༤. ཝ་སྶི་ཀ་སཱ་ཊི་ཀ་སི་ཀྑཱ་པ་ད་ཝ་ཎྞ་ནཱ
༦༢༧. ཙ་ཏུ་ཏྠེ སི་བྦ་ན་ར་ཛ་ན་ཀ་པྤ་པ་རི་ཡོ་སཱ་ནེ་ན ནི་ཊྛཱ་པེ་ཏྭཱཏི སཱུ་ཙི་ཀ་མྨ་ནི་ཊྛཱ་ནེ་ན ས་ཀི་མྤི ཝ་ཎྞ་བྷེ་ད་མ་ཏྟ་ར་ཛ་ནེ་ན ཀ་པྤ་བི་ནྡུ་ཀ་ར་ཎེ་ན ཙ ནི་ཊྛཱ་པེ་ཏྭཱ. ས་མ་ཡེཏི ཝ་སྶཱ་ན་ས་མ་ཡེ.
༦༢༨. ཀུ་ཙྪི་ས་མ་ཡོཏི ཨ་ནྟོ་ས་མ་ཡོ. ‘‘ཨ་ཡ་མེ་ཀོ ཨ་ཌྜྷ་མཱ་སོ པ་རི་ཡེ་ས་ན་ཀྑེ་ཏྟ་ཉྩེ་ཝ ཀ་ར་ཎ་ཀྑེ་ཏྟ་ཉྩ. ཨེ་ཏ་སྨི་ཉྷི ཨ་ནྟ་རེ ཝ་སྶི་ཀ་སཱ་ཊི་ཀཾ ཨ་ལ་དྡྷཾ པ་རི་ཡེ་སི་ཏུཾ ལ་དྡྷཾ ཀཱ་ཏུ་ཉྩ ཝ་ཊྚ་ཏི, ནི་ཝཱ་སེ་ཏུཾ ཨ་དྷི་ཊྛཱ་ཏུ་ཉྩ ན ཝ་ཊྚ་ཏཱི’’ཏི པོ་ཏྠ་ཀེ་སུ པཱ་ཋོ དི་སྶ་ཏི, སོ ཨ་པཱ་ཋོ. ཨེ་ཝཾ པ་ནེ་ཏྠ པཱ་ཋེ་ན བྷ་ཝི་ཏ་བྦཾ ‘‘ཨ་ཡ་མེ་ཀོ ཨ་ཌྜྷ་མཱ་སོ པ་རི་ཡེ་ས་ན་ཀྑེ་ཏྟཾ. ཨེ་ཏ་སྨི་ཉྷི ཨ་ནྟ་རེ ཝ་སྶི་ཀ་སཱ་ཊི་ཀཾ ཨ་ལ་དྡྷཾ པ་རི་ཡེ་སི་ཏུཾ ཝ་ཊྚ་ཏི, ལ་དྡྷཾ ཀཱ་ཏུཾ ནི་ཝཱ་སེ་ཏུཾ ཨ་དྷི་ཊྛཱ་ཏུ་ཉྩ ན ཝ་ཊྚ་ཏཱི’’ཏི. ན ཧི གི་མྷཱ་ནཾ པ་ཙྪི་མ་མཱ་ས་སྶ པ་ཋ་མོ ཨ་ཌྜྷ་མཱ་སོ ཀ་ར་ཎ་ཀྑེ་ཏྟཾ ཧོ་ཏི. ‘‘ཨ་ཌྜྷ་མཱ་སོ སེ་སོ གི་མྷཱ་ན་ནྟི ཀ་ཏྭཱ ནི་ཝཱ་སེ་ཏ་བྦ’’ནྟི ཝ་ཙ་ན་ཏོ པ་ན གི་མྷཱ་ནཾ པ་ཙྪི་མ་མཱ་ས་སྶ པ་ཙྪི་མོ ཨ་ཌྜྷ་མཱ་སོ ཀ་ར་ཎ་ཀྑེ་ཏྟ་ཉྩེ་ཝ ནི་ཝཱ་ས་ན་ཀྑེ་ཏྟ་ཉྩ ཧོ་ཏི. ཏེ་ནེ་ཝ མཱ་ཏི་ཀཱ་ཊྛ་ཀ་ཐཱ་ཡཾ (ཀ་ངྑཱ. ཨ་ཊྛ. ཝ་ཧི་ས་ཀ་སཱ་ཊི་ཀ་སི་ཀྑཱ་པ་ད་ཝ་ཎྞ་ནཱ) ‘‘གི་མྷཱ་ནཾ པ་ཙྪི་མོ མཱ་སོ པ་རི་ཡེ་ས་ན་ཀྑེ་ཏྟཾ, པ་ཙྪི་མོ ཨ་ཌྜྷ་མཱ་སོ ཀ་ར་ཎ་ནི་ཝཱ་ས་ན་ཀྑེ་ཏྟ་མྤཱི’’ཏི ཝུ་ཏྟཾ. ཏ་སྨཱ པཱ་ལི༹་ཡཱ མཱ་ཏི་ཀཱ་ཊྛ་ཀ་ཐཱ་ཡ ཙ ཨ་ཝི་རོ་དྷཾ ཨི་ཙྪ་ནྟེ་ན ཝུ་ཏྟ་ན་ཡེ་ནེ་ཝ པཱ་ཋོ ག་ཧེ་ཏ་བྦོ.
‘‘ཝི་ཉྙ་ཏྟིཾ ཀ་ཏྭཱ ནི་པྥཱ་དེ་ནྟ་སྶ ཨ་ཉྙཱ་ཏ་ཀ་ཝི་ཉྙ་ཏྟི་སི་ཀྑཱ་པ་དེ་ན ཨ་ནཱ་པ་ཏྟཱི’’ཏི ཝ་ད་ནྟེ་ན ‘‘པི་ཊྛི་ས་མ་ཡ་ཏྟཱ ཨི་མི་ནཱ སི་ཀྑཱ་པ་དེ་ན ཨཱ་པ་ཏྟཱི’’ཏི དཱི་པི་ཏཱ ཧོ་ཏི. ན ཧི ཉཱ་ཏ་ཀ་པ་ཝཱ་རི་ཏ་ཊྛཱ་ན་ཏོ པི་ཊྛི་ས་མ་ཡེ ས་ཏུ་པྤཱ་ད་ཀ་ར་ཎ་མ་ཏྟེ་ན་པི ས་མྦྷ་ཝ་ནྟཱི ཨཱ་པ་ཏྟི ཏ་ཏོ ག་རུ་ཀ་ཏ་རཱ་ཡ ཝི་ཉྙ་ཏྟི་ཡཱ ན ཧོ་ཏཱི་ཏི ས་ཀྐཱ ཝ་ཏྟུཾ. ཏེ་ནེ་ཝ བྷ་ད་ནྟ་བུ་དྡྷ་ད་ཏྟཱ་ཙ་རི་ཡེ་ན ཝུ་ཏྟཾ –
‘‘ཀ་ཏྭཱ པ་ན ས་ཏུ་པྤཱ་དཾ, ཝ་སྶི་ཀ་སཱ་ཊི་ཙཱི་ཝ་རཾ;
ནི་པྥཱ་དེ་ནྟ་སྶ བྷི་ཀྑུ་སྶ, ས་མ་ཡེ པི་ཊྛི་ས་མྨ་ཏེ.
‘‘ཧོ་ཏི ནི་སྶ་གྒི་ཡཱ་པ་ཏྟི, ཉཱ་ཏ་ཀཱ་ཉཱ་ཏ་ཀཱ་དི་ནོ;
ཏེ་སུ་ཡེ་ཝ ཙ ཝི་ཉྙ་ཏྟིཾ, ཀ་ཏྭཱ ནི་པྥཱ་ད་ནེ ཏ་ཐཱ’’ཏི.
ཀེ་ན་སྶ ཧོ་ཏི ཨཱ་པ་ཏྟཱིཏི ཨ་སྶ མཱ་ཏ་རཾ ཙཱི་ཝ་རཾ ཡཱ་ཙ་ནྟ་སྶ ཀེ་ན སི་ཀྑཱ་པ་དེ་ན ཨཱ་པ་ཏྟཱི་ཏི པུ་ཙྪ་ཏི. ‘‘པ་རི་ཎ་ཏཾ ཝི་ཉྙཱ་པེ་ནྟ་སྶ པ་རི་ཎཱ་མ་ན་སི་ཀྑཱ་པ་དེ་ན ཨཱ་པ་ཏྟཱི’’ཏི ཙོ་ད་ནཱ་བྷཱ་ཝཾ ད་སྶེ་ཏི ནོ ཙ ས་ངྒྷེ པ་རི་ཎ་ཏནྟི. ཨ་ཐ ཨ་ཉྙཱ་ཏ་ཀ་ཝི་ཉྙ་ཏྟི་སི་ཀྑཱ་པ་དེ་ནཱ་ཏི ཙེ, ཨེ་ཏ་མྤི ན་ཏྠཱི་ཏི ཨཱ་ཧ ‘‘ཨ་ནཱ་པ་ཏྟི ཙ ཉཱ་ཏ་ཀེ’’ཏི. ‘‘ཉཱ་ཏ་ཀེ ཝི་ཉྙཱ་པེ་ནྟ་སྶཱ’’ཏི པཱ་ཋ་སེ་སོ. ཨི་མ་མ་ཏྠཾ ས་ནྡྷཱ་ཡཱཏི པི་ཊྛི་ས་མ་ཡེ ཝ་སྶི་ཀ་སཱ་ཊི་ཀ་ཏྠཾ ཉཱ་ཏ་ཀ་པ་ཝཱ་རི་ཏ་ཊྛཱ་ནེ ས་ཏུ་པྤཱ་ད་ཀ་ར་ཎེ་ན ཨཱ་པ་ཏྟིཾ, ཨ་ཉྙཱ་ཏ་ཀ་ཝི་ཉྙ་ཏྟི་སི་ཀྑཱ་པ་དེ་ན ཨ་ནཱ་པ་ཏྟི་ཉྩ ས་ནྡྷཱ་ཡ.
ཨ་ཉྙཱ་ཏ་ཀ་ཨ་པྤ་ཝཱ་རི་ཏ་ཊྛཱ་ན་ཏོ…པེ… དུ་ཀྐ་ཊནྟི ཨི་དཾ ཝ་སྶི་ཀ་སཱ་ཊི་ཀཾ ཨ་དི་ནྣ་པུ་བྦེ ས་ནྡྷཱ་ཡ ཝུ་ཏྟཾ. ཏེ་ནེ་ཝེ་ཏྠ ཝ་ཏྟ་བྷེ་དེ དུ་ཀྐ་ཊཾ ཝུ་ཏྟཾ, དི་ནྣ་པུ་བྦེ་སུ པ་ན ཝ་ཏྟ་བྷེ་དོ ན་ཏྠི. ཏེ་ནེ་ཝཱ་ཧ – ‘‘ཡེ མ་ནུ་སྶཱ…པེ… ཝ་ཏྟ་བྷེ་དོ ན་ཏྠཱི’’ཏི. ཨི་དནྟི ཡ་ཐཱ་ཝུ་ཏྟ་ནི་སྶ་གྒི་ཡ་པཱ་ཙི་ཏྟི་ཡཾ. ཝི་ཉྙ་ཏྟིཾ ཀ་ཏྭཱ ནི་པྥཱ་དེ་ནྟ་སྶཱཏི ཨ་ཉྙཱ་ཏ་ཀ་ཨ་པྤ་ཝཱ་རི་ཏ་ཊྛཱ་ན་ཏོ ཝི་ཉྙ་ཏྟིཾ ཀ་ཏྭཱ ནི་པྥཱ་དེ་ནྟ་སྶ. པ་ཀ་ཏི་ཡཱ ཝ་སྶི་ཀ་སཱ་ཊི་ཀ་དཱ་ཡ་ཀཱ ནཱ་མ ས་ངྒྷ་ཝ་སེ་ན ཝཱ པུ་གྒ་ལ་ཝ་སེ་ན ཝཱ ཨ་པ་ཝཱ་རེ་ཏྭཱ ཨ་ནུ་སཾ་ཝ་ཙྪ་རཾ ཝ་སྶི་ཀ་སཱ་ཊི་ཀཱ་ནཾ དཱ་ཡ་ཀཱ. ཨ་ཉྙཱ་ཏ་ཀ་ཝི་ཉྙ་ཏྟི་སི་ཀྑཱ་པ་དེ་ན ཨ་ནཱ་པ་ཏྟཱིཏི ཨེ་ཏྠ ཨི་མི་ནཱ་པི སི་ཀྑཱ་པ་དེ་ན ཨ་ནཱ་པ་ཏྟཱི་ཏི ཝེ་དི་ཏ་བྦཾ. ཀུ་ཙྪི་ས་མ་ཡེ ཧི ཨ་ཏྟ་ནོ ཉཱ་ཏ་ཀ་པ་ཝཱ་རི་ཏ་ཊྛཱ་ན་ཏོ ‘‘དེ་ཐ མེ ཝ་སྶི་ཀ་སཱ་ཊི་ཀ’’ནྟི་ཨཱ་དི་ནཱ ཝི་ཉྙཱ་པེ་ནྟ་སྶ་པི ཨ་ནཱ་པ་ཏྟི. ཏེ་ནེ་ཝཱ་ཧ – ‘‘ན ཝ་ཏྟ་བྦཱ དེ་ཐ མེ་ཏི ཨི་ད་ཉྷི པ་རི་ཡེ་ས་ན་ཀཱ་ལེ ཨ་ཉྙཱ་ཏ་ཀ་ཨ་པྤ་ཝཱ་རི་ཏེ ཨེ་ཝ ས་ནྡྷཱ་ཡ ཝུ་ཏྟ’’ནྟི. མཱ་ཏི་ཀཱ་ཊྛ་ཀ་ཐཱ་ཡ་ཉྷི (ཀ་ངྑཱ. ཨ་ཊྛ. ཝ་སྶི་ཀ་སཱ་ཊི་ཀ་སི་ཀྑཱ་པ་ད་ཝ་ཎྞ་ནཱ) ཝུ་ཏྟཾ ‘‘ཨ་ཏྟ་ནོ ཉཱ་ཏ་ཀ་པ་ཝཱ་རི་ཏ་ཊྛཱ་ན་ཏོ པ་ན ‘དེ་ཐ མེ ཝ་སྶི་ཀ་སཱ་ཊི་ཀ་ཙཱི་ཝ་ར’ནྟི་ཨཱ་དི་ཀཱ་ཡ ཝི་ཉྙ་ཏྟི་ཡཱ་པི པ་རི་ཡེ་སི་ཏ་བྦ’’ནྟི.
༦༢༩. ‘‘ཨཱ་ཀཱ་ས་ཏོ པ་ཏི་ཏ་ཨུ་ད་ཀེ་ནེ་ཝཱཏི ཝ་ཙ་ན་ཏོ ཚ་ད་ན་ཀོ་ཊི་ཡཱ པ་ཏི་ཏ་ཨུ་ད་ཀེ་ན ན་ཧཱ་ཡ་ནྟ་སྶ ཨ་ནཱ་པ་ཏྟཱི’’ཏི ཏཱི་སུ་པི ག་ཎྛི་པ་དེ་སུ ཝུ་ཏྟཾ.
༦༣༠. ཚ མཱ་སེ པ་རི་ཧཱ་རཾ ལ་བྷ་ཏཱིཏི ཨེ་ཏེ་ན ཨ་ནྟོ་ཝ་སྶེ་པི ཡཱ་ཝ ཝ་སྶཱ་ན་སྶ པ་ཙྪི་མ་དི་ཝ་སཱ ཨ་ཀ་ཏཱ པ་རི་ཧཱ་རཾ ལ་བྷ་ཏཱི་ཏི དཱི་པི་ཏཾ ཧོ་ཏི. ཡ་སྨཱ མཱུ་ལ་ཙཱི་ཝ་རཾ ཀ་རོ་ནྟེ་ན ཧེ་མ་ནྟ་སྶ པ་ཙྪི་མུ་པོ་ས་ཐ་དི་ཝ་སེ་ཡེ་ཝ ཀཱ་ཏ་བྦཾ, ཏ་སྨཱ གི་མྷཱ་ན་ཏོ ཨེ་ཀཱུ་ན་ཏིཾ་ས་དི་ཝ་སེ པ་རི་ཧཱ་རཾ ལ་བྷ་ཏི, ཨེ་ཝཾ ས་ནྟེ་པི ཨ་པྤ་ཀཾ ཨཱུ་ན་མ་དྷི་ཀཾ ཝཱ ག་ཎ་ནཱུ་པ་གཾ ན ཧོ་ཏཱི་ཏི ཀ་ཏྭཱ ‘‘ཏ་ཏོ པ་ར་མྤི…པེ… ཨེ་ཀ་མཱ་ས’’ནྟི ཝུ་ཏྟཾ. ཨེ་ཀཱ་ཧ་དྭཱི་ཧཱ་དི་ཝ་སེ་ན…པེ… ལ་དྡྷཱ ཙེ་ཝ ནི་ཊྛི་ཏཱ ཙཱཏི ཨི་མི་ནཱ ཨེ་ཀཱ་ཧཱ་ནཱ་ག་ཏཱ་ཡ ཝ་སྶཱུ་པ་ནཱ་ཡི་ཀཱ་ཡ ལ་དྡྷཱ ཙེ་ཝ ནི་ཊྛི་ཏཱ ཙ, དྭཱི་ཧཱ་ནཱ་ག་ཏཱ་ཡ…པེ… ད་སཱ་ཧཱ་ནཱ་ག་ཏཱ་ཡ ཝ་སྶཱུ་པ་ནཱ་ཡི་ཀཱ་ཡ ལ་དྡྷཱ ཙེ་ཝ ནི་ཊྛི་ཏཱ ཙ, ཨ་ནྟོ་ཝ་སྶེ ཝཱ ལ་དྡྷཱ ཙེ་ཝ ནི་ཊྛི་ཏཱ ཙཱ་ཏི ཨ་ཡ་མ་ཏྠོ ད་སྶི་ཏོ. ཏ་ཏྠ ཨཱ་སཱ་ལ༹ྷི་མཱ་ས་སྶ ཛུ་ཎྷ་པ་ཀྑ་པུ་ཎྞ་མི་ཡཾ ལ་དྡྷཱ ཙེ་ཝ ནི་ཊྛི་ཏཱ ཙ ཝ་སྶི་ཀ་སཱ་ཊི་ཀཱ ‘‘ཨེ་ཀཱ་ཧཱ་ནཱ་ག་ཏཱ་ཡ ཝ་སྶཱུ་པ་ནཱ་ཡི་ཀཱ་ཡ ལ་དྡྷཱ ཙེ་ཝ ནི་ཊྛི་ཏཱ ཙཱ’’ཏི ཝུ་ཙྩ་ཏི. ཨེ་ཏེ་ནེ་ཝ ན་ཡེ་ན ཛུ་ཎྷ་པ་ཀྑ་སྶ ཚ་ཊྛི་ཡཾ ལ་དྡྷཱ ཙེ་ཝ ནི་ཊྛི་ཏཱ ཙ ‘‘ད་སཱ་ཧཱ་ནཱ་ག་ཏཱ་ཡ ཝ་སྶཱུ་པ་ནཱ་ཡི་ཀཱ་ཡ ལ་དྡྷཱ ཙེ་ཝ ནི་ཊྛི་ཏཱ ཙཱ’’ཏི ཝུ་ཙྩ་ཏི. ཡཱ་ཝ པ་ཋ་མ་ཀ་ཏྟི་ཀ་ཏེ་མཱ་ས་པུ་ཎྞ་མཱི, ཏཱ་ཝ ཨ་ནྟོ་ཏེ་མཱ་སེ ལ་དྡྷཱ ཙེ་ཝ ནི་ཊྛི་ཏཱ ཙ ‘‘ཨ་ནྟོ་ཝ་སྶེ ལ་དྡྷཱ ཙེ་ཝ ནི་ཊྛི་ཏཱ ཙཱ’’ཏི ཝུ་ཙྩ་ཏི. པ་ཋ་མ་ཀ་ཏྟི་ཀ་ཏེ་མཱ་ས་པུ་ཎྞ་མི་ཏོ པ་ར་ཉྷི ལ་དྡྷཱ ཙེ་ཝ ནི་ཊྛི་ཏཱ ཙ ཡཱ་ཝ ཙཱི་ཝ་ར་ཀཱ་ལོ ནཱ་ཏི་ཀྐ་མ་ཏི, ཏཱ་ཝ ཨ་ན་དྷི་ཊྛ་ཧི་ཏྭཱ ཋ་པེ་ཏུཾ ཝ་ཊྚ་ཏཱི་ཏི ན ཏ་ཏྲཱ་ཡཾ ཝི་ཙཱ་ར་ཎཱ ས་མྦྷ་ཝ་ཏི.
ཏ་སྨིཾ་ཡེ་ཝ ཨ་ནྟོ་ད་སཱ་ཧེ ཨ་དྷི་ཊྛཱ་ཏ་བྦཱཏི ཨ་ཝི་སེ་སེ་ན ཝུ་ཏྟེ་པི ཝ་སྶཱ་ན་ཏོ པུ་བྦེ ཨེ་ཀཱ་ཧ་དྭཱི་ཧཱ་དི་ཝ་སེ་ན ཨ་ནཱ་ག་ཏཱ་ཡ ཝ་སྶཱུ་པ་ནཱ་ཡི་ཀཱ་ཡ ལ་དྡྷཱ ཏེ་ཧི དི་ཝ་སེ་ཧི ས་དྡྷིཾ ད་སཱ་ཧཾ ཨ་ན་ཏི་ཀྐ་མ་ནྟེ་ན ཝ་སྶཱུ་པ་ནཱ་ཡི་ཀ་དི་ཝ་ས་ཏོ པ་ཊྛཱ་ཡ ཨ་དྷི་ཊྛཱ་ན་ཀྑེ་ཏྟཾ ས་མྤ་ཏྟཱ་ཡེ་ཝ ཨ་དྷི་ཊྛཱ་ཏ་བྦཱ, ན ཏ་ཏོ པུ་བྦེ ཨ་དྷི་ཊྛཱ་ན་སྶ ཨ་ཁེ་ཏྟ་ཏྟཱ. ཨ་ནྟོ་ཝ་སྶེ པ་ན ལ་དྡྷཱ ཏ་སྨིཾ་ཡེ་ཝ ཨ་ནྟོ་ཝ་སྶེ ལ་དྡྷ་དི་ཝ་ས་ཏོ པ་ཊྛཱ་ཡ ད་སཱ་ཧཾ ཨ་ན་ཏི་ཀྐཱ་མེ་ཏྭཱ ཨ་དྷི་ཊྛཱ་ཏ་བྦཱ.
ན་ནུ ཙ ཝ་སྶཱ་ན་ཏོ པུ་བྦེ ཨ་ན་དྷི་ཊྛ་ཧི་ཏྭཱ ད་སཱ་ཧཾ ཨ་ཏི་ཀྐཱ་མེ་ཏུཾ ཝ་ཊྚ་ཏི་ཡེ་ཝ, ཏ་སྨཱ ཨ་དྷི་ཊྛཱ་ན་སྶ ཨ་ཁེ་ཏྟ་བྷཱུ་ཏེ་པི དི་ཝ་སེ ག་ཧེ་ཏྭཱ ‘‘ཨ་ནྟོ་ད་སཱ་ཧེ ཨ་དྷི་ཊྛཱ་ཏ་བྦ’’ནྟི ཀ་སྨཱ ཝུ་ཏྟཾ? ཡ་ཐཱ ‘‘ཨ་ནྟོ་ཝ་སྶེ ལ་དྡྷཱ་པི ཡཱ་ཝ ན ནི་ཊྛཱ་ཏི, ཏཱ་ཝ ཨ་ན་དྷི་ཊྛ་ཧི་ཏྭཱ ད་སཱ་ཧཾ ཨ་ཏི་ཀྐཱ་མེ་ཏུཾ ཝ་ཊྚ་ཏཱི’’ཏི ཨ་ཀ་ཏཱ་ཡ ཨ་ན་དྷི་ཊྛཱ་ན་ཀྑེ་ཏྟ་ས་དི་སཱ་པི ཨ་ཏི་ཀྐ་ནྟ་དི་ཝ་སཱ ད་སཱ་ཧཾ ཨ་ཏི་ཀྐཱ་མེ་ཏྭཱ ནི་ཊྛི་ཏཱ་ཡ ག་ཎ་ནཱུ་པ་གཱ ཧོ་ནྟཱི་ཏི ནི་ཊྛི་ཏ་དི་ཝ་སེ་ཡེ་ཝ ཨ་དྷི་ཊྛཱ་ཏ་བྦཱ, ཨེ་ཝ་མི་དྷཱ་པི ཝ་སྶཱ་ན་ཏོ པུ་བྦེ ཨ་ན་དྷི་ཊྛཱ་ན་ཀྑེ་ཏྟ་བྷཱུ་ཏཱ་པི དི་ཝ་སཱ ལ་དྡྷ་དི་ཝ་ས་ཏོ པ་ཊྛཱ་ཡ ག་ཎ་ནཱུ་པ་གཱ ཧོ་ནྟཱི་ཏི ད་སྶ་ན་ཏྠཾ ཝུ་ཏྟཾ. ཡ་དི ཨེ་ཝཾ ‘‘ཏ་སྨིཾ་ཡེ་ཝ ཨ་ནྟོ་ད་སཱ་ཧེ’’ཏི ཨ་ཝི་སེ་སེ་ན ཝུ་ཏྟ་ཏྟཱ ད་སཱ་ཧཱ་ནཱ་ག་ཏཱ་ཡ ཝ་སྶཱུ་པ་ནཱ་ཡི་ཀཱ་ཡ ཚ་ཊྛི་ཡཾ ལ་དྡྷཱ པུ་ཎྞ་མི་ཡཾ ཨ་དྷི་ཊྛཱ་ཏ་བྦཱ་ཏི ཨཱ་པ་ཛྫ་ཏཱི་ཏི? ནཱ་པ་ཛྫ་ཏི ‘‘ཙཱ་ཏུ་མཱ་སཾ ཨ་དྷི་ཊྛཱ་ཏུ’’ནྟི ཝ་ཙ་ནེ་ནེ་ཝ པ་ཊི་ཀྑི་ཏྟ་ཏྟཱ. ཨེ་ཝཾ ས་ནྟེ ‘‘ད་སཱ་ཧཱ་ནཱ་ག་ཏཱ་ཡཱ’’ཏི ཨི་མི་ནཱ ཀིཾ པ་ཡོ་ཛ་ན་ནྟི ཙེ? ཝ་སྶཱ་ན་ཏོ པུ་བྦེ་ཡེ་ཝ ད་སཱ་ཧེ ཨ་ཏི་ཀྐ་ནྟེ ཝ་སྶཱུ་པ་ནཱ་ཡི་ཀ་དི་ཝ་སེ ནི་ཊྛི་ཏཱ ཏ་ད་ཧེ་ཝ ཨ་དྷི་ཊྛཱ་ཏ་བྦཱ་ཏི ད་སྶ་ན་ཏྠཾ ཝུ་ཏྟ་ནྟི ཨི་ད་མེ་ཏྠ པ་ཡོ་ཛ་ནཾ. ཏེ་ནེ་ཝཱ་ཧ – ‘‘ད་སཱ་ཧཱ་ཏི་ཀྐ་མེ ནི་ཊྛི་ཏཱ ཏ་ད་ཧེ་ཝ ཨ་དྷི་ཊྛཱ་ཏ་བྦཱ’’ཏི.
ད་སཱ་ཧེ ཨ་པྤ་ཧོ་ནྟེ ཙཱི་ཝ་ར་ཀཱ་ལཾ ནཱ་ཏི་ཀྐ་མེ་ཏ་བྦཱཏི ཏེ་མཱ་ས་བྦྷ་ནྟ་རེ ད་སཱ་ཧེ ཨ་པྤ་ཧོ་ནྟེ ལ་དྡྷཱ ཙེ་ཝ ནི་ཊྛི་ཏཱ ཙ ཙཱི་ཝ་ར་ཀཱ་ལཾ ནཱ་ཏི་ཀྐ་མེ་ཏ་བྦཱ་ཏི ཨ་ཏྠོ. ཨི་དཾ ཝུ་ཏྟཾ ཧོ་ཏི ‘‘པ་ཋ་མ་ཀ་ཏྟི་ཀ་ཏེ་མཱ་ས་པུ་ཎྞ་མི་ཏོ པུ་བྦེ ས་ཏྟ་མི་ཏོ པ་ཊྛཱ་ཡ ལ་དྡྷཱ ཙེ་ཝ ནི་ཊྛི་ཏཱ ཙ ཝ་སྶི་ཀ་སཱ་ཊི་ཀཱ ད་སཱ་ཧེ ཨ་ན་ཏི་ཀྐ་ནྟེ་ཡེ་ཝ ཙཱི་ཝ་ར་ཀཱ་ལཾ ཨོ་ཏི་ཎྞ་ཏྟཱ ཏ་ཏྠ ཨ་ན་དྷི་ཊྛ་ཧི་ཏྭཱ་པི ཋ་པེ་ཏུཾ ཝ་ཊྚ་ཏཱི’’ཏི. ཨི་མི་ནཱ ཙ ཨི་མཾ དཱི་པེ་ཏི – ཨ་ཀ་ཏཱ ཙེ ཝ་སྶི་ཀ་སཱ་ཊི་ཀཱ, ཝ་སྶཱ་ནཾ ཙཱ་ཏུ་མཱ་སཾ ཨ་ཀ་ཏ་ཏྟཱ་ཡེ་ཝ པ་རི་ཧཱ་རཾ ལ་བྷ་ཏི, ཀ་ཏཱ་ཡ པ་ན ད་སཱ་ཧ་པ་ར་མ་སི་ཀྑཱ་པ་དཾ ཨ་ཝི་ཀོ་པེ་ཏྭཱ པ་རི་ཧཱ་རོ ཝ་ཏྟ་བྦོ་ཏི.
ཡ་དཱ ཝཱ ཏ་དཱ ཝཱ ཨ་དྷི་ཊྛཱ་ཏུཾ ཝ་ཊྚ་ཏཱིཏི ཙཱ་ཏུ་མཱ་ས་བྦྷ་ནྟ་རེ ད་སཱ་ཧེ ཨ་ཏི་ཀྐ་ནྟེ་པི ན་ཏྠི དོ་སོ་ཏི ཨ་དྷི་པྤཱ་ཡོ. ‘‘ཀ་དཱ ཨ་དྷི་ཊྛཱ་ཏ་བྦཱ…པེ… ཡ་དི ན་པྤ་ཧོ་ཏི, ཡཱ་ཝ ཀ་ཏྟི་ཀ་པུ་ཎྞ་མཱ པ་རི་ཧཱ་རཾ ལ་བྷ་ཏཱི’’ཏི ཨི་མི་ནཱ་པི ཀུ་རུ་ནྡི་ཝ་ཙ་ནེ་ན ཨ་ཀ་ཏཱ་ཡ ཝ་སྶི་ཀ་སཱ་ཊི་ཀཱ་ཡ ཙཱ་ཏུ་མཱ་སཾ པ་རི་ཧཱ་རོ, ཀ་ཏཱ་ཡ ད་སཱ་ཧ་མེ་ཝ པ་རི་ཧཱ་རོ་ཏི ཨ་ཡ་མ་ཏྠོ དཱི་པི་ཏོ་ཡེ་ཝཱ་ཏི ཨཱ་ཧ ‘‘ཨ་པི་ཙཱ’’ཏི་ཨཱ་དི.
པཱ་ལི༹་ཡཾ ཨ་ཙྪི་ནྣ་ཙཱི་ཝ་ར་སྶ ན་ཊྛ་ཙཱི་ཝ་ར་སྶཱཏི་ཨཱ་དི་ནཱ ནི་སྶ་གྒི་ཡེ་ན ཨ་ནཱ་པ་ཏྟི ཝུ་ཏྟཱ, ཨུ་དཱ་ཧུ ན་གྒ་སྶ ན་ཧཱ་ཡ་ཏོ དུ་ཀྐ་ཊེ་ན ཨ་ནཱ་པ་ཏྟི ཝུ་ཏྟཱ་ཏི? ཀི་མེ་ཏྠ པུ་ཙྪི་ཏ་བྦཾ. ས་བྦ་སི་ཀྑཱ་པ་དེ་སུ ཧི ཡ་ཏྠ ཡ་ཏྠ མཱུ་ལ་སི་ཀྑཱ་པ་དེ་ན ཨཱ་པ་ཏྟི་པྤ་ས་ངྒོ, ཏ་ཏྠ ཏ་ཏྠ ཨ་ནཱ་པ་ཏྟི་ད་སྶ་ན་ཏྠཾ ཨ་ནཱ་པ་ཏྟི་ཝཱ་རོ ཨཱ་ར་བྷཱི་ཡ་ཏཱི་ཏི ཨི་དྷཱ་པི ནི་སྶ་གྒི་ཡེ་ན ཨ་ནཱ་པ་ཏྟི་ད་སྶ་ན་ཏྠ་ནྟི ཡུ་ཏྟཾ ཝ་ཏྟུཾ. ན ཧི མཱུ་ལཱ་པ་ཏྟི་ཡཱ ཨ་ནཱ་པ་ཏྟིཾ ཨ་ད་སྶེ་ཏྭཱ ཨ་ནྟ་རཱ ཝུ་ཏྟཱ་ཡ ཨེ་ཝ ཨཱ་པ་ཏྟི་ཡཱ ཨ་ནཱ་པ་ཏྟི་ད་སྶ་ན་ཏྠཾ ཨ་ནཱ་པ་ཏྟི་ཝཱ་རོ ཨཱ་ར་བྷཱི་ཡ་ཏཱི་ཏི. ཏེ་ནེ་ཝ ཏཱི་སུ་པི ག་ཎྛི་པ་དེ་སུ ཨི་དཾ ཝུ་ཏྟཾ ‘‘ཨ་ཙྪི་ནྣ་ཙཱི་ཝ་ར་སྶ ན་ཊྛ་ཙཱི་ཝ་ར་སྶ ཙཱ་ཏི ཨེ་ཏྠ ཨ་ཙྪི་ནྣ་སེ་ས་ཙཱི་ཝ་ར་སྶ ན་ཊྛ་སེ་ས་ཙཱི་ཝ་ར་སྶ ཙ ཨ་ས་མ་ཡེ ནི་ཝཱ་སེ་ནྟ་སྶ པ་རི་ཡེ་ས་ནྟ་སྶ ཙ ཨ་ནཱ་པ་ཏྟི. ཨཱ་པ་དཱ་སཱུ་ཏི ཨེ་ཏྠ ཨ་ནི་ཝ་ཏྠཾ ཙོ་རཱ ཧ་ར་ནྟཱི་ཏི ཨ་ས་མ་ཡེ ནི་ཝཱ་སེ་ནྟ་སྶ ཨ་ནཱ་པ་ཏྟཱི’’ཏི. མཱ་ཏི་ཀཱ་ཊྛ་ཀ་ཐཱ་ཡམྤི (ཀ་ངྑཱ. ཨ་ཊྛ. ཝ་སྶི་ཀ་སཱ་ཊི་ཀ་སི་ཀྑཱ་པ་ད་ཝ་ཎྞ་ནཱ) ཝུ་ཏྟཾ ‘‘ཨ་ཙྪི་ནྣ་ཙཱི་ཝ་ར་སྶ ཝཱ ན་ཊྛ་ཙཱི་ཝ་ར་སྶ ཝཱ ཨ་ནི་ཝ་ཏྠཾ ཙོ་རཱ ཧ་ར་ནྟཱི་ཏི ཨེ་ཝཾ ཨཱ་པ་དཱ་སུ ཝཱ ནི་ཝཱ་ས་ཡ་ཏོ ཨུ་མྨ་ཏྟ་ཀཱ་དཱི་ན་ཉྩ ཨ་ནཱ་པ་ཏྟཱི’’ཏི. ཨ་ཊྛ་ཀ་ཐཱ་ཡཾ པ་ན ན་གྒ་སྶ ན་ཧཱ་ཡ་ཏོ དུ་ཀྐ་ཊེ་ནེ་ཝ ཨ་ནཱ་པ་ཏྟིཾ ས་ནྡྷཱ་ཡ ‘‘ཨ་ཙྪི་ནྣ་ཙཱི་ཝ་ར་སྶཱ་ཏི ཨེ་ཏཾ ཝ་སྶི་ཀ་སཱ་ཊི་ཀ་མེ་ཝ ས་ནྡྷཱ་ཡ ཝུ་ཏྟཾ. ཏེ་ས་ཉྷི ན་གྒཱ་ནཾ ཀཱ་ཡོ་ཝ་སྶཱ་པ་ནེ ཨ་ནཱ་པ་ཏྟི. ཨེ་ཏྠ ཙ མ་ཧ་གྒྷ་ཝ་སྶི་ཀ་སཱ་ཊི་ཀཾ ནི་ཝཱ་སེ་ཏྭཱ ན་ཧཱ་ཡ་ནྟ་སྶ ཙོ་རུ་པ་དྡ་ཝོ ཨཱ་པ་དཱ ནཱ་མཱ’’ཏི ཡཾ ཝུ་ཏྟཾ, ཏ་ཏྠ ཀཱ་ར་ཎཾ པ་རི་ཡེ་སི་ཏ་བྦཾ.
ཨ་ཐ ཨུ་བྷ་ཡེ་ན་པི ཨ་ནཱ་པ་ཏྟི་ད་སྶ་ན་ཏྠཾ ‘‘ཨ་ཙྪི་ནྣ་ཙཱི་ཝ་ར་སྶཱ’’ཏི་ཨཱ་དི ཨཱ་ར་དྡྷ་ནྟི ཨེ་ཝ་མ་དྷི་པྤཱ་ཡོ སི་ཡཱ, ཨེ་ཝ་མྤི ‘‘ཨ་ཙྪི་ནྣ་ཙཱི་ཝ་ར་སྶཱ་ཏི ཨེ་ཏཾ ཝ་སྶི་ཀ་སཱ་ཊི་ཀ་མེ་ཝ ས་ནྡྷཱ་ཡ ཝུ་ཏྟ’’ནྟི་ཨཱ་དི་ནཱ ཝི་སེ་སེ་ཏྭཱ ན ཝ་ཏྟ་བྦཾ. ཨེ་ཝ་ཉྷི ཝ་ཏྟ་བྦཾ སི་ཡཱ ‘‘ཨ་ཙྪི་ནྣ་སེ་ས་ཙཱི་ཝ་ར་སྶ ན་ཊྛ་སེ་ས་ཙཱི་ཝ་ར་སྶ ཝཱ ཨ་ས་མ་ཡེ ནི་ཝཱ་སེ་ནྟ་སྶ པ་རི་ཡེ་ས་ནྟ་སྶ ཙ ནི་སྶ་གྒི་ཡེ་ན ཨ་ནཱ་པ་ཏྟི, ཨ་ཙྪི་ནྣ་ཝ་སྶི་ཀ་སཱ་ཊི་ཀ་སྶ ན་ཊྛ་ཝ་སྶི་ཀ་སཱ་ཊི་ཀ་སྶ ཝཱ ན་གྒ་སྶ ན་ཧཱ་ཡ་ཏོ དུ་ཀྐ་ཊེ་ན ཨ་ནཱ་པ་ཏྟི, ཨཱ་པ་དཱ་སུ ཨ་ནི་ཝ་ཏྠཾ ཙོ་རཱ ཧ་ར་ནྟཱི་ཏི ཨ་ས་མ་ཡེ ནི་ཝཱ་ས་ཡ་ཏོ ནི་སྶ་གྒི་ཡེ་ན ཨ་ནཱ་པ་ཏྟི, མ་ཧ་གྒྷ་ཝ་སྶི་ཀ་སཱ་ཊི་ཀཾ ནི་ཝཱ་སེ་ཏྭཱ ན་ཧཱ་ཡ་ནྟ་སྶ ཙོ་རཱ ཧ་ར་ནྟི, ན་གྒ་སྶ ན་ཧཱ་ཡ་ཏོ དུ་ཀྐ་ཊེ་ན ཨ་ནཱ་པ་ཏྟཱི’’ཏི. སེ་ས་མེ་ཏྠ ཨུ་ཏྟཱ་ན་མེ་ཝ.
ཨ་ངྒེ་སུ པ་ན ཝ་སྶི་ཀ་སཱ་ཊི་ཀཱ་ཡ ཨ་ཏྟུ་དྡེ་སི་ཀ་ཏཱ, ཨ་ས་མ་ཡེ པ་རི་ཡེ་ས་ན་ཏཱ, ཏཱ་ཡ ཙ པ་ཊི་ལཱ་བྷོ་ཏི ཨི་མཱ་ནི ཏཱ་ཝ པ་རི་ཡེ་ས་ནཱ་པ་ཏྟི་ཡཱ ཏཱི་ཎི ཨ་ངྒཱ་ནི. ས་ཙཱི་ཝ་ར་ཏཱ, ཨཱ་པ་དཱ་བྷཱ་ཝོ, ཝ་སྶི་ཀ་སཱ་ཊི་ཀཱ་ཡ ས་ཀ་བྷཱ་ཝོ, ཨ་ས་མ་ཡེ ནི་ཝཱ་ས་ན་ནྟི ཨི་མཱ་ནི ནི་ཝཱ་ས་ནཱ་པ་ཏྟི་ཡཱ ཙ་ཏྟཱ་རི ཨ་ངྒཱ་ནི.
ཝ་སྶི་ཀ་སཱ་ཊི་ཀ་སི་ཀྑཱ་པ་ད་ཝ་ཎྞ་ནཱ ནི་ཊྛི་ཏཱ.