༡. པ་ཎྞ་ཏྟི་ཝཱ་རོ
ཨུ་དྡེ་ས་ཝཱ་ར་ཝ་ཎྞ་ནཱ
༢-༣. ཁ་ནྡྷ་ཡ་མ་ཀེ …པེ… པ་རི་ཉྙཱ ཙ ཝ་ཏྟ་བྦཱཏི ཨི་དཾ པ་དྷཱ་ན་བྷཱ་ཝེ་ན ཝ་ཏྟ་བྦ་ད་སྶ་ནཾ. ཨ་བྷི་ཉྙེ་ཡྻ་ཀ་ཐཱ ཧི ཨ་བྷི་དྷ་མྨོ, སཱ ཙ ཡཱ་ཝ་དེ་ཝ པ་རི་ཉྙ་ཏྟཱ་ཏི པ་རི་ཉྙཱ་སུ ཙ ན ཝི་ནཱ ཏཱི་ར་ཎ་པ་རི་ཉྙཱ་ཡ པ་ཧཱ་ན་པ་རི་ཉྙཱ, ཏཱི་ར་ཎ་ཉྩ ས་མྤུ་ཎྞ་པ་རཱ་ནུ་གྒ་ཧ་སྶ ཨ་དྷི་པྤེ་ཏ་ཏྟཱ ཀཱ་ལ་པུ་གྒ་ལོ་ཀཱ་ས་ཝི་བྷཱ་ག་མུ་ཁེ་ན ཁ་ནྡྷཱ་ནཾ ཝི་སུཾ ས་ཧ ཙ ཨུ་པྤཱ་ད་ནི་རོ་དྷ་ལ་ཀྑ་ཎ་པ་རི་གྒ་ཧ་ཝ་སེ་ན སཱ་ཏི་ས་ཡཾ ས་མྦྷ་ཝ་ཏི, ནཱ་ཉྙ་ཐཱ་ཏི ཨི་མ་མ་ཏྠཾ ད་སྶེ་ནྟོ ‘‘ཚ་སུ ཀཱ་ལ་བྷེ་དེ་སུ…པེ… པ་རི་ཉྙཱ ཙ ཝ་ཏྟ་བྦཱ’’ཏི པ་དྷཱ་ནཾ ཝ་ཏྟ་བྦཾ ཨུ་དྡྷ་ར་ཏི. ཏ་ཏྠ པ་ན ཡ་ཐཱ ན ཏཱི་ར་ཎ་པ་རི་ཉྙཱ་ཡ ཝི་ནཱ པ་ཧཱ་ན་པ་རི་ཉྙཱ, ཨེ་ཝཾ ཏཱི་ར་ཎ་པ་རི་ཉྙཱ ཝི་ནཱ ཉཱ་ཏ་པ་རི་ཉྙཱ་ཡ. སཱ ཙ སུ་ཏ་མ་ཡ་ཉཱ་ཎ་མཱུ་ལི་ཀཱ་ཏི དེ་ས་ནཱ་ཀུ་ས་ལོ ས་ཏྠཱ ཨ་ནྭ་ཡ་ཏོ བྱ་ཏི་རེ་ཀ་ཏོ ཙ ས་མུ་དཱ་ཡཱ་ཝ་ཡ་ཝ་པ་ད་ཏྠཱ་དི་ཝི་བྷཱ་ག་ད་སྶ་ན་མུ་ཁེ་ན ཁ་ནྡྷེ་སུ པ་རི་ཉྙཱ་པྤ་བྷེ་དཾ པ་ཀཱ་སེ་ཏུ་ཀཱ་མོ ‘‘པ་ཉྩ་ཀྑ་ནྡྷཱ’’ཏི་ཨཱ་དི་ནཱ དེ་ས་ནཾ ཨཱ་ར་བྷཱི་ཏི ད་སྶེ་ནྟོ ‘‘ཏེ པ་ན ཁ་ནྡྷཱ’’ཏི་ཨཱ་དི་མཱ་ཧ. པ་ཉྩ་ཧི པ་དེ་ཧཱིཏི པ་ཉྩ་ཧི ས་མུ་དཱ་ཡ་པ་དེ་ཧི.
ཏ་ཏྠཱཏི ཏེ་སུ ས་མུ་དཱ་ཡཱ་ཝ་ཡ་ཝ་པ་དེ་སུ. དྷ་མྨོཏི རུ་པྤ་ནཱ་དི་ཀོ ཉེ་ཡྻ་དྷ་མྨོ. ས་མུ་དཱ་ཡ་པ་ད་སྶཱཏི རཱུ་པ་ཀྑ་ནྡྷཱ་དི་ས་མུ་དཱ་ཡ་པ་ད་སྶ. ཡ་དི་པི ཨ་ཝ་ཡ་ཝ་ཝི་ནི་མུ་ཏྟོ པ་ར་མ་ཏྠ་ཏོ ས་མུ་དཱ་ཡོ ནཱ་མ ན་ཏྠི, ཡ་ཐཱ པ་ན ཨ་ཝ་ཡ་ཝོ ས་མུ་དཱ་ཡོ ན ཧོ་ཏི, ཨེ་ཝཾ ན ས་མུ་དཱ་ཡོ་པི ཨ་ཝ་ཡ་ཝོ་ཏི ས་ཏི་པི ས་མུ་དཱ་ཡཱ་ཝ་ཡ་ཝཱ་ནཾ བྷེ་དེ དྭི་ནྣཾ པ་དཱ་ནཾ ས་མཱ་ནཱ་དྷི་ཀ་ར་ཎ་བྷཱ་ཝ་ཏོ ཨ་ཏྠེ་ཝཱ་བྷེ་དོ་ཏི པ་ད་དྭ་ཡ་སྶ ས་མཱ་ན་ཏྠ་ཏཱ་ཡ སི་ཡཱ ཨཱ་ས་ངྐཱ་ཏི ཨཱ་ཧ ‘‘ཨེ་ཏ་སྨིཾ སཾ་ས་ཡ་ཊྛཱ་ནེ’’ཏི. ‘‘ཙ་ཀྑཱ་ཡ་ཏ་ནཾ རཱུ་པ་ཀྑ་ནྡྷ་ག་ཎ་ནཾ ག་ཙྪ་ཏི, ཝི་ཉྙཱ་ཎ་ཀྑ་ནྡྷོ ཏ་ཛྫཱ མ་ནོ་ཝི་ཉྙཱ་ཎ་དྷཱ་ཏཱུ’’ཏི་ཨཱ་དཱི་སུ ཨེ་ཀ་དེ་སོ ས་མུ་དཱ་ཡ་པ་ད་ཏྠོ ཝུ་ཏྟོ, ‘‘ཡཾ ཀི་ཉྩི རཱུ་པཾ…པེ… ཨ་ཡཾ ཝུ་ཙྩ་ཏི རཱུ་པ་ཀྑ་ནྡྷོ’’ཏི་ཨཱ་དཱི་སུ (ཝི་བྷ. ༢) པ་ན ས་ཀ་ལོ་ཏི ཨཱ་ཧ ‘‘རཱུ་པཱ་དི…པེ… ཨ་ཏྠོ’’ཏི. ཨ་ཝ་ཡ་ཝ་པ་དཱ་ན་ཉྩེ་ཏྠ ཝི་སེ་ས་ན་ཝི་སེ་སི་ཏ་བྦ་ཝི་ས་ཡཱ་ནཾ ས་མཱ་ནཱ་དྷི་ཀ་ར་ཎ་ཏཱ་ཡ ས་མུ་དཱ་ཡ་པ་ད་ཏྠ་ཏཱ ཝུ་ཏྟཱ, ཏ་ཏོ ཨེ་ཝ ས་མུ་དཱ་ཡ་པ་དཱ་ན་མྤི ཨ་ཝ་ཡ་ཝ་པ་ད་ཏྠ་ཏཱ. ན ཧི ཝི་སེ་ས་ན་ཝི་སེ་སི་ཏ་བྦཱ་ནཾ ཨ་ཏྠཱ་ནཾ ཨ་ཙྩ་ནྟཾ བྷེ་དོ ཨ་བྷེ་དོ ཝཱ ཨི་ཙྪི་ཏོ, ཨ་ཐ ཁོ བྷེ་དཱ་བྷེ་དོ, ཏ་སྨཱ ཨ་བྷེ་ད་ད་སྶ་ན་ཝ་སེ་ན པ་ཋ་མ་ན་ཡོ ཝུ་ཏྟོ, བྷེ་ད་ད་སྶ་ན་ཝ་སེ་ན དུ་ཏི་ཡ་ན་ཡོ. ཡོ ཧི རུ་པྤ་ནཱ་དི་ས་ངྑཱ་ཏོ རཱ་ས་ཊྛོ ཨ་ཝ་ཡ་ཝ་པ་དེ་ཧི རཱུ་པཱ་དི་ས་དྡེ་ཧི ཙ ཁ་ནྡྷ་ས་དྡེ་ན ཙ ཝི་སེ་ས་ན་ཝི་སེ་སི་ཏ་བྦ་བྷཱ་ཝེ་ན བྷི་ནྡི་ཏྭཱ ཝུ་ཏྟོ, སྭཱ་ཡཾ ཨ་ཏྠ་ཏོ རཱ་སི་བྷཱ་ཝེ་ན ཨ་པེ་ཀྑི་ཏོ རུ་པྤ་ནཱ་དི་ཨ་ཏྠོ ཨེ་ཝཱ་ཏི.
ཡ་ཐཱ ཨ་ཝ་ཡ་ཝ་པ་དེ་ཧི ཝུ་ཙྩ་མཱ་ནོ་པི ས་མུ་དཱ་ཡ་པ་ད་སྶ ཨ་ཏྠོ ཧོ་ཏི, ཨེ་ཝཾ ས་མུ་དཱ་ཡ་པ་དེ་ཧི ཝུ་ཙྩ་མཱ་ནོ་པི ཨ་ཝ་ཡ་ཝ་པ་ད་སྶ ཨ་ཏྠོ་ཏི ‘‘རཱུ་པ་ཀྑ་ནྡྷོ རཱུ་པ་ཉྩེ་ཝ རཱུ་པ་ཀྑ་ནྡྷོ ཙ, རཱུ་པ་ཀྑ་ནྡྷོ རཱུ་པ་ནྟི? ཨཱ་མ་ནྟཱ’’ཏི་ཨཱ་དི་ནཱ པ་ད་སོ་དྷ་ནཱ ཀ་ཏཱ་ཏི ད་སྶེ་ནྟོ ཨཱ་ཧ ‘‘རཱུ་པཱ་དི་ཨ་ཝ་ཡ་ཝ་པ་དེ་ཧི…པེ… པ་ད་སོ་དྷ་ན་ཝཱ་རོ ཝུ་ཏྟོ’’ཏི. ཏ་ཏྠ ཨེ་ཀ་ཙྩ་སྶ ཨ་ཝ་ཡ་ཝ་པ་ད་སྶ ཨ་ཉྙ་ཏྠ ཝུ་ཏྟི་ཡཱ ཨ་ཝ་ཡ་ཝ་པ་ད་ཏྠ་སྶ ས་མུ་དཱ་ཡ་པ་ད་ཏྠ་ཏཱ་ཡ སི་ཡཱ ཨ་ནེ་ཀ་ནྟི་ཀ་ཏཱ, ས་མུ་དཱ་ཡ་པ་ད་སྶ པ་ན ཏཾ ན་ཏྠཱི་ཏི ས་མུ་དཱ་ཡ་པ་ད་ཏྠ་སྶ ཨ་ཝ་ཡ་ཝ་པ་ད་ཏྠ་ཏཱ་ཡ བྱ་བྷི་ཙཱ་རཱ་བྷཱ་ཝོ ‘‘རཱུ་པ་ཀྑ་ནྡྷོ རཱུ་པ་ནྟི? ཨཱ་མ་ནྟཱ’’ཏི པཱ་ལི༹་ཡཱ པ་ཀཱ་སི་ཏོ་ཏི ཝུ་ཏྟཾ ‘‘རཱུ་པཱ་དི…པེ… ད་སྶེ་ཏུ’’ནྟི.
‘‘རཱུ་པ་ཀྑ་ནྡྷོ’’ཏི་ཨཱ་དཱི་སུ ཁ་ནྡྷ་ཏྠ་སྶ ཝི་སེ་སི་ཏ་བྦ་ཏྟཱ ཝུ་ཏྟཾ ‘‘པ་དྷཱ་ན་བྷཱུ་ཏ་སྶ ཁ་ནྡྷ་པ་ད་སྶཱ’’ཏི. ཝེ་ད་ནཱ་དི་ཨུ་པ་པ་ད་ཏྠ་སྶ ཙ ས་མྦྷ་ཝ་ཏོ ‘‘ཝེ་ད་ནཱ་ཀྑ་ནྡྷོ’’ཏི་ཨཱ་དཱི་སུ. རཱུ་པཱ་ཝ་ཡ་ཝ་པ་དེ་ན ཝུ་ཏྟ་སྶཱཏི རཱུ་པ་ས་ངྑཱ་ཏེ་ན ཨ་ཝ་ཡ་ཝ་པ་དེ་ན ཝི་སེ་ས་ན་བྷཱ་ཝེ་ན ཝུ་ཏྟ་སྶ ཁ་ནྡྷ་ཏྠ་སྶ རཱུ་པ་ཀྑ་ནྡྷ་བྷཱ་ཝོ ཧོ་ཏི. ཏེ་ན ཝུ་ཏྟཾ ‘‘རཱུ་པ་ཀྑ་ནྡྷོ རཱུ་པ་ནྟི? ཨཱ་མ་ནྟཱ’’ཏི. ཏ་ཏྠཱཏི ཏ་སྨིཾ རཱུ་པ་ཀྑ་ནྡྷ་པ་དེ. པ་དྷཱ་ན་བྷཱུ་ཏེ་ན ཝི་སེ་སི་ཏ་བྦ་ཏྟཱ ཁ་ནྡྷཱ་ཝ་ཡ་ཝ་པ་དེ་ན ཝུ་ཏྟ་སྶ རུ་པྤ་ན་ཊྛ་སྶ ཀིཾ ཝེ་ད་ནཱ་ཀྑ་ནྡྷཱ་དི་བྷཱ་ཝོ ཧོ་ཏཱི་ཏི ཡོ་ཛ་ནཱ. ས་མཱ་ནེ ཨ་ཝ་ཡ་ཝ་པ་དཱ་བྷི་དྷེ་ཡྻ་བྷཱ་ཝེ ཨ་པྤ་དྷཱ་ནེ་ན པ་དེ་ན ཡོ ཨ་ཏྠོ ཝི་ཉྙཱ་ཡ་ཏི, སོ ཀ་སྨཱ པ་དྷཱ་ནེ་ན ན ཝི་ཉྙཱ་ཡ་ཏཱི་ཏི ཨ་དྷི་པྤཱ་ཡོ. ཁ་ནྡྷཱ་ཝ་ཡ་ཝ་པ་དེ་ན ཝུ་ཏྟོ དྷ་མྨོཏི རཱ་ས་ཊྛ་མཱ་ཧ. ཏ་ཏྠ ཀོ་ཙཱིཏི རུ་པྤ་ན་ཊྛོ. ཀེ་ན་ཙི ས་མུ་དཱ་ཡ་པ་དེ་ནཱཏི རཱུ་པ་ཀྑ་ནྡྷ་པ་དེ་ན, ན ཝེ་ད་ནཱ་ཀྑ་ནྡྷཱ་དི་པ་དེ་ན. ཏེ་ནཱ་ཧ ‘‘ན ས་བྦོ ས་བྦེ་ནཱ’’ཏི. ཨེ་ས ན་ཡོ ཝེ་ད་ནཱ་ཀྑ་ནྡྷཱ་དཱི་སུ. རཱུ་པ་རཱུ་པ་ཀྑ་ནྡྷཱ་དི་ཨ་ཝ་ཡ་ཝ་ས་མུ་དཱ་ཡ་པ་ད་སོ་དྷ་ན་མུ་ཁེ་ན ཏ་ཏྠ ཙ ཙ་ཏུ་ཀྑ་ནྡྷ་ཝ་སེ་ན པ་ཝ་ཏྟཱ པཱ་ལི༹་ག་ཏི པ་ད་སོ་དྷ་ན་མཱུ་ལ་ཙ་ཀྐ་ཝཱ་རོ. ཨེ་ཝ་ཉྩ ད་སྶེ་ནྟེ་ནཱཏི ཨི་མི་ནཱ ཡྭཱ་ཡཾ རཱུ་པཱ་དི་ཨ་ཝ་ཡ་ཝ་པ་དེ་ཧི རཱུ་པ་ཀྑ་ནྡྷཱ་དི་ས་མུ་དཱ་ཡ་པ་དེ་ཧི ཙ ད་སྶི་ཏཱ་ཀཱ་རོ ཨ་ཏྠ་ཝི་སེ་སོ, ཏཾ པ་ཙྩཱ་མ་ས་ཏི. ཝི་སེ་ས་ན་བྷཱ་ཝོ བྷེ་ད་ཀ་ཏཱ་ཡ སཱ་མ་ཉྙ་ཏོ ཨ་ཝ་ཙྪེ་ད་ཀ་ཏྟཱ, ཝི་སེ་སི་ཏ་བྦ་བྷཱ་ཝོ ཨ་བྷེ་ད་ཡོ་གེ་ན བྷེ་ད་ནྟ་ར་ཏོ ཨ་ཝི་ཙྪི་ནྡི་ཏ་བྦ་ཏྟཱ, ས་མཱ་ནཱ་དྷི་ཀ་ར་ཎ་བྷཱ་ཝོ ཏེ་སཾ བྷེ་དཱ་བྷེ་དཱ་ནཾ ཨེ་ཀ་ཝ་ཏྠུ་ས་ནྣི་སྶ་ཡ་ཏྟཱ.
ཏེ་ནཱཏི ཡ་ཐཱ་ཝུ་ཏྟེ་ན ཝི་སེ་ས་ན་ཝི་སེ་སི་ཏ་བྦ་བྷཱ་ཝེ་ན. ཨེ་ཏྠཱཏི ཨེ་ཏ་སྨིཾ ས་མཱ་ནཱ་དྷི་ཀ་ར་ཎེ. ཏེ་ནཱཏི ཝཱ ས་མཱ་ནཱ་དྷི་ཀ་ར་ཎ་བྷཱ་ཝེ་ན. ཨེ་ཏྠཱཏི རཱུ་པ་ཀྑ་ནྡྷ་པ་དེ. ཡ་ཐཱ ནཱི་ལུ་པྤ་ལ་པ་དེ ཨུ་པྤ་ལ་ཝི་སེ་ས་ན་བྷཱུ་ཏཾ ནཱི་ལཾ ཝི་སི་ཊྛ་མེ་ཝ ཧོ་ཏི, ན ཡཾ ཀི་ཉྩི, ཨེ་ཝ་མི་དྷཱ་པི ཁ་ནྡྷ་ཝི་སེ་ས་ན་བྷཱུ་ཏཾ རཱུ་པ་མྤི ཝི་སི་ཊྛ་མེ་ཝ སི་ཡཱ་ཏི ད་སྶེ་ནྟོ ‘‘ཀིཾ ཁ་ནྡྷ་ཏོ…པེ… ཧོ་ཏཱི’’ཏི ཨཱ་ཧ. ཏ་ཐཱ ‘‘རཱུ་པ་ཉྩ ཏཾ ཁ་ནྡྷོ ཙཱ’’ཏི ས་མཱ་ནཱ་དྷི་ཀ་ར་ཎ་བྷཱ་ཝེ་ནེ་ཝ ཡཾ རཱུ་པཾ, སོ ཁ་ནྡྷོ. ཡོ ཁ་ནྡྷོ, ཏཾ རཱུ་པ་ནྟི ཨ་ཡ་མྤི ཨཱ་པ་ནྣོ ཨེ་ཝཱ་ཏི ཨཱ་ཧ ‘‘ས་བྦེ་ཝ…པེ… ཝི་སེ་སི་ཏ་བྦཱ’’ཏི. ཝི་སེ་ས་ནེ་ན ཙ ནཱ་མ ནི་དྡྷཱ་རི་ཏ་རཱུ་པེ་ན བྷ་ཝི་ཏ་བྦཾ ཨ་ཝ་ཙྪེ་ད་ཀ་ཏྟཱ, ན ཨ་ནི་དྡྷཱ་རི་ཏ་རཱུ་པེ་ནཱ་ཏི ཨཱ་ཧ ‘‘ཀིཾ པ་ན ཏ’’ནྟི་ཨཱ་དི, ཏ་སྶེ་ཝ ག་ཧི་ཏ་ཏྟཱ ན པི་ཡ་རཱུ་པ་སཱ་ཏ་རཱུ་པ་སྶཱ་ཏི ཨ་དྷི་པྤཱ་ཡོ. ན ཧི ཏཾ ཁ་ནྡྷ་ཝི་སེ་ས་ན་བྷཱ་ཝེ་ན ག་ཧི་ཏཾ, ཝི་སྶ་ཛྫ་ནཾ ཀ་ཏཾ ཏ་སྶེ་ཝཱ་ཏི ཡོ་ཛ་ནཱ. ན ཁ་ནྡྷ་ཏོ ཨ་ཉྙཾ རཱུ་པཾ ཨ་ཏྠཱིཏི ཨི་དཾ རུ་པྤ་ན་ཊྛོ རཱུ་པ་ནྟི ཀ་ཏྭཱ ཝུ་ཏྟཾ, ན ཧི སོ ཁ་ནྡྷ་ཝི་ནི་མུ་ཏྟོ ཨ་ཏྠི. ཏེ་ནེ་ཝཱཏི ཡ་ཐཱ་ཝུ་ཏྟ་རཱུ་པ་སྶ ཁ་ནྡྷ་ཝི་ནི་མུ་ཏྟ་སྶ ཨ་བྷཱ་ཝེ་ནེ་ཝ. ‘‘པི་ཡ་རཱུ་པཾ སཱ་ཏ་རཱུ་པཾ, ད་སྶེ་ནྟེ་ན་པྤ་ཀ’’ནྟི ཙ ཨཱ་དཱི་སུ ཨ་ཏ་ད་ཏྠ་སྶ རཱུ་པ་ས་དྡ་སྶ ལ་བྦྷ་མཱ་ན་ཏྟཱ ‘‘ཏེ་ན རཱུ་པ་ས་དྡེ་ནཱ’’ཏི ཝི་སེ་སེ་ཏྭཱ ཝུ་ཏྟཾ. ཝུ་ཙྩ་མཱ་ནཾ བྷཱུ་ཏུ་པཱ་དཱ་ཡ་མྤི བྷེ་དཾ དྷ་མྨ་ཛཱ་ཏཾ. སུ་དྡྷེ་ནཱཏི ཀེ་ཝ་ལེ་ན, རཱུ་པ་ས་དྡེ་ན ཝི་ནཱ་པཱི་ཏི ཨ་ཏྠོ. ཏ་ཡི་དཾ པ་ཀ་ར་ཎཱ་དི་ཨ་ཝ་ཙྪི་ནྣ་ཏཾ ས་ནྡྷཱ་ཡ ཝུ་ཏྟཾ, ས་མཱ་ནཱ་དྷི་ཀ་ར་ཎ་ཏཾ ཝཱ. ཡོ ཧི རཱུ་པ་ས་དྡེ་ན ས་མཱ་ནཱ་དྷི་ཀ་ར་ཎོ ཁ་ནྡྷ་ས་དྡོ, ཏེ་ན ཡ་ཐཱ་ཝུ་ཏྟ་རཱུ་པ་ས་དྡེ་ན ཝི་ཡ ཏ་ད་ཏྠོ ཝུ་ཙྩ་ཏེ་ཝ. ཏེ་ནཱ་ཧ ‘‘ཁ་ནྡྷཱ རཱུ་པ་ཀྑ་ནྡྷོ’’ཏི. ཡ་དི་པི ཡ་ཐཱ་ཝུ་ཏྟཾ རཱུ་པཾ ཁ་ནྡྷོ ཨེ་ཝ ཙ, ཁ་ནྡྷོ པ་ན ན རཱུ་པ་མེ་ཝཱ་ཏི ཨཱ་ཧ ‘‘ན ཙ ས་བྦེ…པེ… ཝི་སེ་སི་ཏ་བྦཱ’’ཏི. ཏེ་ནེ་ཝཱཏི ཨ་རཱུ་པ་ས་བྷཱ་ཝ་སྶ ཁ་ནྡྷ་སྶ ཨ་ཏྠི་བྷཱ་ཝེ་ནེ་ཝ. ཏེ་ཏི ཁ་ནྡྷཱ. ཝི་བྷ་ཛི་ཏ་བྦཱཏི ‘‘ཁ་ནྡྷཱ རཱུ་པ་ཀྑ་ནྡྷོ’’ཏི པ་དཾ ཨུ་དྡྷ་རི་ཏྭཱ ‘‘རཱུ་པ་ཀྑ་ནྡྷོ ཁ་ནྡྷོ ཙེ་ཝ རཱུ་པ་ཀྑ་ནྡྷོ ཙ, ཨ་ཝ་སེ་སཱ ཁ་ནྡྷཱ ན རཱུ་པ་ཀྑ་ནྡྷོ’’ཏི་ཨཱ་དི་ནཱ ཝི་བྷཱ་གེ་ན ད་སྶེ་ཏ་བྦཱ.
ཁ་ནྡྷཱ་ནཾ རཱུ་པ་ཝི་སེ་ས་ན…པེ… སཾ་ས་ཡོ ཧོ་ཏཱིཏི ཨེ་ཏྠ ཀིཾ ཁ་ནྡྷ་ཏོ ཨ་ཉྙཱ་པི ཝེ་ད་ནཱ ཨ་ཏྠི, ཡ་ཏོ ཝི་ནི་ཝ་ཏྟཱ ཝེ་ད་ནཱ ཁ་ནྡྷ་ཝི་སེ་ས་ནཾ ཧོ་ཏི, ས་བྦེ ཙ ཁ་ནྡྷཱ ཀིཾ ཁ་ནྡྷ་ཝི་སེ་ས་ན་བྷཱུ་ཏཱ་ཡ ཝེ་ད་ནཱ་ཡ ཝི་སེ་སི་ཏ་བྦཱ་ཏི ཨེ་ཝཾ ཡོ་ཛ་ནཱ ཝེ་དི་ཏ་བྦཱ. ཀེ་ཙཱིཏི ཨ་ནུ་བྷ་ཝ་ནཱ་དི་པྤ་ཀཱ་རཱ. ཀེ་ན་ཙི ཝི་སེ་ས་ནེ་ནཱཏི ཝེ་ད་ནཱ་དི་ནཱ ཝི་སེ་ས་ནེ་ན.
ཨེ་ཏྠ ཙ རཱུ་པཱ་དི་པ་ཎྞ་ཏྟི ཁ་ནྡྷ་པ་ཎྞ་ཏྟི ཙ ‘‘རཱུ་པཾ ཁ་ནྡྷོ, ཁ་ནྡྷཱ རཱུ་པ་ཀྑ་ནྡྷོ’’ཏི་ཨཱ་དི་ནཱ ཝི་སུཾ ས་ཧ ཙ རུ་པྤ་ནཱ་དི་ཀེ ཨ་ཏྠེ པ་ཝ་ཏྟ་མཱ་ནཱ ཀ་དཱ་ཙི ཨ་ཝ་ཡ་ཝ་བྷཱུ་ཏེ པ་ཝ་ཏྟ་ཏི, ཀ་དཱ་ཙི ས་མུ་དཱ་ཡ་བྷཱུ་ཏེ, ཏ་སྶཱ པ་ན ཏ་ཐཱ པ་ཝ་ཏྟ་ནཱ་ཀཱ་རེ ནི་དྡྷཱ་རི་ཏེ ཡ་སྨཱ རཱུ་པཱ་དི་ཀྑ་ནྡྷཱ པ་ད་ཏོ ཨ་ཏྠ་ཏོ ཙ ཝི་སོ་དྷི་ཏཱ ནཱ་མ ཧོ་ནྟི ཏ་བྦི་ས་ཡ་ཀ་ངྑཱ་པ་ནོ་ད་ན་ཏོ, ཏ་སྨཱ ‘‘རཱུ་པ་ཀྑ་ནྡྷོ རཱུ་པ་ཉྩེ་ཝ རཱུ་པ་ཀྑ་ནྡྷོ ཙ, རཱུ་པ་ཀྑ་ནྡྷོ རཱུ་པ་ནྟི? ཨཱ་མ་ནྟཱ’’ཏི་ཨཱ་དི་ན་ཡ་པྤ་ཝ་ཏྟེ་ན པ་ཋ་མ་ཝཱ་རེ་ན རཱུ་པཱ་དི་ཨ་ཝ་ཡ་ཝ་པ་དེ་ཧི ཨ་ཝ་ཡ་ཝ་ཏྠོ ཝི་ཡ ས་མུ་དཱ་ཡ་ཏྠོ་པི ཝུ་ཙྩ་ཏི, ཏ་ཐཱ ས་མུ་དཱ་ཡ་པ་དེ་ཧི་པཱི་ཏི ཨ་ཡ་མ་ཏྠོ ད་སྶི་ཏོ. ‘‘རཱུ་པཾ རཱུ་པ་ཀྑ་ནྡྷོ, ཁ་ནྡྷཱ ཝེ་ད་ནཱ་ཀྑ་ནྡྷོ’’ཏི་ཨཱ་དི་ན་ཡ་པྤ་ཝ་ཏྟེ་ན པ་ན དུ་ཏི་ཡ་ཝཱ་རེ་ན ཝི་སེ་ས་ཝཱ་ཙཱི ཝི་ཡ རཱུ་པཱ་དི་ཨ་ཝ་ཡ་ཝ་པ་དེ་ཧི སཱ་མ་ཉྙ་བྷཱུ་ཏེ་ན་པི ཏཾ་ཏཾ་ཝི་སི་ཊྛེ་ན ཁ་ནྡྷཱ་ཝ་ཡ་ཝ་པ་དེ་ན སོ སོ ཨེ་ཝ ས་མུ་དཱ་ཡ་ཏྠོ ཝུ་ཙྩ་ཏི, ན ས་བྦོ་ཏི ཨ་ཡ་མ་ཏྠོ ད་སྶི་ཏོ. ཁ་ནྡྷ་ཝི་ནི་མུ་ཏྟ་སྶ ཡ་ཐཱ་དྷི་པྤེ་ཏ་སྶ ཨ་བྷཱ་ཝཱ ཡ་དི་པི ཁ་ནྡྷོ་ཡེ་ཝ རཱུ་པཾ, སོ པ་ན ན ས་བྦོ རཱུ་པཾ, ཨ་ཐ ཁོ ཏ་དེ་ཀ་དེ་སོ, ཏ་ཐཱ ཝེ་ད་ནཱ་ད་ཡོ་པཱི་ཏི ཨ་ཡ་མ་ཏྠོ ‘‘རཱུ་པཾ ཁ་ནྡྷོ, ཁ་ནྡྷཱ རཱུ་པ’’ནྟི་ཨཱ་དི་ན་ཡ་པྤ་ཝ་ཏྟེ་ན ཏ་ཏི་ཡ་ཝཱ་རེ་ན ད་སྶི་ཏོ. ‘‘རཱུ་པཾ ཁ་ནྡྷོ, ཁ་ནྡྷཱ ཝེ་ད་ནཱ་ཀྑ་ནྡྷོ’’ཏི་ཨཱ་དི་ན་ཡ་པྤ་ཝ་ཏྟེ་ན པ་ན ཙ་ཏུ་ཏྠ་ཝཱ་རེ་ན ‘‘རཱུ་པཾ ཁ་ནྡྷོ’’ཏི རཱུ་པ་སྶ ཁ་ནྡྷ་བྷཱ་ཝེ ནི་ཙྪི་ཏེ ཁ་ནྡྷོ ནཱ་མཱ་ཡཾ ན ཀེ་ཝ་ལཾ རཱུ་པ་མེ་ཝ, ཨ་ཐ ཁོ ཝེ་ད་ནཱ་དི ཙཱ་ཏི ཝེ་ད་ནཱ་དཱི་ན་མྤི ཁ་ནྡྷ་བྷཱ་ཝ་པྤ་ཀཱ་ས་ནེ ན ས་བྦེ ཁ་ནྡྷཱ ཝེ་ད་ནཱ་དི་ཝི་སེ་ས་ཝ་ནྟོ, ཀེ་ཙི་དེ་ཝ པ་ན ཏེ་ན ཏེ་ན ཝི་སེ་སེ་ན ཏ་ཐཱ ཝུ་ཙྩ་ནྟཱི་ཏི ཨ་ཡ་མ་ཏྠོ ད་སྶི་ཏོ. ཨེ་ཝཾ ད་སྶེ་ནྟཱི ཙེ་སཱ པཱ་ལི༹ ཁ་ནྡྷཱ་ནཾ ཡ་ཐཱ་ཝུ་ཏྟ་པ་ཎྞ་ཏྟི་སོ་དྷ་ན་མུ་ཁེ་ན ས་རཱུ་པཱ་ཝ་དྷཱ་ར་ཎཱ་ཡ སཾ་ཝ་ཏྟ་ཏི, ཏ་ཉྩ ཏེ་སཾ ཡཱ་ཝ་དེ་ཝ ཨུ་པྤཱ་དཱ་དི་ནི་ཙྪ་ཡ་ཏྠ་ནྟི ད་སྶེ་ནྟོ ‘‘ཨེ་ཝཾ ཡེ་སཾ…པེ… ཝེ་དི་ཏ་བྦོ’’ཏི ཨཱ་ཧ.
ཨེ་ཀ་དེ་སེ་པི ས་མུ་དཱ་ཡ་ཝོ་ཧཱ་རོ དི་སྶ་ཏི ཡ་ཐཱ པ་ཊོ ད་ཌྜྷོ, ས་མུ་དྡོ དི་ཊྛོ་ཏི ཨཱ་ཧ ‘‘ཙ་ཀྐཱ་ཝ་ཡ་ཝ་བྷཱ་ཝ་ཏོ ཙ་ཀྐཱ་ནཱི་ཏི ཡ་མ་ཀཱ་ནི ཝུ་ཏྟཱ་ནཱི’’ཏི. བ་ནྡྷི་ཏྭཱཏི ཡ་མ་ཀ་བྷཱ་ཝེ་ན བ་ནྡྷི་ཏྭཱ, ཡ་མ་ཀ་མཱུ་ལ་བྷཱ་ཝེ་ནེ་ཝ ཝཱ. མཱུ་ལ་བྷཱ་ཝེ་ན ག་ཧ་ཎཾ ས་མྦ་ནྡྷ་བྷཱ་ཝོ, ཏཾ་ས་མྦ་ནྡྷ་ཏཱ ཙ མཱུ་ལ་པ་དཱ་དཱི་ནཾ ནཱ་བྷི་ཨཱ་དི་ས་དི་ས་ཏཱ ད་ཊྛ་བྦཱ. ཨ་པུ་བྦ་སྶ ཝ་ཏྟ་བྦ་སྶ ཨ་བྷཱ་ཝ་ཏོ ན་ཡི་དྷ དེ་ས་ནཱ མ་ཎྜ་ལ་བྷཱ་ཝེ་ནེ་ཝ ས་མྦ་ཛ྄ཛྷ་ཏཱི་ཏི ཨཱ་ཧ ‘‘ན མ་ཎྜ་ལ་བྷཱ་ཝེ་ན ས་མྦ་ཛ྄ཛྷ་ན་ཏོ’’ཏི. ཡ་དི་པི རཱུ་པ་ཀྑ་ནྡྷ་མཱུ་ལ་ཀེ ཨ་པུ་བྦཾ ན་ཏྠི, ཝེ་ད་ནཱ་ཀྑ་ནྡྷཱ་དི་མཱུ་ལ་ཀེ་སུ པ་ན ས་ཉྙཱ་དི་མུ་ཁེ་ན དེ་ས་ན་པྤ་ཝ་ཏྟི་ཡཾ ཨ་པུ་བྦ་ཝ་སེ་ནེ་ཝ ག་ཏོ སི་ཡཱ མ་ཎྜ་ལ་བྷཱ་ཝེ་ན ས་མྦ་ནྡྷོ, ན ཏ་ཐཱ པཱ་ཋོ པ་ཝ་ཏྟོ་ཏི ཨཱ་ཧ ‘‘ཝེ་ད་ནཱ་ཀྑ་ནྡྷ…པེ… ས་མྦ་ནྡྷེ་ནཱ’’ཏི. པ་ཙྪི་མ་སྶ པུ་རི་མེ་ན ཨ་ས་མྦ་ཛ྄ཛྷ་ན་མེ་ཝ ཧི ཧེ་ཊྛི་མ་སོ་དྷ་ནཾ. སུ་དྡྷ་ཀྑ་ནྡྷ་ལཱ་བྷ་མ་ཏྟ་མེ་ཝ ག་ཧེ་ཏྭཱཏི ‘‘ཁ་ནྡྷཱ རཱུ་པ’’ནྟི ཨེ་ཏྠ ཁ་ནྡྷཱ་ཏི ཁ་ནྡྷ་ས་དྡེ་ན ལ་བྦྷ་མཱ་ནཾ རཱུ་པཱ་དཱི་ཧི ཨ་ས་མྨི་སྶཾ ཁ་ནྡྷ་ཊྛ་མ་ཏྟ་མེ་ཝ ཨུ་དྡེ་ས་ཝ་སེ་ན ག་ཧེ་ཏྭཱ. ཡ་དི་པི ཨུ་དྡེ་སེ ཁ་ནྡྷ་ཝི་སེ་ས་ནཾ རཱུ་པཱ་དི ‘‘ཁ་ནྡྷཱ རཱུ་པ’’ནྟི སུ་དྡྷ་རཱུ་པཱ་དི་མ་ཏྟ་མེ་ཝ ག་ཧི་ཏཾ, ཏ་ཐཱ་པི ཝི་སེ་ས་ར་ཧི་ཏ་སྶ སཱ་མ་ཉྙ་སྶ ཨ་བྷཱ་ཝ་ཏོ ཏ་ཏྠ སུ་དྡྷ་རཱུ་པཱ་དི་མ་ཏྟ་ཏཱ་ཡ ཨ་ཊྛ་ཏྭཱ. ཁ་ནྡྷ་ཝི་སེ་ས་ན་བྷཱ་ཝ་ས་ངྑཱ་ཏནྟི ཡ་ཐཱ་དྷི་ག་ཏཾ ཁ་ནྡྷཱ་ནཾ ཝི་སེ་ས་ན་བྷཱ་ཝེ་ན ཀ་ཐི་ཏཾ རུ་པྤ་ནཱ་དི་ཀཾ ཝི་སེ་ས་ན་ཏྠཾ ད་སྶེ་ཏུཾ. ཀེ་ཝ་ལ་མེ་ཝ ཏཾ ཨ་གྒ་ཎྷ་ནྟོ ཁ་ནྡྷ་ས་དྡེ་ན ས་ཧ ཡོ་ཛེ་ཏྭཱ…པེ… ཝི་བྷ་ཏྟ་ཏྟཱ སུ་དྡྷ་ཀྑ་ནྡྷ་ཝཱ་རོ་ཏི ཝུ་ཏྟོ་ཏི ཡོ་ཛ་ནཱ.
ཨུ་དྡེ་ས་ཝཱ་ར་ཝ་ཎྞ་ནཱ ནི་ཊྛི་ཏཱ.