༥. ས་ཉྩ་རི་ཏྟ་སི་ཀྑཱ་པ་ད་ཝ་ཎྞ་ནཱ
༢༩༦. པ་ཉྩ་མེ པ་ཎྜི་ཏ་སྶ བྷཱ་ཝོ པ་ཎྜི་ཙྩཾ, ཉཱ་ཎ་སྶེ་ཏཾ ཨ་དྷི་ཝ་ཙ་ནཾ. ག་ཏི་མ་ནྟཱཏི ཉཱ་ཎ་ག་ཏི་ཡཱ ས་མ་ནྣཱ་ག་ཏཱ. པ་ཎྜི་ཏཱཏི ཨི་མི་ནཱ ས་བྷཱ་ཝ་ཉཱ་ཎེ་ན ས་མ་ནྣཱ་ག་ཏ་ཏཱ ཝུ་ཏྟཱ, བྱ་ཏྟཱཏི ཨི་མི་ནཱ ཨི་ཏྠི་ཀ་ཏྟ་བྦེ་སུ ཝི་སཱ་ར་ད་པ་ཉྙཱ་ཡ. ཏེ་ནཱ་ཧ ‘‘ཨུ་པཱ་ཡ་ཉྙཱུ ཝི་སཱ་ར་དཱ’’ཏི. མེ་དྷཱ་ཝི་ནཱིཏི ཋཱ་ནུ་པྤ་ཏྟི་པ་ཉྙཱ་ས་ངྑཱ་ཏཱ་ཡ ཏ་སྨིཾ ཏ་སྨིཾ ཨ་ཏྠ་ཀི་ཙྩེ ཨུ་པ་ཊྛི་ཏེ ཋཱ་ན་སོ ཏ་ངྑ་ཎེ ཨེ་ཝ ཨུ་པྤ་ཛྫ་ན་པ་ཉྙཱ་ཡ ས་མ་ནྣཱ་ག་ཏཱ. ཏེ་ནཱ་ཧ ‘‘དི་ཊྛཾ དི་ཊྛཾ ཀ་རོ་ཏཱི’’ཏི. ཚེ་ཀཱཏི ཡཱ་གུ་བྷ་ཏྟ་ས་མྤཱ་ད་ནཱ་དཱི་སུ ནི་པུ་ཎཱ. ཨུ་ཊྛཱ་ན་ཝཱི་རི་ཡ་ས་མྤ་ནྣཱཏི ཀཱ་ཡི་ཀེ་ན ཝཱི་རི་ཡེ་ན ས་མ་ནྣཱ་ག་ཏཱ, ཡ་ཐཱ ཨ་ཉྙཱ ཀུ་སཱི་ཏཱ ནི་སི་ནྣ་ཊྛཱ་ནེ ནི་སི་ནྣཱ་ཝ ཧོ་ནྟི, ཋི་ཏ་ཊྛཱ་ནེ ཋི་ཏཱ་ཝ, ཨེ་ཝཾ ཨ་ཧུ་ཏྭཱ ཝི་པྥཱ་རི་ཀེ་ན ཙི་ཏྟེ་ན ས་བྦ་ཀི་ཙྩཾ ནི་པྥཱ་དེ་ཏཱི་ཏི ཝུ་ཏྟཾ ཧོ་ཏི. ཀུ་མཱ་རི་ཀཱ་ཡཱཏི ནི་མི་ཏྟ་ཏྠེ བྷུ་མྨཾ, ཧེ་ཏུ་མྷི ཝཱ ཀ་ར་ཎ་ཝ་ཙ་ནཾ. ཏེ་ནཱ་ཧ ‘‘ཀུ་མཱ་རི་ཀཱ་ཡ ཀཱ་ར་ཎཱ’’ཏི. ཨཱ་ཝ་ཧ་ནཾ ཨཱ་ཝཱ་ཧོ, པ་རི་གྒ་ཧ་བྷཱ་ཝེ་ན དཱ་རི་ཀཱ་ཡ ག་ཎྷཱ་པ་ནཾ, ཏ་ཐཱ དཱ་པ་ནཾ ཝི་ཝཱ་ཧོ. ཏེ་ནཱ་ཧ ‘‘དཱ་ར་ཀ་སྶཱ’’ཏི་ཨཱ་དི.
༢༩༧-༢༩༨. བྷ་ཏྟ་པཱ་ཙ་ནཾ ས་ནྡྷཱ་ཡ ར་ནྡྷཱ་པ་ནཾ ཝུ་ཏྟཾ, ཡ་སྶ ཀ་སྶ་ཙི པཱ་ཙ་ནཾ ས་ནྡྷཱ་ཡ པ་ཙཱ་པ་ནཾ ཝུ་ཏྟཾ. དུ་ཊྛུཾ ཀུ་ལཾ ག་ཏཱ དུ་གྒ་ཏཱ་ཏི ཨི་མ་མ་ཏྠཾ ད་སྶེ་ནྟོ ‘‘ཡ་ཏྠ ཝཱ ག་ཏཱ’’ཏི་ཨཱ་དི་མཱ་ཧ. ཨཱ་ཧ་ར་ཎཾ ཨཱ་ཧཱ་རོ. ན ཨུ་པཱ་ཧ་ཊནྟི ན དི་ནྣཾ. ཀ་ཡོ ག་ཧ་ཎཾ, ཝི་ཀྐ་ཡོ དཱ་ནཾ. ཏ་དུ་བྷ་ཡཾ ས་ངྒ་ཎྷི་ཏྭཱ ‘‘ཝོ་ཧཱ་རོ’’ཏི ཝུ་ཏྟཾ. མ་ཎྜི་ཏ་པ་སཱ་དྷི་ཏོཏི ཨེ་ཏྠ བཱ་ཧི་རུ་པ་ཀ་ར་ཎེ་ན ཨ་ལ་ངྐ་ར་ཎཾ མ་ཎྜ་ནཾ, ཨ་ཛ྄ཛྷ་ཏྟི་ཀཱ་ནཾ ཀེ་སཱ་དཱི་ནཾ་ཡེ་ཝ ས་ཎྛ་པ་ནཾ པ་སཱ་དྷ་ནཾ.
༣༠༠. ‘‘ཨ་བྦྷུ་ཏཾ ཀཱ་ཏུཾ ན ཝ་ཊྚ་ཏཱི’’ཏི ཨི་མི་ནཱ དུ་ཀྐ་ཊཾ ཧོ་ཏཱི་ཏི དཱི་པེ་ཏི. ‘‘པ་རཱ་ཛི་ཏེ་ན དཱ་ཏ་བྦ’’ནྟི ཝུ་ཏྟ་ཏྟཱ ཨ་དེ་ནྟོ དྷུ་ར་ནི་ཀྑེ་པེ་ན ཀཱ་རེ་ཏ་བྦོ. ཨ་ཙི་ར་ཀཱ་ལེ ཨ་དྷི་ཀཱ་རོ ཨེ་ཏ་སྶ ཨ་ཏྠཱི་ཏི ཨ་ཙི་ར་ཀཱ་ལཱ་དྷི་ཀཱ་རི་ཀཾ, ས་ཉྩ་རི་ཏྟཾ. ‘‘ཨ་ཙི་ར་ཀཱ་ལཱ་ཙཱ་རི་ཀ’’ནྟི ཝཱ པཱ་ཋོ, ཨ་ཙི་ར་ཀཱ་ལེ ཨཱ་ཙཱ་རོ ཨ་ཛ྄ཛྷཱ་ཙཱ་རོ ཨེ་ཏ་སྶཱ་ཏི ཨ་ཙི་ར་ཀཱ་ལཱ་ཙཱ་རི་ཀཾ.
ཀི་ཉྩཱ་པི ཨེ་ཧི་བྷི་ཀྑཱུ་པ་ས་མྤ་ནྣཱ ཙེ་ཝ ས་ར་ཎ་ག་མ་ནཱུ་པ་ས་མྤ་ནྣཱ ཙ ས་ཉྩ་རི་ཏྟཱ་དི་པ་ཎྞ་ཏྟི་ཝ་ཛྫཾ ཨཱ་པ་ཏྟིཾ ཨཱ་པ་ཛྫ་ནྟི, ཏེ་སཾ པ་ན ན ས་བྦ་ཀཱ་ལི་ཀ་ཏྟཱ ཏེ ཝ་ཛྫེ་ཏྭཱ ས་བྦ་ཀཱ་ལཱ་ནུ་རཱུ་པཾ ཏ་ནྟིཾ ཋ་པེ་ནྟོ བྷ་ག་ཝཱ ཨི་དྷཱ་པི ཉ་ཏྟི་ཙ་ཏུ་ཏྠེ་ནེ་ཝ ཀ་མྨེ་ན ཨུ་པ་ས་མྤ་ནྣཾ བྷི་ཀྑུཾ ད་སྶེ་ཏུཾ ‘‘ཏ་ཏྲ ཡྭཱ་ཡཾ བྷི་ཀྑུ…པེ… ཨ་ཡཾ ཨི་མ་སྨིཾ ཨ་ཏྠེ ཨ་དྷི་པྤེ་ཏོ བྷི་ཀྑཱུ’’ཏི པ་ད་བྷཱ་ཛ་ནཾ ཨཱ་ཧ, ན པ་ན ནེ་སཾ ས་ཉྩ་རི་ཏྟཱ་དི་ཨཱ་པ་ཛྫ་ནེ ཨ་བྷ་བྦ་བྷཱ་ཝ་ཏོ. ཁཱི་ཎཱ་ས་ཝཱ་པི ཧི ཨ་པྤ་སྶུ་ཏཱ ཀི་ཉྩཱ་པི ལོ་ཀ་ཝ་ཛྫཾ ནཱ་པ་ཛྫ་ནྟི, པ་ཎྞ་ཏྟི་ཡཾ པ་ན ཨ་ཀོ་ཝི་ད་ཏྟཱ ཝི་ཧཱ་ར་ཀཱ་རཾ ཀུ་ཊི་ཀཱ་རཾ ས་ཧཱ་གཱ་རཾ ས་ཧ་སེ་ཡྻ་ནྟི ཨེ་ཝ་རཱུ་པཱ ཀཱ་ཡ་དྭཱ་རེ ཨཱ་པ་ཏྟི་ཡོ ཨཱ་པ་ཛྫ་ནྟི, ས་ཉྩ་རི་ཏྟཾ པ་ད་སོ་དྷ་མྨཾ ཨུ་ཏྟ་རི་ཚ་པྤ་ཉྩ་ཝཱ་ཙཾ བྷཱུ་ཏཱ་རོ་ཙ་ན་ནྟི ཨེ་ཝ་རཱུ་པཱ ཝ་ཙཱི་དྭཱ་རེ ཨཱ་པ་ཏྟི་ཡོ ཨཱ་པ་ཛྫ་ནྟི, ཨུ་པ་ནི་ཀྑི་ཏྟ་སཱ་དི་ཡ་ན་ཝ་སེ་ན མ་ནོ་དྭཱ་རེ རཱུ་པི་ཡ་པ་ཊི་གྒ་ཧ་ཎཱ་པ་ཏྟིཾ ཨཱ་པ་ཛྫ་ནྟི.
༣༠༡. ས་ཉྩ་ར་ཎཾ ས་ཉྩ་རོ, སོ ཨེ་ཏ་སྶ ཨ་ཏྠཱི་ཏི ས་ཉྩ་རཱི, ཏ་སྶ བྷཱ་ཝོ ས་ཉྩ་རི་ཏྟཾ. ཏེ་ནཱ་ཧ ‘‘ས་ཉྩ་ར་ཎ་བྷཱ་ཝ’’ནྟི, ཨི་ཏྠི་པུ་རི་སཱ་ནཾ ཨ་ནྟ་རེ ས་ཉྩ་ར་ཎ་བྷཱ་ཝ་ནྟི ཨ་ཏྠོ. ཛཱ་ཡ་ཏྟ་ནེ ཛཱ་ར་ཏྟ་ནེཏི ཙ ནི་མི་ཏྟ་ཏྠེ བྷུ་མྨཾ, ཛཱ་ཡ་བྷཱ་ཝ་ཏྠཾ ཛཱ་ར་བྷཱ་ཝ་ཏྠ་ནྟི ཝུ་ཏྟཾ ཧོ་ཏི. ཛཱ་ཡ་བྷཱ་ཝེཏི བྷ་རི་ཡ་བྷཱ་ཝཱ་ཡ. ཛཱ་ར་བྷཱ་ཝེཏི སཱ་མི་ཀ་བྷཱ་ཝཱ་ཡ. ཀི་ཉྩཱ་པི ཨི་མ་སྶ པ་ད་བྷཱ་ཛ་ནེ ‘‘ཛཱ་རཱི བྷ་ཝི་སྶ་སཱི’’ཏི ཨི་ཏྠི་ལི་ངྒ་ཝ་སེ་ན པ་ད་བྷཱ་ཛ་ནཾ ཝུ་ཏྟཾ, ཛཱ་ར་ཏྟ་ནེ་ཏི པ་ན ནི་དྡེ་ས་སྶ ཨུ་བྷ་ཡ་ལི་ངྒ་སཱ་དྷཱ་ར་ཎ་ཏྟཱ པུ་རི་ས་ལི་ངྒ་ཝ་སེ་ན་པི ཡོ་ཛེ་ཏྭཱ ཨ་ཏྠཾ ད་སྶེ་ནྟོ ‘‘ཨི་ཏྠི་ཡཱ མ་ཏིཾ པུ་རི་ས་སྶ ཨཱ་རོ་ཙེ་ནྟོ ཛཱ་ར་ཏྟ་ནེ ཨཱ་རོ་ཙེ་ཏཱི’’ཏི་ཨཱ་དི་མཱ་ཧ. ཨེ་ཏྠ ཧི ‘‘ཛཱ་རོ བྷ་ཝི་སྶ་སཱི’’ཏི ཨི་ཏྠི་ཡཱ མ་ཏིཾ པུ་རི་ས་སྶ ཨཱ་རོ་ཙེ་ནྟོ ཛཱ་ར་ཏྟ་ནེ ཨཱ་རོ་ཙེ་ཏི ནཱ་མ. པཱ་ལི༹་ཡཾ པ་ན ཨི་ཏྠི་ལི་ངྒ་ཝ་སེ་ནེ་ཝ ཡོ་ཛ་ནཱ ཀ་ཏཱ, ཏ་ད་ནུ་སཱ་རེ་ན པུ་རི་ས་ལི་ངྒ་ཝ་སེ་ན་པི ས་ཀྐཱ ཡོ་ཛེ་ཏུ་ནྟི.
ཨི་དཱ་ནི པཱ་ལི༹་ཡཾ ཝུ་ཏྟ་ན་ཡེ་ན་པི ཨ་ཏྠཾ ད་སྶེ་ནྟོ ‘‘ཨ་པི་ཙཱ’’ཏི་ཨཱ་དི་མཱ་ཧ. པ་ཏི བྷ་ཝི་སྶ་སཱིཏི ཝུ་ཏྟ་མེ་ཝ་ཏྠཾ ‘‘སཱ་མི་ཀོ བྷ་ཝི་སྶ་སཱི’’ཏི པ་རི་ཡཱ་ཡ་ཝ་ཙ་ནེ་ན ཝི་སེ་སེ་ཏྭཱ ད་སྶེ་ཏི. ཨི་ད་ཉྩ ཛཱ་ར་ཏྟ་ནེ་ཏི ནི་དྡེ་ས་སྶ ཨུ་བྷ་ཡ་ལི་ངྒ་སཱ་དྷཱ་ར་ཎ་ཏྟཱ ཝུ་ཏྟཾ. མུ་ཧུ་ཏྟི་ཀཱ བྷ་ཝི་སྶ་སཱིཏི ཨ་སཱ་མི་ཀཾ ས་ནྡྷཱ་ཡ ཝུ་ཏྟཾ, ཛཱ་རཱི བྷ་ཝི་སྶ་སཱིཏི ས་སཱ་མི་ཀཾ ས་ནྡྷཱ་ཡ. ཨ་ནྟ་མ་སོ ཏ་ངྑ་ཎི་ཀཱ་ཡ་པཱིཏི ཨི་དཾ ནི་ད་སྶ་ན་མ་ཏྟ་ནྟི ཨཱ་ཧ ‘‘ཨེ་ཏེ་ནེ་ཝུ་པཱ་ཡེ་ནཱ’’ཏི་ཨཱ་དི.
༣༠༣. སེ་རི་ཝི་ཧཱ་རནྟི ས་ཙྪ་ནྡ་ཙཱ་རཾ. ཨ་ཏྟ་ནོ ཝ་སནྟི ཨ་ཏྟ་ནོ ཨཱ་ཎཾ. གོ་ཏྟནྟི གོ་ཏ་མ་གོ་ཏྟཱ་དི་ཀཾ གོ་ཏྟཾ. དྷ་མྨོཏི པ་ཎྜ་ར་ངྒ་པ་རི་བྦཱ་ཛ་ཀཱ་དཱི་ནཾ, ཏེ་སཾ ཏེ་སཾ ཝཱ ཀུ་ལཱ་ནཾ དྷ་མྨོ. གོ་ཏྟ་ཝ་ནྟེ་སུ གོ་ཏྟ་ས་དྡོ, དྷ་མྨ་ཙཱ་རཱི་སུ ཙ དྷ་མྨ་ས་དྡོ ཝ་ཏྟ་ཏཱི་ཏི ཨཱ་ཧ ‘‘ས་གོ་ཏྟེ་ཧཱི’’ཏི་ཨཱ་དི. ཏ་ཏྠ ས་གོ་ཏྟེ་ཧཱིཏི ས་མཱ་ན་གོ་ཏྟེ་ཧི, ཨེ་ཀ་ཝཾ་ས་ཛཱ་ཏེ་ཧཱི་ཏི ཨ་ཏྠོ. ས་ཧ་དྷ་མྨི་ཀེ་ཧཱིཏི ཨེ་ཀ་སྶ ས་ཏྠུ་སཱ་ས་ནེ ས་ཧ་ཙ་རི་ཏ་བྦ་དྷ་མྨེ་ཧི, ས་མཱ་ན་ཀུ་ལ་དྷ་མྨེ་ཧི ཝཱ. ཏེ་ནེ་ཝཱ་ཧ ‘‘ཨེ་ཀཾ ས་ཏྠཱ་ར’’ནྟི་ཨཱ་དི. ཏ་ཏྠ ‘‘ཨེ་ཀཾ ས་ཏྠཱ་རཾ ཨུ་དྡི་སྶ པ་བྦ་ཛི་ཏེ་ཧཱི’’ཏི ཨི་མི་ནཱ པ་ཎྜ་ར་ངྒ་པ་རི་བྦཱ་ཛ་ཀཱ་ད་ཡོ ཝུ་ཏྟཱ, ཨེ་ཀ་ག་ཎ་པ་རི་ཡཱ་པ་ནྣེ་ཧཱིཏི མཱ་ལཱ་ཀཱ་རཱ་དི་ཨེ་ཀ་ག་ཎ་པ་རི་ཡཱ་པ་ནྣེ་ཧི.
ས་སཱ་མི་ཀཱ སཱ་ར་ཀྑཱ. ཡ་སྶཱ ག་མ་ནེ ར་ཉྙཱ ད་ཎྜོ ཋ་པི་ཏོ, སཱ ས་པ་རི་ད་ཎྜཱ. པ་ཙྪི་མཱ་ནཾ དྭི་ནྣནྟི སཱ་ར་ཀྑ་ས་པ་རི་ད་ཎྜཱ་ནཾ མི་ཙྪཱ་ཙཱ་རོ ཧོ་ཏི ཏཱ་སཾ ས་སཱ་མི་ཀ་བྷཱ་ཝ་ཏོ. ན ཨི་ཏ་རཱ་སནྟི ཨི་ཏ་རཱ་སཾ མཱ་ཏུ་ར་ཀྑི་ཏཱ་དཱི་ནཾ ཨ་ཊྛ་ནྣཾ པུ་རི་ས་ནྟ་ར་ག་མ་ནེ ན་ཏྠི མི་ཙྪཱ་ཙཱ་རོ ཏཱ་སཾ ཨ་སཱ་མི་ཀ་བྷཱ་ཝ་ཏོ. ཡཱ ཧི སཱ་མི་ཀ་སྶ ས་ནྟ་ཀཾ ཕ་སྶཾ ཐེ་ནེ་ཏྭཱ པ་རེ་སཾ ཨ་བྷི་ར་ཏིཾ ཨུ་པྤཱ་དེ་ནྟི, ཏཱ་སཾ མི་ཙྪཱ་ཙཱ་རོ, ན ཙ མཱ་ཏཱ་ད་ཡོ ཏཱ་སཾ ཕ་སྶེ ཨི་སྶ་རཱ. མཱ་ཏཱ་ད་ཡོ ཧི ན ཨ་ཏྟ་ནཱ ཕ་སྶཱ་ནུ་བྷ་ཝ་ན་ཏྠཾ ཏཱ ར་ཀྑ་ནྟི, ཀེ་ཝ་ལཾ ཨ་ནཱ་ཙཱ་རཾ ནི་སེ་དྷེ་ནྟཱ པུ་རི་ས་ནྟ་ར་ག་མ་ནཾ ཏཱ་སཾ ཝཱ་རེ་ནྟི. པུ་རི་ས་སྶ པ་ན ཨེ་ཏཱ་སུ ཨ་ཊྛ་སུ་པི ཧོ་ཏི་ཡེ་ཝ མི་ཙྪཱ་ཙཱ་རོ མཱ་ཏཱ་དཱི་ཧི ཡ་ཐཱ པུ་རི་སེ་ན ས་དྡྷིཾ སཾ་ཝཱ་སཾ ན ཀ་པྤེ་ཏི, ཏ་ཐཱ ར་ཀྑི་ཏ་ཏྟཱ པ་རེ་སཾ ར་ཀྑི་ཏ་གོ་པི་ཏཾ ཕ་སྶཾ ཐེ་ནེ་ཏྭཱ ཕུ་ཊྛ་བྷཱ་ཝ་ཏོ.
དྷ་ནེ་ན ཀཱི་ཏཱཏི བྷ་རི་ཡ་བྷཱ་ཝ་ཏྠཾ དྷ་ནེ་ན ཀཱི་ཏཱ. ཏེ་ནཱ་ཧ ‘‘ཡ་སྨཱ པ་ནཱ’’ཏི་ཨཱ་དི. བྷོ་གེ་ནཱཏི བྷོ་ག་ཧེ་ཏུ. བྷོ་ག་ཏྠ་ཉྷི ཝ་ས་ནྟཱི ‘‘བྷོ་ག་ཝཱ་སི་ནཱི’’ཏི ཝུ་ཙྩ་ཏི. ལ་བྷི་ཏྭཱཏི ཡོ ནཾ ཝཱ་སེ་ཏི, ཏ་སྶ ཧ་ཏྠ་ཏོ ལ་བྷི་ཏྭཱ. ཨུ་ད་ཀ་པ་ཏྟཾ ཨཱ་མ་སི་ཏྭཱ ག་ཧི་ཏཱ ཨོ་ད་པ་ཏྟ་ཀི་ནཱི. ཏེ་ནཱ་ཧ ‘‘ཨུ་བྷི་ནྣ’’ནྟི་ཨཱ་དི. དྷ་ཛེ་ན ཨཱ་ཧ་ཊཱཏི ཨེ་ཏྠ དྷ་ཛ་ཡོ་ག་ཏོ སེ་ནཱ་ཝ དྷ་ཛ་ས་དྡེ་ན ཝུ་ཏྟཱ, ཨུ་སྶི་ཏ་དྡྷ་ཛཱ་ཡ སེ་ནཱ་ཡ ཨཱ་ཧ་ཊཱ་ཏི ཝུ་ཏྟཾ ཧོ་ཏི. ཏེ་ནཱ་ཧ ‘‘ཨུ་སྶི་ཏ་དྡྷ་ཛཱ་ཡཱ’’ཏི་ཨཱ་དི.
༣༠༥. བ་ཧི་དྡྷཱ ཝི་མ་ཊྛཾ ནཱ་མ ཧོ་ཏཱིཏི ཨ་ཉྙ་ཏྠ ཨཱ་རོ་ཙི་ཏཾ ནཱ་མ ཧོ་ཏི. ཏཾ ཀི་རི་ཡཾ ས་མྤཱ་དེ་སྶ་ཏཱིཏི ཏ་སྶཱ ཨཱ་རོ་ཙེ་ཏྭཱ ཏཾ ཀི་ཙྩཾ ས་མྤཱ་དེ་ཏུ ཝཱ མཱ ཝཱ, ཏཾ་ཀི་རི་ཡཱ་ས་མྤཱ་ད་ནེ ཡོ་གྱ་ཏཾ ས་ནྡྷཱ་ཡ ཝུ་ཏྟཾ. དཱ་ར་ཀཾ དཱ་རི་ཀ་ཉྩ ཨ་ཛཱ་ནཱ་པེ་ཏྭཱ ཏེ་སཾ མཱ་ཏཱ་པི་ཏུ་ཨཱ་དཱི་ཧི མཱ་ཏཱ་པི་ཏུ་ཨཱ་དཱི་ནཾ་ཡེ་ཝ ས་ནྟི་ཀཾ སཱ་ས་ནེ པེ་སི་ཏེ་པི ཧ་ར་ཎ་ཝཱི་མཾ་ས་ན་པ་ཙྩཱ་ཧ་ར་ཎ་ས་ངྑཱ་ཏཱ་ཡ ཏི་ཝ་ངྒ་ས་མྤ་ཏྟི་ཡཱ ས་ངྒྷཱ་དི་སེ་སོ ཧོ་ཏི་ཡེ་ཝཱ་ཏི ད་ཊྛ་བྦཾ. ཡཾ ཨུ་དྡི་སྶ སཱ་ས་ནཾ པེ་སི་ཏཾ, ཏཾ་ཡེ་ཝ ས་ནྡྷཱ་ཡ ཏ་སྶཱ མཱ་ཏུ་ཨཱ་དཱི་ནཾ ཨཱ་རོ་ཙི་ཏེ ཝ་ཏྠུ་ནོ ཨེ་ཀ་ཏྟཱ མཱ་ཏུ་ཨཱ་ད་ཡོ་པི ཁེ་ཏྟ་མེ་ཝཱ་ཏི ཁེ་ཏྟ་མེ་ཝ ཨོ་ཏི་ཎྞ་བྷཱ་ཝཾ ད་སྶེ་ཏུཾ ‘‘བུ་དྡྷཾ པ་ཙྩ་ཀྑཱ་མཱི’’ཏི་ཨཱ་དི ཨུ་དཱ་ཧ་ཊཾ. ཨི་མི་ནཱ ས་མེ་ཏཱིཏི ཨེ་ཏྠཱ་ཡ་མ་དྷི་པྤཱ་ཡོ – ཡ་ཐཱ ས་ཡཾ ཨ་ནཱ་རོ་ཙེ་ཏྭཱ ཨ་ཉྙེ་ན ཨ་ནྟེ་ཝཱ་སི་ཨཱ་དི་ནཱ ཨཱ་རོ་ཙཱ་པེ་ནྟ་སྶ ཝི་ས་ངྐེ་ཏོ ན་ཏྠི, ཨེ་ཝཾ ཏ་སྶཱ ས་ཡཾ ཨ་ནཱ་རོ་ཙེ་ཏྭཱ ཨཱ་རོ་ཙ་ན་ཏྠཾ མཱ་ཏུ་ཨཱ་དཱི་ནཾ ཝ་ད་ནྟ་སྶ་པི ན་ཏྠི ཝི་ས་ངྐེ་ཏོ་ཏི. གྷ་རཾ ན་ཡ་ཏཱི་ཏི གྷ་ར་ཎཱི. མཱུ་ལ་ཊྛཱ་ན་ཉྩ ཝ་སེ་ནཱཏི ཨེ་ཏྠ པུ་རི་ས་སྶ མཱ་ཏུ་ཨཱ་ད་ཡོ སཱ་ས་ན་པེ་ས་ནེ མཱུ་ལ་བྷཱུ་ཏ་ཏྟཱ ‘‘མཱུ་ལ་ཊྛཱ’’ཏི ཝུ་ཙྩ་ནྟི. མཱ་ཏུ་ར་ཀྑི་ཏཱ་ཡ མཱ་ཏཱ བྷི་ཀྑུཾ པ་ཧི་ཎ་ཏཱིཏི ཨེ་ཏྠ ཨ་ཏྟ་ནོ ཝཱ དྷཱི་ཏུ ས་ནྟི་ཀཾ ‘‘ཨི་ཏྠ་ནྣཱ་མ་སྶ བྷ་རི་ཡཱ ཧོ་ཏཱུ’’ཏི བྷི་ཀྑུཾ པ་ཧི་ཎ་ཏི, པུ་རི་ས་སྶ ཝཱ ས་ནྟི་ཀཾ ‘‘མ་མ དྷཱི་ཏཱ ཨི་ཏྠ་ནྣཱ་མ་སྶ བྷ་རི་ཡཱ ཧོ་ཏཱུ’’ཏི པ་ཧི་ཎ་ཏཱི་ཏི ག་ཧེ་ཏ་བྦཾ. ཨེ་ས ན་ཡོ སེ་སེ་སུ་པི. པུ་བྦེ ཝུ་ཏྟ་ན་ཡ་ཏྟཱཏི པ་ཋ་མ་ས་ངྒྷཱ་དི་སེ་སེ ཝུ་ཏྟ་ན་ཡ་ཏྟཱ.
༣༣༨. ཨེ་ཏྟོ་ཝ པ་ཀྐ་མ་ཏཱིཏི པུ་ན ཨཱ་ག་ནྟྭཱ ཨཱ་ཎཱ་པ་ཀ་སྶ ཨ་ནཱ་རོ་ཙེ་ཏྭཱ ཏ་ཏོ་ཡེ་ཝ པ་ཀྐ་མ་ཏི. ཨ་ཉྙེ་ན ཀ་ར་ཎཱི་ཡེ་ནཱཏི ག་མ་ན་ཧེ་ཏུ་ཝི་སུ་དྡྷི་ད་སྶ་ན་ཏྠཾ ཝུ་ཏྟཾ. ཏེ་ནེ་ཝ པ་ན ཀ་ར་ཎཱི་ཡེ་ན ག་ནྟྭཱ་པི ཀི་ཉྩི ཨ་ནཱ་རོ་ཙེ་ནྟོ ན ཝཱི་མཾ་ས་ཏི ནཱ་མ. ཨ་ན་བྷི་ན་ནྡི་ཏྭཱཏི ཨི་དཾ ཏ་ཐཱ པ་ཊི་པ་ཛྫ་མཱ་ནཾ ས་ནྡྷཱ་ཡ ཝུ་ཏྟཾ, ས་ཏི་པི ཨ་བྷི་ན་ནྡ་ནེ སཱ་ས་ནཾ ཨ་ནཱ་རོ་ཙེ་ནྟོ པ་ན ན ཝཱི་མཾ་ས་ཏི ནཱ་མ. ཏ་ཏི་ཡ་པ་དེ ཝུ་ཏྟ་ན་ཡེ་ནཱཏི ‘‘སོ ཏ་སྶཱ ཝ་ཙ་ནཾ ཨ་ན་བྷི་ན་ནྡི་ཏྭཱ’’ཏི་ཨཱ་དི་ནཱ ཝུ་ཏྟ་ན་ཡེ་ན. ཝ་ཏྠུ་ག་ཎ་ནཱ་ཡཱཏི ས་མྦ་ཧུ་ལཱ་ནཾ ཨི་ཏྠི་པུ་རི་སཱ་ནཾ ས་མ་བྷཱ་ཝེ ས་ཏི དྭི་ནྣཾ དྭི་ནྣཾ ཨི་ཏྠི་པུ་རི་ས་ཝ་ཏྠཱུ་ནཾ ག་ཎ་ནཱ་ཡ. ས་ཙེ པ་ན ཨེ་ཀ་ཏོ ཨ་དྷི་ཀཱ ཧོ་ནྟི, ཨ་དྷི་ཀཱ་ནཾ ག་ཎ་ནཱ་ཡ ཨཱ་པ་ཏྟི་བྷེ་དོ ཝེ་དི་ཏ་བྦོ.
༣༣༩-༣༤༠. པཱ་ལི༹་ཡཾ ཙ་ཏུ་ཏྠ་ཝཱ་རེ ཨ་ས་ཏི་པི ‘‘ག་ཙྪ་ནྟོ ན ས་མྤཱ་དེ་ཏི, ཨཱ་ག་ཙྪ་ནྟོ ཝི་སཾ་ཝཱ་དེ་ཏི, ཨ་ནཱ་པ་ཏྟཱི’’ཏི ཨི་དཾ ཨ་ཏྠ་ཏོ ཨཱ་པ་ནྣ་མེ་ཝཱ་ཏི ཀ་ཏྭཱ ཝུ་ཏྟཾ ‘‘ཙ་ཏུ་ཏྠེ ཨ་ནཱ་པ་ཏྟཱི’’ཏི. ཀཱ་རུ་ཀཱ་ནནྟི ཝ་ཌྜྷ་ཀཱི་ཨཱ་དཱི་ནཾ. ཏ་ཙྪ་ཀ་ཨ་ཡོ་ཀཱ་ར་ཏ་ནྟ་ཝཱ་ཡ་ར་ཛ་ཀ་ནྷཱ་པི་ཏ་ཀཱ པ་ཉྩ ཀཱ་ར་ཝོ ‘‘ཀཱ་རུ་ཀཱ’’ཏི ཝུ་ཙྩ་ནྟི. ཨེ་ཝ་རཱུ་པེ་ན…པེ… ཨ་ནཱ་པ་ཏྟཱིཏི ཏཱ་དི་སཾ གི་ཧི་ཝེ་ཡྻཱ་ཝ་ཙྩ་མྤི ན ཧོ་ཏཱི་ཏི ཀ་ཏྭཱ ཝུ་ཏྟཾ.
ཀཱ་ཡ་ཏོ ས་མུ་ཊྛཱ་ཏཱིཏི པ་ཎྞ་ཏྟིཾ ཝཱ ཨ་ལཾ་ཝ་ཙ་ནཱི་ཡ་བྷཱ་ཝཾ ཝཱ ཨ་ཛཱ་ན་ནྟ་སྶ ཀཱ་ཡ་ཏོ ས་མུ་ཊྛཱ་ཏི. ཝཱ་ཙ་ཏོ ས་མུ་ཊྛཱ་ཏཱིཏི ཨེ་ཏྠཱ་པི ཨེ་སེ་ཝ ན་ཡོ. ཀཱ་ཡ་ཝཱ་ཙ་ཏོ ས་མུ་ཊྛཱ་ཏཱིཏི པ་ཎྞ་ཏྟིཾ ཛཱ་ནི་ཏྭཱ ཨ་ལཾ་ཝ་ཙ་ནཱི་ཡ་བྷཱ་ཝཾ ཨ་ཛཱ་ན་ནྟ་སྶ་པི ཀཱ་ཡ་ཝཱ་ཙ་ཏོ ས་མུ་ཊྛཱ་ཏཱི་ཏི ཝེ་དི་ཏ་བྦཾ. ཨ་ལཾ་ཝ་ཙ་ནཱི་ཡཱ ཧོ་ནྟཱིཏི དེ་ས་ཙཱ་རི་ཏྟ་ཝ་སེ་ན པ་ཎྞ་དཱ་ནཱ་དི་ནཱ པ་རི་ཙྩ་ཏྟཱ ཧོ་ནྟི. པ་ཎྞ་ཏྟིཾ པ་ན ཛཱ་ནི་ཏྭཱཏི ཨེ་ཏྠ ཨ་ལཾ་ཝ་ཙ་ནཱི་ཡ་བྷཱ་ཝཾ ཝཱ་ཏི ཙ ད་ཊྛ་བྦཾ. ཏེ་ནེ་ཝ མཱ་ཏི་ཀཱ་ཊྛ་ཀ་ཐཱ་ཡཾ (ཀ་ངྑཱ. ཨ་ཊྛ. ས་ཉྩ་རི་ཏྟ་སི་ཀྑཱ་པ་ད་ཝ་ཎྞ་ནཱ) ‘‘ཏ་དུ་བྷ་ཡཾ པ་ན ཛཱ་ནི་ཏྭཱ ཨེ་ཏེ་ཧེ་ཝ ཏཱི་ཧི ན་ཡེ་ཧི ས་མཱ་པ་ཛྫ་ནྟ་སྶ ཏཱ་ནེ་ཝ ཏཱི་ཎི ཏ་དུ་བྷ་ཡ་ཛཱ་ན་ན་ཙི་ཏྟེ་ན ས་ཙི་ཏྟ་ཀཱ་ནི ཧོ་ནྟཱི’’ཏི ཝུ་ཏྟཾ. ཏ་སྨཱ པ་ཎྞ་ཏྟི་ཛཱ་ན་ན་ཙི་ཏྟེ་ནཱཏི ཨེ་ཏྠཱ་པི ཏ་དུ་བྷ་ཡ་ཛཱ་ན་ནཾ ཝ་ཏྟ་བྦཾ. བྷི་ཀྑུཾ ཨ་ཛཱ་ནཱ་པེ་ཏྭཱ ཨ་ཏྟ་ནོ ཨ་དྷི་པྤཱ་ཡཾ པ་ཎྞེ ལི་ཁི་ཏྭཱ དི་ནྣཾ ཧ་ར་ནྟ་སྶ་པི ཨཱ་པ་ཏྟི ཧོ་ཏི, ཨི་མ་སྶ སི་ཀྑཱ་པ་ད་སྶ ཨ་ཙི་ཏྟ་ཀ་ཏྟཱ་ཏི ན ག་ཧེ་ཏ་བྦཾ. པཱ་ལི༹་ཡཾ པ་ན ‘‘ཨཱ་རོ་ཙེ་ཏཱི’’ཏི ཝུ་ཏྟ་ཏྟཱ ཨ་ཊྛ་ཀ་ཐཱ་ཡ་ཉྩ ཏ་ཏྠ ཏ་ཏྠ ཨཱ་རོ་ཙ་ན་སྶེ་ཝ ད་སྶི་ཏ་ཏྟཱ ཀཱ་ཡེ་ན ཝཱ ཝཱ་ཙཱ་ཡ ཝཱ ཨཱ་རོ་ཙེ་ནྟ་སྶེ་ཝ ཨཱ་པ་ཏྟི ཧོ་ཏཱི་ཏི ག་ཧེ་ཏ་བྦཾ.
༣༤༡. དུ་ཊྛུ་ལླཱ་དཱི་སུ་པཱིཏི ཨཱ་དི-ས་དྡེ་ན ས་ཉྩ་རི་ཏྟ་མྤི ས་ངྒ་ཎྷཱ་ཏི. ཨེ་ཏྠ པ་ན ཀི་ཉྩཱ་པི ཨི་ཏྠཱི ནཱ་མ མ་ནུ་སྶི་ཏྠཱི, ན ཡ་ཀྑཱི, ན པེ་ཏཱི, ན ཏི་ར་ཙྪཱ་ན་ག་ཏཱ, པུ་རི་སོ ནཱ་མ མ་ནུ་སྶ་པུ་རི་སོ, ན ཡ་ཀྑོ་ཏི་ཨཱ་དི ན ཝུ་ཏྟཾ, ཏ་ཐཱ་པི མ་ནུ་སྶ་ཛཱ་ཏི་ཀཱ་ཝ ཨི་ཏྠི་པུ་རི་སཱ ཨི་དྷ ཨ་དྷི་པྤེ་ཏཱ. ཏ་སྨཱ ཡེ་སུ ས་ཉྩ་རི་ཏྟཾ ས་མཱ་པ་ཛྫ་ཏི, ཏེ་སཾ མ་ནུ་སྶ་ཛཱ་ཏི་ཀ་ཏཱ, ན ནཱ་ལཾ་ཝ་ཙ་ནཱི་ཡ་ཏཱ, པ་ཊི་གྒ་ཎྷ་ན་ཝཱི་མཾ་ས་ན་པ་ཙྩཱ་ཧ་ར་ཎཱ་ནཱི་ཏི ཨི་མཱ་ནེ་ཏྠ པ་ཉྩ་ངྒཱ་ནི.
ས་ཉྩ་རི་ཏྟ་སི་ཀྑཱ་པ་ད་ཝ་ཎྞ་ནཱ ནི་ཊྛི་ཏཱ.