དུ་ཀ་མཱ་ཏི་ཀཱ་པ་ད་ཝ་ཎྞ་ནཱ
༡-༦. ས་མཱ་ན་དེ་ས་གྒ་ཧ་ཎཱ་ནཾ ཨེ་ཀ་སྨིཾ་ཡེ་ཝ ཝ་ཏྠུ་སྨིཾ ག་ཧེ་ཏ་བྦཱ་ནཾ, ཨེ་ཀ་ཝ་ཏྠུ་ཝི་ས་ཡཱ་ནཾ ཝཱ. ཨ་ཐ ཝཱ ས་མཱ་ན་དེ་སཱ་ནཾ ཨེ་ཀ་ཝ་ཏྠུ་ཀ་ཏྟཱ ས་མཱ་ན་ག་ཧེ་ཏ་བྦ་བྷཱ་ཝཱ་ནཾ ཨེ་ཀུ་པྤཱ་དི་ཏོ་ཏི ཨ་ཏྠོ. ཡེ དྷ་མྨཱ ཧེ་ཏུ་ས་ཧ་ག་ཏཱ, ཏེ ཧེ་ཏཱུ་ཧི ས་ཧ ས་ངྒ་ཡ྄ཧ་ནྟི. ཡོ ཙ ཏེ་སཾ ས་ཧེ་ཏུ་ཀ་བྷཱ་ཝོ, སོ ས་ཧ་ཛཱ་ཏཱ་དཱི་ཧི ཧེ་ཏཱུ་ཧི ཀ་ཏོ་ཏི ཀ་ཏྭཱ ཝུ་ཏྟཾ ‘‘ས་མཱ…པེ… ས་བྦྷཱ་ཝ’’ནྟི. ཨཱ་དི-ས་དྡེ་ན ཙེ་ཏྠ སུ་པྤ་ཏི་ཊྛི་ཏ་བྷཱ་ཝ་སཱ་དྷ་ནཱ་དི་ཧེ་ཏུ་བྱཱ་པཱ་རེ པ་རི་གྒ་ཎྷཱ་ཏི. ཨེ་ཀཱི་བྷཱ་ཝཱུ་པ་ག་མ་ནནྟི ཨེ་ཀ་ཀ་ལཱ་པ་བྷཱ་ཝེ་ན པ་ཝ་ཏྟ་མཱ་ནཱ་ནཾ ཙི་ཏྟ་ཙེ་ཏ་སི་ཀཱ་ནཾ སཾ་ས་ཊྛ་ཏཱ་ཡ ས་མཱུ་ཧ་གྷ་ན་བྷཱ་ཝེ་ན དུ་ཝི་ཉྙེ་ཡྻ་ནཱ་ནཱ་ཀ་ར་ཎ་ཏཾ་ཡེ་ཝ ས་ནྡྷཱ་ཡ ཝུ་ཏྟཾ. དྷ་མྨ་ནཱ་ན་ཏྟཱ་བྷཱ་ཝེ་པཱིཏི ས་བྷཱ་ཝ་ཏྠ་བྷེ་དཱ་བྷཱ་ཝེ་པི. པ་ད་ཏྠ་ནཱ་ན་ཏྟེ་ནཱཏི ནཱ་ནཱ་པ་དཱ་བྷི་དྷེ་ཡྻ་ཏཱ་བྷེ་དེ་ན. ཨེ་ཏེ་ན པ་ཀཱ་ར་ནྟ་རཱ་པེ་ཀྑཾ དུ་ཀ་ནྟ་ར་ཝ་ཙ་ན་ནྟི ད་སྶེ་ཏི. ཨ་ནེ་ཀ་པྤ་ཀཱ་རཱ ཧི དྷ་མྨཱ. ཏེ་ནེ་ཝ ‘‘ས་བྦེ དྷ་མྨཱ ས་བྦཱ་ཀཱ་རེ་ན བུ་དྡྷ་སྶ བྷ་ག་ཝ་ཏོ ཉཱ་ཎ་མུ་ཁེ ཨཱ་པཱ་ཐཾ ཨཱ་ག་ཙྪ་ནྟཱི’’ཏི (མ་ཧཱ་ནི. ༡༥༦; ཙཱུ་ལ༹་ནི. མོ་གྷ་རཱ་ཛ་མཱ་ཎ་ཝ་པུ་ཙྪཱ་ནི་དྡེ་ས ༨༥) ཝུ་ཏྟཾ. ཨ་ཡ་ཉྩ ཨ་ཏྠོ ཏི་ཀེ་སུ་པི ད་ཊྛ་བྦོ. ཡེ་སཾ ཝི་ནེ་ཡྻཱ་ནཾ ཡེ་ཧི པ་ཀཱ་ར་ཝི་སེ་སེ་ཧི དྷ་མྨཱ་ནཾ ཝི་བྷཱ་ཝ་ནེ ཀ་ཏེ པ་ཊི་ཝེ་དྷོ ཧོ་ཏི, ཏེ་སཾ ཏ་པྤ་ཀཱ་ར་བྷེ་དེ་ཧི དྷ་མྨཱ་ནཾ ཝི་བྷཱ་ཝ་ནཾ. ཡེ་སཾ པ་ན ཡེ་ན ཨེ་ཀེ་ནེ་ཝ པ་ཀཱ་རེ་ན ཝི་བྷཱ་ཝ་ནེ པ་ཊི་ཝེ་དྷོ ཧོ་ཏི, ཏེ་ས་མྤི ཏཾ ཝ་ཏྭཱ དྷ་མྨི་སྶ་ར་ཏྟཱ ཏ་ད་ཉྙ་ནི་ར་ཝ་སེ་ས་པྤ་ཀཱ་ར་ཝི་བྷཱ་ཝ་ན་ཉྩ དེ་ས་ནཱ་ཝི་ལཱ་སོ་ཏི ཨཱ་ཧ ‘‘དེ་སེ་ཏ་བྦ་པྤ་ཀཱ་ར་ཛཱ་ན་ན’’ནྟི་ཨཱ་དི. ན་ནུ ཨེ་ཀེ་ན པ་ཀཱ་རེ་ན ཛཱ་ན་ནྟ་སྶ ཏ་ད་ཉྙ་པྤ་ཀཱ་ར་ཝི་བྷཱ་ཝ་ནཾ ཨ་ཕ་ལཾ ཧོ་ཏཱི་ཏི? ན ཧོ་ཏི པ་ཊི་ས་མྦྷི་དཱ་པྤ་བྷེ་ད་སྶ ཨུ་པ་ནི་སྶ་ཡ་ཏྟཱ. ཏེ པ་ཀཱ་རཱ ཨེ་ཏེ་ས་ནྟི ཏ་པྤ་ཀཱ་རཱ, ཏ་བྦྷཱ་ཝོ ཏ་པྤ་ཀཱ་ར་ཏཱ. ཨི་མི་ནཱ དྷ་མྨཱ་ནཾ ཝི་ཛྫ་མཱ་ན་སྶེ་ཝ པ་ཀཱ་ར་ཝི་སེ་ས་སྶ ཝི་བྷཱ་ཝ་ནཾ དེ་ས་ནཱ་ཝི་ལཱ་སོ་ཏི ད་སྶེ་ཏི.
ཨ་ཉྙ་ཏྠཱ་པཱིཏི ‘‘ཨ་ཧེ་ཏུ་ཀཱ ཙེ་ཝ དྷ་མྨཱ ན ཙ ཧེ་ཏཱུ’’ཏི་ཨཱ་དཱི་སུ. ཡ་ཐཱ པ་ཋ་མ་དུ་ཀེ་ཀ་དེ་སེ ག་ཧེ་ཏྭཱ དུ་ཏི་ཡ་ཏ་ཏི་ཡ་དུ་ཀེ་ཧི ས་དྡྷིཾ ཚ་ཊྛ་དུ་ཀ་ན་ཡེ ཡོ་ཛ་ནཱ ‘‘ཧེ་ཏཱུ དྷ་མྨཱ ས་ཧེ་ཏུ་ཀཱ་པི ཨ་ཧེ་ཏུ་ཀཱ་པཱི’’ཏི་ཨཱ་ད་ཡོ ཏ་ཡོ དུ་ཀཱ ལ་བྦྷ་ནྟི, ཨེ་ཝཾ དུ་ཏི་ཡ་ཏ་ཏི་ཡ་དུ་ཀེ་ཀ་དེ་སེ ག་ཧེ་ཏྭཱ པ་ཋ་མ་དུ་ཀེ་ན ས་དྡྷིཾ ཡོ་ཛ་ནཱ་ཡ ‘‘ས་ཧེ་ཏུ་ཀཱ དྷ་མྨཱ ཧེ་ཏཱུ་པི ན ཧེ་ཏཱུ་པི, ཨ་ཧེ་ཏུ་ཀཱ དྷ་མྨཱ ཧེ་ཏཱུ་པི ན ཧེ་ཏཱུ་པི, ཧེ་ཏུ་ས་མྤ་ཡུ་ཏྟཱ དྷ་མྨཱ ཧེ་ཏཱུ་པི ན ཧེ་ཏཱུ་པི, ཧེ་ཏུ་ཝི་པྤ་ཡུ་ཏྟཱ དྷ་མྨཱ ཧེ་ཏཱུ་པི ན ཧེ་ཏཱུ་པཱི’’ཏི ཙ་ཏྟཱ་རོ དུ་ཀཱ ལ་བྦྷ་ནྟི, ཏེ པ་ན ཝུ་ཏྟ་ན་ཡེ་ནེ་ཝ ས་ཀྐཱ ད་སྶེ་ཏུ་ནྟི ན ད་སྶི་ཏཱ་ཏི ད་ཊྛ་བྦཱ. ཨ་ཐ ཝཱ པཱ་ལི༹་ཡཾ ཝུ་ཏྟེ་ཧི ཙ་ཏུ་ཏྠ་པ་ཉྩ་མེ་ཧི ཨ་ཊྛ་ཀ་ཐཱ་ཡཾ ད་སྶི་ཏེ་ཧི པུ་རི་མེ་ཧི དྭཱི་ཧི ནི་ནྣཱ་ནཱ་ཀ་ར་ཎ་ཏོ ཨེ་ཏེ ན ཝུ་ཏྟཱ. ས་ནྣི་ཝེ་ས་ཝི་སེ་ས་མ་ཏྟ་མེ་ཝ ཧེ་ཏྠ ཝི་སེ་སོ་ཏི. ཏེ་ནེ་ཝ ཧི ནི་ནྣཱ་ན་ཏྠ་ཏྟཱ པཱ་ལི༹་ཡཾ ཨཱ་ག་ཏ་དུ་ཀེ་སུ ཡ་ཐཱ་ནི་དྡྷཱ་རི་ཏ་དུ་ཀཱ་ནཾ ཡ་ཐཱ་ས་མྦྷ་ཝཾ ཨ་ཝ་རོ་དྷ་ནེ་ན ཨ་ཝུ་ཏྟ་ཏཾ ད་སྶེ་ཏུཾ ‘‘ཨེ་ཏེ་སུ པ་ནཱ’’ཏི་ཨཱ་དི་མཱ་ཧ.
ཨ་ཐ ཝཱ ‘‘ཨེ་ཏེ་ན ཝཱ ག་ཏི་ད་སྶ་ནེ་ནཱ’’ཏི་ཨཱ་དི་ནཱ ཝ་ཀྑ་མཱ་ན་ན་ཡེ་ན ‘‘ཧེ་ཏཱུ ཙེ་ཝ དྷ་མྨཱ ཨ་ཧེ་ཏུ་ཀཱ ཙཱ’’ཏི་ཨཱ་དཱི་ནཾ ས་མྦྷ་ཝ་ནྟཱ་ནཾ དུ་ཀཱ་ནཾ ས་ངྒ་ཧེ ས་ཏི ཨེ་ཏེ་ས་མྤི ས་ངྒ་ཧོ སི་ཡཱ. ཡ་ཏོ ཝཱ དུ་ཀ་ཏོ པ་དཾ ནི་དྡྷཱ་རེ་ཏྭཱ དུ་ཀ་ནྟ་རཾ ཝུ་ཙྩ་ཏི, ཏེ་ན ས་ཏི ཙ ནཱ་ན་ཏྟེ དུ་ཀ་ནྟ་རཾ ལ་བྦྷ་ཏི, ན ཙེ་ཏྠ ཀོ་ཙི ཝི་སེ་སོ ཡ་ཐཱ་ཝུ་ཏྟ་དུ་ཀེ་ཧཱི་ཏི སཾ་ཝ་ཎྞ་ནཱ་སུ ན ད་སྶི་ཏ་ནྟི ད་ཊྛ་བྦཾ. ཨེ་ཏྠ ཙ ཡ་ཐཱ ས་ཧེ་ཏུ་ཀ་དུ་ཀ་ཏོ ཧེ་ཏུ་ས་མྤ་ཡུ་ཏྟ་དུ་ཀ་སྶ, ཧེ་ཏུ་ས་ཧེ་ཏུ་ཀ་དུ་ཀ་ཏོ ཙ ཧེ་ཏུ་ཧེ་ཏུ་ས་མྤ་ཡུ་ཏྟ་དུ་ཀ་སྶ པ་ད་ཏྠ་མ་ཏྟ་ཏོ ནཱ་ན་ཏྟཾ, ན ས་བྷཱ་ཝ་ཏྠ་ཏོ. ཨེ་ཝཾ ས་ནྟེ་པི ས་ཧེ་ཏུ་ཀ་ཧེ་ཏུ་ས་ཧེ་ཏུ་ཀ་དུ་ཀེ ཝ་ཏྭཱ ཨི་ཏ་རེ་པི ཝུ་ཏྟཱ, ཨེ་ཝཾ ཧེ་ཏུ་ས་མྤ་ཡུ་ཏྟ་ཧེ་ཏུ་ཧེ་ཏུ་ས་མྤ་ཡུ་ཏྟ་དུ་ཀཱ་དཱི་ཧི ས་བྷཱ་ཝ་ཏྠ་ནཱ་ན་ཏྟཱ་བྷཱ་ཝེ་པི པ་ད་ཏྠ་ནཱ་ན་ཏྟ་ས་མྦྷ་ཝ་ཏོ དྷ་མྨ་ནཱ་ན་ཏྟཱ་བྷཱ་ཝེ་པི པ་ད་ཏྠ་ནཱ་ན་ཏྟེ་ན དུ་ཀ་ནྟ་རཾ ཝུ་ཙྩ་ཏཱི་ཏི ཝུ་ཏྟ་ཏྟཱ ‘‘ཧེ་ཏུ་ས་ཧ་ག་ཏཱ དྷ་མྨཱ, ན ཧེ་ཏུ་ས་ཧ་ག་ཏཱ དྷ་མྨཱ, ཧེ་ཏུ་ས་ཧ་ཛཱ་ཏཱ དྷ་མྨཱ, ན ཧེ་ཏུ་ས་ཧ་ཛཱ་ཏཱ དྷ་མྨཱ. ཧེ་ཏུ་སཾ་ས་ཊྛཱ དྷ་མྨཱ, ཧེ་ཏུ་ཝི་སཾ་ས་ཊྛཱ དྷ་མྨཱ. ཧེ་ཏུ་ས་མུ་ཊྛཱ་ནཱ དྷ་མྨཱ, ན ཧེ་ཏུ་ས་མུ་ཊྛཱ་ནཱ དྷ་མྨཱ. ཧེ་ཏུ་ས་ཧ་བྷུ་ནོ དྷ་མྨཱ, ན ཧེ་ཏུ་ས་ཧ་བྷུ་ནོ དྷ་མྨཱ’’ཏི་ཨཱ་དཱི་ནཾ, ཏ་ཐཱ ‘‘ཧེ་ཏཱུ ཙེ་ཝ དྷ་མྨཱ ཧེ་ཏུ་ས་ཧ་ག་ཏཱ ཙཱ’’ཏི་ཨཱ་དཱི་ནཾ, ‘‘ན ཧེ་ཏཱུ ཁོ པ་ན དྷ་མྨཱ ཧེ་ཏུ་ས་ཧ་ག་ཏཱ་པི, ན ཧེ་ཏུ་ས་ཧ་ག་ཏཱ་པཱི’’ཏི་ཨཱ་དཱི་ན་ཉྩ ས་མྦྷ་ཝ་ནྟཱ་ནཾ ཨ་ནེ་ཀེ་སཾ དུ་ཀཱ་ནཾ ས་ངྒ་ཧོ ཨ་ནུ་ཉྙཱ་ཏོ ཝི་ཡ དི་སྶ་ཏི. ཏ་ཐཱ ཧི ཝ་ཀྑ་ཏི ‘‘ཨེ་ཏེ་ན ཝཱ ག་ཏི་ད་སྶ་ནེ་ནཱ’’ཏི་ཨཱ་དི. ཨེ་ཝཾ ཨཱ་ས་ཝ་གོ་ཙྪ་ཀཱ་དཱི་སུ་པི ཨ་ཡ་མ་ཏྠོ ཡ་ཐཱ་ས་མྦྷ་ཝཾ ཝ་ཏྟ་བྦོ. དྷ་མྨཱ་ནཾ ཝཱ ས་བྷཱ་ཝ་ཀི་ཙྩཱ་དིཾ བོ་དྷེ་ཏ་བྦཱ་ཀཱ་ར་ཉྩ ཡཱ་ཐཱ་ཝ་ཏོ ཛཱ་ན་ནྟེ་ན དྷ་མྨ་སཱ་མི་ནཱ ཡ་ཏྟ་ཀཱ དུ་ཀཱ ཝུ་ཏྟཱ, ཏ་ཏྟ་ཀེ་སུ ཋཱ་ཏ་བྦཾ. ཨ་དྡྷཱ ཧི ཏེ དུ་ཀཱ ན ཝ་ཏྟ་བྦཱ, ཡེ བྷ་ག་ཝ་ཏཱ ན ཝུ་ཏྟཱ་ཏི ཝེ་དི་ཏ་བྦཾ. ན ཧེ་ཏུ་ཧེ་ཏུ་ས་མྤ་ཡུ་ཏྟ་དུ་ཀོ ཚ་ཊྛ་དུ་ཀེ་ན ནི་ནྣཱ་ན་ཏྠོ་ཏི ཨ་དྷི་པྤཱ་ཡོ. ཏེ་སཱུཏི པ་ཋ་མ་དུ་ཀ་ཏ་ཏི་ཡ་དུ་ཀེ་སུ. ཡ་དི དུ་ཀ་ནྟ་རེ་ཧི དུ་ཀ་ནྟ་ར་པ་དེ་ཧི ཙ ས་མཱ་ན་ཏྠ་ཏྟཱ ཨེ་ཏེ་སཾ དུ་ཀཱ་ནཾ དུ་ཀ་ནྟ་ར་པ་དཱ་ན་ཉྩ ཨ་ཝ་ཙ་ནཾ, ཨེ་ཝཾ ས་ཏི ཚ་ཊྛ་དུ་ཀེ པ་ཋ་མ་པ་ད་མྤི ན ཝ་ཏྟ་བྦཾ ཙ་ཏུ་ཏྠ་དུ་ཀེ དུ་ཏི་ཡ་པ་དེ་ན ས་མཱ་ན་ཏྠ་ཏྟཱ. ཏ་ཐཱ ཙ ཚ་ཊྛ་དུ་ཀོ་ཡེ་ཝ ན ཧོ་ཏཱི་ཏི ཙོ་ད་ནཾ ས་ནྡྷཱ་ཡཱ་ཧ ‘‘ཙ་ཏུ་ཏྠ་དུ་ཀེ’’ཏི་ཨཱ་དི. དུ་ཀ་པཱུ་ར་ཎ་ཏྠནྟི ཨི་དཾ ས་མཱ་ན་ཏྠ་ཏཾ་ཡེ་ཝ ས་ནྡྷཱ་ཡ ཝུ་ཏྟཾ, དེ་ས་ནཱ་ཝི་སེ་སོ པ་ན ཝི་ཛྫ་ཏི་ཡེ་ཝ. ཨ་ཏྠ་ནྟ་ར་ཏཱ་བྷཱ་ཝེ་པི པ་ཀཱ་ར་བྷེ་ད་ཧེ་ཏུ་ཀཾ དུ་ཀ་ནྟ་ར་ཝ་ཙ་ན་ནྟི ད་སྶི་ཏོ ཧི ཨ་ཡ་མ་ཏྠོ་ཏི. ཨེ་ཏེ་ན ག་ཏི་ད་སྶ་ནེ་ནཱཏི ཨ་ཏྠ་ཝི་སེ་སཱ་བྷཱ་ཝེ་པི ཚ་ཊྛ་དུ་ཀ་པཱུ་ར་ཎ་ས་ངྑཱ་ཏེ་ན ན་ཡ་ད་སྶ་ནེ་ན. པ་ཋ་མ་དུ་ཀེ…པེ… ད་སྶི་ཏོ པཱ་ལི༹་ཡཾ ཝུ་ཏྟེ་ཧི ཙ་ཏུ་ཏྠ་པ་ཉྩ་མེ་ཧི, ཨ་ཊྛ་ཀ་ཐཱ་ཡཾ ད་སྶི་ཏེ་ཧི པུ་རི་མེ་ཧི དྭཱི་ཧི, ཨི་དྷ ད་སྶི་ཏེ་ཧི ཙ་ཏཱུ་ཧི. ཏེ་སཱུཏི དུ་ཏི་ཡ་ཏ་ཏི་ཡ་དུ་ཀེ་སུ. པ་ཋ་མ་དུ་ཀ་པ་ཀྑེ་པེ་ན ད་སྶི་ཏོ པཱ་ལི༹་ཡཾ ཚ་ཊྛ་དུ་ཀེ་ན ཨི་ཏ་ར་ཏྲ ཙ ཨི་ཏ་ར་དུ་ཀེ་ཧཱི་ཏི ཝེ་དི་ཏ་བྦཾ.
༧-༡༣. པ་ཙྩ་ཡ་བྷཱ་ཝ་མ་ཏྟེ་ན…པེ… ཨ་ཏྠི་ཏནྟི ཨེ་ཏེ་ན ན པ་ཊི་ལ་དྡྷ་ཏྟ་ཏཱ་ས་ངྑཱ་ཏཱ ས་ས་བྷཱ་ཝ་ཏཱ་ཝ ཨ་ཏྠི་ཏཱ, ཨ་ཐ ཁོ པ་ཊི་པ་ཀྑེ་ན ཨ་ནི་རོ་དྷོ ཨ་པྤ་ཧཱི་ན་ཏཱ ཨ་ནི་པྥཱ་དི་ཏ་ཕ་ལ་ཏཱ ཀཱ་ར་ཎཱ་ས་མུ་གྒྷཱ་ཏེ་ན ཕ་ལ་ནི་བྦ་ཏྟ་ནཱ་ར་ཧ་ཏཱ ཙཱ་ཏི ཨི་མ་མ་ཏྠཾ ད་སྶེ་ཏི. ཏ་ཐཱ ཧི ‘‘ཨི་མ་སྨིཾ ས་ཏི ཨི་དཾ ཧོ་ཏཱི’’ཏི ཨེ་ཏྠ ‘‘ས་ཏཱི’’ཏི ཨི་མི་ནཱ ཝ་ཙ་ནེ་ན ཡེ་ན ཝི་ནཱ ཡཾ ན ཧོ་ཏི, ཏཾ ཨ་ཏཱི་ཏཱ་དི་པི ཀཱ་ར་ཎཾ ས་ངྒ་ཧི་ཏ་མེ་ཝཱ་ཏི. ཏེ་ནེ་ཝཱ་ཧ ‘‘ན ས་ཧེ་ཏུ…པེ… ཀཱ་ལཱ་ན་མེ་ཝཱ’’ཏི. ས་མེ…པེ… དཱི་པེ་ཏི ས་མེ་ཙྩ ས་མྦྷཱུ་ཡ པ་ཙྩ་ཡེ་ཧི ཀ་ཏ་ནྟི ས་ངྑ་ཏནྟི. ཨ་ཡ་མེ་ཏེ་སཾ ཝི་སེ་སོཏི ཨ་ཡཾ པ་ཙྩ་ཡ་ནི་བྦ་ཏྟཱ་ནཾ པ་ཙྩ་ཡ་ཝ་ནྟ་ཏཱ ཨ་ནེ་ཀ་པ་ཙྩ་ཡ་ནི་པྥཱ་དི་ཏ་ཏཱ ཙ དུ་ཀ་དྭ་ཡེ པུ་རི་མ་པ་ད་ཏྠཱ་ནཾ བྷེ་དོ, ཨི་ཏ་རེ་སཾ པ་ན པུ་རི་མ་པ་ད་ས་ངྒ་ཧི་ཏ་དྷ་མྨ་ཝི་དྷུ་ར་ས་བྷཱ་ཝ་ཏཱ་ཡཱ་ཏི. ཨ་ཝི་ནི…པེ… ཋ་པ་ན་ཏོཏི ‘‘ཨེ་ཏྟ་ཀཱ’’ཏི པ་བྷེ་ད་པ་རི་ཙྪེ་ད་ནི་དྡྷཱ་ར་ཎ་ཝ་སེ་ན ཨ་བྷི་དྷ་མྨ་མཱ་ཏི་ཀཱ་ཡཾ དྷ་མྨཱ་ནཾ ཨ་ཝུ་ཏྟ་ཏྟཱ ཝུ་ཏྟཾ. སུ་ཏྟ་ནྟ་མཱ་ཏི་ཀཱ་ཡཾ པ་ན ནི་དྡྷཱ་རི་ཏ་ས་རཱུ་པ་ས་ངྑཱ་ཝི་སེ་ས་ཏྟཱ ཝི་ནི་ཙྪི་ཏ་ཏྠ་པ་རི་ཙྪེ་དཱ་ཡེ་ཝ ཨ་ཝི་ཛྫཱ་ད་ཡོ ཝུ་ཏྟཱ་ཏི. ‘‘པ་ཐ་ཝཱི་ཨཱ་དི རཱུ་པ’’ནྟི ཨེ་ཏ་སྨིཾ ཨ་ཏྠ་ཝི་ཀ་པྤེ ཨ་ནེ་ཀ་ཧེ་ཏུ་ཀེ་སུ ཙི་ཏྟུ་པྤཱ་དེ་སུ ཧེ་ཏཱུ་ནཾ ས་ཧེ་ཏུ་ཀ་བྷཱ་ཝོ ཝི་ཡ ས་བྦེ་སཾ པ་ཐ་ཝཱི་ཨཱ་དཱི་ནཾ རཱུ་པི་བྷཱ་ཝོ སི་དྡྷོ་ཏི ཨཱ་ཧ ‘‘པུ་རི་མ…པེ… པ་ཛྫ་ཏཱི’’ཏི. ན ཧི ཏེ་སུ ནི་ཡ་ཏོ ཀ་ཏྠ་ཙི སཾ་སཱ་མི་བྷཱ་ཝོ་ཏི. ཨ་ནི་ཙྩཱ་ནུ་པ་སྶ་ནཱ་ཡ ཝཱ ལུ་ཛྫ་ཏི ཚི་ཛྫ་ཏི ཝི་ན་སྶ་ཏཱི་ཏི ག་ཧེ་ཏ་བྦོ ལོ་ཀོ་ཏི ཏཾ་ག་ཧ་ཎ་ར་ཧི་ཏཱ་ནཾ ལོ་ཀུ་ཏྟ་རཱ་ནཾ ན་ཏྠི ལོ་ཀ་ཏཱ. ཏེ་ནེ་ཝཱཏི དུ་ཀྑ་ས་ཙྩ་བྷཱ་ཝེ་ན པ་རི་ཉྙེ་ཡྻ་བྷཱ་ཝེ་ནཱ་ཏི ཨ་ཏྠོ.
དུ་ཀ་བ་ཧུ་ཏཱ ཨཱ་པ་ཛྫ་ཏཱིཏི ཀ་སྨཱ ཝུ་ཏྟཾ, ན་ནུ ཝཱི་ས་ཏི དུ་ཀཱ ཝི་བྷ་ཏྟཱ, ‘‘ཨ་ཝུ་ཏྟོ་པི ཡ་ཐཱ་ལཱ་བྷ་ཝ་སེ་ན ཝེ་དི་ཏ་བྦོ’’ཏི ཙ ཝ་ཀྑ་ཏཱི་ཏི དུ་ཀ་བ་ཧུ་ཏཱ ཨི་ཙྪི་ཏཱ ཨེ་ཝཱ་ཏི? ས་ཙྩ་མེ་ཏཾ, ཏཾ་ཡེ་ཝ པ་ན དུ་ཀ་བ་ཧུ་ཏཾ ཨ་ནི་ཙྪ་ནྟོ ཨེ་ཝ་མཱ་ཧ. ཨ་པི་ཙ དུ་ཀ་བ་ཧུ་ཏཱ ཨཱ་པ་ཛྫ་ཏི, སཱ ཙ ཁོ ཝི་ཉྙཱ་ཎ་བྷེ་དཱ་ནུ་སཱ་རི་ནཱི, ཏ་ཏྲཱ་པི ཀཱ་མཱ་ཝ་ཙ་ར་ཀུ་ས་ལ་ཏོ ཉཱ་ཎ་ས་མྤ་ཡུ་ཏྟཱ་ནི, ཏ་ཐཱ མ་ཧཱ་ཀི་རི་ཡ་ཏོ མ་ནོ་དྭཱ་རཱ་ཝ་ཛྫ་ན་ནྟི ཨེ་ཝཾ་པ་ཀཱ་རཱ་ནཾ ས་བྦ་དྷ་མྨཱ་ར་མྨ་ཎ་ཝི་ཉྙཱ་ཎཱ་ནཾ ཨ་ནཱ་མ་ས་ན་ཏོ ན བྱཱ་པི་ནཱི་ཏི ད་སྶེ་ཏི ‘‘དུ་ཀ་བ་ཧུ་ཏཱ’’ཏི་ཨཱ་དི་ནཱ. ཨ་བྱཱ་པི་བྷཱ་ཝེ པ་ན དོ་སཾ ད་སྶེ་ནྟོ ‘‘ཏ་ཐཱ ཙ…པེ… སི་ཡཱ’’ཏི ཨཱ་ཧ. ནི་དྡེ་སེ་ན ཙ ཝི་རུ་དྡྷནྟི ‘‘ཡེ ཏེ དྷ་མྨཱ ཙ་ཀྑུ་ཝི་ཉྙེ་ཡྻཱ, ན ཏེ དྷ་མྨཱ སོ་ཏ་ཝི་ཉྙེ་ཡྻཱ’’ཏི་ཨཱ་དི་ནཱ རཱུ་པཱ་ཡ་ཏ་ནཱ་དཱི་ནཾ པ་ཙྩེ་ཀ་ཙ་ཀྑུ་ཝི་ཉྙཱ་ཎཱ་དི་ནཱ ཀེ་ན་ཙི ཝི་ཉྙེ་ཡྻ་ཏཾ, སོ་ཏ་ཝི་ཉྙཱ་ཎཱ་དི་ནཱ ཀེ་ན་ཙི ན་ཝི་ཉྙེ་ཡྻ་ཏ་ཉྩ ད་སྶེ་ནྟེ་ན ནི་ཀྑེ་པ་རཱ་སི་ནི་དྡེ་སེ་ན ‘‘དྭི་ནྣ་མྤི པ་དཱ་ནཾ ཨ་ཏྠ་ནཱ་ན་ཏྟ་ཏོ དུ་ཀོ ཧོ་ཏཱི’’ཏི ཨི་དཾ ཝ་ཙ་ནཾ ཝི་རུ་དྡྷཾ, ཏ་ཐཱ ཨ་ཏྠུ་དྡྷཱ་ར་ནི་དྡེ་སེ་ན་པི ཨ་ཏྠ་ཏོ ན ས་མེ་ཏཱི་ཏི ཨ་ཏྠོ. ཏ་ཏྠཱཏི ཏ་སྶཾ ནི་ཀྑེ་པ་རཱ་སི་སཾ་ཝ་ཎྞ་ནཱ་ཡཾ. ཡོ ཙ པ་ཊི་སེ་དྷོ ཀ་ཏོ ཨ་ཏྠ་ནཱ་ན་ཏྟ་ཏོ དུ་ཀཾ ད་སྶེ་ཏུ་ནྟི ཨ་དྷི་པྤཱ་ཡོ. ན ཧི ས་མ…པེ… སེ་དྷེ་ཏུནྟི ཨེ་ཏེ་ན ‘‘ཡེ ཏེ དྷ་མྨཱ ཙ་ཀྑུ་ཝི་ཉྙེ་ཡྻཱ, ན ཏེ དྷ་མྨཱ སོ་ཏ་ཝི་ཉྙེ་ཡྻཱ’’ཏི ཨེ་ཏྟ་ཀེ་སུ ནི་དྡེ་ས་པ་དེ་སུ དུ་ཀ་པ་ད་དྭ་ཡ་པྤ་ཝ་ཏྟི པཱ་ལི༹་ཏོ ཨེ་ཝ ཝི་ཉྙཱ་ཡ་ཏཱི་ཏི ད་སྶེ་ཏི.
ཏ་ཐེ་ཝཱཏི ཨུ་བྷི་ནྣཾ ཀེ་ཙི་ན-ས་དྡཱ་ནཾ ཨ་ནི་ཡ་མ་ཏོ ཙ་ཀྑུ་སོ་ཏཱ་དི་ནི་སྶ་ཡ་ཝོ་ཧཱ་རེ་ན ཙ་ཀྑུ་སོ་ཏ་ཝི་ཉྙཱ་ཎཱ་དི་ཀོ བྷི་ནྣ་ས་བྷཱ་ཝོ་ཡེ་ཝ དྷ་མྨོ ཨ་ཏྠོ་ཏི ད་སྶ་ན་ཝ་སེ་ན. རཱུ་པཱ་ཡ་ཏ་ན་མེ་ཝ ཧི ཙ་ཀྑུ་སོ་ཏ་ཝི་ཉྙཱ་ཎེ་ཧི ཝི་ཉྙེ་ཡྻཱ་ཝི་ཉྙེ་ཡྻ་བྷཱ་ཝ་ཏོ ‘‘ཀེ་ན་ཙི ཝི་ཉྙེ་ཡྻཾ ཀེ་ན་ཙི ན་ཝི་ཉྙེ་ཡྻ’’ནྟི ཙ ཝུ་ཙྩ་ཏཱི་ཏི. ཡ་དི ཨེ་ཝཾ ཨི་མ་སྨི་མྤི པ་ཀྑེ དུ་ཀ་བ་ཧུ་ཏཱ ཨཱ་པ་ཛྫ་ཏཱི་ཏི ཙོ་ད་ནཾ མ་ན་སི ཀ་ཏྭཱ ཨཱ་ཧ ‘‘ན ཙེ་ཏྠཱ’’ཏི་ཨཱ་དི. ཝི་ཉྙཱ་ཏ་བྦ་བྷེ་དེ་ནཱཏི ཝི་ཉྙཱ་ཏ་བྦ་ཝི་སེ་སེ་ན, ཝི་ཉྙེ་ཡྻེ་ཀ་དེ་སེ་ནཱ་ཏི ཨ་ཏྠོ. དུ་ཀ་བྷེ་དོཏི དུ་ཀ་ཝི་སེ་སོ, ཀེ་ན་ཙི ཝི་ཉྙེ་ཡྻ་དུ་ཀོ, ཏ་པྤ་བྷེ་དོ་ཡེ་ཝ ཝཱ. ས་མ་ཏྟོ པ་རི་ཡ་ཏྟོ པ་རི་པུ་ཎྞོ་ཏི ཨ་ཏྠོ. ཡ་ཏྟ་ཀཱ ཝི་ཉྙཱ་ཏ་བྦཱ ཏ་ཏྟ་ཀཱ དུ་ཀཱཏི དུ་ཀ་བྷེ་དཱ་པ་ཛྫ་ན་པྤ་ཀཱ་ར་ད་སྶ་ནཾ. ཨེ་ཝ་ཉྩ ས་ཏཱིཏི་ཨཱ་དི་ནཱ ཨི་མི་སྶཱ སཾ་ཝ་ཎྞ་ནཱ་ཡ ལ་དྡྷ་གུ་ཎཾ ད་སྶེ་ཏི. ‘‘ཡེ ཏེ དྷ་མྨཱ ཙ་ཀྑུ་ཝི་ཉྙེ་ཡྻཱ, ན ཏེ དྷ་མྨཱ སོ་ཏ་ཝི་ཉྙེ་ཡྻཱ’’ཏི རཱུ་པཱ་ཡ་ཏ་ན་སྶེ་ཝ ཝུ་ཏྟ་ཏྟཱ ཨ་ཏྠ་བྷེ་དཱ་བྷཱ་ཝ་ཏོ ཀ་ཐ་མ་ཡཾ དུ་ཀོ ཧོ་ཏཱི་ཏི ཨཱ་ཧ ‘‘ཝི་ཉྙཱ་ཎ་ནཱ་ན་ཏྟེ་ནཱ’’ཏི་ཨཱ་དི. ཡ་དི པ་ན ས་བྦ་ཝི་ཉྙཱ་ཏ་བྦ་ས་ངྒ་ཧེ དུ་ཀོ་ས་མ་ཏྟོ ཧོ་ཏི, ནི་ཀྑེ་པ་རཱ་སི་ནི་དྡེ་སོ ཀ་ཐཾ ནཱི་ཡ་ཏཱི་ཏི ཨཱ་ཧ ‘‘ཨེ་ཏ་སྶ པ་ནཱ’’ཏི་ཨཱ་དི.
ཨེ་ཏྠ པ་ན ཡ་ཐཱ ཝི་ཉྙཱ་ཎ་ནཱ་ན་ཏྟེ་ན ཝི་ཉྙཱ་ཏ་བྦཾ བྷི་ནྡི་ཏྭཱ དུ་ཀེ ཝུ་ཙྩ་མཱ་ནེ ས་ཏི་པི ཝི་ཉྙཱ་ཏ་བྦཱ་ནཾ བ་ཧུ་བྷཱ་ཝེ ཡ་ཏྟ་ཀཱ ཝི་ཉྙཱ་ཏ་བྦཱ, ཏ་ཏྟ་ཀཱ དུ་ཀཱ་ཏི ན་ཏྠི དུ་ཀ་བ་ཧུ་ཏཱ དུ་ཀ་ས་ངྒ་ཧི་ཏ་དྷ་མྨེ་ཀ་དེ་སེ་སུ དུ་ཀ་པ་ད་དྭ་ཡ་པྤ་ཝ་ཏྟི་ད་སྶ་ན་བྷཱ་ཝ་ཏོ. ཨེ་ཝཾ དྭི་ནྣ་མྤི པ་དཱ་ནཾ ཨ་ཏྠ་ནཱ་ན་ཏྟེ་ན དུ་ཀེ ཝུ་ཙྩ་མཱ་ནེ་པི ཡ་ཏྟ་ཀཱ་ནི ཝི་ཉྙཱ་ཎཱ་ནི, ཏ་ཏྟ་ཀཱ དུ་ཀཱ་ཏི ན་ཏྠི དུ་ཀ་བ་ཧུ་ཏཱ དུ་ཀ་ས་ངྒ…པེ… བྷཱ་ཝ་ཏོ ཨེ་ཝ. ན ཧི ཨེ་ཀཾ་ཡེ་ཝ ཝི་ཉྙཱ་ཎཾ ‘‘ཀེ་ན་ཙི ཀེ་ན་ཙཱི’’ཏི ཝུ་ཏྟཾ, ཀི་ནྟུ ཨ་པ་ར་མྤཱི་ཏི ས་བྦ་ཝི་ཉྙཱ་ཎ་ས་ངྒ་ཧེ དུ་ཀོ ས་མ་ཏྟོ ཧོ་ཏི, ན ཙ ཀ་ཏྠ་ཙི དུ་ཀ་སྶ པ་ཙྪེ་དོ ཨ་ཏྠི ཨི་ནྡྲི་ཡ་ཝི་ཉྙཱ་ཎཱ་ནཾ ཝི་ཡ མ་ནོ་ཝི་ཉྙཱ་ཎ་སྶ་པི ཝི་ས་ཡ་སྶ བྷི་ནྣ་ཏྟཱ. ན ཧི ཨ་ཏཱི་ཏཱ་ར་མྨ་ཎཾ ཝི་ཉྙཱ་ཎཾ ཨ་ནཱ་ག་ཏཱ་དི་ཨཱ་ར་མྨ་ཎཾ ཧོ་ཏི, ཨ་ནཱ་ག་ཏཱ་ར་མྨ་ཎཾ ཝཱ ཨ་ཏཱི་ཏཱ་དི་ཨཱ་ར་མྨ་ཎཾ, ཏ་སྨཱ ཡ་ཐཱ་ལ་དྡྷ་ཝི་སེ་སེ་ན ཝི་སི་ཊྛེ་སུ མ་ནོ་ཝི་ཉྙཱ་ཎ་བྷེ་དེ་སུ ཏ་སྶ ཏ་སྶ ཝི་ས་ཡ་སྶ ཨཱ་ལ་མྦ་ནཱ་ནཱ་ལ་མྦ་ན་ཝ་སེ་ན དུ་ཀ་པ་ད་དྭ་ཡ་པྤ་ཝ་ཏྟི ན ས་ཀྐཱ ནི་ཝཱ་རེ་ཏུཾ. ཏེ་ནེ་ཝ ཙ ཨ་ཊྛ་ཀ་ཐཱ་ཡཾ ‘‘མ་ནོ་ཝི་ཉྙཱ་ཎེ་ན པ་ན ཀེ་ན་ཙི ཝི་ཉྙེ་ཡྻ་ཉྩེ་ཝ ཨ་ཝི་ཉྙེ་ཡྻ་ཉྩཱ་ཏི ཨ་ཡ་མ་ཏྠོ ཨ་ཏྠི, ཏ་སྨཱ སོ ཨ་ཝུ་ཏྟོ་པི ཡ་ཐཱ་ལཱ་བྷ་ཝ་སེ་ན ཝེ་དི་ཏ་བྦོ’’ཏི བྷཱུ་མི་བྷེ་ད་ཝ་སེ་ན ཡ་ཐཱ་ལཱ་བྷཾ ད་སྶེ་སྶ་ཏི. ‘‘ཝ་ཝ་ཏྠཱ་ནཱ་བྷཱ་ཝ་ཏོ’’ཏི ཨི་ད་མྤི ཨ་ནཱ་མ་ཊྛ་ཝི་སེ་སཾ མ་ནོ་ཝི་ཉྙཱ་ཎ་སཱ་མ་ཉྙ་མེ་ཝ ག་ཧེ་ཏྭཱ ཝུ་ཏྟཾ. པཱ་ལི༹ པ་ན ཨི་ནྡྲི་ཡ་ཝི་ཉྙཱ་ཎེ་ཧི ན་ཡ་ད་སྶ་ན་ཝ་སེ་ན ཨཱ་ག་ཏཱ་ཏི ད་ཊྛ་བྦཾ. ཨེ་ཝ་ཉྩ ཀ་ཏྭཱ ཨི་མི་སྶཱ་པི ཨ་ཏྠ་ཝ་ཎྞ་ནཱ་ཡ ‘‘ཀེ་ན་ཙཱི’’ཏི པ་དཾ ཨ་ནི་ཡ་མེ་ན ས་བྦ་ཝི་ཉྙཱ་ཎ་ས་ངྒཱ་ཧ་ཀ་ནྟི སི་དྡྷཾ ཧོ་ཏི, ནི་དྡེ་སེ་ན ཙ ན ཀོ་ཙི ཝི་རོ་དྷོ. ཙ་ཀྑུ་ཝི་ཉྙེ་ཡྻ་ན་སོ་ཏ་ཝི་ཉྙེ་ཡྻ་བྷཱ་ཝེ་ཧི དུ་ཀ་པ་ད་དྭ་ཡ་པྤ་ཝ་ཏྟི ད་སྶི་ཏཱ, ན པ་ན ཙ་ཀྑུ་ཝི་ཉྙེ་ཡྻཱ་ཙ་ཀྑུ་ཝི་ཉྙེ་ཡྻ་བྷཱ་ཝེ་ཧི ཝི་སེ་ས་ཀཱ་ར་ཎཱ་བྷཱ་ཝ་ཏོ. ཀི་ཉྩ ‘‘ཡེ ཝཱ པ་ནཱ’’ཏི པ་ད་ནྟ་ར་ས་མྤི་ཎྜ་ན་ཏོ་པི ‘‘ཡེ ཏེ དྷ་མྨཱ ཙ་ཀྑུ་ཝི་ཉྙེ་ཡྻཱ…པེ… ན ཏེ དྷ་མྨཱ ཙ་ཀྑུ་ཝི་ཉྙེ་ཡྻཱ’’ཏི (དྷ. ས. ༡༡༠༡) ཨེ་ཏྟཱ་ཝ་ཏཱ དུ་ཀ་པ་ད་དྭ་ཡ་པྤ་ཝ་ཏྟི ད་སྶི་ཏཱ་ཏི ཝི་ཉྙཱ་ཡ་ཏི. པ་ད་ནྟ་ར་བྷཱ་ཝ་ད་སྶ་ན་ཏྠོ ཧི ཡེ་ཝཱ་པ་ན-ས་དྡོ ཡ་ཐཱ ‘‘ཡེ ཀེ་ཙི ཀུ་ས་ལཱ དྷ་མྨཱ, ས་བྦེ ཏེ ཀུ་ས་ལ་མཱུ་ལཱ. ཡེ ཝཱ པ་ན ཀུ་ས་ལ་མཱུ་ལཱ, ས་བྦེ ཏེ དྷ་མྨཱ ཀུ་ས་ལཱ’’ཏི་ཨཱ་དཱི་སུ (ཡ་མ. ༡.མཱུ་ལ་ཡ་མ་ཀ.༡). ཨ་ཉྙ་ཐཱ ‘‘ཡེ ཏེ དྷ་མྨཱ ཙ་ཀྑུ་ཝི་ཉྙེ་ཡྻཱ, ན ཏེ དྷ་མྨཱ སོ་ཏ་ཝི་ཉྙེ་ཡྻཱ. ཡེ ཏེ དྷ་མྨཱ སོ་ཏ་ཝི་ཉྙེ་ཡྻཱ, ན ཏེ དྷ་མྨཱ ཙ་ཀྑུ་ཝི་ཉྙེ་ཡྻཱ’’ཏི པཱ་ལི༹ ཨ་བྷ་ཝི་སྶ. ཡཾ པ་ན ཝ་ད་ནྟི ‘‘ཡེ ཏེ དྷ་མྨཱ ཙ་ཀྑུ་ཝི་ཉྙེ་ཡྻཱ…པེ… ན ཏེ དྷ་མྨཱ ཙ་ཀྑུ་ཝི་ཉྙེ་ཡྻཱ་ཏི ཨི་མི་ནཱ ཨ་ཏྠ་ཏོ དྭེ དུ་ཀཱ ཝུ་ཏྟཱ ཧོ་ནྟཱི’’ཏི, ཏ་ད་པི ཙ་ཀྑུ་ཝི་ཉྙེ་ཡྻཱ་ཙ་ཀྑུ་ཝི་ཉྙེ་ཡྻ་ཏཾ སོ་ཏ་ཝི་ཉྙེ་ཡྻཱ་སོ་ཏ་ཝི་ཉྙེ་ཡྻ་ཏ་ཉྩ ས་ནྡྷཱ་ཡ ཝུ་ཏྟཾ, ན པ་ན ‘‘ཙ་ཀྑུ་ཝི་ཉྙེ་ཡྻ་ན་སོ་ཏ་ཝི་ཉྙེ་ཡྻ་ཏཾ སོ་ཏ་ཝི་ཉྙེ་ཡྻ་ན་ཙ་ཀྑུ་ཝི་ཉྙེ་ཡྻ་ཏ་ཉྩཱ’’ཏི ད་ཊྛ་བྦཾ. ཨེ་ཏེ་ན པཱ་ལི༹་པ་ཊི་སེ་དྷ་ན་ཉྩ ནི་ཝཱ་རི་ཏཾ ད་ཊྛ་བྦཾ པ་ཊི་སེ་དྷ་ན་སྶེ་ཝ ཨ་བྷཱ་ཝ་ཏོ. ཏ་ཐཱ ཡ་སྶ ཨཱ་ར་མྨ་ཎ་སྶ ཝི་ཛཱ་ན་ན་བྷཱ་ཝེ་ན ཡོ ཨ་ཏྠོ ཝུ་ཙྩ་མཱ་ནོ ཨ་ནི་ཡ་མ་ད་སྶ་ན་ཏྠཾ ‘‘ཀེ་ན་ཙཱི’’ཏི ཝུ་ཏྟོ, སོ་ཡེ་ཝ ཏ་ཏོ ཨ་ཉྙ་སྶ ཨ་ཝི་ཛཱ་ན་ན་བྷཱ་ཝེ་ན ཝུ་ཙྩ་མཱ་ནོ ཨ་ནི་ཡ་མ་ད་སྶ་ན་ཏྠཾ པུ་ན ‘‘ཀེ་ན་ཙཱི’’ཏི ཝུ་ཏྟོ་ཏི ཏ་ད་ཏྠ་ད་སྶ་ནེ ཏེ་ནེ་ཝཱ་ཏི ཨ་ཡཾ པ་ད་ཏྠོ ན ས་མྦྷ་ཝ་ཏཱི་ཏི ན ས་ཀྐཱ ཝ་ཏྟུ་ནྟི. ཨེ་ཝ་མེ་ཏྠ ཡ་ཐཱ ཨ་ཊྛ་ཀ་ཐཱ ཨ་ཝ་ཊྛི་ཏཱ, ཏ་ཐཱ ཨ་ཏྠོ ཡུ་ཛྫ་ཏཱི་ཏི ཝེ་དི་ཏ་བྦཾ.
༡༤-༡༩. ས་ནྟཱ་ན་སྶ ཨ་ཛ་ཉྙ་མ་ལཱི་ན་བྷཱ་ཝ་ཀ་ར་ཎ་ཏོ ཀ་ཎྷ་ཀ་མྨ་ཝི་པཱ་ཀ་ཧེ་ཏུ་ཏོ ཙ ཨ་པ་རི་སུ་དྡྷ་ཏྟཱ ‘‘ཨ་སུ་ཙི་བྷཱ་ཝེ་ན ས་ནྡ་ནྟཱི’’ཏི ཝུ་ཏྟཾ. ཏ་ཏྠཱཏི ཝ་ཎེ. པ་གྒྷ་ར་ཎ་ཀ…པེ… ས་དྡོཏི ཨེ་ཏེ་ན ཨཱ་ས་ཝོ ཝི་ཡ ཨཱ་ས་ཝོ་ཏི ཨ་ཡ་མྤི ཨ་ཏྠོ ད་སྶི་ཏོ་ཏི ད་ཊྛ་བྦཾ. གོ་ཏྲ་བྷུ…པེ… ཝུ་ཏྟཱ་ནཱིཏི ཨེ་ཏེ་ན གོ་ཏྲ་བྷུ་གྒ་ཧ་ཎཾ ཨུ་པ་ལ་ཀྑ་ཎཾ ཡ་ཐཱ ‘‘ཀཱ་ཀེ་ཧི ས་པྤི ར་ཀྑི་ཏ་བྦ’’ནྟི ད་སྶེ་ཏི. གོ་ཏྲ་བྷུ་ས་དི་སཱ གོ་ཏྲ་བྷཱུ་ཏི པ་ན ཨ་ཏྠེ ས་ཏི གུ་ཎ་པྤ་དྷཱ་ན་ཏྠཱ་ནཾ ཨེ་ཀེ་ན ས་དྡེ་ན ཨ་ཝ་ཙ་ནཱི་ཡ་ཏྟཱ ཝོ་དཱ་ནཱ་ད་ཡོ་ཝ ཝུ་ཏྟཱ བྷ་ཝེ་ཡྻུཾ. ཨ་ཐ ཝཱ གོ་ཏྲ་བྷཱུཏི ཨེ་ཀ་སེ་སེ་ན སཱ་མ་ཉྙེ་ན ཝཱ ཨ་ཡཾ ནི་དྡེ་སོ་ཏི ཝེ་དི་ཏ་བྦཾ. ཨ་བྷི་ཝི་དྷི་ཝི་ས་ཡཾ ཨ་ཝ་དྷི་ནྟི ཝི་བྷ་ཏྟིཾ པ་རི་ཎཱ་མེ་ཏྭཱ ཝ་ཏྟ་བྦཾ.
ས་མྤ་ཡུ་ཏྟེ་ཧི ཨཱ་ས་ཝེ་ཧི ཏཾ་ས་ཧི་ཏ་ཏཱ ཨཱ་ས་ཝ་ས་ཧི་ཏ་ཏཱ. ཨི་དཾ ཝུ་ཏྟཾ ཧོ་ཏི – ཡ་ཐཱ ས་ཧེ་ཏུ་ཀཱ་ནཾ ས་མྤ་ཡུ་ཏྟེ་ཧི ཧེ་ཏཱུ་ཧི ས་ཧེ་ཏུ་ཀ་ཏཱ, ན ཨེ་ཝཾ སཱ་ས་ཝཱ་ཏི ཝུ་ཏྟ་དྷ་མྨཱ་ནཾ ས་མྤ་ཡུ་ཏྟེ་ཧི ཨཱ་ས་ཝེ་ཧི སཱ་ས་ཝ་ཏཱ, ཨ་ཐ ཁོ ཝི་པྤ་ཡུ་ཏྟེ་ཧཱི་ཏི. དུ་ཀ་ནྟ་རེ ཨ་ཝུ་ཏྟ་པ་ད་བྷཱ་ཝོ་ཡེ་ཝེ་ཏྠ དུ་ཀ་ཡོ་ཛ་ནཱ་ཡ ཉཱ་ཡཱ་ག་ཏ་ཏཱ. ཡ་དི ཨེ་ཝཾ ཧེ་ཏུ་གོ་ཙྪ་ཀེ ཀ་ཐ་ནྟི ཨཱ་ཧ ‘‘ཧེ་ཏུ་གོ་ཙྪ་ཀེ པ་ནཱ’’ཏི་ཨཱ་དི. པ་ཋ་མེ དུ་ཀེ དུ་ཏི་ཡ་སྶ པ་ཀྑེ་པེ ཨེ་ཀོཏི ཙ་ཏུ་ཏྠ་དུ་ཀ་མཱ་ཧ. པ་ཋ་མེ དུ་ཀེ ཏ་ཏི་ཡ་སྶ པ་ཀྑེ་པེ དྭེཏི ‘‘ཨཱ་ས་ཝཱ ཙེ་ཝ དྷ་མྨཱ ཨཱ་ས་ཝ་ཝི་པྤ་ཡུ་ཏྟཱ ཙ, ཨཱ་ས་ཝ་ཝི་པྤ་ཡུ་ཏྟཱ ཙེ་ཝ དྷ་མྨཱ ནོ ཙ ཨཱ་ས་ཝཱ’’ཏི ཨི་མི་ནཱ ས་དྡྷིཾ པ་ཉྩ་མ་དུ་ཀ་མཱ་ཧ. པ་ཋ་མ་སྶ དུ་ཏི་ཡེ དུ་ཀེ པ་ཀྑེ་པེ ཨེ་ཀོཏི ‘‘ནོ ཨཱ་ས་ཝཱ དྷ་མྨཱ སཱ་ས་ཝཱ་པི ཨ་ནཱ་ས་ཝཱ་པཱི’’ཏི ཨ་ཡ་མེ་ཀོ. ཏ་ཏི་ཡེ པ་ཋ་མ་སྶ པ་ཀྑེ་པེ དྭེཏི ‘‘ཨཱ་ས་ཝཱ དྷ་མྨཱ ཨཱ་ས་ཝ་ས་མྤ་ཡུ་ཏྟཱ་པི ཨཱ་ས་ཝ་ཝི་པྤ་ཡུ་ཏྟཱ་པི, ནོ ཨཱ་ས་ཝཱ་དྷ་མྨཱ ཨཱ་ས་ཝ་ས་མྤ་ཡུ་ཏྟཱ་པི ཨཱ་ས་ཝ་ཝི་པྤ་ཡུ་ཏྟཱ་པཱི’’ཏི ཨི་མེ དྭེ. ཏ་ཏི་ཡེ དུ་ཏི་ཡ་སྶ པ་ཀྑེ་པེ ཨེ་ཀོཏི ‘‘སཱ་ས་ཝཱ དྷ་མྨཱ ཨཱ་ས་ཝ་ས་མྤ་ཡུ་ཏྟཱ་པི ཨཱ་ས་ཝ་ཝི་པྤ་ཡུ་ཏྟཱ་པཱི’’ཏི ཨེ་ཀོ. དུ་ཏི་ཡེ ཏ་ཏི་ཡ་སྶ པ་ཀྑེ་པེ ཨེ་ཀོཏི ཚ་ཊྛ་དུ་ཀ་མཱ་ཧ. ཏཱི་ཧཱིཏི ཙ་ཏུ་ཏྠ་པ་ཉྩ་མ་ཚ་ཊྛེ་ཧི. ཨི་ཏ་རེཏི ཏ་ད་ཝ་སི་ཊྛཱ པ་ཉྩ. ཏེ པ་ན པ་ཋ་མེ ཏ་ཏི་ཡ་དུ་ཀ་དུ་ཏི་ཡ་པ་ད་པ་ཀྑེ་པེ ཨེ་ཀོ, དུ་ཏི་ཡེ པ་ཋ་མ་དུ་ཀ་དུ་ཏི་ཡ་པ་ད་པ་ཀྑེ་པེ ཨེ་ཀོ, ཏ་ཏི་ཡེ པ་ཋ་མ་སྶ ཨེ་ཀེ་ཀ་པ་ད་པ་ཀྑེ་པེ དྭེ, ཏ་ཏི་ཡེ དུ་ཏི་ཡ་དུ་ཀ་པ་ཋ་མ་པ་ད་པ་ཀྑེ་པེ ཨེ་ཀོ་ཏི ཨེ་ཝཾ ཝེ་དི་ཏ་བྦཱ. ‘‘སཱ་ས་ཝཱ དྷ་མྨཱ ཨཱ་ས་ཝཱ་པི ནོ ཨཱ་ས་ཝཱ་པི. ཨཱ་ས་ཝ་ས་མྤ་ཡུ་ཏྟཱ དྷ་མྨཱ ཨཱ་ས་ཝཱ་པི ནོ ཨཱ་ས་ཝཱ་པི. ཨཱ་ས་ཝ་ཝི་པྤ་ཡུ་ཏྟཱ དྷ་མྨཱ ཨཱ་ས་ཝཱ་པི ནོ ཨཱ་ས་ཝཱ་པཱི’’ཏི ཨེ་ཏེ་ས་མྤི, ‘‘ཨཱ་ས་ཝ་ས་ཧ་ག་ཏཱ དྷ་མྨཱ ནོ ཨཱ་ས་ཝ་ས་ཧ་ག་ཏཱ དྷ་མྨཱ’’ཏི ཨེ་ཝ་མཱ་དཱི་ན་ཉྩ ཨ་གྒ་ཧ་ཎེ ཀཱ་ར་ཎཾ ག་ཧ་ཎ་ན་ཡོ ཙ པུ་བྦེ ཝུ་ཏྟ་ན་ཡེ་ནེ་ཝ ཝེ་དི་ཏ་བྦཾ.
ཨེ་ས ན་ཡོཏི ཡོ ཨེ་ས པ་ཋ་མ་དུ་ཀེ དུ་ཏི་ཡ་དུ་ཀ་པ་ཀྑེ་པཱ་དི་ཀོ ཨུ་པཱ་ཡོ ཨི་དྷ ཨཱ་ས་ཝ་གོ་ཙྪ་ཀེ ཝུ་ཏྟོ, ཨེ་ས ན་ཡོ སཾ་ཡོ་ཛ་ན་གོ་ཙྪ་ཀཱ་དཱི་སུ དུ་ཀ་ནྟ་ར་ནི་དྡྷཱ་ར་ཎེ་ཏི ཨ་ཏྠོ. ཏ་ཏྠ པཱ་ལི༹་ཡཾ ཨ་ནཱ་ག་ཏ་དུ་ཀཱ སཾ་ཡོ་ཛ་ན་གོ་ཙྪ་ཀེ ཏཱ་ཝ ‘‘སཾ་ཡོ་ཛ་ནཱ ཙེ་ཝ དྷ་མྨཱ སཾ་ཡོ་ཛ་ན་ཝི་པྤ་ཡུ་ཏྟཱ ཙ, སཾ་ཡོ་ཛ་ན་ཝི་པྤ་ཡུ་ཏྟཱ ཙེ་ཝ དྷ་མྨཱ ནོ ཙ སཾ་ཡོ་ཛ་ནཱ, སཾ་ཡོ་ཛ་ནཱ དྷ་མྨཱ སཾ་ཡོ་ཛ་ན་ས་མྤ་ཡུ་ཏྟཱ་པི སཾ་ཡོ་ཛ་ན་ཝི་པྤ་ཡུ་ཏྟཱ་པི, ནོ སཾ་ཡོ་ཛ་ནཱ དྷ་མྨཱ སཾ་ཡོ་ཛ་ན་ས་མྤ་ཡུ་ཏྟཱ་པི སཾ་ཡོ་ཛ་ན་ཝི་པྤ་ཡུ་ཏྟཱ་པི, ནོ སཾ་ཡོ་ཛ་ནཱ དྷ་མྨཱ སཾ་ཡོ་ཛ་ནི་ཡཱ་པི ཨ་སཾ་ཡོ་ཛ་ནི་ཡཱ་པི, སཾ་ཡོ་ཛ་ནི་ཡཱ དྷ་མྨཱ སཾ་ཡོ་ཛ་ན་ས་མྤ་ཡུ་ཏྟཱ་པི སཾ་ཡོ་ཛ་ན་ཝི་པྤ་ཡུ་ཏྟཱ་པཱི’’ཏི པ་ཉྩ. ཨེ་ཝཾ ག་ནྠ་ཨོ་གྷ་ཡོ་ག་ཨུ་པཱ་དཱ་ན་གོ་ཙྪ་ཀེ་སུ པ་ཙྩེ་ཀཾ པ་ཉྩ. ནཱི་ཝ་ར་ཎ་གོ་ཙྪ་ཀེ པ་ན ནཱི་ཝ་ར་ཎཱ་ནཾ ནཱི་ཝ་ར་ཎ་ཝི་པྤ་ཡུ་ཏྟ་བྷཱ་ཝཱ་བྷཱ་ཝ་ཏོ ‘‘ནོ ནཱི་ཝ་ར་ཎཱ དྷ་མྨཱ ནཱི་ཝ་ར་ཎི་ཡཱ་པི ཨ་ནཱི་ཝ་ར་ཎི་ཡཱ་པི, ནོ ནཱི་ཝ་ར་ཎཱ དྷ་མྨཱ ནཱི་ཝ་ར་ཎ་ས་མྤ་ཡུ་ཏྟཱ་པི ནཱི་ཝ་ར་ཎ་ཝི་པྤ་ཡུ་ཏྟཱ་པི, ནཱི་ཝ་ར་ཎི་ཡཱ དྷ་མྨཱ ནཱི་ཝ་ར་ཎ་ས་མྤ་ཡུ་ཏྟཱ་པི ནཱི་ཝ་ར་ཎ་ཝི་པྤ་ཡུ་ཏྟཱ་པཱི’’ཏི ཏ་ཡོ. ཏ་ཐཱ པ་རཱ་མཱ་ས་གོ་ཙྪ་ཀེ ‘‘ནོ པ་རཱ་མཱ་སཱ དྷ་མྨཱ པ་རཱ་མ་ཊྛཱ་པི ཨ་པ་རཱ་མ་ཊྛཱ་པི, ནོ པ་རཱ་མཱ་སཱ དྷ་མྨཱ པ་རཱ་མཱ་ས་ས་མྤ་ཡུ་ཏྟཱ་པི པ་རཱ་མཱ་ས་ཝི་པྤ་ཡུ་ཏྟཱ་པི, པ་རཱ་མ་ཊྛཱ དྷ་མྨཱ པ་རཱ་མཱ་ས་ས་མྤ་ཡུ་ཏྟཱ་པི པ་རཱ་མཱ་ས་ཝི་པྤ་ཡུ་ཏྟཱ་པཱི’’ཏི. ཀི་ལེ་ས་གོ་ཙྪ་ཀེ ‘‘ནོ ཀི་ལེ་སཱ དྷ་མྨཱ སཾ་ཀི་ལེ་སི་ཀཱ་པི ཨ་སཾ་ཀི་ལེ་སི་ཀཱ་པི, ནོ ཀི་ལེ་སཱ དྷ་མྨཱ སཾ་ཀི་ལི་ཊྛཱ་པི ཨ་སཾ་ཀི་ལི་ཊྛཱ་པི, ནོ ཀི་ལེ་སཱ དྷ་མྨཱ ཀི་ལེ་ས་ས་མྤ་ཡུ་ཏྟཱ་པི ཀི་ལེ་ས་ཝི་པྤ་ཡུ་ཏྟཱ་པི, སཾ་ཀི་ལེ་སི་ཀཱ དྷ་མྨཱ སཾ་ཀི་ལི་ཊྛཱ་པི ཨ་སཾ་ཀི་ལི་ཊྛཱ་པི, སཾ་ཀི་ལེ་སི་ཀཱ དྷ་མྨཱ ཀི་ལེ་ས་ས་མྤ་ཡུ་ཏྟཱ་པི ཀི་ལེ་ས་ཝི་པྤ་ཡུ་ཏྟཱ་པི, ཨ་སཾ་ཀི་ལི་ཊྛཱ དྷ་མྨཱ སཾ་ཀི་ལེ་སི་ཀཱ་པི ཨ་སཾ་ཀི་ལེ་སི་ཀཱ་པཱི’’ཏི ཚ དུ་ཀཱ་ཏི ཨེ་ཝཾ ཝེ་དི་ཏ་བྦཱ. སེ་སཾ ཝུ་ཏྟ་ན་ཡ་མེ་ཝ.
༢༠-༢༥. པ་ཙྩ་ཡ་བྷཱ་ཝེ་ནཱཏི སཾ་ཡོ་ཛ་ན་ཏྠཾ ད་སྶེ་ཏི. ཡ་ཐཱ་ས་ཀཾ པ་ཙྩ་ཡ་བྷཱ་ཝོ ཨེ་ཝ ཧི ཀཱ་མ་རཱ་གཱ་དཱི་ནཾ ཝ་ཊྚ་སཾ་ཡོ་ཛ་ན་ནྟི. ཡ་དི ཨེ་ཝཾ ཀ་ཐཾ ཀཱ་མ་རཱ་གཱ་དཱི་ནཾ་ཡེ་ཝ སཾ་ཡོ་ཛ་ན་བྷཱ་ཝོ་ཏི ཨཱ་ཧ ‘‘ས་ཏི་པཱི’’ཏི་ཨཱ་དི. ཨ་ཉྙེ་སནྟི སཾ་ཡོ་ཛ་ནེ་ཧི ཨ་ཉྙེ་སཾ ཀི་ལེ་སཱ་བྷི་ས་ངྑཱ་རཱ་དཱི་ནཾ. ཏ་པྤ་ཙྩ་ཡ་བྷཱ་ཝེཏི ཏེ་སཾ ཀི་ལེ་ས་ཀ་མྨ་ཝི་པཱ་ཀ་ཝ་ཊྚཱ་ནཾ པ་ཙྩ་ཡ་བྷཱ་ཝེ. ཨོ་ར་མྦྷཱ་གི་ཡུ་དྡྷཾ་བྷཱ་གི་ཡ་བྷཱ་ཝེ་ན ས་ངྒ་ཧི་ཏཱ པ་རི་ཙྪི་ནྣཱ ཨོ་ར…པེ… ས་ངྒ་ཧི་ཏཱ, ཏེ་ཧི ཀཱ་མ་རཱ་གཱ་དཱི་ཧི ཝི་སེ་ས་པ་ཙྩ་ཡ་བྷཱུ་ཏེ་ཧི. ཀཱ་མ་ཀ་མྨ་བྷ་ཝཱ་དཱི་ནཾ ཀཱ་མཱུ་པ་པ་ཏྟི་བྷ་ཝཱ་དི་ནི་པྥཱ་ད་ནེ་པི ནི་ཡ་མོ་ཏི ཀ་ཏྭཱ ཨཱ་ཧ ‘‘ཏཾ་ཏཾ…པེ… ཧོ་ཏཱི’’ཏི. ཏེ་ན སཾ་ཡོ་ཛ་ནཱ་ནཾ བྷཱ་ཝེ ཡ་ཐཱ་ཝུ་ཏྟ་ནི་ཡ་མཱ་ནཾ ཀ་མྨཱུ་པ་པ་ཏྟི་བྷ་ཝཱ་ནཾ བྷཱ་ཝཾ ད་སྶེ་ཏྭཱ ཏ་ད་བྷཱ་ཝེ ཨ་བྷཱ་ཝཾ ད་སྶེ་ནྟོ ‘‘ན ཙཱ’’ཏི་ཨཱ་དི་མཱ་ཧ. བ་ནྡྷ་ནཾ ཨ་སེ་རི་བྷཱ་ཝ་ཀ་ར་ཎཾ ཨ་ནྡུ་བ་ནྡྷ་ནཱ་ད་ཡོ ཝི་ཡ. ག་ནྠ་ཀ་ར་ཎཾ ཨ་ཝ་ཙྪི་ནྣ་ཏཱ་ཀ་ར་ཎཾ. ཙ་ཀྐ་ལ་ཀཾ པཱ་ད་པུ་ཉྪ་ན་ར་ཛྫུ་མ་ཎྜ་ལཾ. ན ཙོ་དེ་ཏ་བྦནྟི པ་ཉྙཱ་ཙ་ཀྑུ་ནཱ པ་ཙུ་ར་ཛ་ན་སྶ པ་སྶི་ཏུཾ ཨ་ས་ཀྐུ་ཎེ་ཡྻ་ཏྟཱ ཡ་ཐཱ་ཝུ་ཏྟ་ཝི་སེ་ས་སྶ ས་དྡྷེ་ཡྻ་ཏཾ ཨཱ་ཧ. ཏི་ཝི་དྷོ ཧི ཨ་ཏྠོ ཀོ་ཙི པ་ཙྩ་ཀྑ་སི་དྡྷོ ཡོ རཱུ་པཱ་དི་དྷ་མྨཱ་ནཾ པ་ཙྩ་ཏྟ་ཝེ་ད་ནཱི་ཡོ ཨ་ནི་དྡི་སི་ཏ་བྦཱ་ཀཱ་རོ, ས་བྦ་དྷ་མྨཱ་ནཾ ས་བྷཱ་ཝ་ལ་ཀྑ་ཎ་ནྟི ཝུ་ཏྟཾ ཧོ་ཏི. ཀོ་ཙི ཨ་ནུ་མཱ་ན་སི་དྡྷོ ཡོ གྷ་ཊཱ་དཱི་སུ པ་ཊཱ་དཱི་སུ ཙ པ་སི་དྡྷེ་ན པ་ཙྩ་ཡཱ་ཡ་ཏྟ་བྷཱ་ཝེ་ན གྷ་ཊ་པ་ཊ-ས་དྡཱ་དཱི་ནཾ ཨ་ནི་ཙྩ་ཏཱ་དི་ཨཱ་ཀཱ་རོ, ཀོ་ཙི ཨོ་ཀ་པྤ་ན་སི་དྡྷོ ཡོ པ་ཙུ་ར་ཛ་ན་སྶ ཨ་ཙྩ་ནྟ་མ་དི་ཊྛོ ས་དྡྷཱ་ཝི་ས་ཡོ ས་གྒ་ནི་བྦཱ་ནཱ་དི. ཏ་ཏྠ ཡ་སྶ ས་ཏྠུ་ནོ ཝ་ཙ་ནཾ པ་ཙྩ་ཀྑ་སི་དྡྷེ ཨ་ནུ་མཱ་ན་སི་དྡྷེ ཙ ཨ་ཏྠེ ན ཝི་སཾ་ཝཱ་དེ་ཏི ཨ་ཝི་པ་རཱི་ཏ་པྤ་ཝ་ཏྟི་ཡཱ, ཏ་སྶ ཝ་ཙ་ནེ་ན ས་དྡྷེ་ཡྻ་ཏྠ་སི་དྡྷཱི་ཏི ཏ་ཐཱ་རཱུ་པོ ཙ བྷ་ག་ཝཱ་ཏི ‘‘དྷ་མྨཱ་ནཾ ས་བྷཱ་ཝ…པེ… ན ཙོ་དེ་ཏ་བྦ’’ནྟི ཝུ་ཏྟཾ. ཨེ་ས ན་ཡོ ཨི་ཏོ པ་རེ་སུ་པི ཨེ་ཝ་རཱུ་པེ་སུ.
༢༦-༣༧. ཡ་ཐཱ ས་ར་བྷེ་ཧི ཨ་ཏི་ཀྐ་མི་ཏ་བྦཱ པ་བྦ་ཏ་རཱ་ཛི ས་ར་བྷ་ནི་ཡཱ, ཨེ་ཝཾ ཨོ་གྷ་ནི་ཡཱ་ཏི ས་དྡ་སི་དྡྷཱི་ཏི ཨཱ་ཧ ‘‘ཏེ་ནཱ’’ཏི་ཨཱ་དི.
༥༠-༥༤. ཝི་པ་རི་ཡེ་ས་གྒཱ་ཧོ པ་རཱ་མ་ས་ན་ནྟི ‘‘པ་ར་ཏོ’’ཏི ཨེ་ཏྠ ན དྷ་མྨ་ས་བྷཱ་ཝ་ཏོ ཨ་ཉྙ་ཐཱ་མ་ཏྟཾ པ་ར་ནྟི ཨ་དྷི་པྤེ་ཏཾ, ཨ་ཐ ཁོ ཏ་བྦི་པ་རི་ཡཱ་ཡོ་ཏི ཨཱ་ཧ ‘‘པ་ར་ཏོ་ཏི ནི་ཙྩཱ་དི་ཏོ’’ཏི.
༥༥-༦༨. ཡ་དི ས་བྷཱ་ཝ་ཏོ ཨ་ཝི་ཛྫ་མཱ་ནཾ, ཀ་ཐ་མཱ་ར་མྨ་ཎ་བྷཱ་ཝོ་ཏི ཨཱ་ཧ ‘‘ཝི་ཙི་ཏྟ་ས་ཉྙཱ་ཡ ས་ཉྙི་ཏ’’ནྟི, པ་རི་ཀ་པྤ་ནཱ་མ་ཏྟ་སི་དྡྷ་ནྟི ཨ་ཏྠོ. དུ་ཝི་ཉྙེ་ཡྻ་ནཱ་ན་ཏྟ་ཏཱ་ཡ ནི་ར་ནྟ་ར་བྷཱ་ཝཱུ་པ་ག་མ་ནཾ སཾ་ས་ཊྛ་བྷཱ་ཝོ་ཏི ‘‘སུ་ཝི་ཉྙེ་ཡྻ་ནཱ་ན་ཏྟ་ཏྟཱ ན སཾ་ས་ཊྛ་ཏཱ’’ཏི ཝུ་ཏྟཾ. ཏེ་སཾ ཨ་རཱུ་པ་ཀྑ་ནྡྷཱ་ནཾ. ཨི་ཏ་རེ་ཧི རཱུ་པ་ནི་བྦཱ་ནེ་ཧི. ཀིཾ པ་ན ཀཱ་ར་ཎཾ ས་མཱ་ནུ་པྤཱ་ད་ནི་རོ་དྷཱ་ནཾ ཨེ་ཀ་ཀ་ལཱ་པ་བྷཱུ་ཏཱ་ནཾ ཨ་རཱུ་པ་དྷ་མྨཱ་ན་མེ་ཝ ཨ་ཉྙ་མ་ཉྙཾ སཾ་ས་ཊྛ་ཏཱ ཝུ་ཙྩ་ཏི, ན པ་ན ཏ་ཐཱ་བྷཱུ་ཏཱ་ན་མྤི རཱུ་པ་དྷ་མྨཱ་ན་ནྟི ཨཱ་ཧ ‘‘ཨེ་ས ཧི ཏེ་སཾ ས་བྷཱ་ཝོ’’ཏི. ཏེ་ན ཡ་དི་པི ཀེ་ཙི ཨ་རཱུ་པ་དྷ་མྨཱ ཝི་སུཾ ཨཱ་ར་མྨ་ཎཾ ཧོ་ནྟི, ད་ནྡྷ་པྤ་ཝ་ཏྟི་ཀ་ཏྟཱ པ་ན རཱུ་པ་དྷ་མྨཱ་ནཾ་ཡེ་ཝ སུ་ཝི་ཉྙེ་ཡྻ་ནཱ་ན་ཏྟཾ, ན ཨ་རཱུ་པ་དྷ་མྨཱ་ན་ནྟི ཏེ་སཾ སཾ་ས་ཊྛ་བྷཱ་ཝོ ཏ་ད་བྷཱ་ཝོ ཙ ཨི་ཏ་རེ་སཾ ས་བྷཱ་ཝ་སི་དྡྷོ་ཏི ད་སྶེ་ཏི. ས་མཱུ་ཧ་གྷ་ན་ཏཱ་ཡ ཝཱ དུ་བྦི་བྷཱ་ག་ཏ་ར་ཏྟཱ ན་ཏྠི ཨ་རཱུ་པ་དྷ་མྨཱ་ནཾ ཝི་སུཾ ཨཱ་ར་མྨ་ཎ་བྷཱ་ཝོ་ཏི དུ་ཝི་ཉྙེ་ཡྻ་ནཱ་ན་ཏྟ་ཏྟཱ ཏེ་སཾ་ཡེ་ཝ སཾ་ས་ཊྛ་ཏཱ. ཨ་མུ་ཉྩི་ཏྭཱ ཏ་ད་དྷཱི་ན་ཝུ་ཏྟི་ཏཱ་ཡ ག་ཧེ་ཏ་བྦ་ཏོ བུ་དྡྷི་ཡཱ.
༨༣-༡༠༠. ཀཱ་མ་ཏ་ཎྷཱ ཀཱ་མོ ཨུ་ཏྟ་ར་པ་ད་ལོ་པེ་ན ཡ་ཐཱ རཱུ་པ་བྷ་ཝོ རཱུ་པཾ. ཨེ་ཝཾ སེ་སེ་སུ་པི. ཨཱ་ར་མྨ་ཎ་ཀ་ར་ཎ་ཝ་སེ་ནཱཏི ཨེ་ཏེ་ན ཀཱ་མ་རཱུ་པཱ་རཱུ་པ་ཏ་ཎྷཱ་ནཾ ཝི་ས་ཡ་བྷཱ་ཝོ ཡ་ཐཱ་ཀྐ་མཾ ཀཱ་མ་རཱུ་པཱ་རཱུ་པཱ་ཝ་ཙ་ར་ཏཱ་ཡ ཀཱ་ར་ཎ་ནྟི ད་སྶེ་ཏི. ཨ་ཝ་སྶ་ཉྩེ་ཏ་མེ་ཝཾ ས་མྤ་ཊི་ཙྪི་ཏ་བྦཾ, ཨ་ཉྙ་ཐཱ ཀཱ་མཱ་ཝ་ཙ་རཱ་དི་བྷཱ་ཝོ ཨ་པ་རི་པུ་ཎྞ་ཝི་ས་ཡོ སི་ཡཱ. ཡ་དི ཧི ཨཱ་ལ་མྦི་ཏ་བྦ་དྷ་མྨ་ཝ་སེ་ན བྷཱུ་མི་པ་རི་ཙྪེ་དོ, ཨེ་ཝཾ ས་ཏི ཨ་ནཱ་ར་མྨ་ཎཱ་ནཾ ས་ངྒ་ཧོ ན སི་ཡཱ. ཨ་ཐ ཝི་པཱ་ཀ་དཱ་ན་ཝ་སེ་ན, ཨེ་ཝ་མྤི ཨ་ཝི་པཱ་ཀཱ་ནཾ ས་ངྒ་ཧོ ན སི་ཡཱ, ཏ་སྨཱ ཨཱ་ར་མྨ་ཎ་ཀ་ར་ཎ་ཝ་སེ་ན པ་རི་ཡཱ་པ་ནྣཱ་ནཾ བྷཱུ་མི་པ་རི་ཙྪེ་དོ ཀཱ་ཏ་བྦོ. ཨེ་ཝ་ཉྷི ས་ཏི ཀཱ་མཱ་ཝ་ཙ་རཱ་དི་བྷཱ་ཝོ པ་རི་པུ་ཎྞ་ཝི་ས་ཡོ སི་ཡཱ. ཏེ་ནེ་ཝཱ་ཧ ‘‘ཨེ་ཝ་ཉྷི ས་ཏཱི’’ཏི་ཨཱ་དི. ཨ་པ་རི་ཡཱ་པ་ནྣཱ་ནཾ པ་ན ལོ་ཀ་ཏོ ཨུ་ཏྟི་ཎྞ་བྷཱ་ཝེ་ན ཨ་ནུ་ཏྟ་ར་བྷཱུ་མི་ཏཱ. ཨ་ཀཱ་མཱ་ཝ་ཙ་རཱ་དི་ཏཱ ནཱ་པ་ཛྫ་ཏཱིཏི ཨ་བྱཱ་པི་ཏ་དོ་སཾ པ་རི་ཧ་ར་ཏི, ཀཱ་མཱ་ཝ་ཙ་རཱ་དི་ཏཱ ནཱ་པ་ཛྫ་ཏཱིཏི ཨ་ཏི་བྱཱ་པི་ཏ་དོ་སཾ. ན་ནུ ཙ ཨི་མ་སྨིཾ པ་ཀྑེ ཀཱ་མ་ཏ་ཎྷཱ ཀ་ཏ་མཱ, ཀཱ་མཱ་ཝ་ཙ་ར་དྷ་མྨཱ་ར་མྨ་ཎཱ ཏ་ཎྷཱ, ཀཱ་མཱ་ཝ་ཙ་ར་དྷ་མྨཱ ཀ་ཏ་མེ, ཀཱ་མ་ཏ་ཎྷཱ་ཝི་ས་ཡཱ་ཏི ཨི་ཏ་རཱི་ཏ་ར་ནི་སྶ་ཡ་ཏཱ དོ་སོ་ཏི? ན, ཨ་ཝཱི་ཙི་ཨཱ་དི་ཨེ་ཀཱ་ད་སོ་ཀཱ་ས་ནི་ནྣ་ཏཱ་ཡ ཀི་ཉྩི ཏ་ཎྷཾ ཀཱ་མ་ཏ་ཎྷཱ་བྷཱ་ཝེ་ན ག་ཧེ་ཏྭཱ ཏཾ་ས་བྷཱ་ཝཱ་ཡ ཝི་ས་ཡ་བྷཱ་ཝེ་ན ཀཱ་མཱ་ཝ་ཙ་ར་དྷ་མྨཱ་ནཾ ཨུ་པ་ལ་ཀྑེ་ཏ་བྦ་ཏྟཱ.
ཨི་དཱ་ནི ཡ་ཐཱ་ཝུ་ཏྟ་མ་ཏྠཾ པཱ་ཋེ་ན ས་མ་ཏྠེ་ནྟོ ‘‘ནི་ཀྑེ་པ་ཀ་ཎྜེ་པཱི’’ཏི་ཨཱ་དི་མཱ་ཧ. ཏ་ཏྠ ཧི ཀཱ་མ་ཏ་ཎྷཱ་ཡ ཨཱ་ལ་མྦི་ཏ་བྦ་ཏྟཱ ཀཱ་མ་དྷཱ་ཏུ་པ་རི་ཡཱ་པ་ནྣ་དྷ་མྨཱ ཙ ཀཱ་མ་བྷ་ཝ་ས་ངྑཱ་ཏེ ཀཱ་མེ ཨོ་གཱ་ལ༹ྷཱ ཧུ་ཏྭཱ ཙ་ར་ནྟི, ནཱ་ཉྙ་ཏྠཱ་ཏི ཨེ་ཏྠཱ་ཝ་ཙ་རཱཏི ཝུ་ཏྟ་ནྟི. ཝི་སེ་ས་ཏྠི་ནཱ ཝི་སེ་སོ ཨ་ནུ་པ་ཡུ་ཛྫ་ཏཱི་ཏི ཨི་མ་མ་ཏྠཾ ད་སྶེ་ནྟོ ཨཱ་ཧ ‘‘ལོ་ཀ་སྶ ཝ་སེ་ན པ་རི་ཡཱ་པ་ནྣ་ནི་ཙྪ་ཡ་ཏོ’’ཏི. ཏེ་ན ལོ་ཀི་ཡ་དྷ་མྨེ་སུ པ་རི་ཡཱ་པ་ནྣ-ས་དྡ་སྶ ནི་རུ་ལ༹ྷ་ཏཾ ད་སྶེ་ཏི བྷ་ག་ཝ་ཏོ ཏ་དུ་ཙྩཱ་ར་ཎཱ་ན་ནྟ་རཾ ཝི་ནེ་ཡྻཱ་ནཾ ཏ་ད་ཏྠ་པ་ཊི་པ་ཏྟི་ཏོ. པ་རི་ཙྪེ་ད་ཀཱ་པེ་ཀྑཱ པ་རི་ཙྪི་ནྣ་ཏཱ་ཏི ‘‘པ་རི་ཙྪེ་ད་ཀཱ་རི་ཀཱ་ཡ ཏ་ཎྷཱ་ཡཱ’’ཏི ཝུ་ཏྟཾ. སཱ ཧི དྷ་མྨཱ་ནཾ ཀཱ་མཱ་ཝ་ཙ་རཱ་དི་བྷཱ་ཝཾ པ་རི་ཙྪི་ནྡ་ཏི. པ་རི-ས་དྡོ ཙེ་ཏྠ ‘‘ཨུ་པཱ་དི་ནྣཱ’’ཏི་ཨཱ་དཱི་སུ ཨུ་པ-ས་དྡོ ཝི་ཡ ས་སཱ་དྷ་ནཾ ཀི་རི་ཡཾ དཱི་པེ་ཏཱི་ཏི ཨ་ཡ་མ་ཏྠོ ཝུ་ཏྟོ་ཏི ད་ཊྛ་བྦཾ.
ནི་ཡྻཱ་ན་ཀ་ར་ཎ་སཱི་ལཱ ནི་ཡྻཱ་ནི་ཀཱ ཡ་ཐཱ ‘‘ཨ་པཱུ་པ་བྷ་ཀྑ་ན་སཱི་ལོ ཨཱ་པཱུ་པི་ཀོ’’ཏི, ནི་ཡྻཱ་ན་སཱི་ལཱ ཨེ་ཝ ཝཱ. རཱ་ག་དོ་ས་མོ་ཧཱ་ཝ ག་ཧི་ཏཱ་ཏི ཉཱ་ཡ་ཏི, ཨི་ཏ་ར་ཐཱ པ་ཧཱ་ནེ་ཀ་ཊྛ་ཏཱ་ཝ་ཙ་ནཾ ནི་པྤ་ཡོ་ཛ་ནཾ སི་ཡཱ. ‘‘ར་ཎོ་ཧ་ཏཱ ན ཛོ་ཏ་ནྟི, ཙ་ནྡ་སཱུ་རི་ཡཱ ས་ཏཱ་ར་ཀཱ’’ཏི་ཨཱ་དཱི་སུ ར་ཎ-ས་དྡ་སྶ རེ་ཎུ་པ་རི་ཡཱ་ཡ་ཏཱ ད་ཊྛ་བྦཱ. ས་མྤ་ཧཱ་ར་པ་རི་ཡཱ་ཡ་ཏྟཱ ཡུ་དྡྷ-ས་དྡ་སྶ ས་མྤ་ཧཱ་རོ ཙ པ་ཧ་རི་ཏ་བྦཱ་དྷཱ་རོ་ཏི ཨ་ཀུ་ས་ལ་སེ་ནཱ་ཝ ‘‘ས་ར་ཎཱ’’ཏི ཝུ་ཏྟཱ. དུ་ཀྑཱ་དཱི་ནནྟི ཕ་ལ་བྷཱུ་ཏཱ་ནཾ དུ་ཀྑ་ཝི་གྷཱ་ཏ་ཨུ་པཱ་ཡཱ་ས་པ་རི་ལཱ༹་ཧཱ་ནཾ ས་བྷཱ་ག་བྷཱུ་ཏཱ་ཡ ཙ མི་ཙྪཱ་པ་ཊི་པ་དཱ་ཡ. ཏ་ནྣི་བྦ་ཏྟ་ཀ་ས་བྷཱ་ཝཱ་ནཾ ཨ་ཀུ་ས་ལཱ་ནནྟི ཨེ་ཏེ་ན ས་བྦེ་ས་མྤི ཨ་ཀུ་ས་ལཱ་ནཾ ས་ར་ཎ་ཏཾ ད་སྶེ་ཏི.
ཨ་བྷི་དྷ་མྨ་དུ་ཀ་མཱ་ཏི་ཀཱ་པ་ད་ཝ་ཎྞ་ནཱ ནི་ཊྛི་ཏཱ.
སུ་ཏྟ་ནྟི་ཀ་དུ་ཀ་མཱ་ཏི་ཀཱ་པ་ད་ཝ་ཎྞ་ནཱ
༡༠༡-༡༠༨. ཝི་ཛྫཱ་ས་བྷཱ་ག་ཏཱ་ཡ, ན ས་ངྐ་པྤཱ་ད་ཡོ ཝི་ཡ ཝི་ཛྫཱ་ཡ ཨུ་པ་ཀཱ་ར་ཀ་བྷཱ་ཝ་ཏོ. ‘‘ཨ་བྷེ་ཛྫཾ…པེ… རུ་ཧ་ཏཱི’’ཏི ཨུ་བྷ་ཡ་མྤི ཨ་ན་ཝ་སེ་ས་པྤ་ཧཱ་ན་མེ་ཝ ས་ནྡྷཱ་ཡ ཝུ་ཏྟཾ. ཀི་ཉྩཱ་པི ཧི ཧེ་ཊྛི་མ་མ་གྒེ་ཧི་པི པ་ཧཱི་ཡ་མཱ་ནཱ ཀི་ལེ་སཱ ཏེ་ན ཏེ་ན ཨོ་དྷི་ནཱ ཨ་ན་ཝ་སེ་ས་མེ་ཝ པ་ཧཱི་ཡ་ནྟི, ཡེ པ་ན ཨ་ཝ་སི་ཊྛཱ བྷི་ནྡི་ཏ་བྦཱ, ཏེ ལོ་བྷཱ་དི་ཀི་ལེ་ས་བྷཱ་ཝ་སཱ་མ་ཉྙ་ཏོ པུ་ན ཝི་རུ་ལ༹ྷཱ ཝི་ཡ ཧོ་ནྟི. ཨ་ར་ཧ་ཏྟ་མ་གྒེ པ་ན ཨུ་པྤ་ནྣེ ན ཨེ་ཝཾ ཨ་ཝ་སི་ཊྛཱ་བྷཱ་ཝ་ཏོ. ཏ་དུ་པ་ཙཱ་རེ་ན ནི་སྶ་ཡ་ཝོ་ཧཱ་རེ་ན. ཀུ་ས་ལེ་ཧི ཏཱ་པེ་ཏ་བྦཱ་ཏི ཝཱ ཏ་པ་ནི་ཡཱ, ཏ་ད་ངྒཱ་དི་ཝ་སེ་ན བཱ་དྷི་ཏ་བྦཱ པ་ཧཱ་ཏ་བྦཱ་ཏི ཨ་ཏྠོ. ས་མཱ་ན་ཏྠཱ་ནི ཨ་དྷི་ཝ་ཙ་ནཱ་དཱི་ནཾ ས་ངྑཱ་དི་བྷཱ་ཝ་ཏོ. ‘‘ས་བྦེ་ཝ དྷ་མྨཱ ཨ་དྷི་ཝ་ཙ་ན་པ་ཐཱ’’ཏི་ཨཱ་དི་ནཱ ཨ་དྷི་ཝ་ཙ་ནཱ་དཱི་ནཾ ཝི་ས་ཡ་བྷཱ་ཝེ ན ཀོ་ཙི དྷ་མྨོ ཝ་ཛྫི་ཏོ, ཝ་ཙ་ན་བྷཱ་ཝོ ཨེ་ཝ ཙ ཨ་དྷི་ཝ་ཙ་ནཱ་དཱི་ནཾ ཝ་ཀྑ་མཱ་ནེ་ན ན་ཡེ་ན ཡུ་ཛྫ་ཏཱི་ཏི ཨ་དྷི་པྤཱ་ཡེ་ནཱ་ཧ ‘‘ས་བྦ་ཉྩ ཝ་ཙ་ནཾ ཨ་དྷི་ཝ་ཙ་ནཱ་དི་བྷཱ་ཝཾ བྷ་ཛ་ཏཱི’’ཏི.
༡༠༩-༡༡༨. ཨ་ཉྙཾ ཨ་ན་པེ་ཀྑི་ཏྭཱ ས་ཡ་མེ་ཝ ཨ་ཏྟ་ནོ ནཱ་མ་ཀ་ར་ཎ་ས་བྷཱ་ཝོ ནཱ་མ་ཀ་ར་ཎ་ཊྛོ་ཏི, ཏེ་ན ཨ་རཱུ་པ་དྷ་མྨཱ་ནཾ ཝི་ཡ ཨོ་པ་པཱ་ཏི་ཀ་ནཱ་མ་ཏཱ་ཡ པ་ཐ་ཝཱི་ཨཱ་དཱི་ན་མྤི ནཱ་མ་བྷཱ་ཝོ སི་ཡཱ་ཏི ཨཱ་ས་ངྐཱ་ཡ ནི་ཝ་ཏྟ་ན་ཏྠཾ ‘‘ནཱ་མ་ནྟ་རཱ་ནཱ་པ་ཛྫ་ན་ཏོ’’ཏི ཨཱ་ཧ. ན ཧི ཝི་ནཱ པ་ཐ་ཝཱི་ཨཱ་དི་ནཱ་མེ་ན་པི རཱུ་པ་དྷ་མྨཱ ཝི་ཡ ཀེ་སཱ་དི་ནཱ་མེ་ཧི ཝི་ནཱ ཝེ་ད་ནཱ་དི་ནཱ་མེ་ཧི ཨ་ཉྙེ་ན ནཱ་མེ་ན ཨ་རཱུ་པ་དྷ་མྨཱ པི་ཎྜཱ་ཀཱ་ར་ཏོ ཝོ་ཧ་རཱི་ཡ་ནྟཱི་ཏི. ཡཾ པ་ན པ་ར་སྶ ནཱ་མཾ ཀ་རོ་ཏི, ཏ་སྶ ཨ་ཉྙཱ་པེ་ཀྑཾ ནཱ་མ་ཀ་ར་ཎ་ནྟི ནཱ་མ་ཀ་ར་ཎ་ས་བྷཱ་ཝ་ཏཱ ན་ཏྠཱི་ཏི སཱ་མ་ཉྙ་ནཱ་མཱ་དི་ཀ་ར་ཎཱ་ནཾ ནཱ་མ་བྷཱ་ཝོ ནཱ་པ་ཛྫ་ཏི. ཡ་སྶ ཙ་ཉྙེ་ཧི ནཱ་མཾ ཀ་རཱི་ཡ་ཏི, ཏ་སྶ ནཱ་མ་ཀ་ར་ཎ་ས་བྷཱ་ཝ་ཏཱ་ཡ ཨ་བྷཱ་ཝོ་ཡེ་ཝཱ་ཏི ན་ཏྠི ནཱ་མ་བྷཱ་ཝོ. ཡེ པ་ན ཨ་ནཱ་པ་ནྣ་ནཱ་མ་ནྟ་རཱ ས་བྷཱ་ཝ་སི་དྡྷ་ནཱ་མཱ ཙ, ཏེ ཝེ་ད་ནཱ་ད་ཡོ་ཝ ནཱ་མཾ ནཱ་མཱ་ཏི ད་སྶེ་ནྟོ ‘‘ཨ་ཏྟ་ནཱ་ཝཱ’’ཏི་ཨཱ་དི་མཱ་ཧ. ཕ་སྶཱ་དཱི་ནཾ ཨཱ་ར་མྨ་ཎཱ་བྷི་མུ་ཁ་ཏཱ ཏཾ ཨ་གྒ་ཧེ་ཏྭཱ ཨ་པྤ་ཝ་ཏྟི་ཡེ་ཝཱ་ཏི ད་སྶེ་ཏུཾ ‘‘ཨ་ཝི་ནཱ་བྷཱ་ཝ་ཏོ’’ཏི ཝུ་ཏྟཾ. ཨ་དྷི་ཝ་ཙ་ན་ས་མྥ་སྶོ མ་ནོ་ས་མྥ་སྶོ, སོ ནཱ་མ་མ་ནྟ་རེ་ན ག་ཧེ་ཏུཾ ཨ་ས་ཀྐུ་ཎེ་ཡྻ་ཏཱ་ཡ པཱ་ཀ་ཊོ་ཏི ནི་ད་སྶ་ན་བྷཱ་ཝེ་ན ཝུ་ཏྟོ. རུ་པྤ་ན་ས་བྷཱ་ཝེ་ནཱཏི ནི་ད་སྶ་ན་མ་ཏྟཾ ད་ཊྛ་བྦཾ. པ་ཀཱ་ས་ཀ་པ་ཀཱ་སི་ཏ་བྦ་བྷཱ་ཝེ་ན་པི ཧི ཝི་ནཱ་པི ནཱ་མེ་ན རཱུ་པ་དྷ་མྨཱ པཱ་ཀ་ཊཱ ཧོ་ནྟཱི་ཏི. ཨ་ཐ ཝཱ པ་ཀཱ་ས་ཀ་པ་ཀཱ་སི་ཏ་བྦ་བྷཱ་ཝོ ཝི་ས་ཡི་ཝི་ས་ཡ་བྷཱ་ཝོ ཙ་ཀྑུ་རཱུ་པཱ་དཱི་ནཾ ས་བྷཱ་ཝོ, སོ རུ་པྤ་ན་ས་བྷཱ་ཝེ སཱ་མ་ཉྙེ ཨ་ནྟོ་ག་དྷོ་ཏི ད་ཊྛ་བྦཾ.
༡༡༩-༡༢༣. ཨི་ཏོ པུ་བྦེ པ་རི་ཀ་མྨནྟི་ཨཱ་དི་ནཱ ས་མཱ་པ་ཏྟི་ཝུ་ཊྛཱ་ན་ཀུ་ས་ལ་ཏཱ ཝི་ཡ ས་མཱ་པ་ཏྟི་ཀུ་ས་ལ་ཏཱ་པི ཛྷཱ་ན་ལཱ་བྷཱི་ནཾ་ཡེ་ཝ ཧོ་ཏཱི་ཏི ཝུ་ཏྟཾ ཝི་ཡ དི་སྶ་ཏི. ‘‘ཨི་ཏ་རེ་ས་མྤི ཨ་ནུ་སྶ་ཝ་ཝ་སེ་ན ས་མཱ་པ་ཏྟཱི་ནཾ ཨ་པྤ་ནཱ་པ་རི་ཙྪེ་ད་པ་ཉྙཱ ལ་བྦྷ་ཏཱི’’ཏི ཝ་ད་ནྟི. ‘‘ཨེ་ཝཾ སཱི་ལ་ཝི་སོ་དྷ་ནཱ་དི་ནཱ ས་མཱ་པ་ཏྟིཾ ཨ་པྤེ་ཏཱི་ཏི ཛཱ་ན་ན་ཀ་པ་ཉྙཱ ས་ཧ པ་རི་ཀ་མྨེ་ན ཨ་པྤ་ནཱ་པ་རི་ཙྪེ་ད་ཛཱ་ན་ན་ཀ་པ་ཉྙཱ’’ཏི ཀེ་ཙི. ཝུ་ཊྛཱ་ནེ ཀུ་ས་ལ་བྷཱ་ཝོ ཝུ་ཊྛཱ་ན་ཝ་སི་ཏཱ. པུ་བྦེཏི ས་མཱ་པ་ཛྫ་ན་ཏོ པུ་བྦེ.
༡༢༤-༡༣༤. སོ་བྷ་ནེ ར་ཏོ སུ་ར་ཏོ, ཏ་སྶ བྷཱ་ཝོ སོ་ར་ཙྩ་ནྟི ཨཱ་ཧ ‘‘སོ་བྷ་ན་ཀ་མྨ་ར་ཏ་ཏཱ’’ཏི. སུ་ཊྛུ ཝཱ ཨོ་ར་ཏོ ཝི་ར་ཏོ སོ་ར་ཏོ, ཏ་སྶ བྷཱ་ཝོ སོ་ར་ཙྩ་ནྟི. ཨ་ཡཾ པ་ན་ཏྠོ ཨ་ཊྛ་ཀ་ཐཱ་ཡཾ ཝུ་ཏྟོ ཨེ་ཝ. ཨ་པྤ་ཊི་ས་ངྑཱ་ནཾ མོ་ཧོ. ཀུ་ས་ལ་བྷཱ་ཝ་ནཱ བོ་དྷི་པ་ཀྑི་ཡ་དྷ་མྨཱ་ནཾ ཝ་ཌྜྷ་ནཱ. ས་ཉྙཱ་ཎཾ ཨུ་པ་ལ་ཀྑ་ཎཾ. ས་ཝི་གྒ་ཧཾ ས་བི་མྦ་ཀཾ. ཨུ་པ་ལ་ཀྑེ་ཏ་བྦཱ་ཀཱ་རཾ དྷ་མྨ་ཛཱ་ཏཾ, ཨཱ་ར་མྨ་ཎཾ ཝཱ. ཨ་ཝི་ཀྑེ་པོཏི ཙི་ཏྟ་ཝི་ཀྑེ་པ་པ་ཊི་པ་ཀྑོ. ཨུ་ཛུ་ཝི་པ་ཙྩ་ནཱི་ཀ་ཏཱ་ཡ ཧི པ་ཧཱ་ན་ཝུ་ཊྛཱ་ནེ་ན ཙ ཨ་ཝི་ཀྑེ་པོ ཝི་ཀྑེ་པཾ པ་ཊི་ཀྑི་པ་ཏི, པ་ཝ་ཏྟི་ཏུཾ ན དེ་ཏཱི་ཏི.
༡༣༥-༡༤༢. ཀཱ་ར་ཎ་སཱི་ལཾ ལོ་ཀི་ཡཾ. ཕ་ལ་སཱི་ལཾ ལོ་ཀུ་ཏྟ་རཾ ཏེ་ན སི་ཛ྄ཛྷ་ཏཱི་ཏི ཀ་ཏྭཱ, ལོ་ཀི་ཡ་སྶ་པི ཝཱ སཱི་ལ་སྶ ཀཱ་ར་ཎ་ཕ་ལ་བྷཱ་ཝོ པུ་བྦཱ་པ་ར་བྷཱ་ཝེ་ན ད་ཊྛ་བྦོ. ས་མྤ་ནྣ་ས་མུ་དཱ་ཡ་སྶ པ་རི་པུ་ཎྞ་ས་མཱུ་ཧ་སྶ. ཨ་ཀུ་ས་ལཱ སཱི་ལཱ ཨ་ཀུ་ས་ལཱ ས་མཱ་ཙཱ་རཱ. སཱི་ལ་ས་མྤ་དཱ སཱི་ལ་ས་མྤ་ཏྟི སཱི་ལ་གུ་ཎཱ་ཏི ཨ་ཏྠོ. ས་ཧོ་ཏྟ་པྤཾ ཉཱ་ཎནྟི ཨོ་ཏྟ་པྤ་སྶ ཉཱ་ཎ་པྤ་དྷཱ་ན་ཏཾ ཨཱ་ཧ, ན པ་ན ཉཱ་ཎ་སྶ ཨོ་ཏྟ་པྤ་ས་ཧི་ཏ་ཏཱ་མ་ཏྟཾ. ན ཧི ཨོ་ཏྟ་པྤ་ར་ཧི་ཏཾ ཉཱ་ཎཾ ཨ་ཏྠཱི་ཏི. ཨ་དྷི་མུ་ཏྟ་ཏཱ ཨ་བྷི་ར་ཏི་ཝ་སེ་ན ནི་རཱ་ས་ངྐཱ་པ་ཝ་ཏྟི. ནི་སྶ་ཊ་ཏཱ ཝི་སཾ་ཡུ་ཏྟ་ཏཱ. ཨེ་ཏྠ ཙ ཨ་དྷི་མུ་ཏྟ་ཏཱ་ནི་སྶ་ཊ་ཏཱ་ཝ་ཙ་ནེ་ཧི ཏ་དུ་བྷ་ཡ་པ་རི་ཡཱ་ཡཱ དྭེ ཝི་མུ་ཏྟི་ཡོ ཨེ་ཀ་སེ་ས་ན་ཡེ་ན ཨི་དྷ ‘‘ཝི་མུ་ཏྟཱི’’ཏི ཝུ་ཏྟཱ་ཏི ད་སྶེ་ཏི. ཏ་ཐཱ ཧི ཝུ་ཏྟཾ ‘‘ཙི་ཏྟ་སྶ ཙ ཨ་དྷི་མུ་ཏྟི ནི་བྦཱ་ན་ཉྩཱ’’ཏི. ཨུ་པྤ་ཛྫ་ཏི ཨེ་ཏེ་ནཱ་ཏི ཨུ་པྤཱ་དོ, ན ཨུ་པྤཱ་དོ་ཏི ཨ་ནུ་པྤཱ་དོ, ཏ་བྦྷཱུ་ཏེ ཨ་ནུ་པྤཱ་ད་པ་རི་ཡོ་སཱ་ནེ ཝི་མོ་ཀྑ་ནྟེ ཨ་ནུ་པྤཱ་ད་སྶ ཨ་རི་ཡ་མ་གྒ་སྶ ཀི་ལེ་སཱ་ནཾ ཝཱ ཨ་ནུ་པྤ་ཛྫ་ན་སྶ པ་རི་ཡོ་སཱ་ནེ་ཏི ཋཱ་ན་ཕ་ལེ་ཧི ཨ་རི་ཡ་ཕ་ལ་མེ་ཝ ཨུ་པ་ལ་ཀྑཱི་ཡ་ཏཱི་ཏི ད་ཊྛ་བྦཾ.
མཱ་ཏི་ཀཱ་པ་ད་ཝ་ཎྞ་ནཱ ནི་ཊྛི་ཏཱ.