ’’ནྟི. ‘‘ཡོ པ་ན ཡ་ཏྠ ཝི་སེ་སོ’’ཏི ཝུ་ཏྟོ ཝི་སེ་ས་ས་དྡོ ནཱ་ནུ་ཝ་ཏྟ་ཏཱི་ཏི ཨ་དྷི་པྤཱ་ཡེ་ནཱ་ཧ ‘‘ཝ་ཙ་ན་སེ་སོ’’ཏི. ན ཧི ཨ་དྷི་ཀཱ་ར་ཏོ ལ་བྦྷ་མཱ་ན་སྶ ཨ་ཛ྄ཛྷཱ་ཧ་ར་ཎ་ཀི་ཙྩཾ ཨ་ཏྠི. དི་ཊྛི་ས་ཉྙཱ་ཏི ཝཱ པ་དུ་དྡྷཱ་རོ་ཡཾ ཝེ་དི་ཏ་བྦོ. ཝི་སེ་ས་ཏཱ པ་ན་སྶཱ ‘‘ཝི་སེ་སཾ ཝ་ཎྞ་ཡི་སྶཱ་མཱ’’ཏི པ་ཊི་ཉྙཱ་ཡ ཨེ་ཝ པཱ་ཀ་ཊཱ. ‘‘ཨ་ཝ་སེ་སཱ ས་ངྑཱ་རཱ’’ཏི ཨེ་ཏྠཱ་པི ཨེ་སེ་ཝ ན་ཡོ. སཾ་ཡོ་ཛ་ན་ཝ་སེ་ན ཛཱ་ནཱ་ཏི ཨ་བྷི་ནི་ཝི་ས་ཏཱི་ཏི ས་ཉྙཱ དི་ཊྛཱི་ཏི ཨཱ་ཧ ‘‘དི་ཊྛི ཨེ་ཝ ས་ཉྙཱ’’ཏི. དི་ཊྛི ཙཱཏི ཙ-ས་དྡེ་ན ཨ་ཝ་སི་ཊྛཾ པ་པ་ཉྩཾ ས་ངྒ་ཎྷཱ་ཏི. ཏ་ཐཱ ཧི ‘‘པ་པ་ཉྩ་ས་ཉྙཱ་ས་ངྑཱ’’ཏི ཨེ་ཏྠ པ་པ་ཉྩ་སཱུ་ད་ནི་ཡཾ (མ. ནི. ཨ་ཊྛ. ༡.༢༠༡) ཝུ་ཏྟཾ ‘‘ས་ཉྙཱ་ནཱ་མེ་ན ཝཱ པ་པ་ཉྩཱ ཨེ་ཝ ཝུ་ཏྟཱ’’ཏི.
༢༨. ‘‘ཁ་ནྡྷཱ ཝེ་ད་ནཱ་ཀྑ་ནྡྷོ’’ཏི ཨེ་ཏ་སྨིཾ ཨ་ནུ་ལོ་མེ ཡ་ཐཱ ས་རཱུ་པ་ད་སྶ་ནེ་ན ཝི་སྶ་ཛྫ་ནཾ ལ་བྦྷ་ཏི, ན ཨེ་ཝཾ ‘‘ན ཁ་ནྡྷཱ ན ཝེ་ད་ནཱ་ཀྑ་ནྡྷོ’’ཏི པ་ཊི་ལོ་མེ, ཨི་དྷ པ་ན པ་ཊི་ཝ་ཙ་ནེ་ན ཝི་སྶ་ཛྫ་ན་ནྟི ཏ་ད་ཏྠཾ ཝི་ཝ་ར་ནྟོ ‘‘ཁ་ནྡྷ་ས་དྡ་པྤ་ཝ་ཏྟི་ཡཱ ཙ ཨ་བྷཱ་ཝེ ཝེ་ད་ནཱ་ཀྑ་ནྡྷ་ས་དྡ་པྤ་ཝ་ཏྟི་ཡཱ ཙ ཨ་བྷཱ་ཝོ’’ཏི ཨཱ་ཧ. ཏེ་ན ས་ཏྟཱ་པ་ཊི་སེ་དྷེ ཨ་ཡཾ ན-ཀཱ་རོ་ཏི ད་སྶེ་ཏི. ས་དྡ་གྒ་ཧ་ཎ་ཉྩེ་ཏྠ ས་དྡ་ནི་བ་ནྡྷ་ན་ཏྟཱ པ་ཉྙ་ཏྟི་ཡཱ ས་དྡ་ས་བྷཱ་ག་ཏཾ ཝཱ ས་ནྡྷཱ་ཡ ཀ་ཏཾ. པ་ཎྞ་ཏྟི་སོ་དྷ་ན་ཉྷེ་ཏཾ. ཏེ་ནཱ་ཧ ‘‘པ་ཎྞ་ཏྟི་སོ་དྷ་ན་མ་ཏྟ་མེ་ཝ ཀ་རོ་ཏཱི’’ཏི. ཏེ་ན ནི་དྡྷཱ་རེ་ཏ་བྦ་སྶ དྷ་མྨ་ནྟ་ར་སྶ ཨ་བྷཱ་ཝཾ ད་སྶེ་ཏི. ཡ་ཏོ ཝུ་ཏྟཾ ‘‘ན ཨ་ཉྙ་དྷ་མྨ་ས་བྦྷཱ་ཝོ ཨེ་ཝེ་ཏྠ པ་མཱ་ཎ’’ནྟི. ཨེ་ཝ་ཉྩ ཀ་ཏྭཱཏི་ཨཱ་དི་ནཱ ཡ་ཐཱ་ཝུ་ཏྟ་མ་ཏྠཾ པཱ་ཋ་ནྟ་རེ་ན ས་མ་ཏྠེ་ཏི. ཀཱ་མཾ ཀ་ཏྠ་ཙི ས་ཏི་པི ཁ་ནྡྷེ ན་ཏྠི ཝེ་ད་ནཱ་ཀྑ་ནྡྷོ, ཨ་ཁ་ནྡྷ་ཏྟ་ས་བྷཱ་ཝཱ པ་ན ན་ཏྠི ཝེ་ད་ནཱ་ཏི ‘‘ན ཁ་ནྡྷཱ ན ཝེ་ད་ནཱ་ཀྑ་ནྡྷོ་ཏི? ཨཱ་མ་ནྟཱ’’ཏི ཝུ་ཏྟ་ནྟི ཨེ་ཝཾ ཝཱ ཨེ་ཏཾ ད་ཊྛ་བྦཾ. ཏེ་ནཱ་ཧ ཨ་ཊྛ་ཀ་ཐཱ་ཡཾ ‘‘པ་ཉྙ་ཏྟི་ནི་བྦཱ་ན་ས་ངྑཱ་ཏཱ’’ཏི་ཨཱ་དི.
༣༩. ‘‘རཱུ་པ་ཏོ ཨ་ཉྙེ’’ཏི ཨེ་ཏྠ བྷཱུ་ཏུ་པཱ་དཱ་ཡ དྷ་མྨོ ཝི་ཡ པི་ཡ་ས་བྷཱ་ཝོ་པི རཱུ་པ་ས་དྡཱ་བྷི་དྷེ་ཡྻ་ཏཱ་སཱ་མ་ཉྙེ་ན ག་ཧི་ཏོ་ཏི ཨཱ་ཧ ‘‘ལོ་ཀུ་ཏྟ་རཱ ཝེ་ད་ནཱ་ད་ཡོ ད་ཊྛ་བྦཱ’’ཏི. ཨ་པྤ་ཝ་ཏྟི་མ་ཏྟ་མེ་ཝཱཏི ཁ་ནྡྷ་ས་དྡ་པྤ་ཝ་ཏྟི་ཡཱ ཨ་བྷཱ་ཝེ རཱུ་པ་ས་དྡ་པྤ་ཝ་ཏྟི་ཡཱ ཙ ཨ་བྷཱ་ཝོ་ཏི པ་ཎྞ་ཏྟི་སོ་དྷ་ན་མ་ཏྟ་ཏཾ་ཡེ་ཝ ས་ནྡྷཱ་ཡ ཝ་ད་ཏི, ཏ་ཐཱ ཙཱ་ཧ ‘‘ཨེ་ཝ་ཉྩ ཀ་ཏྭཱ’’ཏི་ཨཱ་དི. ཏེ་ནེ་ཏཾ ད་སྶེ་ཏི – ཡ་ཐཱ ཙ་ཀྑུ་ཏོ ཨ་ཉྙ་སྶ ས་བྦ་སྶ་པི ས་བྷཱ་ཝ་དྷ་མྨ་སྶ ཨཱ་ཡ་ཏ་ན་གྒ་ཧ་ཎེ་ན ག་ཧི་ཏ་ཏྟཱ ཏ་དུ་བྷ་ཡ་ཝི་ནི་མུ་ཏྟཾ ཀི་ཉྩི ན་ཏྠཱི་ཏི ཀེ་ཝ་ལཾ པ་ཉྙ་ཏྟི་སོ་དྷ་ན་ཏྠཾ ཏ་མེ་ཝ ཨ་བྷཱ་ཝཾ ད་སྶེ་ཏུཾ ‘‘ཙ་ཀྑུ་ཉྩ ཨཱ་ཡ་ཏ་ནེ ཙ ཋ་པེ་ཏྭཱ ཨ་ཝ་སེ་སཱ ན ཙེ་ཝ ཙ་ཀྑུ ན ཙ ཨཱ་ཡ་ཏ་ན’’ནྟི ཝུ་ཏྟཾ, ཨེ་ཝ་མི་དྷཱ་པི ཏ་ད་ཏྠ་མེ་ཝ ཨུ་བྷ་ཡ་ཝི་ནི་མུ་ཏྟ་སྶ ཨ་བྷཱ་ཝཾ ད་སྶེ་ཏུཾ ‘‘རཱུ་པ་ཉྩ ཁ་ནྡྷེ ཙ ཋ་པེ་ཏྭཱ ཨ་ཝ་སེ་སཱ ན ཙེ་ཝ རཱུ་པཾ ན ཙ ཁ་ནྡྷཱ’’ཏི ཝུ་ཏྟ་ནྟི. ཝི་ས་མོ་པ་ཉྙཱ་སོ. ‘‘ཙ་ཀྑུ་ཉྩ ཨཱ་ཡ་ཏ་ནེ ཙ ཋ་པེ་ཏྭཱ’’ཏི ཨེ་ཏྠ ཧི ཨ་ཝ་སེ་ས་གྒ་ཧ་ཎེ་ན ག་ཡ྄ཧ་མཱ་ནཾ ཀི་ཉྩི ན་ཏྠཱི་ཏི ས་ཀྐཱ ཝ་ཏྟུཾ ཨཱ་ཡ་ཏ་ན་ཝི་ནི་མུ་ཏྟ་སྶ ས་བྷཱ་ཝ་དྷ་མྨ་སྶ ཨ་བྷཱ་ཝཱ. ཏེ་ནཱ་ཧ ‘‘ཡ་དི སི་ཡཱ’’ཏི. ‘‘རཱུ་པ་ཉྩ ཁ་ནྡྷེ ཙ ཋ་པེ་ཏྭཱ’’ཏི ཨེ་ཏྠ པ་ན ན ཏ་ཐཱ ས་ཀྐཱ ཝ་ཏྟུཾ ཁ་ནྡྷ་ཝི་ནི་མུ་ཏྟ་སྶ ས་བྷཱ་ཝ་དྷ་མྨ་སྶ ཨ་ཏྠི་བྷཱ་ཝ་ཏོ. ཡ་དི པ་ན ཏཱ་དི་སཾ ཁ་ནྡྷ་ག་ཏཾ དྷ་མྨ་ཛཱ་ཏཾ ན་ཏྠཱི་ཏི ཨེ་ཝ་མི་དཾ ཝུ་ཏྟཾ སི་ཡཱ, ཨེ་ཝཾ ས་ཏི ཡུ་ཏྟ་མེ་ཏཾ སི་ཡཱ. ཏ་ཐཱ ཧི ‘‘ཨ་ཊྛ་ཀ་ཐཱ་ཡཾ པ་ནཱ’’ཏི་ཨཱ་དི་ནཱ པ་ཉྙ་ཏྟི་གྒ་ཧ་ཎ་མེ་ཝ ཨུ་དྡྷ་རཱི་ཡ་ཏི. ཏ་ཎྷཱ་ཝ་ཏྠུ ཙ ན སི་ཡཱ ཨ་ཝ་སེ་ས་གྒ་ཧ་ཎེ་ན ག་ཡ྄ཧ་མཱ་ན་ནྟི ཨཱ་ནེ་ཏྭཱ ས་མྦ་ནྡྷོ. ཁ་ནྡྷོ ཙ སི་ཡཱ་ཏི ཡོ་ཛ་ནཱ.
ནི་དྡེ་ས་ཝཱ་ར་ཝ་ཎྞ་ནཱ ནི་ཊྛི་ཏཱ.
༢. པ་ཝ་ཏྟི་ཝཱ་ར་ཝ་ཎྞ་ནཱ
༥༠-༢༠༥. མི་སྶ་ཀ་ཀཱ་ལ་བྷེ་དེ་སུ ཡ་མ་ཀེ་སུ པ་དཱ་ནཾ བྷི་ནྣ་ཀཱ་ལ་ཏྟཱ སི་ཡཱ ཨ་ཏྠ་ཝི་སེ་སོ་ཏི ཨཱ་ཧ ‘‘ཨ་མི་སྶ་ཀ་ཀཱ་ལ་བྷེ་དེ་སུ ཝཱ་རེ་སུ ཨ་ཏྠ་ཝི་སེ་སཱ་བྷཱ་ཝ་ཏོ’’ཏི. ཨི་དཱ་ནི ཏ་མེ་ཝ་ཏྠཾ ‘‘པུ་རི་མ་སྶ ཧཱི’’ཏི་ཨཱ་དི་ནཱ ཝི་ཝ་ར་ཏི. ཏེ་ནཱཏི ཨ་ཏྠ་ཝི་སེ་སཱ་བྷཱ་ཝེ་ན. ཨེ་ཏྠཱཏི ཨེ་ཏ་སྨིཾ པ་ཝ་ཏྟི་ཝཱ་ར་པཱ་ཋེ, ཨེ་ཏི་སྶཾ ཝཱ པ་ཝ་ཏྟི་ཝཱ་ར་ཝ་ཎྞ་ནཱ་ཡཾ. ཚ ཨེ་ཝ ཝུ་ཏྟཱ, ན ན་ཝཱ་ཏི ཨ་དྷི་པྤཱ་ཡོ. ཏེ་ནཱ་ཧ ‘‘ཨ་ཏཱི་ཏེ་ནཱ’’ཏི་ཨཱ་དི. ཨེ་ཏེ པ་ན ཏ་ཡོཏི ཨ་ཏྟ་ནཱ ཝི་སུཾ ཨ་ན་ནྟ་རཾ ད་སྶི་ཏེ ས་ནྡྷཱ་ཡཱ་ཧ. ཡ་ཐཱ་ད་སྶི་ཏཱཏི ཨ་ཊྛ་ཀ་ཐཱ་ཡཾ ནི་དྡྷཱ་རེ་ཏྭཱ ད་སྶི་ཏ་བྦཱ་ཀཱ་རཱ པ་ཙྩུ་པྤ་ནྣེ་ནཱ་ཏཱི་ཏཱ་ད་ཡོ ཡེ པཱ་ལི༹་ཡཾ ཨུ་ཛུ་ཀ་མེ་ཝ ཨཱ་ག་ཏཱ. ‘‘ན ཝི་སུཾ ཝི་ཛྫ་ནྟཱི’’ཏི ཝུ་ཏྟ་མེ་ཝ་ཏྠཾ ‘‘ཏ་ཏྠ ཏ་ཏྠ ཧཱི’’ཏི་ཨཱ་དི་ནཱ པཱ་ཀ་ཊ་ཏ་རཾ ཀ་རོ་ཏི. ཏ་ཏྠ པ་ཊི་ལོ་མ་པུ་ཙྪཱ་ཧཱིཏི ‘‘ཡ་སྶ ཝཱ པ་ན ཝེ་ད་ནཱ་ཀྑ་ནྡྷོ ཨུ་པྤ་ཛྫི་ཏྠ, ཏ་སྶ རཱུ་པ་ཀྑ་ནྡྷོ ཨུ་པྤ་ཛྫ་ཏཱི’’ཏི ཨེ་ཝ་མཱ་དི་ཀཱ་ཧི པ་ཋ་མ་པ་དེ ཝུ་ཏྟ་སྶ པ་ཊི་ལོ་མ་ཝ་སེ་ན པ་ཝ་ཏྟཱ་ཧི. ཏེ་ནེ་ཝཱཏི ན་ཡ་ཏོ ཡོ་ཛེ་ཏུཾ ས་ཀྐུ་ཎེ་ཡྻ་ཏྟཱ ཨེ་ཝ. མི་སྶ་ཀ་ཀཱ་ལ་བྷེ་དེ་སུ ཙཱཏི ན ཀེ་ཝ་ལཾ ཨ་མི་སྶ་ཀ་ཀཱ་ལ་བྷེ་དེ་སུ་ཡེ་ཝ, ཨ་ཐ ཁོ མི་སྶ་ཀ་ཀཱ་ལ་བྷེ་དེ་སུ ཙཱ་ཏི ཨ་ཏྠོ. ན ཡོ་ཛ་ནཱ་སུ་ཀ་ར་ཏཱ་ཡ ཨེ་ཝ པུ་རི་མེ ཨ་ཡོ་ཛ་ནཱ, ཨ་ཐ ཁོ སུ་ཁ་གྒ་ཧ་ཎ་ཏྠ་མྤཱི་ཏི ད་སྶེ་ནྟོ ཨཱ་ཧ ‘‘ཨ་མི་སྶ་ཀ…པེ… ཝུ་ཏྟཱ་ནཱི’’ཏི.
ཡེ་ན ཀཱ་ར་ཎེ་ནཱཏི ཡེ་ན ཨེ་ཀ་པ་ད་དྭ་ཡ་ས་ངྒ་ཧི་ཏཱ་ནཾ ཁ་ནྡྷཱ་ནཾ ཨུ་པྤཱ་ད་སྶ ནི་རོ་དྷ་སྶ ལཱ་བྷ་ས་ངྑཱ་ཏེ་ན ཀཱ་ར་ཎེ་ན. ཡ་ཐཱ་ཀྐ་མཾ པུ་རེ་པ་ཉྷོ པ་ཙྪཱ་པ་ཉྷོ་ཏི ཙ ནཱ་མཾ ཝུ་ཏྟཾ. ཙ-ས་དྡེ་ན པུ་རེ་པ་ཙྪཱ་པ་ཉྷོ་ཏི ཙ ནཱ་མཾ ཝུ་ཏྟ་ནྟི ནི་དྡྷཱ་རེ་ཏྭཱ ཡོ་ཛེ་ཏ་བྦཾ. ཏ་ཏྠ པ་ན ‘‘ཨེ་ཀ་པ་ད་དྭ་ཡ་ས་ངྒ་ཧི་ཏཱ་ན’’ནྟི ཨི་དཾ ཨེ་ཀ་ཛ྄ཛྷཾ ཀ་ཏྭཱ ག་ཧེ་ཏ་བྦཾ. ཏ་མེ་ཝ་ཏྠ་མྤི ཝི་ཝ་ར་ཏི ‘‘ཡ་སྶ ཧཱི’’ཏི་ཨཱ་དི་ནཱ. ཏ་ཏྠ ཡ་སྶཱཏི ཡ་སྶ པ་ཉྷ་སྶ. ‘‘པ་ཉྷོ’’ཏི ཙེ་ཏྠ པུ་ཙྪ་ན་ཝ་སེ་ན པ་ཝ་ཏྟཾ ཝ་ཙ་ནཾ ཝེ་དི་ཏ་བྦཾ. ཏེ་ནེ་ཝཱ་ཧ ‘‘པ་རི་པཱུ་རེ་ཏྭཱ ཝི་སྶ་ཛྫེ་ཏ་བྦ་ཏྠ་ས་ངྒ་ཎྷ་ན་ཏོ’’ཏི. ཏཾ ས་རཱུ་པ་ད་སྶ་ནེ་ན ཝི་སྶ་ཛྫ་ནཾ ཏཾ་ཝི་སྶ་ཛྫ་ནཾ, ཏཾ ཝཱ ཡ་ཐཱ་ཝུ་ཏྟཾ ཝི་སྶ་ཛྫ་ནཾ ཨེ་ཏ་སྶཱ་ཏི ཏཾ་ཝི་སྶ་ཛྫ་ནོ, ཏ་སྶ ཏཾ་ཝི་སྶ་ཛྫ་ན་སྶ. པུ་རི་མ་ཀོ་ཊྛཱ་སེ་ནཱཏི པུ་རི་མེ་ན ཨུ་དྡེ་ས་པ་དེ་ན. ཏེ་ན ཧི ཝི་སྶ་ཛྫ་ན་པ་ད་སྶ ས་མཱ་ན་ཏྠ་ཏཱ ཨི་དྷ ས་དི་ས་ཏྠ་ཏཱ. ཨེ་ཀེ་ན པ་དེ་ནཱཏི ཨེ་ཀེ་ན པ་དྷཱ་ནཱ་པྤ་དྷཱ་ནེ་ན ཡ་མ་ཀ་པ་དེ་ན, ན པ་ཋ་མ་པ་དེ་ནེ་ཝཱ་ཏི ཨ་ཏྠོ. ཨུ་པྤཱ་ད་ནི་རོ་དྷ་ལཱ་བྷ་སཱ་མ་ཉྙ་མ་ཏྟེ་ནཱཏི ཨུ་པྤཱ་ད་སྶ ཝཱ ནི་རོ་དྷ་སྶ ཝཱ ལ་བྦྷ་མཱ་ན་ཏཱ་ཡ ས་མཱ་ན་ཏཱ་མ་ཏྟེ་ན. ས་ནྣི་ཊྛཱ་ན་པ་ད…པེ… ཡུ་ཏྟནྟི ཨི་དཾ ཨ་ཊྛ་ཀ་ཐཱ་ཡཾ ‘‘ཡ་ཏྠ རཱུ་པ་ཀྑ་ནྡྷོ ནུ་པྤ་ཛྫ་ཏཱི’’ཏི་ཨཱ་དི་ནཱ པུ་རེ་པ་ཉྷ་སྶ ད་སྶི་ཏ་ཏྟཱ ཝུ་ཏྟཾ. ཡ་དི་པི ཏ་ཏྠ ‘‘ཨུ་པྤ་ཛྫ་ཏཱི’’ཏི ཝི་སྶ་ཛྫི་ཏ་ཏྟཱ ཝེ་ད་ནཱ་ཀྑ་ནྡྷ་སྶ ཨུ་པྤཱ་དོ ལ་བྦྷ་ཏཱི་ཏི ཝུ་ཏྟཾ, ཡོ པ་ན ས་ནྣི་ཊྛཱ་ན་པ་ད་ས་ངྒ་ཧི་ཏོ རཱུ་པ་ཀྑ་ནྡྷ་སྶ ཨ་ནུ་པྤཱ་དོ པཱ་ལི༹་ཡཾ ཨ་ནུ་ཉྙཱ་ཏ་རཱུ་པེ་ན ཋི་ཏོ, ཏ་སྶ ཝ་སེ་ན པུ་རེ་པ་ཉྷོ ཡུ་ཏྟོ་ཏི ཨ་དྷི་པྤཱ་ཡོ. ཨེ་ཝ་ཉྷི པུ་རི་མ་ཀོ་ཊྛཱ་སེ་ན ས་དི་ས་ཏྠ་ཏཱ ཧོ་ཏི.
‘‘ཡ་སྶ རཱུ་པ་ཀྑ་ནྡྷོ ནུ་པྤ་ཛྫི་ཏྠ, ཏ་སྶ ཝེ་ད་ནཱ་ཀྑ་ནྡྷོ ནུ་པྤ་ཛྫི་ཏྠཱ’’ཏི ཨེ་ཏྠ རཱུ་པ་ཀྑ་ནྡྷ་སྶ ཨ་ནུ་པྤ་ནྣ་པུ་བྦ་ཏཱ་པ་ཊི་ཀྑེ་པ་མུ་ཁེ་ན ཨི་ཏ་ར་སྶ པ་ཊི་ཀྑི་པཱི་ཡ་ཏཱི་ཏི རཱུ་པ་ཀྑ་ནྡྷ་སྶེ་ཝ ཡ་ཐཱ་ཝུ་ཏྟ་པ་ཊི་ཀྑེ་པོ པ་དྷཱ་ན་བྷཱ་ཝེ་ན ཝུ་ཏྟོ. ཨེ་སེ་ཝ ན་ཡོ ཨ་ཉྙེ་སུ་པི ཨེ་དི་སེ་སུ ཋཱ་ནེ་སཱུ་ཏི ཨཱ་ཧ ‘‘ས་ནྣི་ཊྛཱ་ན་ཏྠ་སྶེ་ཝ པ་ཊི་ཀྑི་པ་ནཾ པ་ཊི་ཀྑེ་པོ’’ཏི. ‘‘ཡ་སྶ རཱུ་པ་ཀྑ་ནྡྷོ ཨུ་པྤ་ཛྫ་ཏི, ཏ་སྶ ཝེ་ད་ནཱ་ཀྑ་ནྡྷོ ནི་རུ་ཛ྄ཛྷ་ཏཱི’’ཏི ཨེ་ཏྠ པ་ན རཱུ་པ་ཀྑ་ནྡྷ་སྶ ཨུ་པྤཱ་ད་ལ་ཀྑ་ཎཾ ཀ་ཏྭཱ ཝེ་ད་ནཱ་ཀྑ་ནྡྷ་སྶ ནི་རོ་དྷོ པུ་ཙྪཱི་ཡ་ཏཱི་ཏི སོ ཨེ་ཝ ‘‘ནོ’’ཏི པ་ཊི་སེ་དྷཱི་ཡ་ཏི. ཨེ་ས ན་ཡོ ཨ་ཉྙེ་སུ་པི ཨེ་དི་སེ་སུ ཋཱ་ནེ་སཱུ་ཏི ཝུ་ཏྟཾ ‘‘སཾ་ས་ཡ་ཏྠ་ནི་ཝཱ་ར་ཎཾ པ་ཊི་སེ་དྷོ’’ཏི. ‘‘ན-ཀཱ་ར་ཝི་ར་ཧི་ཏ’’ནྟི ཨེ་ཏེ་ན པ་ཊི་སེ་དྷ་སྶ པ་ཊི་སེ་དྷི་ཏ་མཱ་ཧ. ཡ་དི ཨེ་ཝཾ པཱ་ལི༹་ག་ཏི་པ་ཊི་སེ་དྷ་ཝི་སྶ་ཛྫ་ནཱ་ནཾ ཀོ ཝི་སེ་སོ་ཏི ཨཱ་ཧ ‘‘ཏ་ཏྠ ཨུ་པྤ་ཏྟཱི’’ཏི་ཨཱ་དི.
ཏ་དེ་ཀ་དེ་ས་པ་ཀྑེ་པ་ཝ་སེ་ནཱཏི ཏེ་སཾ ཙ་ཏུ་ནྣཾ པ་ཉྷཱ་ནཾ པ་ཉྩ་ནྣ་ཉྩ ཝི་སྶ་ཛྫ་ནཱ་ནཾ ཨེ་ཀ་དེ་ས་སྶ པ་ཀྑི་པ་ན་ཝ་སེ་ན. ཏེ་ནཱ་ཧ ཨ་ཊྛ་ཀ་ཐཱ་ཡཾ ‘‘པ་ཋ་མེ ཋཱ་ནེ པ་རི་པུ་ཎྞ་པ་ཉྷ་སྶ པུ་རི་མ་ཀོ་ཊྛཱ་སེ ས་རཱུ་པ་ད་སྶ་ནེ་ནཱ’’ཏི་ཨཱ་དི. ཡོ པ་ནེ་ཏྠ པ་ཉྷེ་སུ ཝི་སྶ་ཛྫ་ནེ་སུ ཙ ས་ཏྟ་ཝཱི་ས་ཏི་ཡཱ ཋཱ་ནེ་སུ པ་ཀྑེ་པཾ ལ་བྷ་ཏི, ཏཾ ད་སྶེ་ཏུཾ ‘‘པ་རི་པུ་ཎྞ་པ་ཉྷོ ཨེ་ཝཱ’’ཏི་ཨཱ་དི ཝུ་ཏྟཾ. པཱ་ལི༹་ཝ་ཝ་ཏྠཱ་ན་ད་སྶ་ནཱ་དི་ཏོཏི ཨེ་ཏྠ ཨཱ་དི-ས་དྡེ་ན པུ་ཙྪཱ་ཝི་བྷ་ངྒོ ཝི་སྶ་ཛྫ་ནཱ་ཋཱ་ནཱ་ནི ཨེ་ཀ་སྨིཾ པ་ཉྷེ ཡོ་ཛ་ནཱ་ན་ཡོ་ཏི ཨི་མེ་སཾ ས་ངྒ་ཧོ ད་ཊྛ་བྦོ.
སུ་དྡྷཱ་ཝཱ་སཱ་ནནྟི་ཨཱ་དི པཱ་ལི༹་ཡཱ པ་དཾ ཨུ་དྡྷ་རི་ཏྭཱ ཨ་ཏྠ་ད་སྶ་ན་ཏྠཾ ཨཱ་ར་དྡྷཾ. ‘‘ཡ་སྶ ཡ་ཏྠ རཱུ་པ་ཀྑ་ནྡྷོ ནུ་པྤ་ཛྫི་ཏྠ, ཏ་སྶ ཏ་ཏྠ ཝེ་ད་ནཱ་ཀྑ་ནྡྷོ ནུ་པྤ་ཛྫི་ཏྠཱ’’ཏི ཨི་མ་སྶ ཝི་སྶ་ཛྫ་ནཾ ཧོ་ཏི ‘‘སུ་དྡྷཱ་ཝཱ་སཱ་ནཾ ཏེ་སཾ ཏ་ཏྠཱ’’ཏི. ཏ་ཏྠ ཨེ་ཀ་བྷཱུ་མི་ཡཾ དུ་ཏི་ཡཱ ཨུ་པ་པ་ཏྟི ན་ཏྠཱིཏི ཨེ་ཀི་སྶཱ བྷཱུ་མི་ཡཱ ཨེ་ཀ་སྶ ཨ་རི་ཡ་པུ་གྒ་ལ་སྶ དུ་ཏི་ཡ་ཝཱ་རཾ པ་ཊི་ས་ནྡྷི་གྒ་ཧ་ཎཾ ན་ཏྠཱི་ཏི ཨ་ཏྠོ. ཏ་ཏི་ཡ་ཝཱ་རཱ་དཱི་སུ ཝ་ཏྟ་བྦ་མེ་ཝ ན་ཏྠི. སྭཱ་ཡ་མ་ཏྠོ ཡ་ཐཱ ཉཱ་པི་ཏོ ཧོ་ཏི, ཏཾ ད་སྶེ་ཏུཾ ‘‘པ་ཊི་ས་ནྡྷི་ཏོ པ་བྷུ་ཏི ཧི…པེ… པ་ཝ་ཏྟཱ’’ཏི ཝུ་ཏྟཾ. ཏེ་ན ཨ་དྡྷཱ་པ་ཙྩུ་པྤ་ནྣ་ཝ་སེ་ནཱ་ཡཾ དེ་ས་ནཱ པ་ཝ་ཏྟཱ་ཏི ད་སྶེ་ཏི. ཨཱ་དཱ་ན་ནི་ཀྑེ་པ་པ་རི་ཙྪི་ནྣཾ ཀ་མྨ་ཛ་ས་ནྟཱ་ནཾ ཨེ་ཀ་ཏྟེ་ན ག་ཧེ་ཏྭཱ ཏ་སྶ ཝ་སེ་ན ཨུ་པྤཱ་ད་ནི་རོ་དྷེ་སུ ཝུ་ཙྩ་མཱ་ནེ་སུ ཨ་ཀ་མྨ་ཛེ་སུ ཀུ་ས་ལཱ་དཱི་སུ ཀ་ཐ་ནྟི ཙོ་ད་ནཱ་ཡཾ ཏེ་པི ཨི་དྷ ཏཾ་ནི་སྶི་ཏཱ ཨེ་ཝ ཀ་ཏཱ་ཏི ད་སྶེ་ནྟོ ཨཱ་ཧ ‘‘ཏ་སྨི་ཉྷི…པེ… ད་སྶི་ཏཱ’’ཏི. ཏེ་ནེ་ཝཱཏི ཀ་མྨ་ཛ་ས་ནྟཱ་ནེ་ནེ་ཝ. ཏ་སྨཱཏི ཨེ་ཀ་ཀ་མྨ་ནི་བྦ་ཏྟ་སྶ ཝི་པཱ་ཀ་ས་ནྟཱ་ན་སྶ ཨེ་ཀ་ཏྟེ་ན ག་ཧི་ཏ་ཏྟཱ. ཏ་སྶཱཏི ཀ་མྨ་ཛ་ས་ནྟཱ་ན་སྶ. པ་ཉྩ་སུ སུ་དྡྷཱ་ཝཱ་སེ་སུ ཡ་ཐཱ པ་ཙྩེ་ཀཾ ‘‘ཨེ་ཀི་སྶཱ བྷཱུ་མི་ཡཱ དུ་ཏི་ཡཱ ཨུ་པ་པ་ཏྟི ན་ཏྠཱི’’ཏི ཡ་ཐཱ་ཝུ་ཏྟ་པཱ་ལི༹་ཡཱ ཝི་ཉྙཱ་ཡ་ཏི, ཨེ་ཝཾ ‘‘སུ་དྡྷཱ་ཝཱ་སཱ་ན’’ནྟི ཨ་ཝི་སེ་ས་ཝ་ཙ་ན་ཏོ ས་ཀ་ལེ་པི སུ་དྡྷཱ་ཝཱ་སེ སཱ ན་ཏྠཱི་ཏི ཏཱ་ཡ ཀ་སྨཱ ན ཝི་ཉྙཱ་ཡ་ཏཱི་ཏི ཙོ་ད་ནཾ ས་མུ་ཊྛཱ་པེ་ཏྭཱ ས་ཡ་མེ་ཝ པ་རི་ཧ་རི་ཏུཾ ‘‘ཀ་སྨཱ པ་ནཱ’’ཏི་ཨཱ་དི་མཱ་ཧ. ཏ་ཏྠ སུ་དྡྷཱ་ཝཱ་སེ་སུ ཧེ་ཊྛཱ་བྷཱུ་མི་ཀ་སྶ ཨ་ས་ཏི ཨི་ནྡྲི་ཡ་པ་རི་པཱ་ཀེ ཨུ་པ་རི་བྷཱུ་མི་ས་མུ་པྤ་ཏྟི ན ས་ཀྐཱ པ་ཊི་སེ་དྷེ་ཏུཾ ཨུ་དྡྷཾ་སོ་ཏ་ཝ་ཙ་ན་ཏོ. ཨུ་དྡྷ་མ་སྶ ཏ་ཎྷཱ་སོ་ཏཾ ཝ་ཊྚ་སོ་ཏ་ཉྩཱ་ཏི ཧི ཨུ་དྡྷཾ་སོ་ཏོ. ཏེ་ནཱ་ཧ ‘‘ཨུ་དྡྷཾ་སོ་ཏ་པཱ་ལི༹་ས་བྦྷཱ་ཝཱ’’ཏི. སཾ་ས་ནྡེ་ཏ་བྦཱཏི ཡ་ཐཱ ན ཝི་རུ་ཛ྄ཛྷ་ནྟི, ཨེ་ཝཾ ནེ་ཏ་བྦཱ. ཏ་ཐཱ ཙེ་ཝ སཾ་ཝ་ཎྞི་ཏཾ.
ཨེ་ཏེ་ན ས་ནྣི་ཊྛཱ་ནེ་ནཱཏི ཨ་ངྐི་ཏོ་ཀཱ་ས་བྷཱ་ཝི་རཱུ་པུ་པྤཱ་ད་ས་ནྣི་སྶ་ཡེ་ན ནི་ཙྪ་ཡེ་ན. ཝི་སེ་སི་ཏཱ ཏ་ཐཱ་བྷཱ་ཝི་རཱུ་པ་བྷཱ་ཝི་ནོ. ཨ་ས་ཉྙ་ས་ཏྟཱ་པཱིཏི ན ཀེ་ཝ་ལཾ པ་ཉྩ་ཝོ་ཀཱ་རཱ ཨེ་ཝ, ཨ་ཐ ཁོ ཨ་ས་ཉྙ་ས་ཏྟཱ་པི. ཏེ ཨེ་ཝ ཨ་ས་ཉྙ་ས་ཏྟེ ཨེ་ཝ ག་ཧེ་ཏྭཱ པུ་རི་མ་ཀོ་ཊྛཱ་སེ་ཏི ཨ་དྷི་པྤཱ་ཡོ. ཏེ་ན ཡེ ས་ནྣི་ཊྛཱ་ནེ་ན ཝ་ཛྫི་ཏཱཏི ཏེ་ན ཡ་ཐཱ་ཝུ་ཏྟ་ས་ནྣི་ཊྛཱ་ནེ་ན ཡེ ཝི་ར་ཧི་ཏཱ, ཏེ ཏ་ཐཱ ན ཝ་ཏྟ་བྦཱ་ཏི ཨ་ཏྠོ. ཨི་དཱ་ནི ‘‘ཏེ ཏ་ཏོ’’ཏི་ཨཱ་དི་ནཱ ད་སྶེ་ཏི. ཏ་ཏོཏི ཨ་ས་ཉྙཱ་བྷ་ཝ་ཏོ. པ་ཙྪི་མ་བྷ་ཝི་ཀཱ་ནནྟི ཨེ་ཏྠ པ་ཙྪི་མ་བྷ་ཝཾ ས་རཱུ་པ་ཏོ ད་སྶེ་ཏུཾ ‘‘ཀིཾ པ་ཉྩ་ཝོ་ཀཱ་རཱ་དཱི’’ཏི་ཨཱ་དི ཝུ་ཏྟཾ. ཨ་པ་ཙྪི་མ་བྷ་ཝི་ཀཱ་ན་མྤི ཨ་རཱུ་པཱ་ནཾ ཨ་རཱུ་པ་བྷ་ཝེ ཡ་ཐཱ རཱུ་པ་ཀྑ་ནྡྷོ ནུ་པྤཱ་དི, ཨེ་ཝཾ ཏ་ཏྠ པ་ཙྪི་མ་བྷ་ཝི་ཀཱ་ནཾ ཝེ་ད་ནཱ་ཀྑ་ནྡྷོ་པཱི་ཏི ཨཱ་ཧ ‘‘ཨེ་ཏེ་ན ས་ནྣི་ཊྛཱ་ནེ་ན ས་ངྒ་ཧི་ཏ་ཏྟཱ’’ཏི. ཏེ་ནཱ་ཧ ‘‘ཏེ་སཾ…པེ… ཨཱ་ཧཱ’’ཏི. ཏ་ཏྠ ཏེ་སནྟི པ་ཙྪི་མ་བྷ་ཝི་ཀཱ་ནཾ. ཏ་ཏྠཱཏི ཨ་རཱུ་པ་བྷ་ཝེ. ཨི་ཏ་རཱ་ནུ་པྤ་ཏྟི་བྷཱ་ཝ་ཉྩཱཏི ཨི་ཏ་ར་སྶ ཝེ་ད་ནཱ་ཀྑ་ནྡྷ་སྶ ཨ་ནུ་པྤ་ཛྫ་ན་ས་བྦྷཱ་ཝ་མྤི. ས་པྤ་ཊི་ས་ནྡྷི་ཀཱ་ན་མྤི སུ་དྡྷཱ་ཝཱ་སཱ་ནཾ ཁ་ནྡྷ་བྷེ་ད་སྶ པ་རི་ནི་བྦཱ་ན་པ་རི་ཡཱ་ཡོ ཨོ་ལཱ༹་རི་ཀ་དོ་ས་པྤ་ཧཱ་ན་ཏོ ཀི་ལེ་སཱུ་པ་ས་མ་སཱ་མ་ཉྙེ་ན ཝུ་ཏྟོ་ཏི ཝེ་དི་ཏ་བྦཾ.
ས་བྦེ་ས་ཉྷི ཏེ་སནྟི ཏཾ་ཏཾ་བྷཱུ་མི་ཡཾ ཋི་ཏཱ་ནཾ ས་བྦེ་སཾ སུ་དྡྷཱ་ཝཱ་སཱ་ནཾ. ཡ་ཐཱ པ་ནཱཏི་ཨཱ་དི་ནཱ ཝུ་ཏྟ་མེ་ཝ་ཏྠཾ པཱ་ཀ་ཊ་ཏ་རཾ ཀ་རོ་ཏི. ཨ་ན་ནྟཱ ལོ་ཀ་དྷཱ་ཏུ་ཡོཏི ཨི་དཾ ཨོ་ཀཱ་ས་སྶ པ་རི་ཙྪེ་དཱ་བྷཱ་ཝཾ་ཡེ་ཝ ད་སྶེ་ཏུཾ ཝུ་ཏྟཾ. པུ་གྒ་ལ་ཝ་སེ་ན ས་མཱ་ནཱ་དྷཱ་ར་ཏཱ་ཡ ས་མཱ་ན་ཀཱ་ལ་ཏྟེ་ན ཨ་ས་མྦྷ་ཝ་ནྟོ ཨོ་ཀཱ་ས་ཝ་སེ་ན པ་ན ས་མྦྷ་ཝ་ནྟོ སཾ་ཀི་ཎྞཱ ཝི་ཡ ཧོ་ནྟཱི་ཏི ཨཱ་ཧ ‘‘སཾ་ཀི་ཎྞ་ཏཱ ཧོ་ཏཱི’’ཏི.
པ་ཝ་ཏྟི་ཝཱ་ར་ཝ་ཎྞ་ནཱ ནི་ཊྛི་ཏཱ.
༣. པ་རི་ཉྙཱ་ཝཱ་ར་ཝ་ཎྞ་ནཱ
༢༠༦-༢༠༨. ཏ་སྶཱ་པཱིཏི པུ་གྒ་ལོ་ཀཱ་ས་ཝཱ་ར་སྶ་པི. ཨོ་ཀཱ་སེ པུ་གྒ་ལ་སྶེ་ཝཱཏི ཡ་ཐཱ་ག་ཧི་ཏེ ཨོ་ཀཱ་སེ ཡོ པུ་གྒ་ལོ, ཏ་སྶེ་ཝ ཨོ་ཀཱ་ས་ཝི་སི་ཊྛ་པུ་གྒ་ལ་སྶེ་ཝཱ་ཏི ཨ་ཏྠོ. ཡ་ཐཱ པ་ན པུ་གྒ་ལ་ཝཱ་རེ ལ་བྦྷ་མཱ་ནེ པུ་གྒ་ལོ་ཀཱ་ས་ཝཱ་རོ་པི ལ་བྦྷ་ཏི, ཨེ་ཝཾ ཨོ་ཀཱ་ས་ཝཱ་རོ་པི ལ་བྦྷེ་ཡྻཱ་ཏི ཙོ་ད་ནཾ ས་ནྡྷཱ་ཡཱ་ཧ ‘‘ཨོ་ཀཱ་ས་ཝཱ་རོ་པི ཙཱ’’ཏི. ཏ་སྨཱཏི ཡ་སྨཱ ཝུ་ཙྩ་མཱ་ནོ་པི ཨོ་ཀཱ་སོ པུ་གྒ་ལ་སྶ ཝི་སེ་ས་བྷཱ་ཝེ་ནེ་ཝ ཝུ་ཙྩེ་ཡྻ, ན ཝི་སུཾ, ཏ་སྨཱ.
ཨ་ཉྙ་ཐཱཏི པ་ཝ་ཏྟི་ཝཱ་རེ ཝི་ཡ ཨཱ་དཱ་ན་ནི་ཀྑེ་པ་པ་རི་ཙྪི་ནྣཾ ཀ་མྨ་ཛ་ས་ནྟཱ་ནཾ ཨེ་ཀ་ཏྟེ་ན ག་ཧེ་ཏྭཱ ཏ་སྶ ཨུ་པྤཱ་ད་ནི་རོ་དྷ་ཝ་སེ་ན པ་རི་ཉྙཱ་ཝ་ཙ་ནེ. ‘‘ཡོ རཱུ་པ་ཀྑ་ནྡྷཾ པ་རི་ཛཱ་ནཱ་ཏཱི’’ཏི ས་ནྣི་ཊྛཱ་ན་པ་ད་ས་ངྒ་ཧི་ཏ་ཏྠཱ་བྷཱ་ཝ་ད་སྶ་ན་མུ་ཁེ་ན ཨི་ཏ་ར་སྶ་པི ཨ་བྷཱ་ཝཾ ད་སྶེ་ཏུཾ ‘‘རུ་པ་ཀྑ་ནྡྷ་པ་རི་ཛཱ་ན་ན་སྶ ཨ་བྷཱ་ཝཱ’’ཏི ཝུ་ཏྟཾ. ‘‘ཨཱ་མ་ནྟཱ’’ཏི ཙ ཀ་ཏཾ, ཏ་སྨཱ པ་ཝ་ཏྟེ ཙི་ཏྟ་ཀྑ་ཎ་ཝ་སེ་ནེ་ཝེ་ཏྠ ཏ་ཡོ ཨ་དྡྷོ ལ་བྦྷ་ནྟཱི་ཏི ཨ་ཏྠོ. ‘‘ཨ་གྒ་མ་གྒ་ས་མ་ངྒི་ཉྩ ཨ་ར་ཧ་ནྟ་ཉྩཱ’’ཏི དྭི་ནྣཾ པ་དཱ་ནཾ ‘‘རཱུ་པ་ཀྑ་ནྡྷ་ཉྩ ན པ་རི་ཛཱ་ན་ནྟི ཝེ་ད་ནཱ་ཀྑ་ནྡྷ་ཉྩ ན པ་རི་ཛཱ་ནི་ཏྠཱ’’ཏི དྭཱི་ཧི པ་དེ་ཧི ཡ་ཐཱ་ཀྐ་མཾ ས་མྦ་ནྡྷོ. ‘‘ཋ་པེ་ཏྭཱ ཨ་ཝ་སེ་སཱ པུ་གྒ་ལཱ’’ཏི པ་ན པ་ཙྩེ་ཀཾ ཡོ་ཛེ་ཏ་བྦཾ. ཨ་གྒ་མ་གྒ…པེ… ན་ཏྠཱིཏི ཨི་མི་ནཱ ཨ་ར་ཧ་ཏྟ་མ་གྒ་ཉཱ་ཎ་སྶེ་ཝ པ་རི་ཉྙཱ་མ་ཏྠ་ཀ་པྤ་ཏྟི་ཡཱ པ་རི་ཉྙཱ་ཀི་ཙྩཾ སཱ་ཏི་ས་ཡཾ, ཏ་ད་བྷཱ་ཝཱ ན ཨི་ཏ་རེ་ས་ནྟི ད་སྶེ་ཏི. ཡ་ཏོ ཏ་སྶེ་ཝ ཝ་ཛི་རཱུ་པ་མ་ཏཱ ཝུ་ཏྟཱ, སེ་སཱ་ན་ཉྩ ཝི་ཛྫཱུ་པ་མ་ཏཱ. ཏེ་ནཱཏི ཏེ་ན ཡ་ཐཱ་ཝུ་ཏྟེ་ན ཝ་ཙ་ནེ་ན. ཏ་ད་ཝ་སེ་ས་ས་བྦ་པུ་གྒ་ལེཏི ཏ་ཏོ ཨ་གྒ་མ་གྒ་ས་མ་ངྒི་ཏོ ཨ་ཝ་སེ་ས་ས་བྦ་པུ་གྒ་ལེ. ཨི་མཾ པ་ན ཡ་ཐཱ་ཝུ་ཏྟ་དོ་སཾ པ་རི་ཧ་ར་ནྟཱ ‘‘པུ་ཐུ་ཛྫ་ནཱ་ད་ཡོ ས་ནྡྷཱ་ཡཱ’’ཏི ཝ་ད་ནྟི.
པ་རི་ཉྙཱ་ཝཱ་ར་ཝ་ཎྞ་ནཱ ནི་ཊྛི་ཏཱ.
ཁ་ནྡྷ་ཡ་མ་ཀ་ཝ་ཎྞ་ནཱ ནི་ཊྛི་ཏཱ.