༨. པ་ཋ་མ་དུ་ཊྛ་དོ་ས་སི་ཀྑཱ་པ་ད་ཝ་ཎྞ་ནཱ
༣༨༠. ཨ་ཊྛ་མེ པཱ་ཀཱ་རེ་ན པ་རི་ཀྑི་ཏྟ་ནྟི ས་མྦ་ནྡྷོ. གོ་པུ་ར་ཊྚཱ་ལ་ཀ་ཡུ་ཏྟནྟི དྭཱ་ར་པཱ་སཱ་དེ་ན ཙ ཏ་ཏྠ ཏ་ཏྠ པཱ་ཀཱ་ར་མ་ཏྠ་ཀེ པ་ཏི་ཊྛཱ་པི་ཏ་ཨ་ཊྚཱ་ལ་ཀེ་ཧི ཙ ཡུ་ཏྟཾ. ཝེ་ལཱུ༹་ཧི པ་རི་ཀྑི་ཏྟ་ཏྟཱ ཨ་བྦྷ་ནྟ་རེ པུ་པྥཱུ་པ་ག་ཕ་ལཱུ་པ་ག་རུ་ཀྑ་ས་ཉྪ་ནྣ་ཏྟཱ ཙ ནཱི་ལོ་བྷཱ་སཾ. ཚཱ་ཡཱུ་ད་ཀ་ས་མྤ་ཏྟི་ཡཱ བྷཱུ་མི་བྷཱ་ག་ས་མྤ་ཏྟི་ཡཱ ཙ མ་ནོ་ར་མཾ. ཀཱ་ལ༹་ཀ་ཝེ་སེ་ནཱཏི ཀ་ལ་ནྡ་ཀ་རཱུ་པེ་ན. ནི་ཝཱ་པནྟི བྷོ་ཛ་ནཾ. ཏནྟི ཨུ་ཡྻཱ་ནཾ. ད་བྦོ་ཏི ཏ་སྶ ཐེ་ར་སྶ ནཱ་མནྟི ད་བྦ་ཏྠ་མྦྷེ པ་ཏི་ཏ་ཏྟཱ ད་བྦོ་ཏི ཏ་སྶ ཐེ་ར་སྶ ནཱ་མཾ ཨ་ཧོ་སི.
ཀ་སྶ་པ་ད་ས་བ་ལ་སྶ སཱ་ས་ནོ་ས་ཀྐ་ན་ཀཱ་ལེ ཀི་ར ས་ཏྟ བྷི་ཀྑཱུ ཨེ་ཀ་ཙི་ཏྟཱ ཧུ་ཏྭཱ ཨ་ཉྙེ སཱ་ས་ནེ ཨ་གཱ་ར་ཝཾ ཀ་རོ་ནྟེ དི་སྭཱ ‘‘ཨི་དྷ ཀིཾ ཀ་རོ་མ, ཨེ་ཀ་མ་ནྟེ ས་མ་ཎ་དྷ་མྨཾ ཀ་ཏྭཱ དུ་ཀྑ་སྶ་ནྟཾ ཀ་རི་སྶཱ་མཱ’’ཏི ནི་སྶེ་ཎིཾ བ་ནྡྷི་ཏྭཱ ཨུ་ཙྩཾ པ་བྦ་ཏ་སི་ཁ་རཾ ཨ་བྷི་རུ་ཧི་ཏྭཱ ཨ་ཏྟ་ནོ ཙི་ཏྟ་བ་ལཾ ཛཱ་ན་ནྟཱ ‘‘ནི་སྶེ་ཎིཾ པཱ་ཏེ་ནྟུ, ཛཱི་ཝི་ཏེ སཱ་ལ་ཡཱ ཨོ་ཏ་ར་ནྟུ, མཱ པ་ཙྪཱ་ནུ་ཏ་པྤི་ནོ ཨ་ཧུ་ཝ་ཏྠཱ’’ཏི ཝ་ཏྭཱ ས་བྦེ ཨེ་ཀ་ཙི་ཏྟཱ ཧུ་ཏྭཱ ནི་སྶེ་ཎིཾ པཱ་ཏེ་ཏྭཱ ‘‘ཨ་པྤ་མ་ཏྟཱ ཧོ་ཐ, ཨཱ་ཝུ་སོ’’ཏི ཨ་ཉྙ་མ་ཉྙཾ ཨོ་ཝ་དི་ཏྭཱ ཙི་ཏྟ་རུ་ཙི་ཡེ་སུ ཋཱ་ནེ་སུ ནི་སཱི་དི་ཏྭཱ ས་མ་ཎ་དྷ་མྨཾ ཀཱ་ཏུཾ ཨཱ་ར་བྷིཾ་སུ.
ཏ་ཏྲེ་ཀོ ཐེ་རོ པ་ཉྩ་མེ དི་ཝ་སེ ཨ་ར་ཧ་ཏྟཾ པ་ཏྭཱ ‘‘མ་མ ཀི་ཙྩཾ ནི་པྥ་ནྣཾ, ཨ་ཧཾ ཨི་མ་སྨིཾ ཋཱ་ནེ ཀིཾ ཀ་རི་སྶཱ་མཱི’’ཏི ཨི་དྡྷི་ཡཱ ཨུ་ཏྟ་ར་ཀུ་རུ་ཏོ པི་ཎྜ་པཱ་ཏཾ ཨཱ་ཧ་རི་ཏྭཱ ཨཱ་ཧ – ‘‘ཨཱ་ཝུ་སོ, ཨི་མཾ པི་ཎྜ་པཱ་ཏཾ པ་རི་བྷུ་ཉྫ་ཐ, བྷི་ཀྑཱ་ཙཱ་ར་ཀི་ཙྩཾ མ་མཱ་ཡ་ཏྟཾ ཧོ་ཏུ, ཏུ་མྷེ ཨ་ཏྟ་ནོ ཀ་མྨཾ ཀ་རོ་ཐཱ’’ཏི. ཀིཾ ནུ མ་ཡཾ, ཨཱ་ཝུ་སོ, ནི་སྶེ་ཎིཾ པཱ་ཏེ་ནྟཱ ཨེ་ཝཾ ཨ་ཝ་ཙུ་མྷ ‘‘ཡོ པ་ཋ་མཾ དྷ་མྨཾ ས་ཙྪི་ཀ་རོ་ཏི, སོ བྷི་ཀྑཾ ཨཱ་ཧ་ར་ཏུ, ཏེ་ནཱ་བྷ་ཏཾ སེ་སཱ པ་རི་བྷུ་ཉྫི་ཏྭཱ ས་མ་ཎ་དྷ་མྨཾ ཀ་རི་སྶ་ནྟཱི’’ཏི. ན་ཏྠི, ཨཱ་ཝུ་སོ་ཏི. ཏུ་མྷེ ཨ་ཏྟ་ནོ པུ་བྦ་ཧེ་ཏུ་ནཱ་ཝ ལ་བྷི་ཏྠ, མ་ཡ་མྤི ས་ཀྐོ་ནྟཱ ཝ་ཊྚ་སྶ་ནྟཾ ཀ་རི་སྶཱ་མ, ག་ཙྪ་ཐ ཏུ་མྷེ་ཏི. ཐེ་རོ ཏེ ས་ཉྙཱ་པེ་ཏུཾ ཨ་ས་ཀྐོ་ནྟོ ཕཱ་སུ་ཀ་ཊྛཱ་ནེ པི་ཎྜ་པཱ་ཏཾ པ་རི་བྷུ་ཉྫི་ཏྭཱ ག་ཏོ. ཨ་པ་རོ་པི ཐེ་རོ ས་ཏྟ་མེ དི་ཝ་སེ ཨ་ནཱ་གཱ་མི་ཕ་ལཾ པ་ཏྭཱ ཏ་ཏོ ཙུ་ཏོ སུ་དྡྷཱ་ཝཱ་ས་བྲ་ཧྨ་ལོ་ཀེ ནི་བྦ་ཏྟོ, ཨི་ཏ་རེ ཐེ་རཱ ཨེ་ཀཾ བུ་དྡྷ་ནྟ་རཾ དེ་ཝ་མ་ནུ་སྶེ་སུ སཾ་ས་རི་ཏྭཱ ཏེ་སུ ཏེ་སུ ཀུ་ལེ་སུ ནི་བྦ་ཏྟཱ. ཨེ་ཀོ ག་ནྡྷཱ་ར་ར་ཊྛེ ཏ་ཀྐ་སི་ལ་ན་ག་རེ རཱ་ཛ་གེ་ཧེ ནི་བྦ་ཏྟོ, ཨེ་ཀོ པ་ཙྩ་ནྟི་མ་ར་ཊྛེ པ་རི་བྦཱ་ཛི་ཀཱ་ཡ ཀུ་ཙྪི་མྷི ནི་བྦ་ཏྟོ, ཨེ་ཀོ བཱ་ཧི་ཡ་ར་ཊྛེ ཀུ་ཊུ་མྦི་ཡ་གེ་ཧེ ནི་བྦ་ཏྟོ, ཨེ་ཀོ རཱ་ཛ་ག་ཧེ ཀུ་ཊུ་མྦི་ཡ་གེ་ཧེ ནི་བྦ་ཏྟོ.
ཨ་ཡཾ པ་ན ད་བྦ་ཏྠེ་རོ མ་ལླ་ར་ཊྛེ ཨ་ནུ་པི་ཡ་ན་ག་རེ ཨེ་ཀ་སྶ མ་ལླ་ར་ཉྙོ གེ་ཧེ པ་ཊི་ས་ནྡྷིཾ ག་ཎྷི. ཏ་སྶ མཱ་ཏཱ ཨུ་པ་ཝི་ཛ་ཉྙཱ ཀཱ་ལ་མ་ཀཱ་སི. མ་ཏ་ས་རཱི་རཾ སུ་སཱ་ནཾ ནེ་ཏྭཱ དཱ་རུ་ཙི་ཏ་ཀཾ ཨཱ་རོ་པེ་ཏྭཱ ཨ་གྒིཾ ཨ་དཾ་སུ. ཨ་གྒི་ཝེ་ག་ས་ནྟ་ཏྟཾ ཨུ་ད་ར་པ་ཊ་ལཾ དྭེ་དྷཱ ཨ་ཧོ་སི. དཱ་ར་ཀོ ཨ་ཏྟ་ནོ པུ་ཉྙ་བ་ལེ་ན ཨུ་པྤ་ཏི་ཏྭཱ ཨེ་ཀ་སྨིཾ ད་བྦ་ཏྠ་མྦྷེ ནི་པ་ཏི, ཏཾ དཱ་ར་ཀཾ ག་ཧེ་ཏྭཱ ཨ་ཡྻི་ཀཱ་ཡ ཨ་དཾ་སུ. སཱ ཏ་སྶ ནཱ་མཾ ག་ཎྷ་ནྟཱི ད་བྦ་ཏྠ་མྦྷེ པ་ཏི་ཏྭཱ ལ་དྡྷ་ཛཱི་ཝི་ཀ་ཏྟཱ ‘‘ད་བྦོ’’ཏི ཏ་སྶ ནཱ་མཾ ཨ་ཀཱ་སི. ཏེ་ན ཝུ་ཏྟཾ ‘‘ད་བྦོ་ཏི ཏ་སྶ ཐེ་ར་སྶ ནཱ་མ’’ནྟི.
ཏ་སྶ ས་ཏྟ་ཝ་སྶི་ཀ་ཀཱ་ལེ ས་ཏྠཱ བྷི་ཀྑུ་ས་ངྒྷ་པ་རི་ཝུ་ཏོ མ་ལླ་ར་ཊྛེ ཙཱ་རི་ཀཾ ཙ་ར་མཱ་ནོ ཨ་ནུ་པི་ཡ་ནི་ག་མཾ པ་ཏྭཱ ཨ་ནུ་པི་ཡ་མྦ་ཝ་ནེ ཝི་ཧ་ར་ཏི. ད་བྦ་ཀུ་མཱ་རོ ས་ཏྠཱ་རཾ དི་སྭཱ ས་ཧ ད་སྶ་ནེ་ནེ་ཝ པ་སཱི་དི་ཏྭཱ པ་བྦ་ཛི་ཏུ་ཀཱ་མོ ཧུ་ཏྭཱ ‘‘ཨ་ཧཾ ད་ས་བ་ལ་སྶ ས་ནྟི་ཀེ པ་བྦ་ཛི་སྶཱ་མཱི’’ཏི ཨ་ཡྻི་ཀཾ ཨཱ་པུ་ཙྪི. སཱ ‘‘སཱ་དྷུ ཏཱ་ཏཱ’’ཏི ད་བྦ་ཀུ་མཱ་རཾ ཨཱ་དཱ་ཡ ས་ཏྠུ ས་ནྟི་ཀཾ ག་ནྟྭཱ ‘‘བྷ་ནྟེ, ཨི་མཾ ཀུ་མཱ་རཾ པ་བྦཱ་ཛེ་ཐཱ’’ཏི ཨཱ་ཧ. ས་ཏྠཱ ཨ་ཉྙ་ཏ་ར་སྶ བྷི་ཀྑུ་ནོ ས་ཉྙཾ ཨ་དཱ་སི ‘‘བྷི་ཀྑུ ཨི་མཾ དཱ་ར་ཀཾ པ་བྦཱ་ཛེ་ཧཱི’’ཏི. སོ ཐེ་རོ ས་ཏྠུ ཝ་ཙ་ནཾ སུ་ཏྭཱ ད་བྦ་ཀུ་མཱ་རཾ པ་བྦཱ་ཛེ་ནྟོ ཏ་ཙ་པ་ཉྩ་ཀ་ཀ་མྨ་ཊྛཱ་ནཾ ཨཱ་ཙི་ཀྑི. པུ་བྦ་ཧེ་ཏུ་ས་མྤ་ནྣོ ཀ་ཏཱ་བྷི་ནཱི་ཧཱ་རོ པ་ཋ་མ་ཀེ་ས་ཝ་ཊྚི་ཡཱ ཝོ་རོ་པ་ན་ཀྑ་ཎེ་ཡེ་ཝ སོ་ཏཱ་པ་ཏྟི་ཕ་ལེ པ་ཏི་ཊྛཱ་སི, དུ་ཏི་ཡཱ་ཡ ཀེ་ས་ཝ་ཊྚི་ཡཱ ཨོ་རོ་པི་ཡ་མཱ་ནཱ་ཡ ས་ཀ་དཱ་གཱ་མི་ཕ་ལེ, ཏ་ཏི་ཡཱ་ཡ ཨ་ནཱ་གཱ་མི་ཕ་ལེ, ས་བྦ་ཀེ་སཱ་ནཾ པ་ན ཨོ་རོ་པ་ན་ཉྩ ཨ་ར་ཧ་ཏྟ་ཕ་ལ་ས་ཙྪི་ཀི་རི་ཡཱ ཙ ཨ་པ་ཙྪཱ ཨ་པུ་རེ ཨ་ཧོ་སི. ཏཾ ས་ནྡྷཱ་ཡ ཝུ་ཏྟཾ ‘‘ཐེ་རོ ཀི་ར ས་ཏྟ་ཝ་སྶི་ཀོ་ཝ སཾ་ཝེ་གཾ ལ་བྷི་ཏྭཱ པ་བྦ་ཛི་ཏོ ཁུ་ར་གྒེ་ཡེ་ཝ ཨ་ར་ཧ་ཏྟཾ པཱ་པུ་ཎཱི་ཏི ཝེ་དི་ཏ་བྦོ’’ཏི.
སཱ་ཝ་ཀེ་ན པ་ཏྟ་བྦནྟི ཡ་ཐུ་པ་ནི་སྶ་ཡཾ ཏེ་ན ཏེ་ན སཱ་ཝ་ཀེ་ན པ་ཏྟ་བྦཾ. ཏི་སྶོ ཝི་ཛྫཱཏི་ཨཱ་དི ཡ་ཐཱ་ས་མྦྷ་ཝ་ཝ་སེ་ན ཝུ་ཏྟཾ. གུ་ཎ་ཛཱ་ཏནྟི ‘‘ཡ་ཉྩ ཀི་ཉྩི སཱ་ཝ་ཀེ་ན པ་ཏྟ་བྦ’’ནྟི ན་པུཾ་ས་ཀ་ལི་ངྒ་ས་མྦ་ནྡྷ་ད་སྶ་ན་ཏྠཾ ཝུ་ཏྟཾ. ཙ་ཏཱུ་སུ ས་ཙྩེ་སུ ཙ་ཏཱུ་ཧི མ་གྒེ་ཧི སོ་ལ༹་ས་ཝི་དྷ་སྶ ཀི་ཙྩ་སྶ ཀ་ཏ་ཏྟཱཏི དུ་ཀྑ་ས་མུ་ད་ཡ་ནི་རོ་དྷ་མ་གྒ་ས་ངྑཱ་ཏེ་སུ ཙ་ཏཱུ་སུ ས་ཙྩེ་སུ དུ་ཀྑ་པ་རི་ཉྙཱ ས་མུ་ད་ཡ་པྤ་ཧཱ་ནཾ ནི་རོ་དྷ་ས་ཙྪི་ཀི་རི་ཡཱ མ་གྒ་བྷཱ་ཝ་ནཱ་ཏི ཨེ་ཀེ་ཀ་སྶ མ་གྒ་སྶ ཙ་ཏུ་ནྣཾ ཙ་ཏུ་ནྣཾ ཀི་ཙྩཱ་ནཾ ཝ་སེ་ན སོ་ལ༹་ས་ཝི་དྷ་སྶ ཀི་ཙྩ་སྶ ཀ་ཏ་ཏྟཱ. ཏ་ཏོ ཏ་ཏོ པ་ཊི་ཀྐ་མི་ཏྭཱཏི ཏ་ཏོ ཏ་ཏོ ཀི་ཙྩ་ཏོ ཨཱ་ར་མྨ་ཎ་ཏོ ཙ པ་ཊི་ཝ་ཏྟི་ཏྭཱ. སི་ལཱ་པ་ཊྚ་ཀེཏི པཱ་སཱ་ཎ་ཕ་ལ་ཀེ. ཏེ་ར་སཱ་པཱིཏི བྷ་ཏྟུ་དྡེ་ས་ཀ་སེ་ནཱ་ས་ན་གྒཱ་ཧཱ་པ་ཀ་བྷ་ཎྜཱ་གཱ་རི་ཀ་ཙཱི་ཝ་ར་པ་ཊི་གྒཱ་ཧ་ཀ་ཙཱི་ཝ་ར་བྷཱ་ཛ་ན་ཀ་ཡཱ་གུ་བྷཱ་ཛ་ན་ཀ་ཕ་ལ་བྷཱ་ཛ་ན་ཀ་ཁ་ཛྫ་བྷཱ་ཛ་ན་ཀ་ཨ་པྤ་མ་ཏྟ་ཀ་ཝི་སྶ་ཛྫ་ཀ་སཱ་ཊི་ཡ་གྒཱ་ཧཱ་པ་ཀ་པ་ཏྟ་གྒཱ་ཧཱ་པ་ཀ་ཨཱ་རཱ་མི་ཀ་པེ་ས་ཀ་སཱ་མ་ཎེ་ར་པེ་ས་ཀ་ས་མྨུ་ཏཱི་ནཾ ཝ་སེ་ན ཏེ་ར་སཱ་པི ས་མྨུ་ཏི་ཡོ དཱ་ཏུཾ ཝ་ཊྚ་ནྟི.
༣༨༢. ཨ་པི་སཱུཏི ཨེ་ཏྠ སཱུཏི ནི་པཱ་ཏ་མ་ཏྟཾ, ཨ་པི-ས་དྡོ ཨ་ཊྛཱ་ན་པྤ་ཡུ་ཏྟོ ‘‘ཝི་ཀཱ་ལེ’’ཏི ཨི་མ་སྶ ཨ་ན་ནྟ་རཾ ད་ཊྛ་བྦོ, ཝི་ཀཱ་ལེ་པི ཨཱ་ག་ཙྪ་ནྟཱི་ཏི ཨ་ཏྠོ. ཛཱ་ན་ནྟཱཏི དཱུ་ར་བྷཱ་ཝཾ ཛཱ་ན་ནྟཱ. ཨེ་ཝཾ ས་བྦ་པ་དེ་སཱུཏི ཨེ་ཏྠ ཀ་ཏི་ཀ་ས་ཎྛཱ་ནཱ་དཱི་ནཾ ནཱ་ན་པྤ་ཀཱ་ར་ཏྟཱ ཏ་སྨིཾ ཏ་སྨིཾ ཝི་ཧཱ་རེ ཀ་ཏི་ཀ་ཝ་ཏྟཱ་དཱི་ནི ཝི་སུཾ ཝི་སུཾ ཀ་ཐཱ་པེ་ཏཱི་ཏི ཝེ་དི་ཏ་བྦཾ. ས་བྦ་ཝི་ཧཱ་རེ་སུ ཙ ག་མ་ན་མ་གྒེ ས་མ་པྤ་མཱ་ཎེ ཀ་ཏྭཱ ཨ་དྷི་ཊྛཱ་ཏཱི་ཏི ཝ་ད་ནྟི. ཨ་ཡ་ཉྷི ནི་མྨི་ཏཱ་ནཾ དྷ་མྨ་ཏཱཏི ཨ་ནི་ཡ་མེ་ཏྭཱ ནི་མྨི་ཏཱ་ནཾ ཨ་ཡཾ ‘‘ཨེ་ཀ་སྨིཾ བྷཱ་ས་མཱ་ན་སྨི’’ནྟི་ཨཱ་དི དྷ་མྨ་ཏཱ. ཏ་ཐཱ ཧི ཡེ ཝ་ཎྞ་ཝ་ཡ་ས་རཱི་རཱ་ཝ་ཡ་ཝ་པ་རི་ཀྑཱ་ར་ཀི་རི་ཡཱ་ཝི་སེ་སཱ་དཱི་ཧི ནི་ཡ་མཾ ཨ་ཀ་ཏྭཱ ནི་མྨི་ཏཱ ཧོ་ནྟི, ཏེ ཨ་ནི་ཡ་མེ་ཏྭཱ ནི་མྨི་ཏ་ཏྟཱ ཨི་དྡྷི་མ་ཏཱ ས་དི་སཱ་ཝ ཧོ་ནྟི. ཋཱ་ན་ནི་ས་ཛྫཱ་དཱི་སུ བྷཱ་སི་ཏ་ཏུ་ཎྷཱི་བྷཱ་ཝཱ་དཱི་སུ ཝཱ ཡཾ ཡཾ ཨི་དྡྷི་མཱ ཀ་རོ་ཏི, ཏཾ ཏ་དེ་ཝ ཀ་རོ་ནྟི. ས་ཙེ པ་ན ནཱ་ན་པྤ་ཀཱ་རེ ཀཱ་ཏུ་ཀཱ་མོ ཧོ་ཏི, ཀེ་ཙི པ་ཋ་མ་ཝ་ཡེ, ཀེ་ཙི མ་ཛ྄ཛྷི་མ་ཝ་ཡེ, ཀེ་ཙི པ་ཙྪི་མ་ཝ་ཡེ, ཏ་ཐཱ དཱི་གྷ་ཀེ་སེ, ཨུ་པ་ཌྜྷ་མུ་ཎྜེ, མི་སྶ་ཀ་ཀེ་སེ, ཨུ་པ་ཌྜྷ་ར་ཏྟ་ཙཱི་ཝ་རེ, པ་ཎྜུ་ཀ་ཙཱི་ཝ་རེ, པ་ད་བྷཱ་ཎ་དྷ་མྨ་ཀ་ཐཱ་ས་ར་བྷ་ཉྙ་པ་ཉྷ་པུ་ཙྪ་ན་པ་ཉྷ་ཝི་སྶ་ཛྫ་ན་ཙཱི་ཝ་ར་སི་བྦ་ན་དྷོ་ཝ་ནཱ་དཱི་ནི ཀ་རོ་ནྟེ, ཨ་པ་རེ་པི ཝཱ ནཱ་ན་པྤ་ཀཱ་ར་ཀེ ཀཱ་ཏུ་ཀཱ་མོ ཧོ་ཏི, ཏེ་ན པཱ་ད་ཀ་ཛ྄ཛྷཱ་ན་ཏོ ཝུ་ཊྛཱ་ཡ ‘‘ཨེ་ཏྟ་ཀཱ བྷི་ཀྑཱུ པ་ཋ་མ་ཝ་ཡཱ ཧོ་ནྟཱུ’’ཏི་ཨཱ་དི་ནཱ ན་ཡེ་ན པ་རི་ཀ་མྨཾ ཀ་ཏྭཱ པུ་ན ས་མཱ་པ་ཛྫི་ཏྭཱ ཝུ་ཊྛཱ་ཡ ཨ་དྷི་ཊྛི་ཏེ ཨ་དྷི་ཊྛཱ་ན་ཙི་ཏྟེ་ན ས་དྡྷིཾ ཨི་ཙྪི་ཏི་ཙྪི་ཏ་པྤ་ཀཱ་རཱ་ཡེ་ཝ ཧོ་ནྟི. ཨ་ཝ་ཏྠུ་ཀ་ཝ་ཙ་ནཾ ན ཧོ་ཏཱིཏི ནི་མྨི་ཏཱ་ནཾ ‘‘ཨ་ཡཾ མ་ཉྩོ’’ཏི་ཨཱ་དི་ཝ་ཙ་ནཾ ཨ་ཝ་ཏྠུ་ཀཾ ན ཧོ་ཏི ས་བྦ་ཏྠ མ་ཉྩ་པཱི་ཋཱ་ནཾ ས་མྦྷ་ཝ་ཏོ.
༣༨༣. ཨེ་ཀ་ཙཱ་རི་ཀ་བྷ་ཏྟནྟི ཨ་ཏི་མ་ནཱ་པ་ཏྟཱ ཝི་སུཾ ཋི་ཏི་ཀཱ་ཡ པཱ་པེ་ཏ་བྦཾ བྷ་ཏྟཾ. ཏ་དྡྷི་ཏ་ཝོ་ཧཱ་རེ་ནཱཏི ཙ་ཏྟཱ་རི པ་རི་མཱ་ཎ་མ་སྶ ཙ་ཏུ་ཀྐ་ནྟི ཨེ་ཝཾ ཏ་དྡྷི་ཏ་ཝོ་ཧཱ་རེ་ན. ཨོ་ད་ན་སྶ པུ་ཙྪཱ་ཡ སཱ་དྷ་ཀ་ཏ་མ་ཏྟཱ ཨཱ་ཧ – ‘‘ཀ་ར་ཎ་ཏྠེ་ཡེ་ཝ ཀ་ར་ཎ་ཝ་ཙ་ན’’ནྟི, ཨོ་ད་ནེ་ན ཀ་ར་ཎ་བྷཱུ་ཏེ་ན པུ་ཙྪ་ནྟཱི་ཏི ཝུ་ཏྟཾ ཧོ་ཏི. ཡེ ཙ ཨོ་ད་ནེ་ན ཀ་ར་ཎ་བྷཱུ་ཏེ་ན པུ་ཙྪ་ནྟི, ཏེ་སཾ པུ་ཙྪ་ནཱ་ཀཱ་ར་ད་སྶ་ན་ཏྠཾ ‘‘ཀིཾ, བྷ་ནྟེ, ཨོ་ད་ནཾ དེ་མཱ་ཏི པུ་ཙྪ་ནྟཱི’’ཏི ཝུ་ཏྟཾ.
བྷ་ཝོཏི བྷ་ཝི་ཏ་བྦོ. ཨ་ས་མ་ནྣཱ་ཧ་རི་ཏྭཱཏི ཨཱ་བྷོ་གཾ ཨ་ཀ་ཏྭཱ. ར་ཏྟིཾ ས་མྨ་ནྟ་ཡ་མཱ་ནཱཏི ཀ་ཉྩི ཀཱ་ལཾ སུ་པི་ཏྭཱ ཝུ་ཊྛཱ་ཡ ས་མྨ་ནྟ་ཡ་མཱ་ནཱ. ར་ཏྟི་ཡ་ཉྷི པ་ཋ་མ་ཡཱ་མ་མ་ཛ྄ཛྷི་མ་ཡཱ་མེ་སུ སུ་པི་ཏྭཱ པ་བུ་དྡྷཱ་ནཾ ཨ་ཛྫ་ཏ་ན་ཀཱ་ལེ་པི ཨ་ན་ཛྫ་ཏ་ནཱ་བྷི་མཱ་ནོ ཧོ་ཏི, ཏ་སྨཱ ཏེ ‘‘ཧི་ཡྻོ’’ཏི ཨཱ་ཧཾ་སུ. ཡེ པ་ན ར་ཏྟི་ཡཾ ཀ་མྨ་པྤ་སུ་ཏཱ ཛཱ་ག་རི་ཡ་མ་ནུ་ཡུ་ཏྟཱ ཧོ་ནྟི, ཏེ་སཾ ཨ་ཛྫ་ཏ་ནཱ་བྷི་མཱ་ནོ་ཡེ་ཝ, ཏ་སྨཱ ཏེ ‘‘ཨ་ཛྫ’’ཨི་ཙྩེ་ཝ ཝོ་ཧ་ར་ནྟི, ན ‘‘ཧི་ཡྻོ’’ཏི. པ་དྷཱུ་པཱ་ཡ་ནྟཱཏི པུ་ན་པྤུ་ནཾ ཨུ་པྤ་ཛྫ་ན་ཀ་ཀོ་དྷ་ཝ་སེ་ན པ་དྷཱུ་པཱ་ཡ་ནྟཱ.
༣༨༤. ད་བྦ ད་བྦཱཏི དུ་ཏི་ཡོ ད་བྦ-ས་དྡོ པ་ཎྜི་ཏཱ་དྷི་ཝ་ཙ་ནོ་ཏི ཨཱ་ཧ ‘‘ད་བྦཱ པ་ཎྜི་ཏཱ’’ཏི. ཨེ་ཝཾ ན ནི་བྦེ་ཋེ་ནྟཱི་ཏི ས་མྦ་ནྡྷོ. ནི་བྦེ་ཋེ་ནྟཱིཏི ཨ་ཏྟཱ་ནཾ དོ་ས་ཏོ མོ་ཙེ་ནྟི. ཝུ་ཊྛཱ་ན་ལ་ཀྑ་ཎཾ མ་ཉྙ་མཱ་ནཱཏི ཝུ་ཊྛཱ་ན་ལ་ཀྑ་ཎ་ནྟི མ་ཉྙ་མཱ་ནཱ. ན གྷ་ཊི་ཡ་ཏཱིཏི ཐེ་ར་སྶ སུ་སཱི་ལ་པ་ཊི་ཉྙཱ་ཡ ཏ་སྶཱ དུ་སྶཱི་ལ་པ་ཊི་ཉྙཱ་ཝ་ཙ་ནཾ ན གྷ་ཊི་ཡ་ཏཱི་ཏི ཨ་དྷི་པྤཱ་ཡོ. ཨེ་ཏྠ ཡཾ ཝ་ཏྟ་བྦཾ, ཏཾ པ་ར་ཏོ ཨཱ་ཝི བྷ་ཝི་སྶ་ཏི. ནཱ་སེ་ཐཱཏི སེ་ཏ་ཀཾ ད་ཏྭཱ གི་ཧི་བྷཱ་ཝཾ པཱ་པེ་ཐཱ་ཏི ཨ་ཏྠོ. ལི་ངྒ་ནཱ་ས་ནཱ ཧེ་ཏྠ ཨ་དྷི་པྤེ་ཏཱ. ཨི་མ་མེ་ཝ ཙ ད་སྶེ་ཏུཾ ‘‘ཏི་སྶོ ནཱ་ས་ནཱ’’ཏི་ཨཱ་དི ཝུ་ཏྟཾ. ཨེ་ཀ་ཀ་མྨཱ་དི་སཾ་ཝཱ་ས་སྶ ཨ་ཀ་ར་ཎཾ སཾ་ཝཱ་ས་ནཱ་ས་ནཱ. ད་ཎྜ་ཀ་མྨ་ནཱ་ས་ནཱ ནཱ་མ ཝཱ་ལུ་ཀཱ་དཱི་ནི ཨོ་ཀི་རི་ཏྭཱ ཡཱ་ཝ ཁ་མཱ་པེ་ཏི, ཏཱ་ཝ ད་ཎྜ་ཀ་མྨ་ཝ་སེ་ན ནི་ཀྐ་ཌྜྷ་ནཾ. ཙ་ར པི་རེ ཝི་ན་སྶཱཏི ནི་ཀྐ་ཌྜྷ་ནཱ་ཀཱ་ར་ད་སྶ་ནཾ. ཏ་ཏྠ ཙ་རཱཏི ག་ཙྪ, ཨ་པེ་ཧཱི་ཏི ཝུ་ཏྟཾ ཧོ་ཏི. པི་རེཏི པ་ར ཨ་མཱ་མ་ཀ, ཨ་མྷཱ་ཀཾ ཨ་ན་ཛ྄ཛྷ་ཏྟི་ཀ་བྷཱུ་ཏཱ་ཏི ཨ་ཏྠོ. པི་རེཏི ཧི པ་ར-ས་དྡེ་ན ས་མཱ་ན་ཏྠཾ ས་མྦོ་དྷ་ན་ཝ་ཙ་ནཾ. ཨ་ཐ ཝཱ པི་རེཏི ‘‘པ་ར་ཏོ’’ཏི ཨི་མི་ནཱ ས་མཱ་ན་ཏྠཾ ནི་པཱ་ཏ་པ་དཾ, ཏ་སྨཱ ཙ་ར པི་རེཏི པ་ར་ཏོ ག་ཙྪ, མཱ ཨི་དྷ ཏི་ཊྛཱ་ཏི ཨ་ཏྠོ. ཝི་ན་སྶཱཏི ཨ་ད་སྶ་ནཾ ག་ཙྪ.
ཡ་སྨཱ ཏེ བྷི་ཀྑཱུ ཨ་ཏྟཱ་ནཾ ཨ་པྤ་ཀཱ་སེ་ཏྭཱ ཋི་ཏཱ, ཏ་སྨཱ ཨ་ནུ་ཡུ་ཉྫ་ཐཱཏི ཨི་མ་སྶ ག་ཝེ་ས་ཐ ཛཱ་ནཱ་ཐཱཏི ཨ་ཏྠོ ཝུ་ཏྟོ. ཀཱ་ར་ཀོ ཧོ་ཏཱིཏི ‘‘ཨ་ཡྻེ་ན་མྷི དཱུ་སི་ཏཱ’’ཏི པ་ཊི་ཉྙཱ་ཏ་ཏྟཱ ཏཱ་ཡ པ་ཊི་ཉྙཱ་ཡ ཡ་དི ནཱ་སི་ཏཱ, ཐེ་རོ ཀཱ་ར་ཀོ ཧོ་ཏི, ས་དོ་སོ་ཏི ཨ་ཏྠོ. ཨ་ཀཱ་ར་ཀོ ཧོ་ཏཱིཏི ཏཱ་ཡ ཀ་ཏ་པ་ཊི་ཉྙཾ ཨ་ན་པེ་ཀྑི་ཏྭཱ ཡ་དི བྷ་ག་ཝ་ཏཱ པ་ཀ་ཏི་དུ་སྶཱི་ལ་བྷཱ་ཝཾ་ཡེ་ཝ ས་ནྡྷཱ་ཡ སཱ ནཱ་སི་ཏཱ, ཐེ་རོ ཨ་ཀཱ་ར་ཀོ ཧོ་ཏཱི་ཏི ཨ་དྷི་པྤཱ་ཡོ. ‘‘ས་ཀཱ་ཡ པ་ཊི་ཉྙཱ་ཡ ནཱ་སེ་ཐཱ’’ཏི ཝུ་ཏྟེ ‘‘ཨ་ཡྻེ་ན་མྷི དཱུ་སི་ཏཱ’’ཏི ཏཱ་ཡ ཀ་ཏ་པ་ཊི་ཉྙཱ་ཡ བྷཱུ་ཏ་ཏཱ ཨཱ་པ་ཛྫ་ཏཱི་ཏི ཨཱ་ཧ – ‘‘བྷ་ནྟེ, ཏུ་མྷཱ་ཀཾ ཝཱ་དེ ཐེ་རོ ཀཱ་ར་ཀོ ཧོ་ཏི ས་དོ་སོ’’ཏི. བྷི་ཀྑུ་ནིཾ ཨ་ནུ་དྡྷཾ་སེ་ཏི, དུ་ཀྐ་ཊནྟི ཨི་མི་ནཱ མ་ཧཱ་ཨ་ཊྛ་ཀ་ཐཱ་ཝཱ་དོ ད་སྶི་ཏོ. མུ་སཱ་ཝཱ་དེ པཱ་ཙི་ཏྟི་ཡ་ནྟི ཝུ་ཏྟནྟི བྷི་ཀྑུ་ནིཾ ཨ་ནུ་དྡྷཾ་སེ་ནྟ་སྶ མུ་སཱ་ཝཱ་དེ པཱ་ཙི་ཏྟི་ཡ་ནྟི ཝུ་ཏྟཾ.
ཏ་ཏྲཱཏི ཏེ་སུ དུ་ཀྐ་ཊ་པཱ་ཙི་ཏྟི་ཡེ་སུ. ཨི་ཏོ པ་ཊྛཱ་ཡ ‘‘ཏ་སྨཱ པཱ་ཙི་ཏྟི་ཡ་མེ་ཝ ཡུ་ཛྫ་ཏཱི’’ཏི ཝ་ཙ་ན་པ་རི་ཡ་ནྟཾ དྭཱི་སུ་པི ཨ་ཊྛ་ཀ་ཐཱ་སུ ཨ་དྷི་པྤཱ་ཡ་ཝི་བྷཱ་ཝ་ནཾ. ཏ་ཏྠ པུ་རི་མ་ན་ཡེཏི ‘‘བྷི་ཀྑུ་ནིཾ ཨ་ནུ་དྡྷཾ་སེ་ཏི, དུ་ཀྐ་ཊ’’ནྟི ཝུ་ཏྟ་ཨ་ཊྛ་ཀ་ཐཱ་ན་ཡེ. དུ་ཀྐ་ཊ་མེ་ཝ ཡུ་ཛྫ་ཏཱི་ཏི ཀ་སྨཱ ཝུ་ཏྟ་ནྟི ཙེ? ཏ་ཏྠ ཀཱ་ར་ཎཾ ད་སྶེ་ནྟོ ‘‘ཡ་ཐཱ’’ཏི་ཨཱ་དི་མཱ་ཧ. བྷི་ཀྑུ་ནོ བྷི་ཀྑུ་སྨིཾ ས་ངྒྷཱ་དི་སེ་སོཏི བྷི་ཀྑུཾ ཨ་མཱུ་ལ་ཀེ་ན ཨ་ནྟི་མ་ཝ་ཏྠུ་ནཱ ཨ་ནུ་དྡྷཾ་སེ་ནྟ་སྶ བྷི་ཀྑུ་ནོ ས་ངྒྷཱ་དི་སེ་སོ་ཏི ཨ་ཏྠོ. པ་ཙྪི་མ་ན་ཡེ་པི ‘‘བྷི་ཀྑུ་ནིཾ ཨ་ནུ་དྡྷཾ་སེ་ནྟ་སྶ མུ་སཱ་ཝཱ་དེ པཱ་ཙི་ཏྟི་ཡ’’ནྟི ཝུ་ཏྟཾ. ཀུ་རུ་ནྡཱིན་ཡེ་པི མུ་སཱ་ཝཱ་ད་ཏྟཱ པཱ་ཙི་ཏྟི་ཡ་མེ་ཝ ཡུ་ཛྫ་ཏཱིཏི ཝི་སཾ་ཝཱ་ད་པུ་རེ་ཀྑ་ཏཱ་ཡ པཱ་ཙི་ཏྟི་ཡ་མེ་ཝ ཡུ་ཛྫ་ཏཱི་ཏི ཨ་དྷི་པྤཱ་ཡོ. ཡ་དི ཨེ་ཝཾ བྷི་ཀྑུཾ ཨ་མཱུ་ལ་ཀེ་ན ཨ་ནྟི་མ་ཝ་ཏྠུ་ནཱ ཨ་ནུ་དྡྷཾ་སེ་ནྟ་སྶ ཨ་ཀྐོ་ས་ནྟ་སྶ ཙ མུ་སཱ་ཝཱ་ད་ཏྟཱ པཱ་ཙི་ཏྟི་ཡེ་ནེ་ཝ བྷ་ཝི་ཏ་བྦ་ནྟི ཙེ? ཏ་ཏྠ ས་ཏི་པི མུ་སཱ་ཝཱ་དེ ཝ་ཙ་ན་པྤ་མཱ་ཎ་ཏོ ས་ངྒྷཱ་དི་སེ་ས་ཨོ་མ་ས་ཝཱ་ད་པཱ་ཙི་ཏྟི་ཡེ་ཧེ་ཝ བྷ་ཝི་ཏ་བྦཾ, ན ས་མྤ་ཛཱ་ན་མུ་སཱ་ཝཱ་ད་པཱ་ཙི་ཏྟི་ཡེ་ནཱ་ཏི ད་སྶེ་ཏུཾ ‘‘ཝ་ཙ་ན་པྤ་མཱ་ཎ་ཏོ’’ཏི་ཨཱ་དི་མཱ་ཧ. ཏ་ཏྠ ཝ་ཙ་ན་པྤ་མཱ་ཎ་ཏོཏི བྷ་ག་ཝ་ཏཱ ཝུ་ཏྟ་པཱ་ལི༹་ཝ་ཙ་ན་པྤ་མཱ་ཎ་ཏོ. ཨི་དཱ་ནི ཏཾ ཝ་ཙ་ནཾ ད་སྶེ་ཏུཾ ‘‘ཨ་ནུ་དྡྷཾ་ས་ནཱ་དྷི་པྤཱ་ཡེ་ནཱ’’ཏི་ཨཱ་དི ཝུ་ཏྟཾ. བྷི་ཀྑུ་སྶ པ་ན བྷི་ཀྑུ་ནི་ཡཱ དུ་ཀྐ་ཊ་ནྟི ཝ་ཙ་ནཾ ན་ཏྠཱིཏི བྷི་ཀྑུ་ནི་ཡཱ ཨ་ནུ་དྡྷཾ་ས་ནེ བྷི་ཀྑུ་ནོ དུ་ཀྐ་ཊ་ནྟི ཝ་ཙ་ནཾ ན་ཏྠི ཏ་ཐཱ པཱ་ལི༹་ཡཾ ཨ་ནཱ་ག་ཏ་ཏྟཱ. ས་མྤ་ཛཱ་ན་མུ་སཱ་ཝཱ་དེ པཱ་ཙི་ཏྟི་ཡ་ནྟི ཝ་ཙ་ན་མ་ཏྠཱིཏི སཱ་མ་ཉྙ་ཏོ ཝུ་ཏྟཾ ས་མྤ་ཛཱ་ན་མུ་སཱ་ཝཱ་ད་སི་ཀྑཱ་པ་དཾ ད་སྶེ་ཏི.
ཨི་དཱ་ནི དྭཱི་སུ་པི ཨ་ཊྛ་ཀ་ཐཱ་ཝཱ་དེ་སུ ཨ་དྷི་པྤཱ་ཡཾ ཝི་བྷཱ་ཝེ་ཏྭཱ ཏེ་སུ པ་ཙྪི་མ་ཝཱ་དེ དོ་སཾ ད་སྶེ་ཏྭཱ པུ་རི་མ་ཝཱ་དཾ པ་ཏི་ཊྛ་པེ་ཏུ་ཀཱ་མོ ཨཱ་ཙ་རི་ཡོ ‘‘ཏ་ཏྲ པ་ནཱ’’ཏི་ཨཱ་དི་མཱ་ཧ. ཏ་ཏྲཱཏི ‘‘པཱ་ཙི་ཏྟི་ཡ་མེ་ཝ ཡུ་ཛྫ་ཏཱི’’ཏི ཝུ་ཏྟ་ཝཱ་དེ. ཨ་ནུ་དྡྷཾ་ས་ནཱ་དྷི་པྤཱ་ཡེ ཨ་ས་ཏི པཱ་ཙི་ཏྟི་ཡནྟི ཨི་མི་ནཱ ས་མྤ་ཛཱ་ན་མུ་སཱ་ཝཱ་དེ པཱ་ཙི་ཏྟི་ཡ་སྶ ཨོ་ཀཱ་སཾ ད་སྶེ་ཏི. ཝི་སུཾ པཱ་ཙི་ཏྟི་ཡཾ ཝུ་ཏྟནྟི ས་མྤ་ཛཱ་ན་མུ་སཱ་ཝཱ་དེ པཱ་ཙི་ཏྟི་ཡ་ཏོ ཝི་སུཾ ཨ་ཉྙ་མེ་ཝ པཱ་ཙི་ཏྟི་ཡཾ ཝུ་ཏྟཾ. ཨེ་ཏེ་ཧི ནཱ་ས་ནཱ ན་ཏྠཱིཏི སཱ་མ་ཉྙ་ཏོ ཝུ་ཏྟཾ, ཨི་མི་སྶཱ པ་ན དུ་ཀྐ་ཊེ་ན ནཱ་ས་ནཱ ན་ཏྠཱི་ཏི ཨ་དྷི་པྤཱ་ཡོ. ཡ་དི ཨེ་ཝཾ ཀ་སྨཱ ནཾ བྷ་ག་ཝཱ ནཱ་སེ་ཏཱི་ཏི ཨཱ་ཧ ‘‘ཡ་སྨཱ པ་ནཱ’’ཏི་ཨཱ་དི.
༣༨༥-༣༨༦. དཱུ་སི་ཏོཏི དུ་ཊྛ་ས་དྡ་སྶ ཀ་མྨ་སཱ་དྷ་ན་ཏཾ ད་སྶེ་ཏི. དཱུ་ས་ཡ་ཏི པ་རཾ ཝི་ནཱ་སེ་ཏཱི་ཏི དཱུ་ས་ཀོ. ཨི་མི་ནཱ ‘‘དཱུ་ས་ཡ་ཏཱི་ཏི དོ་སོ’’ཏི དོ་ས་ས་དྡ་སྶ ཀ་ཏྟུ་སཱ་དྷ་ན་ཏཱ ཝུ་ཏྟཱ. པ་ཀ་ཏི་བྷཱ་ཝཾ ཛ་ཧཱ་པི་ཏོཏི དུ་ས་ས་དྡ་སྶ ཝི་ཀ་ཏི་ཡཾ པ་ཋི་ཏ་ཏྟཱ ཝུ་ཏྟཾ, པ་ཀ་ཏི་ཡཱ སོ་མྨ་བྷཱ་ཝཾ ཛ་ཧཱ་པི་ཏོ་ཏི ཨ་ཏྠོ, ཝི་ཀཱ་ར་མཱ་པཱ་དི་ཏོ་ཏི ཝུ་ཏྟཾ ཧོ་ཏི. ཨཱ་ཀཱ་ར་ནཱ་ན་ཏྟེ་ནཱཏི དཱུ་སི་ཏཱ་ཀཱ་ར་སྶ དཱུ་ས་ཀཱ་ཀཱ་ར་སྶ ཙ ནཱ་ན་ཏྟེ་ན. ཨ་ན་བྷི་ར་དྡྷོཏི ཨ་ཏུ་ཊྛོ. ཡོ པ་ན ཨ་ཏུ་ཊྛོ, སོ སུ་ཁི་ཏོ ནཱ་མ ན ཧོ་ཏཱི་ཏི ཨཱ་ཧ ‘‘ན སུ་ཁི་ཏོ’’ཏི. ‘‘ཨཱ་རཱ་དྷི་ཏོ རཱ་ཛཱ’’ཏི་ཨཱ་དཱི་སུ པ་སཱ་དི་ཏོ་ཏི ཨ་ཏྠ་ས་མྦྷ་ཝ་ཏོ ‘‘ན ཝཱ པ་སཱ་དི་ཏོ’’ཏི ཝུ་ཏྟཾ. ཁཱི་ལ་ས་དྡོ ཐ་དྡྷ་བྷཱ་ཝ་ཝ་ཙ་ནོ ཀ་ཙ་ཝ་ར་པ་རི་ཡཱ་ཡོ ཙ ཧོ་ཏཱི་ཏི ཨཱ་ཧ – ‘‘ཙི་ཏྟ་ཐ་དྡྷ་བྷཱ་ཝ་ཙི་ཏྟ་ཀ་ཙ་ཝ་ར་ས་ངྑཱ་ཏཾ པ་ཊི་གྷ་ཁཱི་ལ’’ནྟི. ཁཱི་ལ་ཡ་ཏི ཏེ་ན ཙི་ཏྟཾ ཐ་དྡྷ་བྷཱ་ཝཾ ཨཱ་པ་ཛྫ་ཏཱི་ཏི ཁཱི་ལཾ, ཙི་ཏྟ་སྶ ཐ་དྡྷ་བྷཱ་ཝོ. སོ ཙ ཨ་ཏྠ་ཏོ པ་ཊི་གྷོ་ཡེ་ཝ. ཙི་ཏྟ་སྶ ཐ་དྡྷ་བྷཱ་ཝ་ལ་ཀྑ་ཎོ ཧི པ་ཊི་གྷོ, ཏ་སྨི་ཉྩ ཨུ་པྤ་ནྣེ ཙི་ཏྟཾ ཨུ་ཀླཱ་པ་ཛཱ་ཏ་ཊྛཱ་ནཾ ཝི་ཡ ཨ་མ་ནུ་ཉྙཾ ཧོ་ཏི, ཏ་སྨཱ ཀ་ཙ་ཝ་ར་ས་དི་ས་ཏྟཱ་པི པ་ཊི་གྷོ་ཝ ‘‘ཁཱི་ལ’’ནྟི ཝུ་ཏྟོ. ཏེ་ནཱ་ཧ ‘‘པ་ཊི་གྷ་ཁཱི་ལ’’ནྟི. ཙི་ཏྟ་སྶ ཐ་དྡྷ་བྷཱ་ཝ་ཏྟཱ ཀ་ཙ་ཝ་ར་ས་དི་ས་ཏྟཱ ཙ པ་ཊི་གྷོ་ཡེ་ཝ ཁཱི་ལཾ པ་ཊི་གྷ་ཁཱི་ལཾ. ན་པྤ་ཏཱི་ཏོཏི པཱི་ཏི་སུ་ཁཱ་དཱི་ཧི ན ཨ་བྷི་ག་ཏོ ན ཨ་ནུ་ག་ཏོ, ན ཨུ་པེ་ཏོ་ཏི ཨ་ཏྠོ. ཡོ ཙ པཱི་ཏི་སུ་ཁཱ་དཱི་ཧི ཨ་ནུ་པ་ག་ཏོ, སོ ཏེ་ཧི ཝ་ཛྫི་ཏོ ནཱ་མ ཧོ་ཏཱི་ཏི ཨཱ་ཧ ‘‘པཱི་ཏི་སུ་ཁཱ་དཱི་ཧི ཝ་ཛྫི་ཏོ’’ཏི. ཡོ ཙ ཏེ་ཧི ཝ་ཛྫི་ཏོ, ན སོ ཏེ་ན ཨ་བྷི་ས་ཊོ ནཱ་མ ཧོ་ཏཱི་ཏི ཨཱ་ཧ ‘‘ན ཨ་བྷི་ས་ཊོ’’ཏི, པཱི་ཏི་སུ་ཁཱ་དཱི་ཧི ན པ་ཏྠ་ཊོ་ཏི ཨ་ཏྠོ.
ཡེ་ནཱཏི ཡེ་ན ཀོ་པེ་ན. དུ་ཊྛོཏི མཱ་ཏི་ཀཱ་ཡ ཨཱ་ག་ཏ་པ་དཾ ད་སྶེ་ཏི, ཀུ་པི་ཏོཏི པ་ད་བྷཱ་ཛ་ནེ ཨཱ་ག་ཏ་པ་དཾ. ཨ་ཏྠ་ཏོ ཨེ་ཀ་ཏྟེ་པི ཨུ་བྷི་ནྣཾ པ་དཱ་ནཾ ཝ་སེ་ན ‘‘ཨུ་བྷ་ཡ་མྤཱི’’ཏི ཝུ་ཏྟཾ. ཨེ་ཝཾ ‘‘ཏེ་ན ཙ ཀོ་པེ་ན ཏེ་ན ཙ དོ་སེ་ནཱ’’ཏི ཨི་མེ་སཾ པ་དཱ་ནཾ ཝ་སེ་ན ‘‘དྭཱི་ཧཱི’’ཏི ཝུ་ཏྟཾ, ཨ་ཏྠ་ཏོ པ་ན དོ་སོ་ཡེ་ཝ. སོ ཙ ས་ངྑཱ་ར་ཀྑ་ནྡྷ་པ་རི་ཡཱ་པ་ནྣོ་ཏི ཨཱ་ཧ ‘‘ཨི་མེ་ཧི དྭཱི་ཧི ས་ངྑཱ་ར་ཀྑ་ནྡྷ་མེ་ཝ ད་སྶེ་ཏཱི’’ཏི. ‘‘ཨ་ན་ཏྟ་མ་ན་ཏཱ ཨ་ན་བྷི་ར་དྡྷཱི’’ཏི ཝ་ཙ་ནེ་ཧི དོ་མ་ན་སྶ་ཝེ་ད་ནཱ་ཝ ཝུ་ཏྟཱ་ཏི ཨཱ་ཧ ‘‘ཨི་མེ་ཧི དྭཱི་ཧི ཝེ་ད་ནཱ་ཀྑ་ནྡྷཾ ད་སྶེ་ཏཱི’’ཏི.
ཡ་དཱ པ་ན ཙོ་ད་ཀེ་ན ཨ་དི་ཊྛཾ ཨ་སུ་ཏཾ ཨ་པ་རི་ས་ངྐི་ཏཾ ཝཱ ཧོ་ཏི, ཏ་དཱ ཨ་མཱུ་ལ་ཀཾ ནཱ་མ ཧོ་ཏཱི་ཏི ཨཱ་ཧ ‘‘ཏཾ པ་ན་སྶ…པེ… ཙོ་ད་ཀ་ཝ་སེ་ན ཨ་དྷི་པྤེ་ཏ’’ནྟི. ཡ་དི ཙུ་དི་ཏ་ཀ་ཝ་སེ་ན ཨ་དྷི་པྤེ་ཏཾ སི་ཡཱ, ཨ་མཱུ་ལ་ཀཾ ནཱ་མ ཨ་ན་ཛ྄ཛྷཱ་པ་ནྣ་ནྟི པ་ད་བྷཱ་ཛ་ནཾ ཝ་དེ་ཡྻཱ་ཏི ཨ་དྷི་པྤཱ་ཡོ. ཡཾ པཱ་རཱ་ཛི་ཀནྟི བྷི་ཀྑུ་ནོ ཨ་ནུ་རཱུ་པེ་སུ ཨེ་ཀཱུ་ན་ཝཱི་ས་ཏི་ཡཱ པཱ་རཱ་ཛི་ཀེ་སུ ཨ་ཉྙ་ཏ་རཾ. པ་ད་བྷཱ་ཛ་ནེ པ་ན པཱ་ལི༹་ཡཾ ཨཱ་ག་ཏཱ་ནེ་ཝ ག་ཧེ་ཏྭཱ ‘‘ཙ་ཏུ་ནྣཾ ཨ་ཉྙ་ཏ་རེ་ནཱ’’ཏི ཝུ་ཏྟཾ. ཨེ་ཏནྟི ཙུ་དི་ཏ་ཀ་སྶ ཨཱ་པ་ནྣཱ་ནཱ་པ་ནྣ་ཏྟཾ. ཨི་དྷཱཏི ཨི་མ་སྨིཾ སི་ཀྑཱ་པ་དེ.
ཏ་ཐེ་ཝཱཏི པ་སཱ་ད་སོ་ཏེ་ན དི་བྦ་སོ་ཏེ་ན ཝཱ་ཏི ཨི་མ་མ་ཏྠཾ ཨ་ཏི་དི་ས་ཏི. སུ་ཏྭཱ་ཝ ཛཱ་ནི་ཏ་བྦ་ཏོ ‘‘སུ་ཏ་ཊྛཱ་ནེ་ཡེ་ཝ ཏི་ཊྛ་ཏཱི’’ཏི ཝུ་ཏྟཾ. པ་རི་ས་ངྐ་ནཾ པ་རི་ས་ངྐི་ཏཾ, དི་ཊྛཱ་ནུ་ག་ཏཾ པ་རི་ས་ངྐི་ཏཾ དི་ཊྛ་པ་རི་ས་ངྐི་ཏཾ. ཨེ་ཝཾ སེ་སེ་སུ་པི. ཨི་མེ་སནྟི ཀ་ཏྟུ་ཨ་ཏྠེ སཱ་མི་ཝ་ཙ་ནཾ, ཨི་མེ་ཧཱི་ཏི ཨ་ཏྠོ. ཀ་རི་སྶ་ནྟི ཝཱཏི ཨེ་ཏྠ ཝི་བྷ་ཏྟི་པ་རི་ཎཱ་མཾ ཀ་ཏྭཱ ཨི་མེ་ཏི ཡོ་ཛེ་ཏ་བྦཾ. དི་ཊྛཾ ཨ་ཏྠི ས་མཱུ་ལ་ཀཾ, ཨ་ཏྠི ཨ་མཱུ་ལ་ཀནྟི ཨི་དཾ ཨ་ཛ྄ཛྷཱ་ཙཱ་ར་སྶ ས་བྦྷཱ་ཝཱ་ས་བྦྷཱ་ཝཾ ས་ནྡྷཱ་ཡ ཝུ་ཏྟཾ. ཨ་ཏྠི ས་ཉྙཱ་ས་མཱུ་ལ་ཀཾ, ཨ་ཏྠི ས་ཉྙཱ་ཨ་མཱུ་ལ་ཀནྟི ཨི་དཾ པ་ན དི་ཊྛ་ས་ཉྙཱ་ཡ ས་བྦྷཱ་ཝཱ་ས་བྦྷཱ་ཝཾ ས་ནྡྷཱ་ཡ.
ས་མཱི་པེ ཋ་ཏྭཱཏི དྭཱ་ད་ས་ཧ་ཏྠ་བྦྷ་ནྟ་རེ ས་མཱི་པེ ཋ་ཏྭཱ་ཏི ཝ་ད་ནྟཱི་ཏི ཏཱི་སུ་པི ག་ཎྛི་པ་དེ་སུ ཝུ་ཏྟཾ. པ་ར་ཏོ པ་ན ‘‘དཱུ་ཏཾ ཝཱ པ་ཎྞཾ ཝཱ སཱ་ས་ནཾ པེ་སེ་ཏྭཱ ཙོ་དེ་ནྟ་སྶ སཱི་སཾ ན ཨེ་ཏཱི’’ཏི པ་ར་མྨུ་ཁཱ་ཙོ་ད་ནཱ་ཡ ཨེ་ཝ ཨ་ནཱ་པ་ཏྟི་ཡཱ ཝུ་ཏྟ་ཏྟཱ ‘‘ས་མཱི་པེ ཋ་ཏྭཱ’’ཏི ཨི་དཾ ས་མྨུ་ཁ་བྷཱ་ཝ་མ་ཏྟ་ད་སྶ་ན་ཏྠཾ ཝུ་ཏྟ་ནྟི ཨ་མྷཱ་ཀཾ ཁ་ནྟི. ཏེ་ནེ་ཝ མཱ་ཏི་ཀཱ་ཊྛ་ཀ་ཐཱ་ཡཾ (ཀ་ངྑཱ. ཨ་ཊྛ. དུ་ཊྛ་དོ་ས་སི་ཀྑཱ་པ་ད་ཝ་ཎྞ་ནཱ) ཨ་ངྒཾ ད་སྶེ་ནྟེ་ན ‘‘ཙཱ་ཝ་ནཱ་དྷི་པྤཱ་ཡེ་ན ས་མྨུ་ཁཱ་ཙོ་ད་ནཱ’’ཏི ཝུ་ཏྟཾ, ན ཙ ས་མྨུ་ཁ་བྷཱ་ཝོ དྭཱ་ད་ས་ཧ་ཏྠ་བྦྷ་ནྟ་རེ་ཡེ་ཝཱ་ཏི ནི་ཡ་མོ ས་ཀྐཱ ཝ་ཏྠུཾ. ཝི་ན་ཡ་ཝི་ནི་ཙྪ་ཡ་ཉྩ པ་ཏྭཱ ག་རུ་ཀེ་ཡེ་ཝ ཋཱ་ཏ་བྦ་ནྟི ཝུ་ཏྟཾ, ཏ་སྨཱ ཨུ་པ་པ་རི་ཀྑི་ཏྭཱ ཡུ་ཏྟ་ཏ་རཾ ག་ཧེ་ཏ་བྦཾ. ཙོ་དཱ་པ་ཀ་སྶེ་ཝ ཝཱ་ཙཱ་ཡ ཝཱ་ཙཱ་ཡ ས་ངྒྷཱ་དི་སེ་སོཏི ཨཱ་ཎ་ཏྟ་སྶ ཝཱ་ཙཱ་ཡ ཝཱ་ཙཱ་ཡ ཙོ་དཱ་པ་ཀ་སྶ ས་ངྒྷཱ་དི་སེ་སོ. མ་ཡཱ་པི དི་ཊྛཾ སུ་ཏཾ ཨ་ཏྠཱིཏི ཨི་དཾ ཨཱ་ཎ་ཏྟ་སྶ་པི ཙོ་ད་ཀ་བྷཱ་ཝ་ད་སྶ་ན་ཏྠཾ ཝུ་ཏྟཾ, ཨེ་ཝཾ པ་ན ཨ་ཝ་ཏྭཱ་པི ‘‘པཱ་རཱ་ཛི་ཀཾ དྷ་མྨཾ ཨ་ཛ྄ཛྷཱ་པ་ནྣོ་སཱི’’ཏི ཨི་ད་མེ་ཝ ཝ་ཙ་ནཾ པ་ར་སྶ ཝ་ཙ་ནཾ ཝི་ཡ ཨ་ཀ་ཏྭཱ ཨ་ནུ་དྡྷཾ་ས་ནཱ་དྷི་པྤཱ་ཡེ་ན ཝ་ད་ནྟ་སྶ ས་ངྒྷཱ་དི་སེ་སོ་ཡེ་ཝ. ས་ཏི་པི པ་ན ཨ་ནུ་དྡྷཾ་ས་ནཱ་དྷི་པྤཱ་ཡེ ‘‘ཨ་སུ་ཀེ་ན ཨེ་ཝཾ ཝུ་ཏྟ’’ནྟི ད་སྶེ་ཏྭཱ ཝ་ད་ནྟ་སྶ ན་ཏྠི ས་ངྒྷཱ་དི་སེ་སོ་ཏི ཝ་ད་ནྟི.
ས་མྦ་ཧུ་ལཱ ས་མྦ་ཧུ་ལེ ས་མྦ་ཧུ་ལེ་ཧི ཝ་ཏྠཱུ་ཧི ཙོ་དེ་ནྟཱིཏི ཨེ་ཏྠ ས་མྦ་ཧུ་ལེཏི བ་ཧུ་ཏྟ་ནི་དྡེ་སེ ཀཱ་ར་ཎཾ ན དི་སྶ་ཏི. ཝ་ཏྠུ་ཙོ་ད་ཀཱ་ནཾ་ཡེ་ཝ ཧི ཨེ་ཀཱ་ནེ་ཀ་ཝ་སེ་ན ཨི་དཾ ཙ་ཏུ་ཀྐ་མཱ་ག་ཏཾ, ན ཙུ་དི་ཏ་ཀ་སྶ་པི ཨེ་ཀཱ་ནེ་ཀ་ཝ་སེ་ན. ཏ་ཐཱ ཧི ཨེ་ཀ་སྶེ་ཝ ཙུ་དི་ཏ་ཀ་སྶ ཝ་སེ་ན ཨེ་ཀ་ཝ་ཏྠུ་ཨེ་ཀ་ཙོ་ད་ཀ་ཨེ་ཀ་ཝ་ཏྠུ་ནཱ་ནཱ་ཙོ་ད་ཀ་ནཱ་ནཱ་ཝ་ཏྠུ་ཨེ་ཀ་ཙོ་ད་ཀ་ནཱ་ནཱ་ཝ་ཏྠུ་ནཱ་ནཱ་ཙོ་ད་ཀ་པྤ་བྷེ་དཾ ཨི་དཾ ཙ་ཏུ་ཀྐ་མཱ་ག་ཏཾ, ཏེ་ནེ་ཝ ཙ་ཏུ་ཏྠ་ཙོ་ད་ནཾ ད་སྶེ་ནྟེ་ན་པི ‘‘ཨི་མི་སྶཱ ཙོ་ད་ནཱ་ཡ ནཱ་ནཱ་ཝ་ཏྠཱུ་ནི ནཱ་ནཱ་ཙོ་ད་ཀཱ’’ཏི ཝུ་ཏྟཾ, ན པ་ན ‘‘ནཱ་ནཱ་ཙུ་དི་ཏ་ཀཱ’’ཏི, ཏ་སྨཱ ‘‘ས་མྦ་ཧུ་ལེ’’ཏི བ་ཧུ་ཏྟ་ནི་དྡེ་སེ ཀཱ་ར་ཎཾ ན དི་སྶ་ཏི. ཨ་ཐ ཝཱ པ་ཋ་མཾ ཏཱི་སུ་པི ཙོ་ད་ནཱ་སུ ཨེ་ཀ་ཏྟེ་ན ཙུ་དི་ཏ་ཀཾ ནི་དྡི་སི་ཏྭཱ་པི ཨི་དྷ བ་ཧུ་ཏྟེ་ན ནི་དྡེ་སོ ‘‘ན ཀེ་ཝ་ལཾ ཨེ་ཀ་སྨིཾ་ཡེ་ཝ ཙུ་དི་ཏ་ཀེ ཙོ་ད་ནཱ ས་མྦྷ་ཝ་ཏི, ཨ་ཐ ཁོ ས་མྦ་ཧུ་ལེ་སུ་པཱི’’ཏི ཨི་མ་མ་ཏྠཾ ད་སྶེ་ཏུཾ ཀ་ཏོ.
ཙོ་དེ་ཏུཾ པ་ན ཀོ ལ་བྷ་ཏི, ཀོ ན ལ་བྷ་ཏཱིཏི་ཨཱ་དི ཨ་ནུ་དྡྷཾ་ས་ནཱ་དྷི་པྤཱ་ཡཾ ཝི་ནཱ་པི ཙོ་ད་ནཱ་ལ་ཀྑ་ཎཾ ད་སྶེ་ཏུཾ ཝུ་ཏྟཾ. སཱི་ལ་ས་མྤ་ནྣོཏི ཨི་དཾ དུ་སྶཱི་ལ་སྶ ཝ་ཙ་ནཾ ཨ་པྤ་མཱ་ཎ་ནྟི ཨ་དྷི་པྤཱ་ཡེ་ན ཝུ་ཏྟཾ. བྷི་ཀྑུ་ནཱི་ནཾ པ་ན བྷི་ཀྑུཾ ཙོ་དེ་ཏུཾ ཨ་ནི་སྶ་ར་ཏྟཱ ‘‘བྷི་ཀྑུ་ནི་མེ་ཝཱ’’ཏི ཝུ་ཏྟཾ. ས་ཏི་པི བྷི་ཀྑུ་ནཱི་ནཾ བྷི་ཀྑཱུ་སུ ཨ་ནི་སྶ་ར་བྷཱ་ཝེ ཏཱ་ཧི ཀ་ཏ་ཙོ་ད་ནཱ་པི ཙོ་ད་ནཱ་རུ་ཧ་ཏྟཱ ཙོ་ད་ནཱ་ཡེ་ཝཱ་ཏི ཨ་དྷི་པྤཱ་ཡེ་ན ‘‘པ་ཉྩ་པི ས་ཧ་དྷ་མྨི་ཀཱ ལ་བྷ་ནྟཱི’’ཏི ཝུ་ཏྟཾ. བྷི་ཀྑུ་སྶ སུ་ཏྭཱ ཙོ་དེ་ཏཱིཏི་ཨཱ་དི་ནཱ ཙོ་ད་ཀོ ཡེ་སཾ སུ་ཏྭཱ ཙོ་དེ་ཏི, ཏེ་ས་མྤི ཝ་ཙ་ནཾ པ་མཱ་ཎ་མེ་ཝཱ་ཏི ས་མྤ་ཊི་ཙྪི་ཏ་ཏྟཱ ཏེ་སཾ ཙོ་ད་ནཱ་པི རུ་ཧ་ཏེ་ཝཱ་ཏི ད་སྶེ་ཏུཾ ཐེ་རོ སུ་ཏྟཾ ནི་ད་སྶེ་སི.
དཱུ་ཏཾ ཝཱ པ་ཎྞཾ ཝཱ སཱ་ས་ནཾ ཝཱ པེ་སེ་ཏྭཱཏི ‘‘ཏྭཾ་ཡེ་ཝ ག་ནྟྭཱ ཙོ་དེ་ཧཱི’’ཏི དཱུ་ཏཾ ཝཱ པེ་སེ་ཏྭཱ ཡོ ཏཾ ཙོ་དེ་ཏུཾ ས་ཀྐོ་ཏི, ཏ་སྶ མུ་ཁ་སཱ་ས་ནཾ ཝཱ པ་ཎྞཾ ཝཱ པེ་སེ་ཏྭཱ. སཱི་སཾ ན ཨེ་ཏཱིཏི ས་ངྒྷཱ་དི་སེ་སོ ན ཧོ་ཏཱི་ཏི ཨ་དྷི་པྤཱ་ཡོ. ཀི་ཉྩཱ་པི པཱ་ལི༹་ཡཾ ‘‘ཙོ་དེ་ཏི ཝཱ ཙོ་དཱ་པེ་ཏི ཝཱ’’ཏི སཱ་མ་ཉྙ་ཏོ ཝུ་ཏྟ་ཏྟཱ དཱུ་ཏ་སཱ་ས་ནཱ་དཱི་ཧི ཙོ་དཱ་པེ་ནྟ་སྶ་པི ཨཱ་པ་ཏྟི་ཡེ་ཝཱ་ཏི པ་ཉྙཱ་ཡ་ཏི, ‘‘སཱི་སཾ ན ཨེ་ཏཱི’’ཏི ཨི་དཾ པ་ན ཨ་ཊྛ་ཀ་ཐཱ་ཙ་རི་ཡ་པྤ་མཱ་ཎེ་ན ག་ཧེ་ཏ་བྦཾ. ས་མ་ཡེ་ནཱཏི པ་ཀ་ཏི་ཡཱ ས་དྡཾ སུ་ཏྭཱ ཨ་ཏྠ་ཝི་ཛཱ་ན་ན་ས་མ་ཡེ་ན.
ག་རུ་ཀཱ་ནཾ དྭི་ནྣནྟི པཱ་རཱ་ཛི་ཀ་ས་ངྒྷཱ་དི་སེ་སཱ་ནཾ. ཨ་ཝ་སེ་སཱ་ནཾ ཝ་སེ་ནཱཏི པ་ཉྩ་ལ་ཧུ་ཀཱ་པ་ཏྟཱི་ནཾ ཝ་སེ་ན. ‘‘ན་ཏྠི དི་ནྣ’’ནྟི་ཨཱ་དི ད་ས་ཝ་ཏྠུ་ཀཱ མི་ཙྪཱ་དི་ཊྛི. ‘‘ཨ་ནྟ་ཝཱ ལོ་ཀོ, ཨ་ན་ནྟ་ཝཱ ལོ་ཀོ’’ཏི་ཨཱ་དི་ན་ཡ་པྤ་ཝ་ཏྟཱ དི་ཊྛི ས་སྶ་ཏུ་ཙྪེ་ད་ས་ངྑཱ་ཏཾ ཨ་ནྟཾ ག་ཎྷཱ་ཏཱི་ཏི ཨ་ནྟ་གྒཱ་ཧི་ཀཱ. ཨཱ་ཛཱི་ཝ་ཧེ་ཏུ པ་ཉྙ་ཏྟཱ་ནཾ ཚ་ནྣཾ སི་ཀྑཱ་པ་དཱ་ནཾ ཝ་སེ་ནཱཏི ཨཱ་ཛཱི་ཝ་ཧེ་ཏུ ཨཱ་ཛཱི་ཝ་ཀཱ་ར་ཎཱ པཱ་པི་ཙྪོ ཨི་ཙྪཱ་པ་ཀ་ཏོ ཨ་ས་ནྟཾ ཨ་བྷཱུ་ཏཾ ཨུ་ཏྟ་རི་མ་ནུ་སྶ་དྷ་མྨཾ ཨུ་ལླ་པ་ཏི, ཨཱ་པ་ཏྟི པཱ་རཱ་ཛི་ཀ་སྶ, ཨཱ་ཛཱི་ཝ་ཧེ་ཏུ ཨཱ་ཛཱི་ཝ་ཀཱ་ར་ཎཱ ས་ཉྩ་རི་ཏྟཾ ས་མཱ་པ་ཛྫ་ཏི, ཨཱ་པ་ཏྟི ས་ངྒྷཱ་དི་སེ་ས་སྶ, ཨཱ་ཛཱི་ཝ་ཧེ་ཏུ ཨཱ་ཛཱི་ཝ་ཀཱ་ར་ཎཱ ཡོ ཏེ ཝི་ཧཱ་རེ ཝ་ས་ཏི, སོ བྷི་ཀྑུ ཨ་ར་ཧཱ་ཏི བྷ་ཎ་ཏི, པ་ཊི་ཝི་ཛཱ་ན་ནྟ་སྶ ཨཱ་པ་ཏྟི ཐུ་ལླ་ཙྩ་ཡ་སྶ, ཨཱ་ཛཱི་ཝ་ཧེ་ཏུ ཨཱ་ཛཱི་ཝ་ཀཱ་ར་ཎཱ བྷི་ཀྑུ པ་ཎཱི་ཏ་བྷོ་ཛ་ནཱ་ནི ཨ་གི་ལཱ་ནོ ཨ་ཏྟ་ནོ ཨ་ཏྠཱ་ཡ ཝི་ཉྙཱ་པེ་ཏྭཱ བྷུ་ཉྫ་ཏི, ཨཱ་པ་ཏྟི པཱ་ཙི་ཏྟི་ཡ་སྶ, ཨཱ་ཛཱི་ཝ་ཧེ་ཏུ ཨཱ་ཛཱི་ཝ་ཀཱ་ར་ཎཱ བྷི་ཀྑུ་ནཱི པ་ཎཱི་ཏ་བྷོ་ཛ་ནཱ་ནི ཨ་གི་ལཱ་ནཱ ཨ་ཏྟ་ནོ ཨ་ཏྠཱ་ཡ ཝི་ཉྙཱ་པེ་ཏྭཱ བྷུ་ཉྫ་ཏི, ཨཱ་པ་ཏྟི པཱ་ཊི་དེ་ས་ནཱི་ཡ་སྶ, ཨཱ་ཛཱི་ཝ་ཧེ་ཏུ ཨཱ་ཛཱི་ཝ་ཀཱ་ར་ཎཱ བྷི་ཀྑུ སཱུ་པཾ ཝཱ ཨོ་ད་ནཾ ཝཱ ཨ་གི་ལཱ་ནོ ཨ་ཏྟ་ནོ ཨ་ཏྠཱ་ཡ ཝི་ཉྙཱ་པེ་ཏྭཱ བྷུ་ཉྫ་ཏི, ཨཱ་པ་ཏྟི དུ་ཀྐ་ཊ་སྶ, ཨཱ་ཛཱི་ཝ་ཝི་པ་ཏྟི་པ་ཙྩ་ཡཱ ཨི་མཱ ཚ ཨཱ་པ་ཏྟི་ཡོ ཨཱ་པ་ཛྫ་ཏཱི་ཏི ཨེ་ཝཾ པ་རི་ཝཱ་ར་པཱ་ལི༹་ཡཾ (པ་རི. ༢༨༧) ད་སྶི་ཏཱ་ནཾ ཚ་ནྣཾ སི་ཀྑཱ་པ་དཱ་ནཾ ཝ་སེ་ན. དི་ཊྛི་ཝི་པ་ཏྟི་ཨཱ་ཛཱི་ཝ་ཝི་པ་ཏྟཱི་ཧི ཙོ་དེ་ནྟོ་པི ཏ་མྨཱུ་ལི་ཀཱ་ཡ ཨཱ་པ་ཏྟི་ཡཱ ཨེ་ཝ ཙོ་དེ་ཏི.
‘‘ཀ་སྨཱ མཾ ན ཝ་ནྡ་སཱི’’ཏི པུ་ཙྪི་ཏེ ‘‘ཨ་སྶ་མ་ཎོ་སི ཨ་ས་ཀྱ་པུ་ཏྟི་ཡོ་སཱི’’ཏི ཨ་ཝ་ནྡ་ན་ཀཱ་ར་ཎ་སྶ ཝུ་ཏྟ་ཏྟཱ ཨ་ནྟི་མ་ཝ་ཏྠུཾ ཨ་ཛ྄ཛྷཱ་པ་ནྣོ ན ཝ་ནྡི་ཏ་བྦོ་ཏི ཝ་ད་ནྟི. ཙོ་དེ་ཏུ་ཀཱ་མ་ཏཱ་ཡ ཨེ་ཝ ཨ་ཝ་ནྡི་ཏྭཱ ཨ་ཏྟ་ནཱ ཝ་ཏྟ་བྦ་སྶ ཝུ་ཏྟ་མ་ཏྠཾ ཋ་པེ་ཏྭཱ ཨ་ཝ་ནྡི་ཡ་བྷཱ་ཝེ ཏཾ ཀཱ་ར་ཎཾ ན ཧོ་ཏཱི་ཏི ཙཱུ་ལ༹་ག་ཎྛི་པ་དེ མ་ཛ྄ཛྷི་མ་ག་ཎྛི་པ་དེ ཙ ཝུ་ཏྟཾ. ཨ་ནྟི་མ་ཝ་ཏྠུཾ ཨ་ཛ྄ཛྷཱ་པ་ནྣ་སྶ ཨ་ཝ་ནྡ་ནཱི་ཡེ་སུ ཨ་ཝུ་ཏྟ་ཏྟཱ ཏེ་ན ས་དྡྷིཾ ས་ཡ་ནྟ་སྶ ས་ཧ་སེ་ཡྻཱ་པ་ཏྟི་ཡཱ ཨ་བྷཱ་ཝ་ཏོ ཏ་སྶ ཙ པ་ཊི་གྒ་ཧ་ཎ་སྶ རུ་ཧ་ན་ཏོ ཏ་དེ་ཝ ཡུ་ཏྟ་ཏ་ར་ནྟི ཝི་ཉྙཱ་ཡ་ཏི. ཀི་ཉྩཱ་པི ཡཱ་ཝ སོ བྷི་ཀྑུ་བྷཱ་ཝཾ པ་ཊི་ཛཱ་ནཱ་ཏི, ཏཱ་ཝ ཝ་ནྡི་ཏ་བྦོ. ཡ་དཱ པ་ན ‘‘ཨ་སྶ་མ་ཎོ་མྷཱི’’ཏི པ་ཊི་ཛཱ་ནཱ་ཏི, ཏ་དཱ ན ཝ་ནྡི་ཏ་བྦོ་ཏི ཨ་ཡ་མེ་ཏྠ ཝི་སེ་སོ ཝེ་དི་ཏ་བྦོ. ཨ་ནྟི་མ་ཝ་ཏྠུཾ ཨ་ཛ྄ཛྷཱ་པ་ནྣ་སྶ ཧི བྷི་ཀྑུ་བྷཱ་ཝཾ པ་ཊི་ཛཱ་ན་ནྟ་སྶེ་ཝ བྷི་ཀྑུ་བྷཱ་ཝོ, ན ཏ་ཏོ པ་རཾ. བྷི་ཀྑུ་བྷཱ་ཝཾ ཨ་པྤ་ཊི་ཛཱ་ན་ནྟོ ཧི ཨ་ནུ་པ་ས་མྤ་ནྣ་པ་ཀྑཾ བྷ་ཛ་ཏི. ཡ་སྨཱ ཨཱ་མི་སཾ དེ་ནྟོ ཨ་ཏྟ་ནོ ཨི་ཙྪི་ཏ་ཊྛཱ་ནེ་ཡེ་ཝ དེ་ཏི, ཏ་སྨཱ པ་ཊི་པཱ་ཊི་ཡཱ ནི་སི་ནྣཱ་ནཾ ཡཱ་གུ་བྷ་ཏྟཱ་དཱི་ནི དེ་ནྟེ་ན ཨེ་ཀ་སྶ ཙོ་དེ་ཏུ་ཀཱ་མ་ཏཱ་ཡ ཨ་དི་ནྣེ་པི ཙོ་ད་ནཱ ནཱ་མ ན ཧོ་ཏཱི་ཏི ཨཱ་ཧ ‘‘ན ཏཱ་ཝ་ཏཱ ཙོ་ད་ནཱ ཧོ་ཏཱི’’ཏི.
ཏིཾ་སཱ་ནཱིཏི ཏིཾ་ས ཨེ་ཏེ་ས་མ་ཏྠཱི་ཏི ཏིཾ་སཱ་ནི, ཏིཾ་ས་ཝ་ནྟཱ་ནཱི་ཏི ཨ་ཏྠོ, ཏིཾ་སཱ་དྷི་ཀཱ་ནཱི་ཏི ཝུ་ཏྟཾ ཧོ་ཏི. གུ་ཎ་ཝ་ཙ་ན་ཏྟཱ ཏ་དྡྷི་ཏ་ལོ་པཾ ཀ་ཏྭཱ ‘‘ཏིཾ་སཱ་ནཱི’’ཏི ཝུ་ཏྟཾ. ཨ་ཐ ཝཱ ཏིཾ་ས ཙོ་ད་ནཱ ཨ་དྷི་ཀཱ ཨེ་ཏེ་སཱུ་ཏི ཏིཾ་སཱ་ནི. ཏ་སྨིཾ ཨ་དྷི་ཀ་མི་ཏི ཌ་ཀཱ་ར་པ་ཙྩ་ཡེ ས་ཏི རཱུ་པ་མི་དཾ ད་ཊྛ་བྦཾ. ན་ཝུ་ཏཱ་ནཱིཏི ཨེ་ཏྠཱ་པི ཨེ་སེ་ཝ ན་ཡོ.
ཨུ་བྦཱ་ཧི་ཀཱ་ཡ ཏཾ ཨ་དྷི་ཀ་ར་ཎཾ ཝི་ནི་ཙྪི་ནི་ཏ་བྦནྟི ཨུ་བྦཱ་ཧི་ཀཱ་ཡ ས་མྨ་ཏེ་ཧི ཏཾ ཨ་དྷི་ཀ་ར་ཎཾ ཝི་ནི་ཙྪི་ནི་ཏ་བྦཾ. ཨ་ལ་ཛྫུ་སྶ་ནྣཱ་ཡ ཧི པ་རི་སཱ་ཡ ད་ས་ཧ་ངྒེ་ཧི ས་མ་ནྣཱ་ག་ཏོ བྷི་ཀྑུ ཨུ་བྦཱ་ཧི་ཀཱ་ཡ ས་མྨ་ནྣི་ཏ་བྦོ. ‘‘སཱི་ལ་ཝཱ ཧོ་ཏི པཱ་ཏི་མོ་ཀྑ་སཾ་ཝ་ར་སཾ་ཝུ་ཏོ ཝི་ཧ་ར་ཏི ཨཱ་ཙཱ་ར་གོ་ཙ་ར་ས་མྤ་ནྣོ’’ཏི་ཨཱ་དི་ནཱ ས་མ་ཐ་ཀྑ་ནྡྷ་ཀེ (ཙཱུ་ལ༹་ཝ. ༢༣༡) ཝུ་ཏྟ་ད་ས་ངྒ་ས་མྤ་ཏྟི་ཡཱ ས་མ་ནྣཱ་ག་ཏཱ དྭེ ཏ་ཡོ བྷི་ཀྑཱུ ཨུ་ཙྩི་ནི་ཏྭཱ ཏ་ཏྠེ་ཝ ཝུ་ཏྟཱ་ཡ ཉ་ཏྟི་དུ་ཏི་ཡ་ཀ་མྨ་ཝཱ་ཙཱ་ཡ ས་མྨ་ནྣི་ཏ་བྦཱ. ཨེ་ཝཾ ས་མྨ་ཏེ་ཧི པ་ན ཏེ་ཧི བྷི་ཀྑཱུ་ཧི ཝི་སུཾ ཝཱ ནི་སཱི་དི་ཏྭཱ ཏ་སྶཱ་ཡེ་ཝ ཝཱ པ་རི་སཱ་ཡ ‘‘ཨ་ཉྙེ་ཧི ན ཀི་ཉྩི ཀ་ཐེ་ཏ་བྦ’’ནྟི སཱ་ཝེ་ཏྭཱ ཏཾ ཨ་དྷི་ཀ་ར་ཎཾ ཝི་ནི་ཙྪི་ནི་ཏ་བྦཾ. ཏུ་མྷཱ་ཀནྟི ཙུ་དི་ཏ་ཀ་ཙོ་ད་ཀེ ས་ནྡྷཱ་ཡ ཝུ་ཏྟཾ.
ཀི་མྷཱིཏི ཀི་སྨིཾ ཝ་ཏྠུ་སྨིཾ. ཀི་མྷི ན་མྤི ན ཛཱ་ནཱ་སཱིཏི ཀི་མྷི ན་ནྟི ཝ་ཙ་ན་མྤི ན ཛཱ་ནཱ་སི. ནཱ་སྶ ཨ་ནུ་ཡོ་གོ དཱ་ཏ་བྦོཏི ནཱ་སྶ པུ་ཙྪཱ པ་ཊི་པུ་ཙྪཱ དཱ་ཏ་བྦཱ. ‘‘དུ་མྨ་ངྐཱུ་ནཾ པུ་གྒ་ལཱ་ནཾ ནི་གྒ་ཧཱ་ཡཱ’’ཏི་ཨཱ་དི་ཝ་ཙ་ན་ཏོ ‘‘ཨ་ལ་ཛྫཱི་ནི་གྒ་ཧ་ཏྠཱ་ཡ…པེ… པ་ཉྙ་ཏྟ’’ནྟི ཝུ་ཏྟཾ. ཨེ་ཧི་ཏཱིཏི ཨཱ་ག་མི་སྶ་ཏི. དི་ཊྛ་ས་ནྟཱ་ནེ་ནཱཏི དི་ཊྛ་ས་མྦ་ནྡྷེ་ན, དི་ཊྛ་ནི་ཡཱ་མེ་ནཱ་ཏི ཝུ་ཏྟཾ ཧོ་ཏི. ཝི་ཝཱ་ད་ཝ་ཏྠུ་ས་ངྑཱ་ཏེ ཨ་ཏྠེ པ་ཙྩ་ཏྠི་ཀཱ ཨ་ཏྠ་པྤ་ཙྩ་ཏྠི་ཀཱ. ས་ཉྙཾ ད་ཏྭཱཏི ཏེ་སཾ ཀ་ཐཾ པ་ཙྪི་ནྡི་ཏྭཱ ཨ་ཏྟ་ནོ ཝ་ཙ་ནཾ སཱ་དྷེ་ཏུཾ ས་ཉྙཾ ཀ་ཏྭཱ. ཨ་སུ་དྡྷ་ས་ཉྙཱ་ཡ ཨུ་པྤ་ནྣ་ཏྟཱ ‘‘ཨ་ན་ནུ་ཙྪ་ཝི་ཀོ’’ཏི ཨཱ་ཧ. ཨེ་ཀ་ས་མྦྷོ་ག་པ་རི་བྷོ་གཱཏི ཨི་དཾ ཨ་ཏྟ་ནོ ས་ནྟི་ཀཱ ཏེ་སཾ མོ་ཙ་ན་ཏྠཾ ཝུ་ཏྟཾ, ན པ་ན ཏེ་སཾ ཨ་ཉྙ་མ་ཉྙ་ས་མྦྷོ་གེ ཡོ་ཛ་ན་ཏྠཾ. ཝི་ནི་ཙྪ་ཡོ ན ཀཱ་ཏ་བྦོཏི ‘‘ཨ་མྷཱ་ཀཾ ཝ་ཙ་ནེ ཨ་ཊྛཱ་ཏ་བྦ་ས་བྷཱ་ཝཱ ཨེ་ཏེ ཨ་ལ་ཛྫི་ནོ’’ཏི ཛཱ་ན་ནྟེ་ན ཝི་ནི་ཙྪ་ཡོ ན ཀཱ་ཏ་བྦོ.
ཝི་ར་དྡྷཾ ཧོ་ཏཱིཏི ཨ་ཏྟ་ནཱ ཀ་ཏ་དོ་ས་པྤ་ཊི་ཙྪཱ་ད་ན་ཏྠཾ ཀ་ཉྩི མུ་སཱ་ཝཱ་དཾ ཀ་ཏྭཱ ཝི་ར་དྡྷཾ ཧོ་ཏི. པ་ཊི་ཉྙཾ ན དེ་ཏཱིཏི ས་ཙེ མ་ཡཱ ཀ་ཏ་དོ་སཾ ཝ་ཀྑཱ་མི, མ་ཡ྄ཧཾ ཨ་ནུ་ཝ་ཏྟ་ཀཱ བྷི་ཛྫི་སྶ་ནྟཱི་ཏི ‘‘ཀ་ཏཾ མ་ཡཱ’’ཏི པ་ཊི་ཉྙཾ ན དེ་ཏི. སུ་དྡྷོ ཧོ་ཏཱུཏི ཏེ་སཾ ཝ་ཙ་ནེ་ན སུ་དྡྷོ ནཱ་མ ཧོ་ཏུ, ཏེ་སཾ ཝ་ཙ་ནེ་ན ཨེ་ཀ་དྭེ་ཝཱ་ར་མ་སྶ ཝི་ནི་ཙྪ་ཡོ དཱ་ཏ་བྦོ་ཏི ཨ་དྷི་པྤཱ་ཡོ. ཋཱ་ནེ ན ཏི་ཊྛ་ཏཱིཏི ལ་ཛྫི་ཊྛཱ་ནེ ན ཏི་ཊྛ་ཏི. ཝི་ནི་ཙྪ་ཡོ ན དཱ་ཏ་བྦོཏི ཨ་ལ་ཛྫི་བྷཱ་ཝ་མཱ་པ་ནྣ་ཏྟཱ ན དཱ་ཏ་བྦོ.
ཨ་མཱུ་ལ་ཀ་མྤི ས་མཱུ་ལ་ཀ་མྤི མཱུ་ལཾ ག་ཧེ་ཏྭཱ ཝ་ད་ནྟཱི་ཏི ཨཱ་ཧ ‘‘དྭེ མཱུ་ལཱ་ནཱི’’ཏི. ཀཱ་ལེ་ན ཝ་ཀྑཱ་མཱིཏི་ཨཱ་དཱི་སུ ཨེ་ཀོ ཨེ་ཀཾ ཨོ་ཀཱ་སཾ ཀཱ་རེ་ཏྭཱ ཙོ་དེ་ནྟོ ཀཱ་ལེ་ན ཝ་ད་ཏི ནཱ་མ. ས་ངྒྷ་མ་ཛ྄ཛྷེ ག་ཎ་མ་ཛ྄ཛྷེ ས་ལཱ་ཀ་གྒ་ཡཱ་གུ་ཨ་གྒ་ཝི་ཏ་ཀྐ་མཱ་ལ༹་ཀ་བྷི་ཀྑཱ་ཙཱ་ར་མ་གྒ་ཨཱ་ས་ན་སཱ་ལཱ་དཱི་སུ ཨུ་པ་ཊྛཱ་ཀེ་ཧི པ་རི་ཝཱ་རི་ཏ་ཀྑ་ཎེ ཝཱ ཙོ་དེ་ནྟོ ཨ་ཀཱ་ལེ་ན ཝ་ད་ཏི ནཱ་མ. ཏ་ཙྪེ་ན ཝ་ད་ནྟོ བྷཱུ་ཏེ་ན ཝ་ད་ཏི ནཱ་མ. ‘‘ཨ་མྦྷོ མ་ཧ་ལླ་ཀ-པ་རི་སཱ་ཝ་ཙ་ར-པཾ་སུ་ཀཱུ་ལི་ཀ-དྷ་མྨ་ཀ་ཐི་ཀ-པ་ཏི་རཱུ་པཾ ཏ་ཝ ཨི་ད’’ནྟི ཝ་ད་ནྟོ ཕ་རུ་སེ་ན ཝ་ད་ཏི ནཱ་མ. ཀཱ་ར་ཎ་ནི་སྶི་ཏཾ པ་ན ཀ་ཏྭཱ ‘‘བྷ་ནྟེ མ་ཧ་ལླ་ཀཱ་ཏྠ, པ་རི་སཱ་ཝ་ཙ་རཱ པཾ་སུ་ཀཱུ་ལི་ཀཱ དྷ་མྨ་ཀ་ཐི་ཀཱ་ཏྠ, པ་ཏི་རཱུ་པཾ ཏུ་མྷཱ་ཀཾ ཨི་ད’’ནྟི ཝ་ད་ནྟོ ས་ཎྷེ་ན ཝ་ད་ཏི ནཱ་མ. ཀཱ་ར་ཎ་ནི་སྶི་ཏཾ ཀ་ཏྭཱ ཝ་ད་ནྟོ ཨ་ཏྠ་ས་ཉྷི་ཏེ་ན ཝ་ད་ཏི ནཱ་མ. མེ་ཏྟ་ཙི་ཏྟོ ཝ་ཀྑཱ་མི, ནོ དོ་ས་ནྟ་རོཏི མེ་ཏྟ་ཙི་ཏྟཾ ཨུ་པ་ཊྛཱ་པེ་ཏྭཱ ཝ་ཀྑཱ་མི, ན དུ་ཊྛ་ཙི་ཏྟོ ཧུ་ཏྭཱ. པ་ནྣ་ར་ས་སུ དྷ་མྨེ་སཱུཏི པ་རི་སུ་དྡྷ་ཀཱ་ཡ་ས་མཱ་ཙཱ་ར་ཏཱ, པ་རི་སུ་དྡྷ་ཝ་ཙཱི་ས་མཱ་ཙཱ་ར་ཏཱ, ས་བྲ་ཧྨ་ཙཱ་རཱི་སུ མེ་ཏྟ་ཙི་ཏྟ་ཏཱ, བ་ཧུ་སྶུ་ཏ་ཏཱ, ཨུ་བྷི་ནྣཾ པཱ་ཏི་མོ་ཀྑཱ་ནཾ ཝི་ཏྠཱ་རེ་ན སྭཱ་ག་ཏ་སུ་ཝི་བྷ་ཏྟ་སུ་པྤ་ཝ་ཏྟ་སུ་ཝི་ནི་ཙྪི་ཏ་ཏཱ, ‘‘ཀཱ་ལེ་ན ཝ་ཀྑཱ་མཱི’’ཏི་ཨཱ་དི་ནཱ ཝུ་ཏྟ་པ་ཉྩ་དྷ་མྨཱ, ཀཱ་རུ་ཉྙ་ཏཱ, ཧི་ཏེ་སི་ཏཱ, ཨ་ནུ་ཀ་མྤ་ཏཱ, ཨཱ་པ་ཏྟི་ཝུ་ཊྛཱ་ན་ཏཱ, ཝི་ན་ཡ་པུ་རེ་ཀྑཱ་ར་ཏཱ་ཏི ཨི་མེ་སུ པ་ནྣ་ར་ས་སུ དྷ་མྨེ་སུ. ཏ་ཏྠ ཀཱ་རུ་ཉྙ་ཏཱཏི ཀཱ་རུ་ཎི་ཀ་བྷཱ་ཝོ. ཨི་མི་ནཱ ཀ་རུ་ཎཱ ཙ ཀ་རུ་ཎཱ་པུ་བྦ་བྷཱ་གོ ཙ ད་སྶི་ཏོ. ཧི་ཏེ་སི་ཏཱཏི ཧི་ཏ་ག་ཝེ་ས་ན་ཏཱ. ཨ་ནུ་ཀ་མྤ་ཏཱཏི ཏེ་ན ཧི་ཏེ་ན སཾ་ཡོ་ཛ་ནཱ. དྭཱི་ཧི་པི མེ་ཏྟཱ ཙ མེ་ཏྟཱ་པུ་བྦ་བྷཱ་གོ ཙ ད་སྶི་ཏོ. ཨཱ་པ་ཏྟི་ཝུ་ཊྛཱ་ན་ཏཱཏི ཨཱ་པ་ཏྟི་ཏོ ཝུ་ཊྛཱ་པེ་ཏྭཱ སུ་དྡྷ་ནྟེ པ་ཏི་ཊྛཱ་པ་ནཱ. ཝ་ཏྠུཾ ཙོ་དེ་ཏྭཱ སཱ་རེ་ཏྭཱ པ་ཊི་ཉྙཾ ཨཱ་རོ་པེ་ཏྭཱ ཡ་ཐཱ་པ་ཊི་ཉྙཱ་ཡ ཀ་མྨ་ཀ་ར་ཎཾ ཝི་ན་ཡ་པུ་རེ་ཀྑཱ་ར་ཏཱ ནཱ་མ. ས་ཙྩེ ཙ ཨ་ཀུ་པྤེ ཙཱཏི ཝ་ཙཱི་ས་ཙྩེ ཙ ཨ་ཀུ་པྤ་ཏཱ་ཡ ཙ. ཙུ་དི་ཏ་ཀེ་ན ཧི ས་ཙྩ་ཉྩ ཝ་ཏྟ་བྦཾ, ཀོ་པོ ཙ ན ཀཱ་ཏ་བྦོ, ནེ་ཝ ཨ་ཏྟ་ནཱ ཀུ་ཛ྄ཛྷི་ཏ་བྦོ, ན པ་རོ གྷ་ཊྚེ་ཏ་བྦོ་ཏི ཨ་ཏྠོ.
བྷུ་མྨ་པྤ་ཏྟི་ཡཱཏི བྷུ་མྨ་ཝ་ཙ་ནེ ས་མྤ་ཏྟེ, བྷུ་མྨ་ཏྠེ ཨི་དཾ ཨུ་པ་ཡོ་ག་ཝ་ཙ་ན་ནྟི ཝུ་ཏྟཾ ཧོ་ཏི. ཨ་དྷི་ཀ་རཱི་ཡ་ནྟི ཨེ་ཏྠཱ་ཏི ཨ་དྷི་ཀ་ར་ཎཱ་ནི. ཀེ ཨ་དྷི་ཀ་རཱི་ཡ་ནྟི? ས་མ་ཐཱ. ཀ་ཐཾ ཨ་དྷི་ཀ་རཱི་ཡ་ནྟི? ས་མ་ན་ཝ་སེ་ན. ཨ་དྷི་ཀ་ར་ཎཾ ས་མེ་ནྟི ཝཱུ་པ་ས་མེ་ནྟཱི་ཏི ཧི ས་མ་ཐཱ. ཨ་ཐ ཝཱ ས་མ་ན་ཏྠཱ་ཡ པ་ཝ་ཏྟ་མཱ་ནེ་ཧི ས་མ་ཐེ་ཧི ཨ་དྷི་ཀཱ་ཏ་བྦཱ་ནཱི་ཏི ཨ་དྷི་ཀ་ར་ཎཱ་ནི. ཡ་ཐཱ ཧི ས་མ་ན་ཝ་སེ་ན ས་མ་ཐཱ་ནཾ ཝི་ཝཱ་དཱ་དཱི་སུ ཨ་དྷི་ཀ་ཏྟུ་བྷཱ་ཝོ, ཨེ་ཝཾ ཝི་ཝཱ་དཱ་དཱི་ནཾ ཏེ་ཧི ཨ་དྷི་ཀ་ཏྟ་བྦ་ཏཱ་པི. ཏེ་ནཱ་ཧ ‘‘ས་མ་ཐེ་ཧི ཨ་དྷི་ཀ་ར་ཎཱི་ཡ་ཏཱ’’ཏི. ཨི་མི་ནཱ ཨ་དྷི་ཀ་ར་ཎ་ས་དྡ་སྶ ཀ་མྨ་སཱ་དྷ་ན་ཏཱ ཝུ་ཏྟཱ. གཱ་ཧནྟི ‘‘ཨ་སུ་ཀཾ ཙོ་དེ་སྶཱ་མཱི’’ཏི མ་ན་སཱ ཙོ་ད་ནཱ་ཡ ག་ཧ་ཎཾ. ཙེ་ཏ་ནནྟི ‘‘ཙོ་དེ་སྶཱ་མཱི’’ཏི ཨུ་པྤ་ནྣ་ཙེ་ཏ་ནཾ. ཨ་ཀྑ་ནྟིནྟི ཙུ་དི་ཏ་ཀེ ཨུ་པྤ་ནྣཾ ཨ་ཀྑ་ནྟིཾ. ཝོ་ཧཱ་རནྟི ཙོ་ད་ནཱ་ཝ་ས་པྤ་ཏྟ་ཝ་ཙ་ནཾ. པ་ཎྞ་ཏྟིནྟི ཙོ་ད་ནཱ་ཝ་ས་པྤ་ཝ་ཏྟ་ནཱ་མ་པ་ཎྞ་ཏྟིཾ. ཨ་ཏྟཱ་དཱ་ནཾ ག་ཧེ་ཏྭཱཏི ཙོ་ད་ནཾ མ་ན་སཱ ག་ཧེ་ཏྭཱ. ཏཾ ཨ་དྷི་ཀ་ར་ཎནྟི ཏཾ གཱ་ཧ་ལ་ཀྑ་ཎཾ ཨ་དྷི་ཀ་ར་ཎཾ.
ཏ་སྨཱ པ་ཎྞ་ཏྟི ཨ་དྷི་ཀ་ར་ཎནྟི ཨ་ཊྛ་ཀ་ཐཱ་སུ ཀ་ཏ་ས་ནྣི་ཊྛཱ་ནཾ ད་སྶེ་ཏྭཱ ཨི་དཱ་ནི ཏ་མྤི ན ཡུ་ཏྟ་ནྟི ད་སྶེ་ཏུཾ ‘‘ཏཾ པ་ནེ་ཏ’’ནྟི་ཨཱ་དི་མཱ་ཧ. ཏེཏི ཨ་ཊྛ་ཀ་ཐཱ་ཙ་རི་ཡཱ. པཱ་རཱ་ཛི་ཀ་དྷ་མྨོཏི པཱ་རཱ་ཛི་ཀཱ་པ་ཏྟི. ཨ་ཙྩ་ནྟ་ཨ་ཀུ་ས་ལ་ཏྟཱཏི ལོ་ཀ་ཝ་ཛྫ་བྷཱ་ཝ་ཏོ པཱ་རཱ་ཛི་ཀཱ་པ་ཏྟི་ཡཱ ཨེ་ཀ་ནྟ་ཨ་ཀུ་ས་ལ་ཏྟཱ. ཡཱ་ཡ པ་ཎྞ་ཏྟི་ཡཱཏི ནཱ་མ་པ་ཎྞ་ཏྟིཾ ས་ནྡྷཱ་ཡ ཝ་ད་ཏི. ཨ་བྷི་ལཱ་པེ་ནཱཏི ཏ་སྶེ་ཝ ཝེ་ཝ་ཙ་ནཾ. པ་ཉྙ་ཏྟོཏི ཝོ་ཧཱ་ར་ཝ་སེ་ན ཀ་ཐི་ཏོ. ཨ་དྷི་ཀ་ར་ཎེ པ་ཝ་ཏྟ་ཏྟཱ ཙ ཨ་དྷི་ཀ་ར་ཎནྟི མ་ཉྩ་ཊྛེ་སུ མ་ཉྩ་ཝོ་ཧཱ་རོ ཝི་ཡ. ཡ་སྨཱ ཨ་མཱུ་ལ་ཀེ་ན ཙོ་དེ་ནྟོ ཙུ་དི་ཏ་ཀེ པུ་གྒ་ལེ ཏཾ ཨ་དྷི་ཀ་ར་ཎཾ ན་ཏྠཱི་ཏི ས་ལླ་ཀྑེ་ཏི, ཏ་སྨཱ ཏ་སྶ ཝ་ཙ་ནཾ ཨ་བྷི་དྷེ་ཡྻ་སུ་ཉྙ་ནྟི ཨཱ་ཧ ‘‘ས་བྷཱ་ཝ་ཏོ ན་ཏྠཱི’’ཏི. ཏ་ཉྩ ཁོ ཨི་དྷེ་ཝཱཏི ཏ་ཉྩ ཡ་ཐཱ་ཝུ་ཏྟ་པ་རི་ཡཱ་ཡེ་ན པ་ཎྞ་ཏྟི་ཡཱ ཨ་དྷི་ཀ་ར་ཎ་བྷཱ་ཝོ ཨི་དྷེ་ཝ ཨི་མ་སྨིཾ་ཡེ་ཝ སི་ཀྑཱ་པ་དེ. ‘‘མཱ་ཏཱ་པི པུ་ཏྟེ་ན ཝི་ཝ་ད་ཏཱི’’ཏི་ཨཱ་དི་ན་ཡ་པྤ་ཝ་ཏྟ་སྶ ཝི་ཝཱ་ད་སྶ ཨ་དྷི་ཀ་ར་ཎ་བྷཱ་ཝོ ན ས་མྦྷ་ཝ་ཏི ས་མ་ཐེ་ཧི ཨ་ན་དྷི་ཀ་ར་ཎཱི་ཡ་ཏྟཱ་ཏི ཨཱ་ཧ ‘‘ཨི་དྷེ་ཀ་ཙྩོ ཝི་ཝཱ་དོ’’ཏི.
ཨ་ཊྛཱ་ར་ས་བྷེ་ད་ཀ་ར་ཝ་ཏྠཱུ་ནཱིཏི ལ་ཀྑ་ཎ་ཝ་ཙ་ན་མེ་ཏཾ ཡ་ཐཱ ‘‘ཡ་དི མེ བྱཱ་དྷི་ཏཱ ད་ཧེ་ཡྻུཾ, དཱ་ཏ་བྦ་མི་ད་མོ་ས་དྷ’’ནྟི, ཏ་སྨཱ ཏེ་སུ ཨ་ཉྙ་ཏ་ར་ཉྙ་ཏ་རཾ ནི་སྶཱ་ཡ ཨུ་པྤ་ནྣོ ཝི་ཝཱ་དོ ‘‘ཨ་ཊྛཱ་ར་ས་བྷེ་ད་ཀ་ར་ཝ་ཏྠཱུ་ནི ནི་སྶཱ་ཡ ཨུ་པྤ་ནྣོ’’ཏི ཝུ་ཙྩ་ཏི. ཨ་ནུ་ཝཱ་དོཏི ཨུ་པ་ཝ་ད་ནཱ ཙེ་ཝ ཙོ་ད་ནཱ ཙ. ཏ་ཏྠ ཨུ་པ་ཝ་ད་ནཱ ནཱ་མ ཨ་ཀྐོ་སོ. པ་ཉྩ་པི ཨཱ་པ་ཏྟི་ཀྑ་ནྡྷཱཏི མཱ་ཏི་ཀཱ་ཡ ཨཱ་ག་ཏཱ པ་ཉྩ ཨཱ་པ་ཏྟི་ཀྑ་ནྡྷཱ. ས་ཏྟཱཏི ཏེ་ཡེ་ཝ པ་ཉྩ, ཝི་བྷ་ངྒེ ཨཱ་ག་ཏཱ ཐུ་ལླ་ཙྩ་ཡ་དུ་བྦྷཱ་སི་ཏཱ་པ་ཏྟི་ཡོ དྭེ་ཏི ས་ཏྟ. ཀི་ཙྩ་ཡ་ཏཱཏི ཀ་ཏྟ་བྦ་ཏཱ. ཀ་ར་ཎཱི་ཡ་ཏཱཏི ཏ་སྶེ་ཝ ཝེ་ཝ་ཙ་ནཾ. ཨུ་བྷ་ཡེ་ན་པི ཨ་པ་ལོ་ཀ་ནཱ་དི་ས་ངྒྷ་ཀ་མྨཾ་ཡེ་ཝ ད་སྶེ་ཏི, ཏེ་ནཱ་ཧ ‘‘ཨ་པ་ལོ་ཀ་ན་ཀ་མྨ’’ནྟི་ཨཱ་དི.
ཨཱ་པ་ཏྟཱ་དྷི་ཀ་ར་ཎཾ ཋ་པེ་ཏྭཱ སེ་སཱ་དྷི་ཀ་ར་ཎེ་ཧི ཙོ་ད་ནཱ་ཡེ་ཝ ན་ཏྠཱི་ཏི ཨཱ་ཧ ‘‘ཨི་མ་སྨིཾ པ་ན་ཏྠེ…པེ… ཨཱ་པ་ཏྟཱ་དྷི་ཀ་ར་ཎ་མེ་ཝ ཨ་དྷི་པྤེ་ཏ’’ནྟི. ས་པ་དཱ་ནུ་ཀྐ་མ་ནི་དྡེ་ས་སྶཱཏི པ་དཱ་ནཾ ཨ་ནུ་ཀྐ་མེ་ན ནི་དྡེ་སོ པ་དཱ་ནུ་ཀྐ་མ་ནི་དྡེ་སོ, པ་ད་བྷཱ་ཛ་ན་སྶེ་ཏཾ ཨ་དྷི་ཝ་ཙ་ནཾ. ཏེ་ན ས་ཧ ཝ་ཏྟ་མཱ་ནཾ ས་པ་དཱ་ནུ་ཀྐ་མ་ནི་དྡེ་སཾ, སི་ཀྑཱ་པ་དཾ, ཏ་སྶ པ་དཱ་ནུ་ཀྐ་མ་ནི་དྡེ་ས་ས་ཧི་ཏ་སྶ སི་ཀྑཱ་པ་ད་སྶཱ་ཏི ཨ་ཏྠོ, པ་ད་བྷཱ་ཛ་ན་ས་ཧི་ཏ་སྶཱ་ཏི ཝུ་ཏྟཾ ཧོ་ཏི.
ཨ་སྶཱཏི ཀ་ཏྟུ་ཨ་ཏྠེ སཱ་མི་ཝ་ཙ་ནཾ, ཨ་ནེ་ནཱ་ཏི ཨ་ཏྠོ. ཏེ་ནཱ་ཧ ‘‘ཨེ་ཏེ་ན ཙོ་ད་ཀེ་ནཱ’’ཏི་ཨཱ་དི. ཨི་དྷཱ་ག་ཏེ་སཱུཏི ཨི་མ་སྨིཾ སི་ཀྑཱ་པ་དེ ཨཱ་ག་ཏེ་སུ. ཨ་ཉྙ་ཏྲ ཨཱ་ག་ཏེ་སཱུཏི ཨི་ཏོ ཨ་ཉྙ་ཏྲ ཨོ་མ་ས་ཝཱ་དཱ་དི་སི་ཀྑཱ་པ་ད་པཱ་ལི༹་ཡཾ ཨཱ་ག་ཏེ་སུ. དུ་སྶཱི་ལོཏི ནི་སྶཱི་ལོ སཱི་ལ་ཝི་ར་ཧི་ཏོ. པཱ་པ་དྷ་མྨོཏི དུ་སྶཱི་ལ་ཏྟཱ ཨེ་ཝ ཧཱི་ན་ཛ྄ཛྷཱ་ས་ཡ་ཏཱ་ཡ ལཱ་མ་ཀ་ས་བྷཱ་ཝོ. ཨ་སུ་ཙི་ས་ངྐ་སྶ་ར་ས་མཱ་ཙཱ་རོཏི ཨ་པ་རི་སུ་དྡྷ་ཀཱ་ཡ་ཀ་མྨཱ་དི་ཏཱ་ཡ ཨ་སུ་ཙི ཧུ་ཏྭཱ ས་ངྐཱ་ཡ ས་རི་ཏ་བྦ་ས་མཱ་ཙཱ་རོ. དུ་སྶཱི་ལོ ཧི ཀི་ཉྩི་དེ་ཝ ཨ་སཱ་རུ་པྤཾ དི་སྭཱ ‘‘ཨི་དཾ ཨ་སུ་ཀེ་ན ཀ་ཏཾ བྷ་ཝི་སྶ་ཏཱི’’ཏི པ་རེ་སཾ ཨཱ་ས་ངྐ་ནཱི་ཡོ ཧོ་ཏི, ཀེ་ན་ཙི་དེ་ཝ ཝཱ ཀ་ར་ཎཱི་ཡེ་ན མ་ནྟ་ཡ་ནྟེ བྷི་ཀྑཱུ དི་སྭཱ ‘‘ཀ་ཙྩི ནུ ཁོ ཨི་མེ མ་ཡཱ ཀ་ཏ་ཀ་མྨཾ ཛཱ་ནི་ཏྭཱ མ་ནྟེ་ནྟཱི’’ཏི ཨ་ཏྟ་ནོ་ཡེ་ཝ ས་ངྐཱ་ཡ ས་རི་ཏ་བྦ་ས་མཱ་ཙཱ་རོ. པ་ཊི་ཙྪ་ནྣ་ཀ་མྨ་ནྟོཏི ལ་ཛྫི་ཏ་བྦ་ཏཱ་ཡ པ་ཊི་ཙྪཱ་དེ་ཏ་བྦ་ཀ་མྨ་ནྟོ. ཨ་སྶ་མ་ཎོཏི ན ས་མ་ཎོ. ས་ལཱ་ཀ་གྒ་ཧ་ཎཱ་དཱི་སུ ‘‘ཨ་ཧ་མྤི ས་མ་ཎོ’’ཏི མི་ཙྪཱ་པ་ཊི་ཉྙཱ་ཡ ས་མ་ཎ་པ་ཊི་ཉྙོ. ཨ་སེ་ཊྛ་ཙཱ་རི་ཏཱ་ཡ ཨ་བྲ་ཧྨ་ཙཱ་རཱི. ཨུ་པོ་ས་ཐཱ་དཱི་སུ ‘‘ཨ་ཧ་མྤི བྲ་ཧྨ་ཙཱ་རཱི’’ཏི མི་ཙྪཱ་པ་ཊི་ཉྙཱ་ཡ བྲ་ཧྨ་ཙཱ་རི་པ་ཊི་ཉྙོ. པཱུ་ཏི་ནཱ ཀ་མྨེ་ན སཱི་ལ་ཝི་པ་ཏྟི་ཡཱ ཨ་ནྟོ ཨ་ནུ་པ་ཝི་ཊྛ་ཏྟཱ ཨ་ནྟོ་པཱུ་ཏི. ཚ་དྭཱ་རེ་ཧི རཱ་གཱ་དི་ཀི་ལེ་སཱ་ནུ་ཝ་སྶ་ནེ་ན ཏི་ནྟ་ཏྟཱ ཨ་ཝ་སྶུ་ཏོ. ས་ཉྫཱ་ཏ་རཱ་གཱ་དི་ཀ་ཙ་ཝ་ར་ཏྟཱ སཱི་ལ་ཝ་ནྟེ་ཧི ཚ་ཌྜེ་ཏ་བྦ་ཏྟཱ ཙ ཀ་ས་མྦུ་ཛཱ་ཏོ.
ཨི་དྷ པཱ་ལི༹་ཡནྟི ཨི་མ་སྨིཾ སི་ཀྑཱ་པ་དེ པཱ་ལི༹་ཡཾ. ཛེ་ཊྛ་བྦ་ཏི་ཀོཏི ཀ་ལི་དེ་ཝཱི་ཝ་ཏ་ནི་ཡུ་ཏྟོ. ཀ་ལི་དེ་ཝཱི ཀི་ར སི་རཱི་དེ་ཝི་ཡཱ ཛེ་ཊྛཱ, ཏ་སྨཱ ཏ་སྶཱ ཝ་ཏ་དྷ་རོ ‘‘ཛེ་ཊྛ་བྦ་ཏི་ཀོ’’ཏི ཝུ་ཙྩ་ཏི. ཏཾ པ་ན ཝ་ཏཾ ས་མཱ་དི་ཡི་ཏྭཱ པཱུ་རེ་ནྟོ ས་ཀ་ལ་ས་རཱི་རེ མ་སིཾ མ་ཀྑེ་ཏྭཱ ཀཱ་ཀ་པ་ཏྟཱ་ནི མུ་ཊྛི་ཡཾ ཀ་ཏྭཱ ཀ་ལི་དེ་ཝིཾ ཕ་ལ་ཀེ ལི་ཁཱ་པེ་ཏྭཱ ཏཾ ཀཱ་ཛ་ཀོ་ཊི་ཡཾ བ་ནྡྷི་ཏྭཱ ཐོ་མེ་ནྟོ ཝི་ཙ་ར་ཏི. ཡ་ད་གྒེ་ནཱཏི ཡ་ཏྟ་ཀེ་ན. ཏ་ད་གྒེ་ནཱཏི ཏ་ཏྟ་ཀེ་ན. ནོ ཀ་པྤེ་ཏཱིཏི་ཨཱ་དི ཝེ་མ་ཏི་ཀ་བྷཱ་ཝ་དཱི་པ་ན་ཏྠ་མེ་ཝ ཝུ་ཏྟ་ནྟི མ་ཧཱ་པ་དུ་མ་ཏྠེ་ར་སྶ ཨ་དྷི་པྤཱ་ཡོ. དུ་ཏི་ཡ་ཏྠེ་རོ པ་ན ‘‘ནོ ཀ་པྤེ་ཏི, ན་སྶ་ར་ཏི, པ་མུ་ཊྛོ’’ཏི ཨེ་ཏེ་ཧི ཝེ་མ་ཏི་ཀ་བྷཱ་ཝཱ་ཝ་ཏྠཱ་ཡ ཨ་དཱི་པ་ན་ཏོ ཨ་ཉྙོ ཝེ་མ་ཏི་ཀ་བྷཱ་ཝོ, ཨ་ཉྙཱ་ནི ནོ ཀ་པྤ་ནཱ་དཱི་ནཱི་ཏི ཙ་ཏུ་ནྣ་མྤི ཝི་བྷཱ་གེ་ན ཨ་ཏྠཾ ད་སྶེ་ཏི, ཏ་སྨཱ ཏ་སྶ ཝཱ་དོ ཡུ་ཏྟ་ཏ་རོ་ཏི པ་ཙྪཱ ཝུ་ཏྟོ. ད་སྶ་ནེ ཝེ་མ་ཏི་ཀོ ཧོ་ཏཱིཏི པུ་གྒ་ལེ ཉཱ་ཏེ་པི ཏ་སྶ ཀི་རི་ཡཱ་ཡ ས་མྨཱ ཨ་དི་ཊྛ་བྷཱ་ཝ་ཏོ ཙི་ར་ཀཱ་ལཱ་ཏི་ཀྐ་མ་ཏོ ཝཱ ཏཾ ཀི་རི་ཡཾ ཀ་རོ་ནྟོ ‘‘ཨེ་ས མ་ཡཱ དི་ཊྛོ ཝཱ, ན ཝཱ’’ཏི ད་སྶ་ནེ ཝེ་མ་ཏི་ཀོ ཧོ་ཏི. པུ་གྒ་ལེ ཝེ་མ་ཏི་ཀོ ཧོ་ཏཱིཏི ཏེ་ན ཀ་ཏ་ཀ་མྨེ ཉཱ་ཏེ་པི ཏཾ ཀ་མྨཾ ཀ་རོ་ནྟ་སྶ ས་མྨཱ ཨ་དི་ཊྛ་བྷཱ་ཝ་ཏོ ཀཱ་ལ་ནྟ་ར་བྷཱ་ཝ་ཏོ ཝཱ ‘‘ཏ་སྶ ཀ་མྨ་སྶ ཀཱ་ར་ཀོ ཨ་ཡཾ ཝཱ, ནོ’’ཏི པུ་གྒ་ལེ ཝེ་མ་ཏི་ཀོ ཧོ་ཏི.
༣༨༩. ‘‘ཏ་ཛྫ་ནཱི་ཡ་ཀ་མྨཱ་དི་ས་ཏྟ་ཝི་དྷ་མྤི ཀ་མྨཾ ཀ་རི་སྶཱ་མཱ’’ཏི ཨཱ་པ་ཏྟི་ཡཱ ཙོ་དེ་ནྟ་སྶ ཨ་དྷི་པྤཱ་ཡོ ཀ་མྨཱ་དྷི་པྤཱ་ཡོ. ‘‘ཨཱ་པ་ཏྟི་ཏོ ཝུ་ཊྛཱ་པེ་སྶཱ་མཱི’’ཏི ཨ་དྷི་པྤཱ་ཡོ ཝུ་ཊྛཱ་ནཱ་དྷི་པྤཱ་ཡོ. ཨ་ནུ་དྡྷཾ་སེ་ནྟ་སྶཱཏི ཨི་མི་ནཱ ཙཱ་ཝ་ནཱ་དྷི་པྤཱ་ཡཾ ད་སྶེ་ཏི. ཨ་ཀྐོ་སཱ་དྷི་པྤཱ་ཡེ་ན ཝ་ད་ནྟ་སྶ པཱ་ཙི་ཏྟི་ཡནྟི ཨ་ཀྐོ་སཱ་དྷི་པྤཱ་ཡེ་ན ས་ཏྟ་ཧི་པི ཨཱ་པ་ཏྟི་ཀྑ་ནྡྷེ་ཧི ས་མྨུ་ཁཱ ཝ་ད་ནྟ་སྶ པཱ་ཙི་ཏྟི་ཡཾ. དུ་ཀྐ་ཊནྟི ཨ་ཀྐོ་སཱ་དྷི་པྤཱ་ཡེ་ན ཝ་ད་ནྟ་སྶ དུ་ཀྐ་ཊཾ.
‘‘ཨེ་ཝཾ སཾ་ཝ་དྡྷཱ ཧི ཏ་སྶ བྷ་ག་ཝ་ཏོ པ་རི་སཱ ཡ་དི་དཾ ཨ་ཉྙ་མ་ཉྙ་ཝ་ཙ་ནེ་ན ཨ་ཉྙ་མ་ཉྙ་ཝུ་ཊྛཱ་པ་ནེ་ནཱ’’ཏི ཝ་ཙ་ན་ཏོ ཀུ་རུ་ནྡ་ཊྛ་ཀ་ཐཱ་ན་ཡཾ པ་ཏི་ཊྛ་པེ་ནྟོ ‘‘ཀུ་རུ་ནྡི་ཡཾ པ་ནཱ’’ཏི་ཨཱ་དི་མཱ་ཧ. ས་བྦ་ཏྠེ་ཝཱཏི ས་བྦ་ཨ་ཊྛ་ཀ་ཐཱ་སུ. ཡྻ-ཀཱ་རེ ས་མྤ་ཏྟེ རེ-ཀཱ་རོ ཨ་ཏི་ཀྐ་ནྟོ ནཱ་མ ཧོ་ཏཱི་ཏི ཨཱ་ཧ ‘‘རེ-ཀཱ་རེ ཨ་ན་ཏི་ཀྐ་ནྟེ’’ཏི. ཨུ་པོ་ས་ཐ་སྶ ཉ་ཏྟི་ཀ་མྨ་བྷཱ་ཝ་ཏོ ཉ་ཏྟི་ཡཱ ས་མ་ཏྟཱ་ཡ ཨུ་པོ་ས་ཐོ ཀ་ཏོ ནཱ་མ ཧོ་ཏཱི་ཏི ཨཱ་ཧ ‘‘ཡྻ-ཀཱ་རེ ས་མྤ་ཏྟེ ན ལ་བྦྷ་ཏཱི’’ཏི.
ཨི་ད་ཉྩི་ད་ཉྩཱཏི ‘‘པཱ་ཎཱ་ཏི་པཱ་ཏཾ ཨ་དི་ནྣཱ་དཱ་ན’’ནྟི་ཨཱ་དིཾ. ‘‘ཨ་སུ་ཀོ ཙ ཨ་སུ་ཀོ ཙ ཨ་སྶ་མ་ཎོ ཨ་ནུ་པཱ་ས་ཀོ’’ཏི ཨ་ཀྐོ་སཱ་དྷི་པྤཱ་ཡེ་ན པ་ར་མྨུ་ཁཱ ཝ་ད་ནྟ་སྶ དུ་ཀྐ་ཊཾ, ས་མྨུ་ཁཱ ཝ་ད་ནྟ་སྶ པ་ན པཱ་ཙི་ཏྟི་ཡ་མེ་ཝ. ཡ་ཐཱ ‘‘ཨ་སཱུ་རི་ཡཾ པ་སྶ་ཏི ཀ་ཉྙཱ’’ཏི ཨེ་ཏྠ ‘‘སཱུ་རི་ཡཾ ན པ་སྶ་ཏི ཀ་ཉྙཱ’’ཏི ཨ་ཡ་མ་ཏྠོ ལ་བྦྷ་ཏི, ཨེ་ཝཾ ‘‘ཨ་ནོ་ཀཱ་སཾ ཀཱ་རཱ་པེ་ཏྭཱ’’ཏི ཨེ་ཏྠཱ་པི ‘‘ཨོ་ཀཱ་སཾ ཨ་ཀཱ་རཱ་པེ་ཏྭཱ’’ཏི ཨ་ཡ་མ་ཏྠོ ལ་བྦྷ་ཏཱི་ཏི ཨཱ་ཧ ‘‘ཡཾ པ་ནཱ’’ཏི་ཨཱ་དི. ཡཾ ཙོ་དེ་ཏི, ཏ་སྶ ཨུ་པ་ས་མྤ་ནྣོ་ཏི ས་ངྑྱཱུ་པ་ག་མ་ནཾ, ཏ་སྨིཾ སུ་དྡྷ་ས་ཉྙི་ཏཱ, ཡེ་ན པཱ་རཱ་ཛི་ཀེ་ན ཙོ་དེ་ཏི, ཏ་སྶ དི་ཊྛཱ་དི་ཝ་སེ་ན ཨ་མཱུ་ལ་ཀ་ཏཱ, ཙཱ་ཝ་ནཱ་དྷི་པྤཱ་ཡེ་ན ས་མྨུ་ཁཱ ཙོ་ད་ནཱ, ཏ་སྶ ཏ་ངྑ་ཎ་ཝི་ཛཱ་ན་ན་ནྟི ཨི་མཱ་ནེ་ཏྠ པ་ཉྩ ཨ་ངྒཱ་ནི.
པ་ཋ་མ་དུ་ཊྛ་དོ་ས་སི་ཀྑཱ་པ་ད་ཝ་ཎྞ་ནཱ ནི་ཊྛི་ཏཱ.