༡. སུ་ཀྐ་ཝི་སྶ་ཊྛི་སི་ཀྑཱ་པ་ད་ཝ་ཎྞ་ནཱ
ཨི་དཱ་ནི པཱ་རཱ་ཛི་ཀ་སཾ་ཝ་ཎྞ་ནཱ་ས་མ་ན་ནྟ་རཱ ཡཱ ཏེ་ར་ས་ཀཱ་དི་སཾ་ཝ་ཎྞ་ནཱ ས་མཱ་ར་དྡྷཱ, ཏ་སྶཱ་པི –
ཨ་ནཱ་ཀུ་ལཱ ཨ་ས་ནྡེ་ཧཱ, པ་རི་པུ་ཎྞ་ཝི་ནི་ཙྪ་ཡཱ;
ཨ་ཏྠ་བྱ་ཉྫ་ན་ས་མྤ་ནྣཱ, ཧོ་ཏི སཱ་ར་ཏྠ་དཱི་པ་ནཱི.
ཏེ་ར་ས་ཀ་སྶཱཏི ཏེ་ར་ས སི་ཀྑཱ་པ་དཱ་ནི པ་རི་མཱ་ཎཱ་ནི ཨ་སྶ ཀ་ཎྜ་སྶཱ་ཏི ཏེ་ར་ས་ཀཾ, ཏ་སྶ ཏེ་ར་ས་ཀ་སྶ ཀ་ཎྜ་སྶཱ་ཏི ཨ་ཏྠོ.
༢༣༤. ཨ་ན་བྷི་ར་ཏོཏི ཨ་ཉྙ་ཏྠ གི་ཧི་བྷཱ་ཝཾ པ་ཏྠ་ཡ་མཱ་ནོ ཝུ་ཙྩ་ཏི, ཨི་དྷ པ་ན ཀཱ་མ་རཱ་ག་ཝ་སེ་ན ཨུ་ཀྐ་ཎྛི་ཏ་ཏཱ་ཡ ཝི་ཀྑི་ཏྟ་ཙི་ཏྟ་ཏཱ་ཡ ས་མ་ནྣཱ་ག་ཏོ ཨ་དྷི་པྤེ་ཏོ་ཏི ཨཱ་ཧ ཝི་ཀྑི་ཏྟ་ཙི་ཏྟོཏི་ཨཱ་དི.
༢༣༦-༢༣༧. ས་ཉྩེ་ཏ་ནི་ཀཱཏི ཨེ་ཏྠ སཾ-ས་དྡོ ཝི་ཛྫ་མཱ་ན་ཏྠ་ཏཱ་ཡ སཱ་ཏྠ་ཀོ་ཏི ད་སྶེ་ནྟོ ཨཱ་ཧ སཾ་ཝི་ཛྫ་ཏི ཙེ་ཏ་ནཱ ཨ་སྶཱཏི. ཏ་ཏྠ ཙེ་ཏ་ནཱཏི ཝཱི་ཏི་ཀྐ་མ་ཝ་ས་པྤ་ཝ་ཏྟཱ པུ་བྦ་བྷཱ་ག་ཙེ་ཏ་ནཱ. ཨ་སྶཱཏི སུ་ཀྐ་ཝི་སྶ་ཊྛི་ཡཱ. ཨི་མ་སྨིཾ ཝི་ཀ་པྤེ ཨི་ཀ-ས་དྡ་སྶ ཝི་སུཾ ཨ་ཏྠོ ན་ཏྠཱི་ཏི ཨཱ་ཧ ས་ཉྩེ་ཏ་ནཱ་ཝ ས་ཉྩེ་ཏ་ནི་ཀཱཏི. ཨི་དཱ་ནི སཾ-ས་དྡ་སྶ ཨ་ཏྠཾ ཨ་ན་པེ་ཀྑི་ཏྭཱ ཨི་ཀ-ས་དྡོ་ཝ ཨ་སྶ་ཏྠི་ཨ་ཏྠཾ པ་ཀཱ་སེ་ཏཱི་ཏི ད་སྶེ་ནྟོ ས་ཉྩེ་ཏ་ནཱ ཝཱ ཨ་སྶཱ ཨ་ཏྠཱི་ཏི ས་ཉྩེ་ཏ་ནི་ཀཱཏི དུ་ཏི་ཡ་ཝི་ཀ་པྤ་མཱ་ཧ. སཾ་ཝི་ཛྫ་ཏི ཙེ་ཏ་ནཱ ཨ་སྶཱ་ཏི པ་ད་བྷཱ་ཛ་ནེ ཝ་ཏྟ་བྦེ བྱ་ཉྫ་ནེ ཨཱ་ད་རཾ ཨ་ཀ་ཏྭཱ ཛཱ་ན་ནྟོཏི་ཨཱ་དི ཝུ་ཏྟཾ. ཨུ་པ་ཀྐ་མཱ་མཱི་ཏི ཛཱ་ན་ནྟོཏི མོ་ཙ་ན་ཏྠཾ ཨུ་པ་ཀྐ་མཱ་མཱི་ཏི ཛཱ་ན་ནྟོ.
ཨཱ་ས་ཡ་བྷེ་ད་ཏོཏི པི་ཏྟཱ་དི་ཨཱ་ས་ཡ་བྷེ་ད་ཏོ. བུ་དྡྷ་པ་ཙྩེ་ཀ་བུ་དྡྷཱ་ན་མྤི ཧི ར་ཉྙོ་པི ཙ་ཀྐ་ཝ་ཏྟི་སྶ པི་ཏྟ་སེ་མྷ་པུ་བྦ་ལོ་ཧི་ཏཱ་ས་ཡེ་སུ ཙ་ཏཱུ་སུ ཨ་ཉྙ་ཏ་རོ ཨཱ་ས་ཡོ ཧོ་ཏི་ཡེ་ཝ, མ་ནྡ་པ་ཉྙཱ་ནཾ པ་ན ཙ་ཏྟཱ་རོ་པི ཨཱ་ས་ཡཱ ཧོ་ནྟི. དྷཱ་ཏུ་ནཱ་ན་ཏྟ་ཏོཏི པ་ཐ་ཝཱི་དྷཱ་ཏུ་ཨཱ་དཱི་ནཾ ཙ་ཏུ་ནྣཾ དྷཱ་ཏཱུ་ནཾ, ཙ་ཀྑཱ་དཱི་ནཾ ཝཱ ཨ་ཊྛཱ་ར་ས་ནྣཾ དྷཱ་ཏཱུ་ནཾ, ར་ས་སོ་ཎི་ཏཱ་དཱི་ནཾ ཝཱ དྷཱ་ཏཱུ་ནཾ ནཱ་ན་ཏྟ་ཏོ.
ཝ་ཏྠི་སཱི་སནྟི ཝ་ཏྠི་པུ་ཊ་སྶ ཨ་བྦྷ་ནྟ་རེ མ་ཏྠ་ཀ་པ་སྶཾ. ‘‘རཱ་ག…པེ… ཨ་ས་ཀྐོ་ནྟོ’’ཏི རཱ་ག་པ་རི་ཡུ་ཊྛཱ་ནཾ ས་ནྡྷཱ་ཡ ཝུ་ཏྟཾ. རཱ་ཛཱ པ་ན ‘‘ས་མྦྷ་ཝ་སྶ ས་ཀ་ལ་ཀཱ་ཡོ ཋཱ་ན’’ནྟི སུ་ཏ་པུ་བྦ་ཏྟཱ ཝཱི་མཾ་ས་ན་ཏྠཾ ཨེ་ཝ་མ་ཀཱ་སཱི་ཏི ཝ་ད་ནྟི. ད་ཀ་སོ་ཏནྟི མུ་ཏྟ་མ་གྒཾ, ཨ་ངྒ་ཛཱ་ཏ་པྤ་དེ་ས་ནྟི ཝུ་ཏྟཾ ཧོ་ཏི. ད་ཀ་སོ་ཏོ་རོ་ཧ་ཎ་ཏོ པ་ཊྛཱ་ཡ པ་ན ཨུ་པཱ་དི་ནྣ་ཏོ ཝི་ནི་མུ་ཏྟ་ཏཱ་ཡ ས་མྦྷ་ཝེ ཨུ་ཏུ་ས་མུ་ཊྛཱ་ན་མེ་ཝ རཱུ་པཾ ཨ་ཝ་སི་སྶ་ཏི, སེ་སཾ ཏི་ས་མུ་ཊྛཱ་ནཾ ན་ཏྠཱི་ཏི ཝེ་དི་ཏ་བྦཾ. ཨཱ་པོ་དྷཱ་ཏུ་ཡཱ ས་ནྟཱ་ན་ཝ་སེ་ན པ་ཝ་ཏྟ་མཱ་ནཱ་ཡ ཨ་ཝ་ཏྠཱ་ཝི་སེ་སོ ས་མྦྷ་ཝོ, སོ ཙ་ཏུ་ས་མུ་ཊྛཱ་ནི་ཀོ ཨ་ཊྛ་ཀ་ཐཱ་ཡཾ ཙ་ཏུ་ས་མུ་ཊྛཱ་ནི་ཀེ་སུ ས་མྦྷ་ཝ་སྶ ཝུ་ཏྟ་ཏྟཱ. སོ པ་ན སོ་ལ༹་ས་ཝ་སྶ་ཀཱ་ལེ ཨུ་པྤ་ཛྫ་ཏི, ཏ་སྶ རཱ་ག་ཝ་སེ་ན ཋཱ་ནཱ་ཙཱ་ཝ་ནཾ ཧོ་ཏཱི་ཏི ཝ་ད་ནྟི, ཏ་སྨཱ ཡཾ ཝུ་ཏྟཾ ཀ་ཐཱ་ཝ་ཏྠུ་ཨ་ཊྛ་ཀ་ཐཱ་ཡཾ ‘‘སུ་ཀྐ་ཝི་སྶ་ཊྛི ནཱ་མ རཱ་ག་ས་མུ་ཊྛཱ་ནཱ ཧོ་ཏཱི’’ཏི, ཏཾ ས་མྦྷ་ཝ་སྶ ཋཱ་ནཱ་ཙཱ་ཝ་ནཾ ས་ནྡྷཱ་ཡ ཝུ་ཏྟ་ནྟི ཝེ་དི་ཏ་བྦཾ, ན པ་ན ས་མྦྷ་ཝོ ཙི་ཏྟ་ས་མུ་ཊྛཱ་ནོ་ཡེ་ཝཱ་ཏི དཱི་པེ་ཏུཾ, ཏེ་ནེ་ཝ ཏ་ཏྠ ཝི་སྶ་ཊྛི་གྒ་ཧ་ཎཾ ཀ་ཏཾ. ‘‘ཁཱི་ཎཱ་ས་ཝཱ་ནཾ པ་ན བྲ་ཧྨཱ་ན་ཉྩ ས་མྦྷ་ཝོ ན་ཏྠཱི’’ཏི ཨཱ་ཙ་རི་ཡ་དྷ་མྨ་པཱ་ལ་ཏྠེ་རེ་ན ཝུ་ཏྟཾ, ཏ་སྨཱ ཡཾ ཝུ་ཏྟཾ ཀ་ཐཱ་ཝ་ཏྠུ་ཨ་ཊྛ་ཀ་ཐཱ་ཡཾ (ཀ་ཐཱ. ཨ་ཊྛ. ༣༠༧) ‘‘ཏཱ་སཾ དེ་ཝ་ཏཱ་ནཾ སུ་ཀྐ་ཝི་སྶ་ཊྛི ནཱ་མ ན་ཏྠཱི’’ཏི, ཏ་མྤི ཋཱ་ནཱ་ཙཱ་ཝ་ནཾ ས་ནྡྷཱ་ཡ ཝུ་ཏྟ་ནྟི ག་ཧེ་ཏ་བྦཾ, ན པ་ན དེ་ཝ་ཏཱ་ནཾ ས་བྦ་སོ ས་མྦྷ་ཝ་སྶ ཨ་བྷཱ་ཝཾ ས་ནྡྷཱ་ཡ. ཚ་ནྣ་མྤི པ་ན ཀཱ་མཱ་ཝ་ཙ་ར་དེ་ཝ་ཏཱ་ནཾ ཀཱ་མཱ པཱ་ཀ་ཏི་ཀཱ་ཡེ་ཝ. མ་ནུ་སྶཱ ཝི་ཡ ཧི ཏེ དྭ་ཡཾ་དྭ་ཡ་ས་མཱ་པ་ཏྟི་ཝ་སེ་ནེ་ཝ མེ་ཐུ་ནཾ པ་ཊི་སེ་ཝ་ནྟི, ཀེ་ཝ་ལཾ པ་ན ནི་སྶ་ནྡཱ་བྷཱ་ཝོ ཏེ་སཾ ཝ་ཏྟ་བྦོ. ཏ་ངྑ་ཎི་ཀ་པ་རི་ལཱ༹་ཧ་ཝཱུ་པ་ས་མཱ་ཝ་ཧཾ ས་མྥ་སྶ་སུ་ཁ་མེ་ཝ ཧི ཏེ་སཾ ཀཱ་མ་ཀི་ཙྩཾ. ཀེ་ཙི པ་ན ‘‘ཙཱ་ཏུ་མ་ཧཱ་རཱ་ཛི་ཀ་ཏཱ་ཝ་ཏིཾ་སཱ་ནཾ་ཡེ་ཝ དྭ་ཡཾ་དྭ་ཡ་ས་མཱ་པ་ཏྟི་ཡཱ ཀཱ་མ་ཀི་ཙྩཾ ཨི་ཛ྄ཛྷ་ཏི, ཡཱ་མཱ་ནཾ ཨ་ཉྙ་མ་ཉྙཾ ཨཱ་ལི་ངྒ་ན་མ་ཏྟེ་ན, ཏུ་སི་ཏཱ་ནཾ ཧ་ཏྠཱ་མ་ས་ན་མ་ཏྟེ་ན, ནི་མྨཱ་ན་ར་ཏཱི་ནཾ ཧ་སི་ཏ་མ་ཏྟེ་ན, པ་ར་ནི་མྨི་ཏ་ཝ་ས་ཝ་ཏྟཱི་ནཾ ཨོ་ལོ་ཀི་ཏ་མ་ཏྟེ་ན ཀཱ་མ་ཀི་ཙྩཾ ཨི་ཛ྄ཛྷ་ཏཱི’’ཏི ཝ་ད་ནྟི, ཏཾ ཨ་ཊྛ་ཀ་ཐཱ་ཡཾ པ་ཊི་ཀྑི་ཏྟཾ ཏཱ་དི་ས་སྶ ཀཱ་མེ་སུ ཝི་ར་ཛྫ་ན་སྶ ཏེ་སུ ཨ་བྷཱ་ཝ་ཏོ ཀཱ་མཱ་ན་ཉྩ ཨུ་ཏྟ་རུ་ཏྟ་རི པ་ཎཱི་ཏ་ཏ་ར་པ་ཎཱི་ཏ་ཏ་མ་བྷཱ་ཝ་ཏོ.
ཏ་ཐེ་ཝཱཏི ‘‘མོ་ཙ་ན་སྶཱ་དེ་ན ནི་མི་ཏྟེ ཨུ་པ་ཀྐ་མ་ཏོ’’ཏི་ཨཱ་དིཾ ཨ་ཏི་དི་ས་ཏི. ‘‘ཝི་སྶ་ཊྛཱི་ཏི ཋཱ་ན་ཏོ ཙཱ་ཝ་ནཱ ཝུ་ཙྩ་ཏཱི’’ཏི ཝུ་ཏྟ་ཏྟཱ ད་ཀ་སོ་ཏཾ ཨོ་ཏི་ཎྞ་མ་ཏྟེཏི ཀ་སྨཱ ཝུ་ཏྟ་ནྟི ཨཱ་ཧ ད་ཀ་སོ་ཏོ་རོ་ཧ་ཎ་ཉྩེ་ཏྠཱཏི་ཨཱ་དི. ཨེ་ཏྠཱཏི ཏཱི་སུ་པི ཝཱ་དེ་སུ. ཨ་དྷི་ཝཱ་སེ་ཏྭཱཏི ནི་མི་ཏྟེ ཨུ་པ་ཀྐ་མི་ཏྭཱ པུ་ན ཝི་པྤ་ཊི་སཱ་རེ ཨུ་པྤ་ནྣེ ཨ་དྷི་ཝཱ་སེ་ཏྭཱ. ཨ་ནྟ་རཱ ནི་ཝཱ་རེ་ཏུནྟི ཋཱ་ན་ཏོ ཙུ་ཏཾ ད་ཀ་སོ་ཏཾ ཨོ་ཏ་རི་ཏུཾ ཨ་ད་ཏྭཱ ཨ་ནྟ་རཱ ནི་ཝཱ་རེ་ཏུཾ. ཏེ་ནཱ་ཧ – ཋཱ་ནཱ ཙུ་ཏ་ཉྷི ཨ་ཝ་སྶཾ ད་ཀ་སོ་ཏཾ ཨོ་ཏ་ར་ཏཱིཏི. ཋཱ་ནཱ་ཙཱ་ཝ་ན་མ་ཏྟེ་ནེ་ཝཱཏི ད་ཀ་སོ་ཏཾ ཨ་ནོ་ཏི་ཎྞེ་པཱི་ཏི ཨ་དྷི་པྤཱ་ཡོ. ཨེ་ཏྠ ཙ ‘‘ས་ཀ་ལོ ཀཱ་ཡོ ཋཱ་ན’’ནྟི ཝཱ་དེ ཋཱ་ནཱ་ཙཱ་ཝ་ནཾ ཝ་ད་ནྟེ་ན ས་ཀ་ལ་ས་རཱི་ར་ཏོ ཙུ་ཏ་སྶ་པི ད་ཀ་སོ་ཏོ་རོ་ཧ་ཎ་ཏོ པུ་བྦེ ཨ་པྤ་མ་ཏྟ་ཀ་སྶ ཨ་ནྟ་རཱ་ལ༹་སྶ ས་མྦྷ་ཝ་ཏོ ཝུ་ཏྟཾ. ས་ཀ་ལ་ས་རཱི་རེ ཝཱ ཏ་སྨིཾ ཏ་སྨིཾ པ་དེ་སེ ཋི་ཏ་སྶ ཋཱ་ནཱ ཙུ་ཏཾ ས་ནྡྷཱ་ཡ ‘‘ཋཱ་ནཱ་ཙཱ་ཝ་ན་མ་ཏྟེ་ནེ་ཝཱ’’ཏི ཝུ་ཏྟཾ. ནི་མི་ཏྟེ ཨུ་པ་ཀྐ་མ་ནྟ་སྶེ་ཝཱཏི མོ་ཙ་ན་སྶཱ་དེ་ན ཨུ་པ་ཀྐ་མ་ནྟ་སྶ. ཧ་ཏྠ་པ་རི་ཀ་མྨཱ་དཱི་སུ ས་ཏི་པི མོ་ཙ་ན་སྶཱ་དེ ནི་མི་ཏྟེ ཨུ་པ་ཀྐ་མཱ་བྷཱ་ཝ་ཏོ ན་ཏྠི ཨཱ་པ་ཏྟཱི་ཏི ཨཱ་ཧ ‘‘ཧ་ཏྟ་པ་རི་ཀ་མྨ…པེ… ཨ་ནཱ་པ་ཏྟཱི’’ཏི. ཨ་ཡཾ ས་བྦཱ་ཙ་རི་ཡ་སཱ་དྷཱ་ར་ཎ་ཝི་ནི་ཙྪ་ཡོཏི ‘‘ད་ཀ་སོ་ཏོ་རོ་ཧ་ཎ་ཉྩེ་ཏྠཱ’’ཏི་ཨཱ་དི་ནཱ ཝུ་ཏྟོ ཏི་ཎྞ་མྤི ཨཱ་ཙ་རི་ཡཱ་ནཾ སཱ་དྷཱ་ར་ཎོ ཝི་ནི་ཙྪ་ཡོ.
ཁོ་བྷ་ཀ་ར་ཎ་པ་ཙྩ་ཡོ ནཱ་མ ཝི་ས་བྷཱ་ག་བྷེ་ས་ཛྫ་སེ་ནཱ་ས་ནཱ་ཧཱ་རཱ་དི་པ་ཙྩ་ཡོ. ཨ་ཏྠ་ཀཱ་མ་ཏཱ་ཡ ཝཱ ཨ་ན་ཏྠ་ཀཱ་མ་ཏཱ་ཡ ཝཱཏི པ་ས་ནྣཱ ཨ་ཏྠ་ཀཱ་མ་ཏཱ་ཡ, ཀུ་དྡྷཱ ཨ་ན་ཏྠ་ཀཱ་མ་ཏཱ་ཡ. ཨ་ཏྠཱ་ཡ ཝཱ ཨ་ན་ཏྠཱ་ཡ ཝཱཏི ས་བྷཱ་ཝ་ཏོ བྷ་ཝི་ཏ་བྦཱ་ཡ ཨ་ཏྠཱ་ཡ ཝཱ ཨ་ན་ཏྠཱ་ཡ ཝཱ. ཨུ་པ་སཾ་ཧ་ར་ནྟཱིཏི ཨ་ཏྟ་ནོ དེ་ཝཱ་ནུ་བྷཱ་ཝེ་ན ཨུ་པ་ནེ་ནྟི. བོ་དྷི་ས་ཏྟ་མཱ་ཏཱ ཝི་ཡ པུ་ཏྟ་པ་ཊི་ལཱ་བྷ་ནི་མི་ཏྟནྟི ཏ་དཱ ཀི་ར པུ་རེ པུ་ཎྞ་མཱ་ཡ ས་ཏྟ་མ་དི་ཝ་ས་ཏོ པ་ཊྛཱ་ཡ ཝི་ག་ཏ་སུ་རཱ་པཱ་ནཾ མཱ་ལཱ་ག་ནྡྷཱ་དི་ཝི་བྷཱུ་ཏི་ས་མྤ་ནྣཾ ན་ཀྑ་ཏྟ་ཀཱི་ལ༹ཾ ཨ་ནུ་བྷ་ཝ་མཱ་ནཱ བོ་དྷི་ས་ཏྟ་མཱ་ཏཱ ས་ཏྟ་མེ དི་ཝ་སེ པཱ་ཏོ་ཝ ཨུ་ཊྛཱ་ཡ ག་ནྡྷོ་ད་ཀེ་ན ནྷཱ་ཡི་ཏྭཱ ས་བྦཱ་ལ་ངྐཱ་ར་ཝི་བྷཱུ་སི་ཏཱ ཝ་ར་བྷོ་ཛ་ནཾ བྷུ་ཉྫི་ཏྭཱ ཨུ་པོ་ས་ཐ་ངྒཱ་ནི ཨ་དྷི་ཊྛཱ་ཡ སི་རི་ག་བྦྷཾ པ་ཝི་སི་ཏྭཱ སི་རི་ས་ཡ་ནེ ནི་པ་ནྣཱ ནི་དྡཾ ཨོ་ཀྐ་མ་མཱ་ནཱ ཨི་མཾ སུ་པི་ནཾ ཨ་དྡ་ས – ཙ་ཏྟཱ་རོ ཀི་ར ནཾ མ་ཧཱ་རཱ་ཛཱ་ནོ ས་ཡ་ནེ་ནེ་ཝ ས་དྡྷིཾ ཨུ་ཀྑི་པི་ཏྭཱ ཨ་ནོ་ཏ་ཏྟ་ད་ཧཾ ནེ་ཏྭཱ ནྷཱ་པེ་ཏྭཱ དི་བྦ་ཝ་ཏྠཾ ནི་ཝཱ་སེ་ཏྭཱ དི་བྦ་ག་ནྡྷེ་ཧི ཝི་ལི་མྤེ་ཏྭཱ དི་བྦ་པུ་པྥཱ་ནི པི་ལ༹་ནྡྷི་ཏྭཱ ཏ་ཏོ ཨ་ཝི་དཱུ་རེ ར་ཛ་ཏ་པ་བྦ་ཏོ, ཏ་སྶ ཨ་ནྟོ ཀ་ན་ཀ་ཝི་མཱ་ནཾ ཨ་ཏྠི, ཏ་སྨིཾ པཱ་ཙཱི་ན་ཏོ སཱི་སཾ ཀ་ཏྭཱ ནི་པ་ཛྫཱ་པེ་སུཾ. ཨ་ཐ བོ་དྷི་ས་ཏྟོ སེ་ཏ་ཝ་ར་ཝཱ་ར་ཎོ ཧུ་ཏྭཱ ཏ་ཏོ ཨ་ཝི་དཱུ་རེ ཨེ་ཀོ སུ་ཝ་ཎྞ་པ་བྦ་ཏོ, ཏ་ཏྠ ཙ་རི་ཏྭཱ ཏ་ཏོ ཨོ་རུ་ཡ྄ཧ ར་ཛ་ཏ་པ་བྦ་ཏཾ ཨ་བྷི་རུ་ཧི་ཏྭཱ ཀ་ན་ཀ་ཝི་མཱ་ནཾ པ་ཝི་སི་ཏྭཱ མཱ་ཏ་རཾ པ་ད་ཀྑི་ཎཾ ཀ་ཏྭཱ ད་ཀྑི་ཎ་པ་སྶཾ ཕཱ་ལེ་ཏྭཱ ཀུ་ཙྪིཾ པ་ཝི་ཊྛ་ས་དི་སོ ཨ་ཧོ་སི. ཨི་མཾ སུ་པི་ནཾ ས་ནྡྷཱ་ཡ ཨེ་ཏཾ ཝུ་ཏྟཾ ‘‘བོ་དྷི་ས་ཏྟ་མཱ་ཏཱ ཝི་ཡ པུ་ཏྟ་པ་ཊི་ལཱ་བྷ་ནི་མི་ཏྟ’’ནྟི.
པ་ཉྩ མ་ཧཱ་སུ་པི་ནེཏི (ཨ. ནི. ཨ་ཊྛ. ༣.༥.༡༩༦) མ་ཧ་ནྟེ་ཧི པུ་རི་སེ་ཧི པ་སྶི་ཏ་བྦ་ཏོ མ་ཧ་ནྟཱ་ན་ཉྩ ཨ་ཏྠཱ་ནཾ ནི་མི་ཏྟ་བྷཱ་ཝ་ཏོ མ་ཧཱ་སུ་པི་ནེ. ཏེ པ་ན པ་ཉྩ མ་ཧཱ་སུ་པི་ནེ ནེ་ཝ ལོ་ཀི་ཡ་མ་ཧཱ་ཛ་ནོ པ་སྶ་ཏི, ན མ་ཧཱ་རཱ་ཛཱ་ནོ, ན ཙ་ཀྐ་ཝ་ཏྟི་རཱ་ཛཱ་ནོ, ན ཨ་གྒ་སཱ་ཝ་ཀཱ, ན པ་ཙྩེ་ཀ་བུ་དྡྷཱ, ན ས་མྨཱ་ས་མྦུ་དྡྷཱ, ཨེ་ཀོ ས་བྦ་ཉྙུ་བོ་དྷི་ས་ཏྟོ་ཡེ་ཝ པ་སྶ་ཏི. ཏེ་ན ཝུ་ཏྟཾ ‘‘བོ་དྷི་ས་ཏྟོ ཝི་ཡ པ་ཉྩ མ་ཧཱ་སུ་པི་ནེ’’ཏི. ཨ་མྷཱ་ཀ་ཉྩ པ་ན བོ་དྷི་ས་ཏྟོ ཀ་དཱ ཏེ སུ་པི་ནེ པ་སྶཱི་ཏི? ‘‘སྭེ བུ་དྡྷོ བྷ་ཝི་སྶཱ་མཱི’’ཏི ཙཱ་ཏུ་དྡ་སི་ཡཾ པ་ཀྑ་སྶ ར་ཏྟི་ཝི་བྷཱ་ཡ་ན་ཀཱ་ལེ པ་སྶི. ཀཱ་ལ་ཝ་སེ་ན ཧི དི་ཝཱ དི་ཊྛོ སུ་པི་ནོ ན ས་མེ་ཏི, ཏ་ཐཱ པ་ཋ་མ་ཡཱ་མེ མ་ཛ྄ཛྷི་མ་ཡཱ་མེ ཙ. པ་ཙྪི་མ་ཡཱ་མེ བ་ལ་ཝ་པ་ཙྩཱུ་སེ པ་ན ཨ་སི་ཏ་པཱི་ཏ་སཱ་ཡི་ཏེ ས་མྨཱ་པ་རི་ཎཱ་མ་ག་ཏེ ཀཱ་ཡ་སྨིཾ ཨོ་ཛཱ་ཡ པ་ཏི་ཊྛི་ཏཱ་ཡ ཨ་རུ་ཎེ ཨུ་གྒ་ཙྪ་མཱ་ནེ དི་ཊྛ་སུ་པི་ནོ ས་མེ་ཏི. ཨི་ཊྛ་ནི་མི་ཏྟཾ སུ་པི་ནཾ པ་སྶ་ནྟོ ཨི་ཊྛཾ པ་ཊི་ལ་བྷ་ཏི, ཨ་ནི་ཊྛ་ནི་མི་ཏྟཾ པ་སྶ་ནྟོ ཨ་ནི་ཊྛཾ, ཏ་སྨཱ བོ་དྷི་ས་ཏྟོ་པི སུ་པི་ནཾ པ་སྶ་ནྟོ ར་ཏྟི་ཝི་བྷཱ་ཡ་ན་ཀཱ་ལེ པ་སྶི.
ཀེ པ་ན ཏེ པ་ཉྩ མ་ཧཱ་སུ་པི་ནཱ་ཏི? ཏ་ཐཱ་ག་ཏ་སྶ ཨ་ར་ཧ་ཏོ ས་མྨཱ་ས་མྦུ་དྡྷ་སྶ པུ་བྦེ་ཝ ས་མྦོ་དྷཱ ཨ་ན་བྷི་ས་མྦུ་དྡྷ་སྶ བོ་དྷི་ས་ཏྟ་སྶེ་ཝ ས་ཏོ པ་ཉྩ མ་ཧཱ་སུ་པི་ནཱ པཱ་ཏུ་ར་ཧེ་སུཾ (ཨ. ནི. ༥.༡༩༦) – ཨ་ཡཾ མ་ཧཱ་པ་ཐ་ཝཱི མ་ཧཱ་ས་ཡ་ནཾ ཨ་ཧོ་སི, ཧི་མ་ཝཱ པ་བྦ་ཏ་རཱ་ཛཱ བི་མྦོ་ཧ་ནཾ ཨ་ཧོ་སི, པུ་ར་ཏྠི་མེ ས་མུ་དྡེ ཝཱ་མ་ཧ་ཏྠོ ཨོ་ཧི་ཏོ ཨ་ཧོ་སི, པ་ཙྪི་མེ ས་མུ་དྡེ ད་ཀྑི་ཎ་ཧ་ཏྠོ ཨོ་ཧི་ཏོ ཨ་ཧོ་སི, ད་ཀྑི་ཎ་ས་མུ་དྡེ ཨུ་བྷོ པཱ་དཱ ཨོ་ཧི་ཏཱ ཨ་ཧེ་སུཾ, ཨ་ཡཾ པ་ཋ་མོ མ་ཧཱ་སུ་པི་ནོ པཱ་ཏུ་ར་ཧོ་སི.
པུ་ན ཙ་པ་རཾ ད་བྦ་ཏི་ཎ་ས་ངྑཱ་ཏཱ ཏི་རི་ཡཱ ནཱ་མ ཏི་ཎ་ཛཱ་ཏི ན་ངྒ་ལ་མ་ཏྟེ་ན ར་ཏྟ་ད་ཎྜེ་ན ནཱ་བྷི་ཏོ ཨུ་གྒ་ནྟྭཱ ཏ་སྶ པ་སྶ་ནྟ་སྶེ་ཝ ཝི་ད་ཏྠི་མ་ཏྟཾ ར་ཏ་ན་མ་ཏྟཾ བྱཱ་མ་མ་ཏྟཾ ཡ་ཊྛི་མ་ཏྟཾ གཱ་ཝུ་ཏ་མ་ཏྟཾ ཨ་ཌྜྷ་ཡོ་ཛ་ན་མ་ཏྟཾ ཡོ་ཛ་ན་མ་ཏྟ་ནྟི ཨེ་ཝཾ ཨུ་གྒ་ནྟྭཱ ཨ་ནེ་ཀ་ཡོ་ཛ་ན་ས་ཧ་སྶཾ ན་བྷཾ ཨཱ་ཧ་ཙྩ ཋི་ཏཱ ཨ་ཧོ་སི, ཨ་ཡཾ དུ་ཏི་ཡོ མ་ཧཱ་སུ་པི་ནོ པཱ་ཏུ་ར་ཧོ་སི.
པུ་ན ཙ་པ་རཾ སེ་ཏཱ ཀི་མཱི ཀ་ཎྷ་སཱི་སཱ པཱ་དེ་ཧི ཨུ་སྶ་ཀྐི་ཏྭཱ ཡཱ་ཝ ཛཱ་ཎུ་མ་ཎྜ་ལཱ པ་ཊི་ཙྪཱ་དེ་སུཾ, ཨ་ཡཾ ཏ་ཏི་ཡོ མ་ཧཱ་སུ་པི་ནོ པཱ་ཏུ་ར་ཧོ་སི.
པུ་ན ཙ་པ་རཾ ཙ་ཏྟཱ་རོ ས་ཀུ་ཎཱ ནཱ་ནཱ་ཝ་ཎྞཱ ཙ་ཏཱུ་ཧི དི་སཱ་ཧི ཨཱ་ག་ནྟྭཱ པཱ་ད་མཱུ་ལེ ནི་པ་ཏི་ཏྭཱ ས་བྦ་སེ་ཏཱ ས་མྤ་ཛྫིཾ་སུ, ཨ་ཡཾ ཙ་ཏུ་ཏྠོ མ་ཧཱ་སུ་པི་ནོ པཱ་ཏུ་ར་ཧོ་སི.
པུ་ན ཙ་པ་རཾ བོ་དྷི་ས་ཏྟོ མ་ཧ་ཏོ མཱི་ལ༹ྷ་པ་བྦ་ཏ་སྶ ཨུ་པ་རཱུ་པ་རི ཙ་ངྐ་མ་ཏི ཨ་ལི་པྤ་མཱ་ནོ མཱི་ལ༹ྷེ་ན, ཨ་ཡཾ པ་ཉྩ་མོ མ་ཧཱ་སུ་པི་ནོ པཱ་ཏུ་ར་ཧོ་སི. ཨི་མེ པ་ཉྩ མ་ཧཱ་སུ་པི་ནཱ.
ཏ་ཏྠ པ་ཋ་མོ ཨ་ནུ་ཏྟ་རཱ་ཡ ས་མྨཱ་ས་མྦོ་དྷི་ཡཱ པུ་བྦ་ནི་མི་ཏྟཾ, དུ་ཏི་ཡོ ཨ་རི་ཡ་སྶ ཨ་ཊྛ་ངྒི་ཀ་སྶ མ་གྒ་སྶ དེ་ཝ་མ་ནུ་སྶེ་སུ སུ་པྤ་ཀཱ་སི་ཏ་བྷཱ་ཝ་སྶ པུ་བྦ་ནི་མི་ཏྟཾ, ཏ་ཏི་ཡོ བ་ཧཱུ་ནཾ ཨོ་དཱ་ཏ་ཝ་ས་ནཱ་ནཾ གི་ཧཱི་ནཾ བྷ་ག་ཝ་ནྟཾ ཨུ་པ་ས་ངྐ་མི་ཏྭཱ ས་ར་ཎ་ག་མ་ན་སྶ པུ་བྦ་ནི་མི་ཏྟཾ, ཙ་ཏུ་ཏྠོ ཁ་ཏྟི་ཡཱ་དཱི་ནཾ ཙ་ཏུ་ནྣཾ ཝ་ཎྞཱ་ནཾ ཏ་ཐཱ་ག་ཏ་པྤ་ཝེ་དི་ཏེ དྷ་མྨ་ཝི་ན་ཡེ ཨ་གཱ་ར་སྨཱ ཨ་ན་གཱ་རི་ཡཾ པ་བྦ་ཛི་ཏྭཱ ཨ་ནུ་ཏྟ་ར་ཝི་མུ་ཏྟི་ས་ཙྪི་ཀི་རི་ཡཱ་ཡ པུ་བྦ་ནི་མི་ཏྟཾ, པ་ཉྩ་མོ ཙ་ཏུ་ནྣཾ པ་ཙྩ་ཡཱ་ནཾ ལཱ་བྷི་ཏཱ་ཡ ཏེ་སུ ཙ ཨ་ནུ་པ་ལི་ཏྟ་བྷཱ་ཝ་སྶ པུ་བྦ་ནི་མི་ཏྟཾ.
ཨ་པི་ཙ ཡཾ སོ ཙ་ཀྐ་ཝཱ་ལ༹་མ་ཧཱ་པ་ཐ་ཝིཾ སི་རི་ས་ཡ་ན་བྷཱུ་ཏཾ ཨ་དྡ་ས, ཏཾ བུ་དྡྷ་བྷཱ་ཝ་སྶ པུ་བྦ་ནི་མི་ཏྟཾ. ཡཾ ཧི་མ་ཝ་ནྟཾ པ་བྦ་ཏ་རཱ་ཛཱ་ནཾ བི་མྦོ་ཧ་ནཾ ཨ་དྡ་ས, ཏཾ ས་བྦ་ཉྙུ་ཏ་ཉྙཱ་ཎ་བི་མྦོ་ཧ་ན་སྶ པུ་བྦ་ནི་མི་ཏྟཾ. ཡཾ ཙ་ཏྟཱ་རོ ཧ་ཏྠ་པཱ་དེ ས་མུ་དྡ་སྶ ཨུ་པ་རཱུ་པ་རི་བྷཱ་གེ་ན ག་ནྟྭཱ ཙ་ཀྐ་ཝཱ་ལ༹་མ་ཏྠ་ཀེ ཋི་ཏེ ཨ་དྡ་ས, ཏཾ དྷ་མྨ་ཙ་ཀྐ་སྶ ཨ་པྤ་ཊི་ཝ་ཏྟི་ཡ་བྷཱ་ཝེ པུ་བྦ་ནི་མི་ཏྟཾ. ཡཾ ཨ་ཏྟཱ་ནཾ ཨུ་ཏྟཱ་ན་ཀཾ ནི་པ་ནྣཾ ཨ་དྡ་ས, ཏཾ ཏཱི་སུ བྷ་ཝེ་སུ ཨ་ཝ་ཀུ་ཛྫཱ་ནཾ ས་ཏྟཱ་ནཾ ཨུ་ཏྟཱ་ན་མུ་ཁ་བྷཱ་ཝ་སྶ པུ་བྦ་ནི་མི་ཏྟཾ. ཡཾ ཨ་ཀྑཱི་ནི ཨུ་མྨཱི་ལེ་ཏྭཱ པ་སྶ་ནྟོ ཝི་ཡ ཨ་ཧོ་སི, ཏཾ དི་བྦ་ཙ་ཀྑུ་པ་ཊི་ལཱ་བྷ་སྶ པུ་བྦ་ནི་མི་ཏྟཾ. ཡཾ ཡཱ་ཝ བྷ་ཝ་གྒཱ ཨེ་ཀཱ་ལོ་ཀཾ ཨ་ཧོ་སི, ཏཾ ཨ་ནཱ་ཝ་ར་ཎ་ཉཱ་ཎ་སྶ པུ་བྦ་ནི་མི་ཏྟཾ. སེ་སཾ ཝུ་ཏྟ་ན་ཡ་མེ་ཝ. ཨི་ཏི ཏཾ་ཏཾ་ཝི་སེ་སཱ་དྷི་ག་མ་ནི་མི་ཏྟ་བྷཱུ་ཏེ པ་ཉྩ མ་ཧཱ་སུ་པི་ནེ པ་སྶི. ཏེ་ན ཝུ་ཏྟཾ ‘‘བོ་དྷི་ས་ཏྟོ ཝི་ཡ པ་ཉྩ མ་ཧཱ་སུ་པི་ནེ’’ཏི.
ཀོ་ས་ལ་རཱ་ཛཱ ཝི་ཡ སོ་ལ༹་ས སུ་པི་ནེཏི –
‘‘ཨུ་ས་བྷཱ རུ་ཀྑཱ གཱ་ཝི་ཡོ ག་ཝཱ ཙ,
ཨ་སྶོ ཀཾ་སོ སི་ངྒཱ་ལཱི ཙ ཀུ་མྦྷོ;
པོ་ཀྑ་ར་ཎཱི ཙ ཨ་པཱ་ཀ་ཙ་ནྡ་ནཾ,
ལཱ་བཱུ་ནི སཱི་ད་ནྟི སི་ལཱ པླ་ཝ་ནྟི.
‘‘མ་ཎྜཱུ་ཀི་ཡོ ཀ་ཎྷ་ས་པྤེ གི་ལ་ནྟི,
ཀཱ་ཀཾ སུ་ཝ་ཎྞཱ པ་རི་ཝཱ་ར་ཡ་ནྟི;
ཏ་སཱ ཝ་ཀཱ ཨེ་ལ༹་ཀཱ་ནཾ བྷ་ཡཱ ཧཱི’’ཏི. (ཛཱ. ༡.༡.༧༧) –
ཨི་མེ སོ་ལ༹་ས སུ་པི་ནེ པ་སྶ་ནྟོ ཀོ་ས་ལ་རཱ་ཛཱ ཝི་ཡ.
༡. ཨེ་ཀ་དི་ཝ་སཾ ཀི་ར ཀོ་ས་ལ་རཱ་ཛཱ ར་ཏྟིཾ ནི་དྡཱུ་པ་ག་ཏོ པ་ཙྪི་མ་ཡཱ་མེ སོ་ལ༹་ས སུ་པི་ནེ པ་སྶི (ཛཱ. ཨ་ཊྛ. ༡.༡.མ་ཧཱ་སུ་པི་ན་ཛཱ་ཏ་ཀ་ཝ་ཎྞ་ནཱ). ཏ་ཏྠ ཙ་ཏྟཱ་རོ ཨ་ཉྫ་ན་ཝ་ཎྞཱ ཀཱ་ལ༹་ཨུ་ས་བྷཱ ‘‘ཡུ་ཛ྄ཛྷི་སྶཱ་མཱ’’ཏི ཙ་ཏཱུ་ཧི དི་སཱ་ཧི རཱ་ཛ་ངྒ་ཎཾ ཨཱ་ག་ནྟྭཱ ‘‘ཨུ་ས་བྷ་ཡུ་དྡྷཾ པ་སྶི་སྶཱ་མཱ’’ཏི མ་ཧཱ་ཛ་ནེ ས་ནྣི་པ་ཏི་ཏེ ཡུ་ཛ྄ཛྷ་ནཱ་ཀཱ་རཾ ད་སྶེ་ཏྭཱ ན་དི་ཏྭཱ ག་ཛྫི་ཏྭཱ ཨ་ཡུ་ཛ྄ཛྷི་ཏྭཱ་ཝ པ་ཊི་ཀྐ་ནྟཱ. ཨི་མཾ པ་ཋ་མཾ སུ་པི་ནཾ ཨ་དྡ་ས.
༢. ཁུ་དྡ་ཀཱ རུ་ཀྑཱ ཙེ་ཝ ག་ཙྪཱ ཙ པ་ཐ་ཝིཾ བྷི་ནྡི་ཏྭཱ ཝི་ད་ཏྠི་མ་ཏྟ་མྤི ར་ཏ་ན་མ་ཏྟ་མྤི ཨ་ནུ་གྒ་ནྟྭཱ་ཝ པུ་པྥ་ནྟི ཙེ་ཝ ཕ་ལ་ནྟི ཙ. ཨི་མཾ དུ་ཏི་ཡཾ ཨ་དྡ་ས.
༣. གཱ་ཝི་ཡོ ཏ་ད་ཧུ་ཛཱ་ཏཱ་ནཾ ཝ་ཙྪཱ་ནཾ ཁཱི་རཾ པི་ཝ་ནྟི་ཡོ ཨ་དྡ་ས. ཨ་ཡཾ ཏ་ཏི་ཡོ སུ་པི་ནོ.
༤. དྷུ་ར་ཝཱ་ཧེ ཨཱ་རོ་ཧ་པ་རི་ཎཱ་ཧ་ས་མྤ་ནྣེ མ་ཧཱ་གོ་ཎེ ཡུ་ག་པ་ར་མྤ་རཱ་ཡ ཨ་ཡོ་ཛེ་ཏྭཱ ཏ་རུ་ཎེ གོ་ད་མྨེ དྷུ་རེ ཡོ་ཛེ་ནྟེ ཨ་དྡ་ས, ཏེ དྷུ་རཾ ཝ་ཧི་ཏུཾ ཨ་ས་ཀྐོ་ནྟཱ ཚ་ཌྜེ་ཏྭཱ ཨ་ཊྛཾ་སུ, ས་ཀ་ཊཱ་ནི ན་པྤ་ཝ་ཏྟིཾ་སུ. ཨ་ཡཾ ཙ་ཏུ་ཏྠོ སུ་པི་ནོ.
༥. ཨེ་ཀཾ ཨུ་བྷ་ཏོ་མུ་ཁཾ ཨ་སྶཾ ཨ་དྡ་ས, ཏ་སྶ ཨུ་བྷོ་སུ པ་སྶེ་སུ ཡ་ཝ་སཱི་སཾ དེ་ནྟི, སོ དྭཱི་ཧི་པི མུ་ཁེ་ཧི ཁཱ་ད་ཏི. ཨ་ཡཾ པ་ཉྩ་མོ སུ་པི་ནོ.
༦. མ་ཧཱ་ཛ་ནོ ས་ཏ་ས་ཧ་སྶ་གྒྷ་ན་ཀཾ སུ་ཝ་ཎྞ་པཱ་ཏིཾ ས་མྨ་ཛྫི་ཏྭཱ ‘‘ཨི་དྷ པ་སྶཱ་ཝཾ ཀ་རོ་ཧཱི’’ཏི ཨེ་ཀ་སྶ ཛ་ར་སི་ངྒཱ་ལ་སྶ ཨུ་པ་ནཱ་མེ་སི, ཏཾ ཏ་ཏྠ པ་སྶཱ་ཝཾ ཀ་རོ་ནྟཾ ཨ་དྡ་ས. ཨ་ཡཾ ཚ་ཊྛོ སུ་པི་ནོ.
༧. ཨེ་ཀོ པུ་རི་སོ ར་ཛྫུཾ ཝ་ཊྚེ་ཏྭཱ པཱ་ད་མཱུ་ལེ ནི་ཀྑི་པ་ཏི, ཏེ་ན ནི་སི་ནྣ་པཱི་ཋ་སྶ ཧེ་ཊྛཱ ས་ཡི་ཏཱ ཚཱ་ཏ་སི་ངྒཱ་ལཱི ཏ་སྶ ཨ་ཛཱ་ན་ནྟ་སྶེ་ཝ ཏཾ ཁཱ་ད་ཏི. ཨི་མཾ ས་ཏྟ་མཾ སུ་པི་ནཾ ཨ་དྡ་ས.
༨. རཱ་ཛ་དྭཱ་རེ བ་ཧཱུ་ཧི ཏུ་ཙྪ་ཀུ་མྦྷེ་ཧི པ་རི་ཝཱ་རེ་ཏྭཱ ཋ་པི་ཏཾ ཨེ་ཀཾ མ་ཧ་ནྟཾ པཱུ་རི་ཏ་ཀུ་མྦྷཾ ཨ་དྡ་ས, ཙ་ཏྟཱ་རོ་པི པ་ན ཝ་ཎྞཱ ཙ་ཏཱུ་ཧི དི་སཱ་ཧི ཙ་ཏཱུ་ཧི ཨ་ནུ་དི་སཱ་ཧི ཙ གྷ་ཊེ་ཧི ཨུ་ད་ཀཾ ཨཱ་ཧ་རི་ཏྭཱ པཱུ་རི་ཏ་ཀུ་མྦྷ་མེ་ཝ པཱུ་རེ་ནྟི, པཱུ་རི་ཏ་པཱུ་རི་ཏཾ ཨུ་ད་ཀཾ ཨུ་ཏྟ་རི་ཏྭཱ པ་ལཱ་ཡ་ཏི, ཏེ་པི པུ་ན་པྤུ་ནཾ ཏ་ཏྠེ་ཝ ཨུ་ད་ཀཾ ཨཱ་སི་ཉྩ་ནྟི, ཏུ་ཙྪ་ཀུ་མྦྷེ ཨོ་ལོ་ཀེ་ནྟཱ་པི ན་ཏྠི. ཨ་ཡཾ ཨ་ཊྛ་མོ སུ་པི་ནོ.
༩. ཨེ་ཀཾ པ་ཉྩ་པ་དུ་མ་ས་ཉྪ་ནྣཾ ག་མྦྷཱི་རཾ ས་བྦ་ཏོ་ཏི་ཏྠཾ པོ་ཀྑ་ར་ཎིཾ ཨ་དྡ་ས, ས་མ་ནྟ་ཏོ དྭི་པ་ད་ཙ་ཏུ་པྤ་དཱ ཨོ་ཏ་རི་ཏྭཱ ཏ་ཏྠ པཱ་ནཱི་ཡཾ པི་ཝ་ནྟི, ཏ་སྶཱ མ་ཛ྄ཛྷེ ག་མྦྷཱི་ར་ཊྛཱ་ནེ ཨུ་ད་ཀཾ ཨཱ་ཝི་ལཾ, ཏཱི་ར་པྤ་དེ་སེ དྭི་པ་ད་ཙ་ཏུ་པྤ་དཱ་ནཾ ཨ་ཀྐ་མ་ན་ཊྛཱ་ནེ ཨ་ཙྪཾ ཝི་པྤ་ས་ནྣཾ ཨ་ནཱ་ཝི་ལཾ. ཨ་ཡཾ ན་ཝ་མོ སུ་པི་ནོ.
༡༠. ཨེ་ཀི་སྶཱ་ཡེ་ཝ ཙ ཀུ་མྦྷི་ཡཱ པ་ཙྩ་མཱ་ནཾ ཨོ་ད་ནཾ ཨ་པཱ་ཀཾ ཨ་དྡ་ས, ‘‘ཨ་པཱ་ཀ’’ནྟི ཝི་ཙཱ་རེ་ཏྭཱ ཝི་བྷ་ཛི་ཏྭཱ ཋ་པི་ཏཾ ཝི་ཡ ཏཱི་ཧཱ་ཀཱ་རེ་ཧི པ་ཙྩ་མཱ་ནཾ ཨེ་ཀ་སྨིཾ པ་སྶེ ཨ་ཏི་ཀི་ལི་ནྣོ ཧོ་ཏི, ཨེ་ཀ་སྨིཾ ཨུ་ཏྟ་ཎྜུ་ལོ, ཨེ་ཀ་སྨིཾ སུ་པ་ཀྐོ་ཏི. ཨ་ཡཾ ད་ས་མོ སུ་པི་ནོ.
༡༡. ས་ཏ་ས་ཧ་སྶ་གྒྷ་ན་ཀཾ ཙ་ནྡ་ན་སཱ་རཾ པཱུ་ཏི་ཏ་ཀྐེ་ན ཝི་ཀྐི་ཎ་ནྟེ ཨ་དྡ་ས. ཨ་ཡཾ ཨེ་ཀཱ་ད་ས་མོ སུ་པི་ནོ.
༡༢. ཏུ་ཙྪ་ལཱ་བཱུ་ནི ཨུ་ད་ཀེ སཱི་ད་ནྟཱ་ནི ཨ་དྡ་ས. ཨ་ཡཾ དྭཱ་ད་ས་མོ སུ་པི་ནོ.
༡༣. མ་ཧ་ནྟ་མ་ཧ་ནྟཱ ཀཱུ་ཊཱ་གཱ་ར་པྤ་མཱ་ཎཱ གྷ་ན་སི་ལཱ ནཱ་ཝཱ ཝི་ཡ ཨུ་ད་ཀེ པླ་ཝ་མཱ་ནཱ ཨ་དྡ་ས. ཨ་ཡཾ ཏེ་ར་ས་མོ སུ་པི་ནོ.
༡༤. ཁུ་དྡ་ཀ་མ་དྷུ་ཀ་པུ་པྥ་པྤ་མཱ་ཎཱ མ་ཎྜཱུ་ཀི་ཡོ མ་ཧ་ནྟེ ཀ་ཎྷ་ས་པྤེ ཝེ་གེ་ན ཨ་ནུ་བ་ནྡྷི་ཏྭཱ ཨུ་པྤ་ལ་ནཱ་ལེ༹ ཝི་ཡ ཚི་ནྡི་ཏྭཱ མཾ་སཾ ཁཱ་དི་ཏྭཱ གི་ལ་ནྟི་ཡོ ཨ་དྡ་ས. ཨ་ཡཾ ཙུ་དྡ་ས་མོ སུ་པི་ནོ.
༡༥. ད་ས་ཧི ཨ་ས་དྡྷ་མྨེ་ཧི ས་མ་ནྣཱ་ག་ཏཾ གཱ་མ་གོ་ཙ་རཾ ཀཱ་ཀཾ ཀ་ཉྩ་ན་ཝ་ཎྞ་ཝ་ཎྞ་ཏཱ་ཡ ‘‘སུ་ཝ་ཎྞཱ’’ཏི ལ་དྡྷ་ནཱ་མེ སུ་ཝ་ཎྞ་རཱ་ཛ་ཧཾ་སེ པ་རི་ཝཱ་རེ་ནྟེ ཨ་དྡ་ས. ཨ་ཡཾ པ་ནྣ་ར་ས་མོ སུ་པི་ནོ.
༡༦. པུ་བྦེ དཱི་པི་ནོ ཨེ་ལ༹་ཀེ ཁཱ་ད་ནྟི, ཏེ པ་ན ཨེ་ལ༹་ཀེ དཱི་པི་ནོ ཨ་ནུ་བ་ནྡྷི་ཏྭཱ མུ་རཱ་མུ་རཱ་ཏི ཁཱ་ད་ནྟེ ཨ་དྡ་ས, ཨ་ཐ་ཉྙེ ཏ་སཱ ཝ་ཀཱ ཨེ་ལ༹་ཀེ དཱུ་ར་ཏོ་ཝ དི་སྭཱ ཏ་སི་ཏཱ ཏཱ་ས་པྤ་ཏྟཱ ཧུ་ཏྭཱ ཨེ་ལ༹་ཀཱ་ནཾ བྷ་ཡཱ པ་ལཱ་ཡི་ཏྭཱ གུ་མྦ་ག་ཧ་ནཱ་ནི པ་ཝི་སི་ཏྭཱ ནི་ལཱི་ཡིཾ་སུ. ཨ་ཡཾ སོ་ལ༹་ས་མོ སུ་པི་ནོ.
༡. ཏ་ཏྠ ཨ་དྷ་མྨི་ཀཱ་ནཾ རཱ་ཛཱུ་ནཾ ཨ་དྷ་མྨི་ཀཱ་ན་ཉྩ མ་ནུ་སྶཱ་ནཾ ཀཱ་ལེ ལོ་ཀེ ཝི་པ་རི་ཝ་ཏྟ་མཱ་ནེ ཀུ་ས་ལེ ཨོ་ས་ནྣེ ཨ་ཀུ་ས་ལེ ཨུ་སྶ་ནྣེ ལོ་ཀ་སྶ པ་རི་ཧཱི་ན་ཀཱ་ལེ དེ་ཝོ ན ས་མྨཱ ཝ་སྶི་སྶ་ཏི, མེ་གྷ་པཱ་དཱ ཚི་ཛྫི་སྶ་ནྟི, ས་སྶཱ་ནི མི་ལཱ་ཡི་སྶ་ནྟི, དུ་བྦྷི་ཀྑཾ བྷ་ཝི་སྶ་ཏི, ཝ་སྶི་ཏུ་ཀཱ་མཱ ཝི་ཡ ཙ་ཏཱུ་ཧི དི་སཱ་ཧི མེ་གྷཱ ཨུ་ཊྛ་ཧི་ཏྭཱ ཨི་ཏྠི་ཀཱ་ཧི ཨཱ་ཏ་པེ པ་ཏྠ་ཊཱ་ནཾ ཝཱི་ཧི་ཨཱ་དཱི་ནཾ ཏེ་མ་ན་བྷ་ཡེ་ན ཨ་ནྟོ པ་ཝེ་སི་ཏ་ཀཱ་ལེ པུ་རི་སེ་སུ ཀུ་དཱ་ལ་པི་ཊ་ཀེ ཨཱ་དཱ་ཡ ཨཱ་ལི༹་བ་ནྡྷ་ན་ཏྠཱ་ཡ ནི་ཀྑ་ནྟེ་སུ ཝ་སྶ་ནཱ་ཀཱ་རཾ ད་སྶེ་ཏྭཱ ག་ཛྫི་ཏྭཱ ཝི་ཛྫུ་ལ་ཏཱ ནི་ཙྪཱ་རེ་ཏྭཱ ཨུ་ས་བྷཱ ཝི་ཡ ཨ་ཡུ་ཛ྄ཛྷི་ཏྭཱ ཨ་ཝ་སྶི་ཏྭཱ་ཝ པ་ལཱ་ཡི་སྶ་ནྟི. ཨ་ཡཾ པ་ཋ་མ་སྶ ཝི་པཱ་ཀོ.
༢. ལོ་ཀ་སྶ པ་རི་ཧཱི་ན་ཀཱ་ལེ མ་ནུ་སྶཱ་ནཾ པ་རི་ཏྟཱ་ཡུ་ཀ་ཀཱ་ལེ ས་ཏྟཱ ཏི་བྦ་རཱ་གཱ བྷ་ཝི་སྶ་ནྟི, ཨ་ས་མྤ་ཏྟ་ཝ་ཡཱ་ཝ ཀུ་མཱ་རི་ཡོ པུ་རི་ས་ནྟ་རཾ ག་ནྟྭཱ ཨུ་ཏུ་ནི་ཡོ ཙེ་ཝ ག་བྦྷི་ནི་ཡོ ཙ ཧུ་ཏྭཱ པུ་ཏྟ་དྷཱི་ཏཱ་ཧི ཝ་ཌྜྷི་སྶ་ནྟི. ཁུ་དྡ་ཀ་རུ་ཀྑཱ་ནཾ པུ་པྥཾ ཝི་ཡ ཧི ཏཱ་སཾ ཨུ་ཏུ་ནི་བྷཱ་ཝོ, ཕ་ལཾ ཝི་ཡ ཙ པུ་ཏྟ་དྷཱི་ཏ་རོ བྷ་ཝི་སྶ་ནྟི. ཨ་ཡཾ དུ་ཏི་ཡ་སྶ ཝི་པཱ་ཀོ.
༣. མ་ནུ་སྶཱ་ནཾ ཛེ་ཊྛཱ་པ་ཙཱ་ཡི་ཀ་ཀ་མྨ་སྶ ན་ཊྛ་ཀཱ་ལེ ས་ཏྟཱ མཱ་ཏཱ་པི་ཏཱུ་སུ ཝཱ ས་སྶུ་ས་སུ་རེ་སུ ཝཱ ལ་ཛྫཾ ཨ་ནུ་པ་ཊྛ་པེ་ཏྭཱ ས་ཡ་མེ་ཝ ཀུ་ཊུ་མྦཾ སཾ་ཝི་ད་ཧ་ནྟཱ་ཝ གྷཱ་ས་ཙྪཱ་ད་ན་མ་ཏྟ་མྤི མ་ཧ་ལླ་ཀཱ་ནཾ དཱ་ཏུ་ཀཱ་མཱ ད་སྶ་ནྟི, ཨ་དཱ་ཏུ་ཀཱ་མཱ ན ད་སྶ་ནྟི, མ་ཧ་ལླ་ཀཱ ཨ་ནཱ་ཐཱ ཧུ་ཏྭཱ ཨ་ས་ཡཾ་ཝ་སཱི དཱ་ར་ཀེ ཨཱ་རཱ་དྷེ་ཏྭཱ ཛཱི་ཝི་སྶ་ནྟི ཏ་ད་ཧུ་ཛཱ་ཏཱ་ནཾ ཝ་ཙྪཱ་ནཾ ཁཱི་རཾ པི་ཝ་ནྟི་ཡོ མ་ཧཱ་གཱ་ཝི་ཡོ ཝི་ཡ. ཨ་ཡཾ ཏ་ཏི་ཡ་སྶ ཝི་པཱ་ཀོ.
༤. ཨ་དྷ་མྨི་ཀ་རཱ་ཛཱུ་ནཾ ཀཱ་ལེ ཨ་དྷ་མྨི་ཀ་རཱ་ཛཱ་ནོ པ་ཎྜི་ཏཱ་ནཾ པ་ཝེ་ཎི་ཀུ་ས་ལཱ་ནཾ ཀ་མྨ་ནི་ཏྠ་ར་ཎ་ས་མ་ཏྠཱ་ནཾ མ་ཧཱ་མ་ཏྟཱ་ནཾ ཡ་སཾ ན ད་སྶ་ནྟི, དྷ་མྨ་ས་བྷཱ་ཡཾ ཝི་ནི་ཙྪ་ཡ་ཊྛཱ་ནེ་པི པ་ཎྜི་ཏེ ཝོ་ཧཱ་ར་ཀུ་ས་ལེ མ་ཧ་ལླ་ཀེ ཨ་མ་ཙྩེ ན ཋ་པེ་སྶ་ནྟི. ཏ་བྦི་པ་རཱི་ཏཱ་ནཾ པ་ན ཏ་རུ་ཎ་ཏ་རུ་ཎཱ་ནཾ ཡ་སཾ ད་སྶ་ནྟི, ཏ་ཐཱ་རཱུ་པེ ཨེ་ཝ ཙ ཝི་ནི་ཙྪ་ཡ་ཊྛཱ་ནེ ཋ་པེ་སྶ་ནྟི, ཏེ རཱ་ཛ་ཀ་མྨཱ་ནི ཙེ་ཝ ཡུ་ཏྟཱ་ཡུ་ཏྟ་ཉྩ ཨ་ཛཱ་ན་ནྟཱ ནེ་ཝ ཏཾ ཡ་སཾ ཨུ་ཀྑི་པི་ཏུཾ ས་ཀྑི་སྶ་ནྟི, ན རཱ་ཛ་ཀ་མྨཱ་ནི ནི་ཏྠ་རི་ཏུཾ, ཏེ ཨ་ས་ཀྐོ་ནྟཱ ཀ་མྨ་དྷུ་རཾ ཚ་ཌྜེ་སྶ་ནྟི, མ་ཧ་ལླ་ཀཱ་པི པ་ཎྜི་ཏཱ ཨ་མ་ཙྩཱ ཡ་སཾ ཨ་ལ་བྷ་ནྟཱ ཀི་ཙྩཱ་ནི ནི་ཏྠ་རི་ཏུཾ ས་མ་ཏྠཱ་པི ‘‘ཀིཾ ཨ་མྷཱ་ཀཾ ཨེ་ཏེ་ཧི, མ་ཡཾ བཱ་ཧི་ར་ཀཱ ཛཱ་ཏཱ, ཨ་བྦྷ་ནྟ་རི་ཀཱ ཏ་རུ་ཎ་དཱ་ར་ཀཱ ཛཱ་ནི་སྶ་ནྟཱི’’ཏི ཨུ་པྤ་ནྣཱ་ནི ཀ་མྨཱ་ནི ན ཀ་རི་སྶ་ནྟི, ཨེ་ཝཾ ས་བྦ་ཐཱ་པི ཏེ་སཾ རཱ་ཛཱུ་ནཾ ཧཱ་ནི་ཡེ་ཝ བྷ་ཝི་སྶ་ཏི, དྷུ་རཾ ཝ་ཧི་ཏུཾ ཨ་ས་མ་ཏྠཱ་ནཾ ཝ་ཙྪ་ད་མྨཱ་ནཾ དྷུ་རེ ཡོ་ཛི་ཏ་ཀཱ་ལོ ཝི་ཡ, དྷུ་ར་ཝཱ་ཧཱ་ན་ཉྩ མ་ཧཱ་གོ་ཎཱ་ནཾ ཡུ་ག་པ་ར་མྤ་རཱ་ཡ ཨ་ཡོ་ཛི་ཏ་ཀཱ་ལོ ཝི་ཡ བྷ་ཝི་སྶ་ཏི. ཨ་ཡཾ ཙ་ཏུ་ཏྠ་སྶ ཝི་པཱ་ཀོ.
༥. ཨ་དྷ་མྨི་ཀ་རཱ་ཛ་ཀཱ་ལེ་ཡེ་ཝ ཨ་དྷ་མྨི་ཀ་བཱ་ལ་རཱ་ཛཱ་ནོ ཨ་དྷ་མྨི་ཀེ ལོ་ལ་མ་ནུ་སྶེ ཝི་ནི་ཙྪ་ཡེ ཋ་པེ་སྶ་ནྟི, ཏེ པཱ་པ་པུ་ཉྙེ་སུ ཨ་ནཱ་ད་རཱ བཱ་ལཱ ས་བྷཱ་ཡཾ ནི་སཱི་དི་ཏྭཱ ཝི་ནི་ཙྪ་ཡཾ དེ་ནྟཱ ཨུ་བྷི་ནྣ་མྤི ཨ་ཏྠ་པ་ཙྩ་ཏྠི་ཀཱ་ནཾ ཧ་ཏྠ་ཏོ ལ་ཉྫཾ ག་ཧེ་ཏྭཱ ཁཱ་དི་སྶ་ནྟི ཨ་སྶོ ཝི་ཡ དྭཱི་ཧི མུ་ཁེ་ཧི ཡ་ཝ་སཱི་སཾ. ཨ་ཡཾ པ་ཉྩ་མ་སྶ ཝི་པཱ་ཀོ.
༦. ཨ་དྷ་མྨི་ཀཱ་ཡེ་ཝ ཝི་ཛཱ་ཏི་རཱ་ཛཱ་ནོ ཛཱ་ཏི་ས་མྤ་ནྣཱ་ནཾ ཀུ་ལ་པུ་ཏྟཱ་ནཾ ཨཱ་ས་ངྐཱ་ཡ ཡ་སཾ ན ད་སྶ་ནྟི, ཨ་ཀུ་ལཱི་ནེ ཝ་ཌྜྷེ་སྶ་ནྟི, ཨེ་ཝཾ མ་ཧཱ་ཀུ་ལཱ་ནི དུ་གྒ་ཏཱ་ནི བྷ་ཝི་སྶ་ནྟི, ལཱ་མ་ཀ་ཀུ་ལཱ་ནི ཨི་སྶ་རཱ་ནི. ཏེ ཙ ཀུ་ལཱི་ནཱ པུ་རི་སཱ ཛཱི་ཝི་ཏུཾ ཨ་ས་ཀྐོ་ནྟཱ ‘‘ཨི་མེ ནི་སྶཱ་ཡ ཛཱི་ཝི་སྶཱ་མཱ’’ཏི ཨ་ཀུ་ལཱི་ནཱ་ནཾ དྷཱི་ཏ་རོ ད་སྶ་ནྟི, ཨི་ཏི ཏཱ་སཾ ཀུ་ལ་དྷཱི་ཏཱ་ནཾ ཨ་ཀུ་ལཱི་ནེ་ཧི ས་དྡྷིཾ སཾ་ཝཱ་སོ ཛ་ར་སི་ངྒཱ་ལ་སྶ སུ་ཝ་ཎྞ་པཱ་ཏི་ཡཾ པ་སྶཱ་ཝ་ཀ་ར་ཎ་ས་དི་སོ བྷ་ཝི་སྶ་ཏི. ཨ་ཡཾ ཚ་ཊྛ་སྶ ཝི་པཱ་ཀོ.
༧. ག་ཙྪ་ནྟེ ག་ཙྪ་ནྟེ ཀཱ་ལེ ཨི་ཏྠི་ཡོ པུ་རི་ས་ལོ་ལཱ སུ་རཱ་ལོ་ལཱ ཨ་ལ་ངྐཱ་ར་ལོ་ལཱ ཝི་སི་ཁཱ་ལོ་ལཱ ཨཱ་མི་ས་ལོ་ལཱ བྷ་ཝི་སྶ་ནྟི དུ་སྶཱི་ལཱ དུ་རཱ་ཙཱ་རཱ. ཏཱ སཱ་མི་ཀེ་ཧི ཀ་སི་གོ་ར་ཀྑཱ་དཱི་ནི ཀ་མྨཱ་ནི ཀ་ཏྭཱ ཀི་ཙྪེ་ན ཀ་སི་རེ་ན ས་མྦྷ་ཏཾ དྷ་ནཾ ཛཱ་རེ་ཧི ས་དྡྷིཾ སུ་རཾ པི་ཝ་ནྟི་ཡོ མཱ་ལཱ་ག་ནྡྷ་ཝི་ལེ་པ་ནཾ དྷཱ་ར་ཡ་མཱ་ནཱ ཨ་ནྟོ་གེ་ཧེ ཨ་ཙྩཱ་ཡི་ཀ་མྤི ཀི་ཙྩཾ ཨ་ནོ་ལོ་ཀེ་ཏྭཱ གེ་ཧ་པ་རི་ཀྑེ་པ་སྶ ཨུ་པ་རི་བྷཱ་གེ་ན་པི ཚི་དྡ་ཊྛཱ་ནེ་ཧི་པི ཛཱ་རེ ཨུ་པ་དྷཱ་ར་ཡ་མཱ་ནཱ སྭེ ཝ་པི་ཏ་བྦ་ཡུ་ཏྟ་ཀཾ བཱི་ཛ་མྤི ཀོ་ཊྚེ་ཏྭཱ ཡཱ་གུ་བྷ་ཏྟ་ཁ་ཛྫ་ཀཱ་ནི ས་ཛྫེ་ཏྭཱ ཁཱ་ད་མཱ་ནཱ ཝི་ལུ་མྤི་སྶ་ནྟི ཧེ་ཊྛཱ་པཱི་ཋ་ཀ་ནི་པ་ནྣ་ཀ་ཚཱ་ཏ་ཀ་སི་ངྒཱ་ལཱི ཝི་ཡ ཝ་ཊྚེ་ཏྭཱ ཝ་ཊྚེ་ཏྭཱ པཱ་ད་མཱུ་ལེ ནི་ཀྑི་ཏྟ་ར་ཛྫུཾ. ཨ་ཡཾ ས་ཏྟ་མ་སྶ ཝི་པཱ་ཀོ.
༨. ག་ཙྪ་ནྟེ ག་ཙྪ་ནྟེ ཀཱ་ལེ ལོ་ཀོ པ་རི་ཧཱ་ཡི་སྶ་ཏི, ར་ཊྛཾ ནི་རོ་ཛཾ བྷ་ཝི་སྶ་ཏི, རཱ་ཛཱ་ནོ དུ་གྒ་ཏཱ ཀ་པ་ཎཱ བྷ་ཝི་སྶ་ནྟི. ཡོ ཨི་སྶ་རོ བྷ་ཝི་སྶ་ཏི, ཏ་སྶ བྷ་ཎྜཱ་གཱ་རེ ས་ཏ་ས་ཧ་སྶ་མ་ཏྟཱ ཀ་ཧཱ་པ་ཎཱ བྷ་ཝི་སྶ་ནྟི, ཏེ ཨེ་ཝཾ དུ་གྒ་ཏཱ ས་བྦེ ཛ་ན་པ་དེ ཨ་ཏྟ་ནོ ཀ་མྨཾ ཀཱ་ར་ཡི་སྶ་ནྟི, ཨུ་པ་དྡུ་ཏཱ མ་ནུ་སྶཱ ས་ཀེ ཀ་མྨ་ནྟེ ཚ་ཌྜེ་ཏྭཱ རཱ་ཛཱུ་ནཾ་ཡེ་ཝ ཨ་ཏྠཱ་ཡ པུ་བྦ་ཎྞཱ་པ་ར་ཎྞཱ་ནི ཝ་པ་ནྟཱ ར་ཀྑ་ནྟཱ ལཱ་ཡ་ནྟཱ མ་དྡ་ནྟཱ པ་ཝེ་སེ་ནྟཱ ཨུ་ཙྪུ་ཁེ་ཏྟཱ་ནི ཀ་རོ་ནྟཱ ཡ་ནྟཱ་ནི ཝཱ་ཧེ་ནྟཱ ཕཱ་ཎི་ཏཱ་དཱི་ནི པ་ཙ་ནྟཱ པུ་པྥཱ་རཱ་མེ ཕ་ལཱ་རཱ་མེ ཙ ཀ་རོ་ནྟཱ ཏ་ཏྠ ཏ་ཏྠ ནི་པྥ་ནྣཱ་ནི པུ་པྥ་ཕ་ལཱ་དཱི་ནི ཨཱ་ཧ་རི་ཏྭཱ ར་ཉྙོ ཀོ་ཊྛཱ་གཱ་ར་མེ་ཝ པཱུ་རེ་སྶ་ནྟི, ཨ་ཏྟ་ནོ གེ་ཧེ་སུ ཏུ་ཙྪ་ཀོ་ཊྛེ ཨོ་ལོ་ཀེ་ནྟཱ་པི ན བྷ་ཝི་སྶ་ནྟི, ཏུ་ཙྪ་ཏུ་ཙྪ་ཀུ་མྦྷེ ཨ་ནོ་ལོ་ཀེ་ཏྭཱ པཱུ་རི་ཏ་ཀུ་མྦྷ་པཱུ་ར་ཎ་ས་དི་ས་མེ་ཝ བྷ་ཝི་སྶ་ཏི. ཨ་ཡཾ ཨ་ཊྛ་མ་སྶ ཝི་པཱ་ཀོ.
༩. ག་ཙྪ་ནྟེ ག་ཙྪ་ནྟེ ཀཱ་ལེ རཱ་ཛཱ་ནོ ཨ་དྷ་མྨི་ཀཱ བྷ་ཝི་སྶ་ནྟི, ཚ་ནྡཱ་དི་ཝ་སེ་ན ཨ་ག་ཏིཾ ག་ཙྪ་ནྟཱ ར་ཛྫཾ ཀཱ་རེ་སྶ་ནྟི, དྷ་མྨེ་ན ཝི་ནི་ཙྪ་ཡཾ ནཱ་མ ན ད་སྶ་ནྟི, ལ་ཉྫ་ཝི་ཏྟ་ཀཱ བྷ་ཝི་སྶ་ནྟི དྷ་ན་ལོ་ལཱ, ར་ཊྛ་ཝཱ་སི་ཀེ་སུ ཏེ་སཾ ཁ་ནྟི་མེ་ཏྟཱ་ནུ་དྡ་ཡཾ ནཱ་མ ན བྷ་ཝི་སྶ་ཏི, ཀ་ཀྑ་ལཱ༹ ཕ་རུ་སཱ ཨུ་ཙྪུ་ཡ་ནྟེ ཨུ་ཙྪུ་ག་ཎྛི་ཀཱ ཝི་ཡ མ་ནུ་སྶེ པཱི་ལེ༹་ནྟཱ ནཱ་ན་པྤ་ཀཱ་རཾ བ་ལིཾ ཨུ་པྤཱ་དེ་ཏྭཱ དྷ་ནཾ ག་ཎྷི་སྶ་ནྟི, མ་ནུ་སྶཱ བ་ལི་པཱི་ལི༹་ཏཱ ཀི་ཉྩི དཱ་ཏུཾ ཨ་ས་ཀྐོ་ནྟཱ གཱ་མ་ནི་ག་མཱ་ད་ཡོ ཚ་ཌྜེ་ཏྭཱ པ་ཙྩ་ནྟཾ ག་ནྟྭཱ ཝཱ་སཾ ཀ་པྤེ་སྶ་ནྟི, མ་ཛ྄ཛྷི་མ་ཛ་ན་པ་དོ སུ་ཉྙོ བྷ་ཝི་སྶ་ཏི, པ་ཙྩ་ནྟོ གྷ་ན་ཝཱ་སོ སེ་ཡྻ་ཐཱ་པི པོ་ཀྑ་ར་ཎི་ཡཱ མ་ཛ྄ཛྷེ ཨུ་ད་ཀཾ ཨཱ་ཝི་ལཾ པ་རི་ཡ་ནྟེ ཝི་པྤ་ས་ནྣཾ. ཨ་ཡཾ ན་ཝ་མ་སྶ ཝི་པཱ་ཀོ.
༡༠. ག་ཙྪ་ནྟེ ག་ཙྪ་ནྟེ ཀཱ་ལེ རཱ་ཛཱ་ནོ ཨ་དྷ་མྨི་ཀཱ བྷ་ཝི་སྶ་ནྟི, ཏེ་སུ ཨ་དྷ་མྨི་ཀེ་སུ རཱ་ཛ་ཡུ་ཏྟཱ་པི བྲཱ་ཧྨ་ཎ་ག་ཧ་པ་ཏི་ཀཱ་པི ནེ་ག་མ་ཛཱ་ན་པ་དཱ་པཱི་ཏི ས་མ་ཎ་བྲཱ་ཧྨ་ཎེ ཨུ་པཱ་དཱ་ཡ ས་བྦེ མ་ནུ་སྶཱ ཨ་དྷ་མྨི་ཀཱ བྷ་ཝི་སྶ་ནྟི, ཏ་ཏོ ཏེ་སཾ ཨཱ་ར་ཀྑ་དེ་ཝ་ཏཱ བ་ལི་པ་ཊི་གྒཱ་ཧི་ཀ་དེ་ཝ་ཏཱ རུ་ཀྑ་དེ་ཝ་ཏཱ ཨཱ་ཀཱ་ས་ཊྛ་ཀ་དེ་ཝ་ཏཱ་ཏི ཨེ་ཝཾ དེ་ཝ་ཏཱ་པི ཨ་དྷ་མྨི་ཀཱ བྷ་ཝི་སྶ་ནྟི, ཨ་དྷ་མྨི་ཀ་རཱ་ཛཱུ་ནཾ ར་ཛྫེ ཝཱ་ཏཱ ཝི་ས་མཱ ཁ་རཱ ཝཱ་ཡི་སྶ་ནྟི, ཏེ ཨཱ་ཀཱ་ས་ཊྛ་ཀ་ཝི་མཱ་ནཱ་ནི ཀ་མྤེ་སྶ་ནྟི, ཏེ་སུ ཀ་མྤི་ཏེ་སུ དེ་ཝ་ཏཱ ཀུ་པི་ཏཱ དེ་ཝཾ ཝ་སྶི་ཏུཾ ན ད་སྶ་ནྟི, ཝ་སྶ་མཱ་ནོ་པི ས་ཀ་ལ་ར་ཊྛེ ཨེ་ཀ་པྤ་ཧཱ་རེ་ནེ་ཝ ན ཝ་སྶི་སྶ་ཏི, ཝ་སྶ་མཱ་ནོ་པི ས་བྦ་ཏྠ ཀ་སི་ཀ་མྨ་སྶ ཝཱ ཝ་པྤ་ཀ་མྨ་སྶ ཝཱ ཨུ་པ་ཀཱ་རོ ཧུ་ཏྭཱ ན ཝ་སྶི་སྶ་ཏི. ཡ་ཐཱ ཙ ར་ཊྛེ, ཨེ་ཝཾ ཛ་ན་པ་དེ་པི གཱ་མེ་པི ཨེ་ཀ་ཏ་ལཱ༹་ཀ་སྶ་རེ་པི ཨེ་ཀ་པྤ་ཧཱ་རེ་ནེ་ཝ ན ཝ་སྶི་སྶ་ཏི, ཏ་ལཱ༹་ཀ་སྶ ཨུ་པ་རི་བྷཱ་གེ ཝ་སྶ་ནྟོ ཧེ་ཊྛཱ་བྷཱ་གེ ན ཝ་སྶི་སྶ་ཏི, ཧེ་ཊྛཱ ཝ་སྶ་ནྟོ ཨུ་པ་རི ན ཝ་སྶི་སྶ་ཏི, ཨེ་ཀ་སྨིཾ བྷཱ་གེ ས་སྶཾ ཨ་ཏི་ཝ་སྶེ་ན ན་སྶི་སྶ་ཏི, ཨེ་ཀ་སྨིཾ ཨ་ཝ་སྶ་ནྟོ མི་ལཱ་ཡི་སྶ་ཏི, ཨེ་ཀ་སྨིཾ ས་མྨཱ ཝ་སྶ་མཱ་ནོ ས་མྤཱ་དེ་སྶ་ཏི, ཨེ་ཝཾ ཨེ་ཀ་སྶ ར་ཉྙོ ར་ཛྫེ ཝུ་ཏྟཱ ས་སྶཱ ཏི་པྤ་ཀཱ་རཱ བྷ་ཝི་སྶ་ནྟི ཨེ་ཀ་ཀུ་མྦྷི་ཡཱ ཨོ་ད་ནོ ཝི་ཡ. ཨ་ཡཾ ད་ས་མ་སྶ ཝི་པཱ་ཀོ.
༡༡. ག་ཙྪ་ནྟེ ག་ཙྪ་ནྟེ ཀཱ་ལེ སཱ་ས་ནེ པ་རི་ཧཱ་ཡ་ནྟེ པ་ཙྩ་ཡ་ལོ་ལཱ ཨ་ལ་ཛྫི་ཀཱ བ་ཧཱུ བྷི་ཀྑཱུ བྷ་ཝི་སྶ་ནྟི, ཏེ བྷ་ག་ཝ་ཏཱ པ་ཙྩ་ཡ་ལོ་ལུ་པྤཾ ནི་མྨ་ཐེ་ཏྭཱ ཀ་ཐི་ཏ་དྷ་མྨ་དེ་ས་ནཾ ཙཱི་ཝ་རཱ་དི་ཙ་ཏུ་པ་ཙྩ་ཡ་ཧེ་ཏུ པ་རེ་སཾ དེ་སེ་སྶ་ནྟི, པ་ཙྩ་ཡེ་ཧི མུ་ཙྪི་ཏྭཱ ནི་ར་ཏྠ་ཀ་པ་ཀྑེ ཋི་ཏཱ ནི་བྦཱ་ནཱ་བྷི་མུ་ཁཾ ཀ་ཏྭཱ དེ་སེ་ཏུཾ ན ས་ཀྑི་སྶ་ནྟི, ཀེ་ཝ་ལཾ ‘‘པ་ད་བྱ་ཉྫ་ན་ས་མྤ་ཏྟི་ཉྩེ་ཝ མ་དྷུ་ར་ས་དྡ་ཉྩ སུ་ཏྭཱ མ་ཧ་གྒྷཱ་ནི ཙཱི་ཝ་རཱ་ནི ད་སྶ་ནྟི’’ཨི་ཙྩེ་ཝཾ དེ་སེ་སྶ་ནྟི. ཨ་པ་རེ ཨ་ནྟ་ར་ཝཱི་ཐི་ཙ་ཏུ་ཀྐ་རཱ་ཛ་དྭཱ་རཱ་དཱི་སུ ནི་སཱི་དི་ཏྭཱ ཀ་ཧཱ་པ་ཎ་ཨ་ཌྜྷ་ཀ་ཧཱ་པ་ཎ་པཱ་ད་མཱ་ས་ཀ་རཱུ་པཱ་དཱི་ནི་པི ནི་སྶཱ་ཡ དེ་སེ་སྶ་ནྟི. ཨི་ཏི བྷ་ག་ཝ་ཏཱ ནི་བྦཱ་ན་གྒྷ་ན་ཀཾ ཀ་ཏྭཱ དེ་སི་ཏཾ དྷ་མྨཾ ཙ་ཏུ་པ་ཙྩ་ཡ་ཏྠཱ་ཡ ཙེ་ཝ ཀ་ཧཱ་པ་ཎ་ཨ་ཌྜྷ་ཀ་ཧཱ་པ་ཎཱ་དི་ཨ་ཏྠཱ་ཡ ཙ ཝི་ཀྐི་ཎི་ཏྭཱ དེ་སེ་ནྟཱ ས་ཏ་ས་ཧ་སྶ་གྒྷ་ན་ཀཾ ཙ་ནྡ་ན་སཱ་རཾ པཱུ་ཏི་ཏ་ཀྐེ་ན ཝི་ཀྐི་ཎ་ནྟཱ ཝི་ཡ བྷ་ཝི་སྶ་ནྟི. ཨ་ཡཾ ཨེ་ཀཱ་ད་ས་མ་སྶ ཝི་པཱ་ཀོ.
༡༢. ཨ་དྷ་མྨི་ཀ་རཱ་ཛ་ཀཱ་ལེ ལོ་ཀེ ཝི་པ་རི་ཝ་ཏྟ་ནྟེ་ཡེ་ཝ རཱ་ཛཱ་ནོ ཛཱ་ཏི་ས་མྤ་ནྣཱ་ནཾ ཀུ་ལ་པུ་ཏྟཱ་ནཾ ཡ་སཾ ན ད་སྶ་ནྟི, ཨ་ཀུ་ལཱི་ནཱ་ན་ཉྙེ་ཝ ད་སྶ་ནྟི, ཏེ ཨི་སྶ་རཱ བྷ་ཝི་སྶ་ནྟི, ཨི་ཏ་རེ ད་ལི་དྡཱ. རཱ་ཛ་ས་མྨུ་ཁེ་པི རཱ་ཛ་དྭཱ་རེ་པི ཨ་མ་ཙྩ་ས་མྨུ་ཁེ་པི ཝི་ནི་ཙྪ་ཡ་ཊྛཱ་ནེ་པི ཏུ་ཙྪ་ལཱ་བུ་ས་དི་སཱ་ནཾ ཨ་ཀུ་ལཱི་ནཱ་ནཾ་ཡེ་ཝ ཀ་ཐཱ ཨོ་སཱི་དི་ཏྭཱ ཋི་ཏཱ ཝི་ཡ ནི་ཙྩ་ལཱ སུ་པྤ་ཏི་ཊྛི་ཏཱ བྷ་ཝི་སྶ་ཏི, ས་ངྒྷ་ས་ནྣི་པཱ་ཏེ་པི ས་ངྒྷ་ཀ་མྨ་ག་ཎ་ཀ་མྨ་ཊྛཱ་ནེ་སུ ཙེ་ཝ པ་ཏྟ་ཙཱི་ཝ་ར་པ་རི་ཝེ་ཎཱ་དི་ཝི་ནི་ཙྪ་ཡ་ཊྛཱ་ནེ་སུ ཙ དུ་སྶཱི་ལཱ་ནཾ པཱ་པ་པུ་གྒ་ལཱ་ནཾ་ཡེ་ཝ ཀ་ཐཱ ནི་ཡྻཱ་ནི་ཀཱ བྷ་ཝི་སྶ་ཏི, ན ལ་ཛྫི་བྷི་ཀྑཱུ་ན་ནྟི ཨེ་ཝཾ ས་བྦ་ཐཱ་པི ཏུ་ཙྪ་ལཱ་བཱུ་ནཾ སཱི་ད་ན་ཀཱ་ལོ ཝི་ཡ བྷ་ཝི་སྶ་ཏི. ཨ་ཡཾ དྭཱ་ད་ས་མ་སྶ ཝི་པཱ་ཀོ.
༡༣. ཏཱ་དི་སེ་ཡེ་ཝ ཀཱ་ལེ ཨ་དྷ་མྨི་ཀ་རཱ་ཛཱ་ནོ ཨ་ཀུ་ལཱི་ནཱ་ནཾ ཡ་སཾ ད་སྶ་ནྟི, ཏེ ཨི་སྶ་རཱ བྷ་ཝི་སྶ་ནྟི, ཀུ་ལཱི་ནཱ དུ་གྒ་ཏཱ. ཏེ་སུ ན ཀེ་ཙི གཱ་ར་ཝཾ ཀ་རི་སྶ་ནྟི, ཨི་ཏ་རེ་སུ་ཡེ་ཝ ཀ་རི་སྶ་ནྟི, རཱ་ཛ་ས་མྨུ་ཁེ ཝཱ ཨ་མ་ཙྩ་ས་མྨུ་ཁེ ཝཱ ཝི་ནི་ཙྪ་ཡ་ཊྛཱ་ནེ ཝཱ ཝི་ནི་ཙྪ་ཡ་ཀུ་ས་ལཱ་ནཾ གྷ་ན་སི་ལཱ་ས་དི་སཱ་ནཾ ཀུ་ལ་པུ་ཏྟཱ་ནཾ ཀ་ཐཱ ན ཨོ་གཱ་ཧི་ཏྭཱ པ་ཏི་ཊྛ་ཧི་སྶ་ཏི. ཏེ་སུ ཀ་ཐེ་ནྟེ་སུ ‘‘ཀིཾ ཨི་མེ ཀ་ཐེ་ནྟཱི’’ཏི ཨི་ཏ་རེ པ་རི་ཧཱ་ས་མེ་ཝ ཀ་རི་སྶ་ནྟི, བྷི་ཀྑུ་ས་ནྣི་པཱ་ཏེ་པི ཝུ་ཏྟ་པྤ་ཀཱ་རེ་སུ ཋཱ་ནེ་སུ ནེ་ཝ པེ་ས་ལེ བྷི་ཀྑཱུ ག་རུ་ཀཱ་ཏ་བྦེ མ་ཉྙི་སྶ་ནྟི, ནཱ་པི ནེ་སཾ ཀ་ཐཱ པ་རི་ཡོ་གཱ་ཧི་ཏྭཱ པ་ཏི་ཊྛ་ཧི་སྶ་ཏི, སི་ལཱ་ནཾ པླ་ཝ་ཀཱ་ལོ ཝི་ཡ བྷ་ཝི་སྶ་ཏི. ཨ་ཡཾ ཏེ་ར་ས་མ་སྶ ཝི་པཱ་ཀོ.
༡༤. ལོ་ཀེ པ་རི་ཧཱ་ཡ་ནྟེ་ཡེ་ཝ མ་ནུ་སྶཱ ཏི་བྦ་རཱ་གཱ་དི་ཛཱ་ཏི་ཀཱ ཀི་ལེ་སཱ་ནུ་ཝ་ཏྟ་ཀཱ ཧུ་ཏྭཱ ཏ་རུ་ཎ་ཏ་རུ་ཎཱ་ནཾ ཨ་ཏྟ་ནོ བྷ་རི་ཡཱ་ནཾ ཝ་སེ ཝ་ཏྟི་སྶ་ནྟི, གེ་ཧེ དཱ་ས་ཀ་མྨ་ཀ་རཱ་ད་ཡོ་པི གོ་མ་ཧིཾ་སཱ་ད་ཡོ་པི ཧི་ར་ཉྙ་སུ་ཝ་ཎྞ་མྤི ས་བྦཾ ཏཱ་སཾ་ཡེ་ཝ ཨཱ་ཡ་ཏྟཾ བྷ་ཝི་སྶ་ཏི, ‘‘ཨ་སུ་ཀ་ཧི་ར་ཉྙ་སུ་ཝ་ཎྞཾ ཝཱ པ་རི་ཙྪེ་དཱ་དི་ཛཱ་ཏཾ ཝཱ ཀ་ཧ’’ནྟི ཝུ་ཏྟེ ‘‘ཡ་ཏྠ ཝཱ ཏ་ཏྠ ཝཱ ཧོ་ཏུ, ཀིཾ ཏུ་ཡ྄ཧི་མི་ནཱ བྱཱ་པཱ་རེ་ན, ཏྭཾ མ་ཡ྄ཧཾ གྷ་རེ ས་ནྟཾ ཝཱ ཨ་ས་ནྟཾ ཝཱ ཛཱ་ནི་ཏུ་ཀཱ་མོ ཛཱ་ཏོ’’ཏི ཝ་ཏྭཱ ནཱ་ན་པྤ་ཀཱ་རེ་ཧི ཨ་ཀྐོ་སི་ཏྭཱ མུ་ཁ་ས་ཏྟཱི་ཧི ཀོ་ཊྚེ་ཏྭཱ དཱ་ས་ཙེ་ཊ་ཀཾ ཝི་ཡ ཝ་སེ ཀ་ཏྭཱ ཨ་ཏྟ་ནོ ཨི་སྶ་རི་ཡཾ པ་ཝ་ཏྟེ་སྶ་ནྟི, ཨེ་ཝཾ མ་དྷུ་ཀ་པུ་པྥ་པྤ་མཱ་ཎ་མ་ཎྜཱུ་ཀ་པོ་ཏི་ཀཱ་ནཾ ཨཱ་སཱི་ཝི་སེ ཀ་ཎྷ་ས་པྤེ གི་ལ་ན་ཀཱ་ལོ ཝི་ཡ བྷ་ཝི་སྶ་ཏི. ཨ་ཡཾ ཙུ་དྡ་ས་མ་སྶ ཝི་པཱ་ཀོ.
༡༥. དུ་བྦ་ལ་རཱ་ཛ་ཀཱ་ལེ རཱ་ཛཱ་ནོ ཧ་ཏྠི་སི་པྤཱ་དཱི་སུ ཨ་ཀུ་ས་ལཱ ཡུ་དྡྷེ་སུ ཨ་ཝི་སཱ་ར་དཱ བྷ་ཝི་སྶ་ནྟི, ཏེ ཨ་ཏྟ་ནོ རཱ་ཛཱ་དྷི་པ་ཙྩཾ ཨཱ་ས་ངྐ་མཱ་ནཱ ས་མཱ་ན་ཛཱ་ཏི་ཀཱ་ནཾ ཀུ་ལ་པུ་ཏྟཱ་ནཾ ཨི་སྶ་རི་ཡཾ ཨ་ད་ཏྭཱ ཨ་ཏྟ་ནོ པཱ་ད་མཱུ་ལི་ཀ་ནྷཱ་པ་ཀ་ཀ་པྤ་ཀཱ་དཱི་ནཾ ད་སྶ་ནྟི, ཛཱ་ཏི་གོ་ཏྟ་ས་མྤ་ནྣཱ ཀུ་ལ་པུ་ཏྟཱ རཱ་ཛ་ཀུ་ལེ པ་ཏི་ཊྛཾ ཨ་ལ་བྷ་མཱ་ནཱ ཛཱི་ཝི་ཀཾ ཀ་པྤེ་ཏུཾ ཨ་ས་མ་ཏྠཱ ཧུ་ཏྭཱ ཨི་སྶ་རི་ཡ་ཊྛཱ་ནེ ཛཱ་ཏི་གོ་ཏྟ་ཧཱི་ནེ ཨ་ཀུ་ལཱི་ནེ ཨུ་པ་ཊྛ་ཧ་ནྟཱ ཝི་ཙ་རི་སྶ་ནྟི, སུ་ཝ་ཎྞ་རཱ་ཛ་ཧཾ་སེ་ཧི ཀཱ་ཀ་སྶ པ་རི་ཝཱ་རི་ཏ་ཀཱ་ལོ ཝི་ཡ བྷ་ཝི་སྶ་ཏི. ཨ་ཡཾ པ་ནྣ་ར་ས་མ་སྶ ཝི་པཱ་ཀོ.
༡༦. ཨ་དྷ་མྨི་ཀ་རཱ་ཛ་ཀཱ་ལེ་ཡེ་ཝ ཙ ཨ་ཀུ་ལཱི་ནཱ་ཝ རཱ་ཛ་ཝ་ལླ་བྷཱ ཨི་སྶ་རཱ བྷ་ཝི་སྶ་ནྟི, ཀུ་ལཱི་ནཱ ཨ་པྤ་ཉྙཱ་ཏཱ དུ་གྒ་ཏཱ. ཏེ རཱ་ཛ་ཝ་ལླ་བྷཱ རཱ་ཛཱ་ནཾ ཨ་ཏྟ་ནོ ཀ་ཐཾ གཱ་ཧཱ་པེ་ཏྭཱ ཝི་ནི་ཙྪ་ཡ་ཊྛཱ་ནཱ་དཱི་སུ བ་ལ་ཝ་ནྟོ ཧུ་ཏྭཱ དུ་བྦ་ལཱ་ནཾ པ་ཝེ་ཎི་ཨཱ་ག་ཏཱ་ནི ཁེ་ཏྟ་ཝ་ཏྠུ་ཨཱ་དཱི་ནི ‘‘ཨ་མྷཱ་ཀཾ ས་ནྟ་ཀཱ་ནི ཨེ་ཏཱ་ནཱི’’ཏི ཨ་བྷི་ཡུ་ཉྫི་ཏྭཱ ཏེ ‘‘ན ཏུ་མྷཱ་ཀཾ, ཨ་མྷཱ་ཀ’’ནྟི ཨཱ་ག་ནྟྭཱ ཝི་ནི་ཙྪ་ཡ་ཊྛཱ་ནཱ་དཱི་སུ ཝི་ཝ་ད་ནྟེ ཝེ་ཏྟ་ལ་ཏཱ་དཱི་ཧི པ་ཧཱ་རཱ་པེ་ཏྭཱ གཱི་ཝཱ་ཡཾ ག་ཧེ་ཏྭཱ ཨ་པ་ཀ་ཌྜྷཱ་པེ་ཏྭཱ ‘‘ཨ་ཏྟ་ནོ པ་མཱ་ཎཾ ན ཛཱ་ནཱ་ཐ, ཨ་མྷེ་ཧི ས་དྡྷིཾ ཝི་ཝ་ད་ཐ, ཨི་དཱ་ནི ཝོ ར་ཉྙོ ཀ་ཐེ་ཏྭཱ ཧ་ཏྠ་པཱ་ད་ཙྪེ་དཱ་དཱི་ནི ཀཱ་རེ་སྶཱ་མཱ’’ཏི ས་ནྟ་ཛྫེ་སྶ་ནྟི, ཏེ ཏེ་སཾ བྷ་ཡེ་ན ཨ་ཏྟ་ནོ ས་ནྟ་ཀཱ་ནི ཁེ་ཏྟ་ཝ་ཏྠཱུ་ནི ‘‘ཏུ་མྷཱ་ཀཾ་ཡེ་ཝ ཏཱ་ནི, ག་ཎྷ་ཐཱ’’ཏི ནི་ཡྻཱ་ཏེ་ཏྭཱ ཨ་ཏྟ་ནོ གེ་ཧཱ་ནི པ་ཝི་སི་ཏྭཱ བྷཱི་ཏཱ ནི་པ་ཛྫི་སྶ་ནྟི. པཱ་པ་བྷི་ཀྑཱུ་པི པེ་ས་ལེ བྷི་ཀྑཱུ ཡ་ཐཱ་རུ་ཙི ཝི་ཧེ་ཋེ་སྶ་ནྟི, པེ་ས་ལཱ བྷི་ཀྑཱུ པ་ཊི་ས་ར་ཎཾ ཨ་ལ་བྷ་མཱ་ནཱ ཨ་ར་ཉྙཾ པ་ཝི་སི་ཏྭཱ ག་ཧ་ན་ཊྛཱ་ནེ་སུ ནི་ལཱི་ཡི་སྶ་ནྟི, ཨེ་ཝཾ ཧཱི་ན་ཛ་ཙྩེ་ཧི ཙེ་ཝ པཱ་པ་བྷི་ཀྑཱུ་ཧི ཙ ཨུ་པ་དྡུ་ཏཱ་ནཾ ཛཱ་ཏི་མ་ནྟ་ཀུ་ལ་པུ་ཏྟཱ་ན་ཉྩེ་ཝ པེ་ས་ལ་བྷི་ཀྑཱུ་ན་ཉྩ ཨེ་ལ༹་ཀཱ་ནཾ བྷ་ཡེ་ན ཏ་ས་ཝ་ཀཱ་ནཾ པ་ལཱ་ཡ་ན་ཀཱ་ལོ ཝི་ཡ བྷ་ཝི་སྶ་ཏི. ཨ་ཡཾ སོ་ལ༹་ས་མ་སྶ ཝི་པཱ་ཀོ. ཨེ་ཝཾ ཏ་སྶ ཏ་སྶ ཨ་ཏྠ་སྶ པུ་བྦ་ནི་མི་ཏྟ་བྷཱུ་ཏེ སོ་ལ༹་ས སུ་པི་ནེ པ་སྶི. ཏེ་ན ཝུ་ཏྟཾ – ‘‘ཀོ་ས་ལ་རཱ་ཛཱ ཝི་ཡ སོ་ལ༹་ས སུ་པི་ནེ’’ཏི. ཨེ་ཏྠ ཙ པུ་བྦ་ནི་མི་ཏྟ་ཏོ ཨ་ཏྟ་ནོ ཨ་ཏྠཱ་ན་ཏྠ་ནི་མི་ཏྟཾ སུ་པི་ནཾ པ་སྶ་ནྟོ ཨ་ཏྟ་ནོ ཀ་མྨཱ་ནུ་བྷཱ་ཝེ་ན པ་སྶ་ཏི, ཀོ་ས་ལ་རཱ་ཛཱ ཝི་ཡ ལོ་ཀ་སྶ ཨ་ཏྠཱ་ན་ཏྠ་ནི་མི་ཏྟཾ སུ་པི་ནཾ པ་སྶ་ནྟོ པ་ན ས་བྦ་ས་ཏྟ་སཱ་དྷཱ་ར་ཎ་ཀ་མྨཱ་ནུ་བྷཱ་ཝེ་ན པ་སྶ་ཏཱི་ཏི ཝེ་དི་ཏ་བྦཾ.
ཀུ་དྡྷཱ ཧི དེ་ཝ་ཏཱཏི ནཱ་ག་མ་ཧཱ་ཝི་ཧཱ་རེ མ་ཧཱ་ཐེ་ར་སྶ ཀུ་དྡྷཱ དེ་ཝ་ཏཱ ཝི་ཡ. རོ་ཧ་ཎེ ཀི་ར ནཱ་ག་མ་ཧཱ་ཝི་ཧཱ་རེ མ་ཧཱ་ཐེ་རོ བྷི་ཀྑུ་ས་ངྒྷཾ ཨ་ན་པ་ལོ་ཀེ་ཏྭཱ་ཝ ཨེ་ཀཾ ནཱ་ག་རུ་ཀྑཾ ཚི་ནྡཱ་པེ་སི. རུ་ཀྑེ ཨ་དྷི་ཝ་ཏྠཱ དེ་ཝ་ཏཱ ཐེ་ར་སྶ ཀུ་དྡྷཱ པ་ཋ་མ་མེ་ཝ ནཾ ས་ཙྩ་སུ་པི་ནེ་ན པ་ལོ་བྷེ་ཏྭཱ པ་ཙྪཱ ‘‘ཨི་ཏོ ཏེ ས་ཏྟ་དི་ཝ་ས་མ་ཏྠ་ཀེ ཨུ་པ་ཊྛཱ་ཀོ རཱ་ཛཱ མ་རི་སྶ་ཏཱི’’ཏི སུ་པི་ནེ ཨཱ་རོ་ཙེ་སི. ཐེ་རོ ཏཾ ཀ་ཐཾ ཨཱ་ཧ་རི་ཏྭཱ རཱ་ཛོ་རོ་དྷཱ་ནཾ ཨཱ་ཙི་ཀྑི. ཏཱ ཨེ་ཀ་པྤ་ཧཱ་རེ་ནེ་ཝ མ་ཧཱ་ཝི་ར་ཝཾ ཝི་ར་ཝིཾ་སུ. རཱ་ཛཱ ‘‘ཀིཾ ཨེ་ཏ’’ནྟི པུ་ཙྪི. ཏཱ ‘ཨེ་ཝཾ ཐེ་རེ་ན ཝུ་ཏྟ’’ནྟི ཨཱ་རོ་ཙ་ཡིཾ་སུ. རཱ་ཛཱ དི་ཝ་སེ ག་ཎཱ་པེ་ཏྭཱ ས་ཏྟཱ་ཧེ ཝཱི་ཏི་ཝ་ཏྟེ ཐེ་ར་སྶ ཧ་ཏྠ་པཱ་དེ ཚི་ནྡཱ་པེ་སི. ཨེ་ཀ་ནྟ་ས་ཙྩ་མེ་ཝ ཧོ་ཏཱིཏི ཕ་ལ་སྶ ས་ཙྩ་བྷཱ་ཝ་ཏོ ཝུ་ཏྟཾ, ད་སྶ་ནཾ པ་ན ཝི་པ་ལླ་ཏྠ་མེ་ཝ. ཏེ་ནེ་ཝ པ་ཧཱི་ན་ཝི་པ་ལླཱ་སཱ པུ་བྦ་ནི་མི་ཏྟ་བྷཱུ་ཏ་མྤི སུ་པི་ནཾ ན པ་སྶ་ནྟི, དྭཱི་ཧི ཏཱི་ཧི ཝཱ ཀཱ་ར་ཎེ་ཧི ཀ་དཱ་ཙི སུ་པི་ནཾ པ་སྶ་ནྟཱི་ཏི ཨཱ་ཧ ‘‘སཾ་ས་གྒ་བྷེ་ད་ཏོ’’ཏི. ‘‘ཨ་སེ་ཀྑཱ ན པ་སྶ་ནྟི པ་ཧཱི་ན་ཝི་པ་ལླཱ་ས་ཏྟཱ’’ཏི ཝ་ཙ་ན་ཏོ ཙ་ཏུ་ནྣ་མྤི ཀཱ་ར་ཎཱ་ནཾ ཝི་པ་ལླཱ་སོ ཨེ་ཝ མཱུ་ལ་ཀཱ་ར་ཎ་ནྟི ད་ཊྛ་བྦཾ.
ཏནྟི སུ་པི་ན་ཀཱ་ལེ པ་ཝ་ཏྟཾ བྷ་ཝ་ངྒ་ཙི་ཏྟཾ. རཱུ་པ་ནི་མི་ཏྟཱ་དི་ཨཱ་ར་མྨ་ཎནྟི ཀ་མྨ་ནི་མི་ཏྟ་ག་ཏི་ནི་མི་ཏྟ་ཏོ ཨ་ཉྙཾ རཱུ་པ་ནི་མི་ཏྟཱ་དི་ཨཱ་ར་མྨ་ཎཾ ན ཧོ་ཏི. ཨཱི་དི་སཱ་ནཱིཏི པ་ཙྩ་ཀྑ་ཏོ ཨ་ནུ་བྷཱུ་ཏ་པུ་བྦ་པ་རི་ཀ་པྤི་ཏ་རཱུ་པཱ་དི་ཨཱ་ར་མྨ་ཎཱ་ནི ཙེ་ཝ རཱ་གཱ་དི་ས་མྤ་ཡུ་ཏྟཱ་ནི ཙ. ས་བྦོ་ཧཱ་རི་ཀ་ཙི་ཏྟེ་ནཱཏི པ་ཀ་ཏི་ཙི་ཏྟེ་ན. དྭཱི་ཧི ཨ་ནྟེ་ཧི མུ་ཏྟོཏི ཀུ་ས་ལཱ་ཀུ་ས་ལ་ས་ངྑཱ་ཏེ་ཧི དྭཱི་ཧི ཨ་ནྟེ་ཧི མུ་ཏྟོ. ཨཱ་ཝ་ཛྫ་ན་ཏ་དཱ་ར་མྨ་ཎ་ཀྑ་ཎེཏི ཨི་དཾ ཡཱ་ཝ ཏ་དཱ་ར་མྨ་ཎུ་པྤ་ཏྟི, ཏཱ་ཝ པ་ཝ་ཏྟཾ ཙི་ཏྟ་ཝཱ་རཾ ས་ནྡྷཱ་ཡ ཝུ་ཏྟཾ. ‘‘སུ་པི་ནེ་ནེ་ཝ དི་ཊྛཾ ཝི་ཡ མེ, སུ་ཏཾ ཝི་ཡ མེ་ཏི ཀ་ཐ་ན་ཀཱ་ལེ པ་ན ཨ་བྱཱ་ཀ་ཏོ་ཡེ་ཝ ཨཱ་ཝ་ཛྫ་ན་མ་ཏྟ་སྶེ་ཝ ཨུ་པྤ་ཛྫ་ན་ཏོ’’ཏི ཝ་ད་ནྟི. ཨེ་ཝཾ ཝ་ད་ནྟེ་ཧི པ་ཉྩ་དྭཱ་རེ དུ་ཏི་ཡ་མོ་གྷ་ཝཱ་རེ ཝི་ཡ མ་ནོ་དྭཱ་རེ་པི ཨཱ་ཝ་ཛྫ་ནཾ དྭ་ཏྟི་ཀྑ་ཏྟུཾ ཨུ་པྤ་ཛྫི་ཏྭཱ ཛ་ཝ་ན་ཊྛཱ་ནེ ཋ་ཏྭཱ བྷ་ཝ་ངྒཾ ཨོ་ཏ་ར་ཏཱི་ཏི ཨ་དྷི་པྤེ་ཏ་ནྟི ད་ཊྛ་བྦཾ ཨེ་ཀ་ཙི་ཏྟ་ཀྑ་ཎི་ཀ་སྶ ཨཱ་ཝ་ཛྫ་ན་སྶ ཨུ་པྤ་ཏྟི་ཡཾ ‘‘དི་ཊྛཾ ཝི་ཡ མེ, སུ་ཏཾ ཝི་ཡ མེ’’ཏི ཀ་པྤ་ནཱ་ཡ ཨ་ས་མྦྷ་ཝ་ཏོ.
ཨེ་ཏྠ ཙ ‘‘སུ་པི་ན་ནྟེ་པི ཏ་དཱ་ར་མྨ་ཎ་ཝ་ཙ་ན་ཏོ པ་ཙྩུ་པྤ་ནྣ་ཝ་སེ་ན ཝཱ ཨ་ཏཱི་ཏ་ཝ་སེ་ན ཝཱ ས་བྷཱ་ཝ་དྷ་མྨཱ་པི སུ་པི་ན་ནྟེ ཨཱ་ར་མྨ་ཎཾ ཧོ་ནྟཱི’’ཏི ཝ་ད་ནྟི. ‘‘ཡ་དི་པི སུ་པི་ན་ནྟེ ཝི་བྷཱུ་ཏཾ ཧུ་ཏྭཱ ཨུ་པ་ཊྛི་ཏེ རཱུ་པཱ་དི་ཝ་ཏྠུ་མྷི ཏ་དཱ་ར་མྨ་ཎཾ ཝུ་ཏྟཾ, ཏ་ཐཱ་པི སུ་པི་ན་ནྟེ ཨུ་པ་ཊྛི་ཏ་ནི་མི་ཏྟ་སྶ པ་རི་ཀ་པྤ་ཝ་སེ་ན ག་ཧེ་ཏ་བྦ་ཏཱ་ཡ དུ་བྦ་ལ་བྷཱ་ཝ་ཏོ དུ་བྦ་ལ་ཝ་ཏྠུ་ཀ་ཏྟཱ་ཏི ཝུ་ཏྟ’’ནྟི ཏཱི་སུ་པི ག་ཎྛི་པ་དེ་སུ ཝུ་ཏྟཾ. ཀེ་ཙི པ་ན ‘‘ཀ་ར་ཛ་ཀཱ་ཡ་སྶ ནི་རུ་སྶཱ་ཧ་ས་ནྟ་བྷཱ་ཝ་པྤ་ཏྟི་ཏོ ཏ་ནྣི་སྶི་ཏཾ ཧ་ད་ཡ་ཝ་ཏྠུ ན སུ་པྤ་ས་ནྣཾ ཧོ་ཏི, ཏ་ཏོ ཏ་ནྣི་སྶི་ཏཱ་པི ཙི་ཏྟུ་པྤ་ཏྟི ན སུ་པྤ་ས་ནྣཱ ཨ་སུ་པྤ་ས་ནྣ་ཝ་ཊྚི་ནི་སྶི་ཏ་དཱི་པ་པྤ་བྷཱ ཝི་ཡ, ཏ་སྨཱ དུ་བྦ་ལ་ཝ་ཏྠུ་ཀ་ཏྟཱཏི ཨེ་ཏྠ དུ་བྦ་ལ་ཧ་ད་ཡ་ཝ་ཏྠུ་ཀ་ཏྟཱ’’ཏི ཨ་ཏྠཾ ཝ་ད་ནྟི, ཝཱི་མཾ་སི་ཏྭཱ ཡུ་ཏྟ་ཏ་རཾ ག་ཧེ་ཏ་བྦཾ.
སུ་པི་ན་ནྟ་ཙེ་ཏ་ནཱཏི མ་ནོ་དྭཱ་རི་ཀ་ཛ་ཝ་ན་ཝ་སེ་ན པ་ཝ་ཏྟཱ སུ་པི་ན་ནྟེ ཙེ་ཏ་ནཱ. སུ་པི་ན་ཉྷི པ་སྶ་ནྟོ མ་ནོ་དྭཱ་རི་ཀེ་ནེ་ཝ ཛ་ཝ་ནེ་ན པ་སྶ་ཏི, ན པ་ཉྩ་དྭཱ་རི་ཀེ་ན. པ་ཊི་བུ་ཛ྄ཛྷ་ནྟོ ཙ མ་ནོ་དྭཱ་རི་ཀེ་ནེ་ཝ པ་ཊི་བུ་ཛ྄ཛྷ་ཏི, ན པ་ཉྩ་དྭཱ་རི་ཀེ་ན. ནི་དྡཱ་ཡ་ནྟ་སྶ ཧི མ་ཧཱ་ཝ་ཊྚིཾ ཛཱ་ལེ་ཏྭཱ དཱི་པེ ཙ་ཀྑུ་ས་མཱི་པཾ ཨུ་པ་ནཱི་ཏེ པ་ཋ་མཾ ཙ་ཀྑུ་དྭཱ་རི་ཀཾ ཨཱ་ཝ་ཛྫ་ནཾ བྷ་ཝ་ངྒཾ ན ཨཱ་ཝ་ཊྚེ་ཏི, མ་ནོ་དྭཱ་རི་ཀ་མེ་ཝ ཨཱ་ཝ་ཊྚེ་ཏི, ཨ་ཐ ཛ་ཝ་ནཾ ཛ་ཝི་ཏྭཱ བྷ་ཝ་ངྒཾ ཨོ་ཏ་ར་ཏི. དུ་ཏི་ཡ་ཝཱ་རེ ཙ་ཀྑུ་དྭཱ་རི་ཀཾ ཨཱ་ཝ་ཛྫ་ནཾ བྷ་ཝ་ངྒཾ ཨཱ་ཝ་ཊྚེ་ཏི, ཏ་ཏོ ཙ་ཀྑུ་ཝི་ཉྙཱ་ཎཱ་དཱི་ནི ཛ་ཝ་ན་པ་རི་ཡོ་སཱ་ནཱ་ནི པ་ཝ་ཏྟ་ནྟི, ཏ་ད་ན་ནྟ་རཾ བྷ་ཝ་ངྒཾ པ་ཝ་ཏྟ་ཏི. ཏ་ཏི་ཡ་ཝཱ་རེ མ་ནོ་དྭཱ་རི་ཀ་ཨཱ་ཝ་ཛྫ་ནེ་ན བྷ་ཝ་ངྒེ ཨཱ་ཝ་ཊྚི་ཏེ མ་ནོ་དྭཱ་རི་ཀ་ཛ་ཝ་ནཾ ཛ་ཝ་ཏི, ཏེ་ན ཙི་ཏྟེ་ན ‘‘ཀིཾ ཨ་ཡཾ ཨི་མ་སྨིཾ ཋཱ་ནེ ཨཱ་ལོ་ཀོ’’ཏི ཛཱ་ནཱ་ཏི. ཏ་ཐཱ ནི་དྡཱ་ཡ་ནྟ་སྶ ཀ་ཎྞ་ས་མཱི་པེ ཏཱུ་རི་ཡེ་སུ པ་གྒ་ཧི་ཏེ་སུ གྷཱ་ན་ས་མཱི་པེ སུ་ག་ནྡྷེ་སུ ཝཱ དུ་གྒ་ནྡྷེ་སུ ཝཱ པུ་པྥེ་སུ ཨུ་པ་ནཱི་ཏེ་སུ མུ་ཁེ ས་པྤི་མྷི ཝཱ ཕཱ་ཎི་ཏེ ཝཱ པ་ཀྑི་ཏྟེ པི་ཊྛི་ཡཾ པཱ་ཎི་ནཱ པ་ཧཱ་རེ དི་ནྣེ པ་ཋ་མཾ སོ་ཏ་དྭཱ་རི་ཀཱ་དཱི་ནི ཨཱ་ཝ་ཛྫ་ནཱ་ནི བྷ་ཝ་ངྒཾ ན ཨཱ་ཝ་ཊྚེ་ནྟི, མ་ནོ་དྭཱ་རི་ཀ་མེ་ཝ ཨཱ་ཝ་ཊྚེ་ཏི, ཨ་ཐ ཛ་ཝ་ནཾ ཛ་ཝི་ཏྭཱ བྷ་ཝ་ངྒཾ ཨོ་ཏ་ར་ཏི. དུ་ཏི་ཡ་ཝཱ་རེ སོ་ཏ་དྭཱ་རི་ཀཱ་དཱི་ནི ཨཱ་ཝ་ཛྫ་ནཱ་ནི བྷ་ཝ་ངྒཾ ཨཱ་ཝ་ཊྚེ་ནྟི, ཏ་ཏོ སོ་ཏ་གྷཱ་ན་ཛི་ཝ྄ཧཱ་ཀཱ་ཡ་ཝི་ཉྙཱ་ཎཱ་དཱི་ནི ཛ་ཝ་ན་པ་རི་ཡོ་སཱ་ནཱ་ནི པ་ཝ་ཏྟ་ནྟི, ཏ་ད་ན་ནྟ་རཾ བྷ་ཝ་ངྒཾ པ་ཝ་ཏྟ་ཏི. ཏ་ཏི་ཡ་ཝཱ་རེ མ་ནོ་དྭཱ་རི་ཀ་ཨཱ་ཝ་ཛྫ་ནེ་ན བྷ་ཝ་ངྒེ ཨཱ་ཝ་ཊྚི་ཏེ མ་ནོ་དྭཱ་རི་ཀ་ཛ་ཝ་ནཾ ཛ་ཝ་ཏི, ཏེ་ན ཙི་ཏྟེ་ན ཉ་ཏྭཱ ‘‘ཀིཾ ཨ་ཡཾ ཨི་མ་སྨིཾ ཋཱ་ནེ ས་དྡོ, ས་ངྑ་ས་དྡོ བྷེ་རི་ས་དྡོ’’ཏི ཝཱ ‘‘ཀིཾ ཨ་ཡཾ ཨི་མ་སྨིཾ ཋཱ་ནེ ག་ནྡྷོ, མཱུ་ལ་ག་ནྡྷོ སཱ་ར་ག་ནྡྷོ’’ཏི ཝཱ ‘‘ཀིཾ ཨི་དཾ མ་ཡ྄ཧཾ མུ་ཁེ པ་ཀྑི་ཏྟཾ, ས་པྤི ཕཱ་ཎི་ཏ’’ནྟི ཝཱ ‘‘ཀེ་ན་མྷི པི་ཊྛི་ཡཾ པ་ཧ་ཊོ, ཨ་ཏི་ཐ་དྡྷོ མེ པ་ཧཱ་རོ’’ཏི ཝཱ ཝ་ཏྟཱ ཧོ་ཏི, ཨེ་ཝཾ མ་ནོ་དྭཱ་རི་ཀ་ཛ་ཝ་ནེ་ནེ་ཝ པ་ཊི་བུ་ཛ྄ཛྷ་ཏི, ན པ་ཉྩ་དྭཱ་རི་ཀེ་ན. སུ་པི་ན་མྤི ཏེ་ནེ་ཝ པ་སྶ་ཏི, ན པ་ཉྩ་དྭཱ་རི་ཀེ་ན.
ཨ་སྶཱཏི ཨ་སྶ ཨཱ་པ་ཏྟི་ནི་ཀཱ་ཡ་སྶ. ན་ནུ ཙ ཨ་ཡུ་ཏྟོ་ཡཾ ནི་དྡེ་སོ ‘‘ས་ངྒྷོ ཨཱ་དི་མྷི ཙེ་ཝ སེ་སེ ཙ ཨི་ཙྪི་ཏ་བྦོ ཨ་སྶཱ’’ཏི. ན ཧི ཨཱ་པ་ཏྟི་ནི་ཀཱ་ཡ་སྶ ཨཱ་དི་མྷི ཙེ་ཝ སེ་སེ ཙ ས་ངྒྷོ ཨི་ཙྪི་ཏོ, ཀི་ཉྩ་ར་ཧི ཝུ་ཊྛཱ་ན་སྶཱ་ཏི ཨི་མཾ ཙོ་ད་ནཾ མ་ན་སི ས་ནྣི་དྷཱ་ཡ ཡ་ཐཱ ན ཝི་རུ་ཛ྄ཛྷ་ཏི, ཏ་ཐཱ ཨ་དྷི་པྤཱ་ཡཾ ཝི་ཝ་ར་ནྟོ ‘‘ཀིཾ ཝུ་ཏྟཾ ཧོ་ཏཱི’’ཏི་ཨཱ་དི་མཱ་ཧ. ཨཱ་པ་ཏྟི་ཏོ ཝུ་ཊྛཱ་ན་སྶ ཨཱ་དི་མྷི ཙེ་ཝ སེ་སེ ཙ ཨི་ཙྪི་ཏོ ས་ངྒྷོ ཨཱ་པ་ཏྟི་ཡཱ་ཝ ཨི་ཙྪི་ཏོ ནཱ་མ ཧོ་ཏཱི་ཏི ཨ་ཡ་མེ་ཏྠ ཨ་དྷི་པྤཱ་ཡོ. ཨཱ་པ་ཏྟི་ཝུ་ཊྛཱ་ནནྟི ཨཱ་པ་ཏྟི་ཏོ ཝུ་ཊྛཱ་ནཾ, ཨ་ནཱ་པ་ཏྟི་ཀ་བྷཱ་ཝཱུ་པ་ག་མ་ན་ནྟི ཨ་ཏྠོ. ཝ་ཙ་ན་ཀཱ་ར་ཎནྟི ‘‘ས་ངྒྷཱ་དི་སེ་སོ’’ཏི ཨེ་ཝཾ ཝ་ཙ་ནེ ཀཱ་ར་ཎཾ. ས་མུ་དཱ་ཡེ ནི་རུ་ལ༹ྷོ ནི་ཀཱ་ཡ-ས་དྡོ ཏ་དེ་ཀ་དེ་སེ པ་ཝ་ཏྟ་མཱ་ནོ་པི ཏཱ་ཡ ཨེ་ཝ རུ་ལ༹ྷི་ཡཱ པ་ཝ་ཏྟ་ཏཱི་ཏི ཨཱ་ཧ རུ་ལཱི༹་ས་དྡེ་ནཱཏི. ཨ་ཐ ཝཱ ཀི་ཉྩི ནི་མི་ཏྟཾ ག་ཧེ་ཏྭཱ ས་ཏི་པི ཨ་ཉྙ་སྨིཾ ཏཾ་ནི་མི་ཏྟ་ཡུ་ཏྟེ ཀི་སྨི་ཉྩི་དེ་ཝ ཝི་ས་ཡེ ས་མྨུ་ཏི་ཡཱ ཙི་ར་ཀཱ་ལ་ཏཱ་ཝ་སེ་ན ནི་མི་ཏྟ་ཝི་ར་ཧེ་པི པ་ཝ་ཏྟ་ནི་རུ་ལ༹ྷོ རུ་ལ༹ྷཱི ནཱ་མ. ཡ་ཐཱ མ་ཧི་ཡཾ སེ་ཏཱི་ཏི མ་ཧིཾ་སོ, ག་ཙྪ་ཏཱི་ཏི གོ་ཏི, ཨེ་ཝཾ ནི་ཀཱ་ཡ-ས་དྡ་སྶ་པི རུ་ལ༹ྷི་བྷཱ་ཝོ ཝེ་དི་ཏ་བྦོ. ཨེ་ཀ་སྨི་མྤི ཝི་སི་ཊྛེ ས་ཏི་པི སཱ་མ་ཉྙཱ ཝི་ཡ ས་མུ་དཱ་ཡེ པ་ཝ་ཏྟ་ཝོ་ཧཱ་རོ ཨ་ཝ་ཡ་ཝེ་པི པ་ཝ་ཏྟ་ཏཱི་ཏི ཨཱ་ཧ ཨ་ཝ་ཡ་ཝེ ས་མཱུ་ཧ་ཝོ་ཧཱ་རེ་ན ཝཱཏི. ན་ཝ་མ་སྶ ཨ་དྷི་པྤཱ་ཡ་སྶཱཏི ཝཱི་མཾ་སཱ་དྷི་པྤཱ་ཡ་སྶ.
༢༣༨-༢༣༩. ལོ་མཱ ཨེ་ཏེ་སཾ ས་ནྟཱི་ཏི ལོ་མ་སཱ, བ་ཧུ་ལོ་མཱ་ཏི ཝུ་ཏྟཾ ཧོ་ཏི. ཨ་རོ་གོ བྷ་ཝི་སྶཱ་མཱིཏི རཱ་ག་པ་རི་ལཱ༹་ཧ་ཝཱུ་པ་ས་མ་ཏོ ནི་རོ་གོ བྷ་ཝི་སྶཱ་མི. མོ་ཙ་ནེ་ནཱཏི མོ་ཙ་ན་ཏྠཱ་ཡ ཨུ་པ་ཀྐ་མ་ཀ་ར་ཎེ་ན. ཨུ་པ་ཀྐ་མ་ཀ་ར་ཎ་ཉྷེ་ཏྠ མོ་ཙ་ན་ནྟི ཨ་དྷི་པྤེ་ཏཾ མོ་ཙེ་ཏི ཨེ་ཏེ་ནཱ་ཏི ཀ་ཏྭཱ. བཱི་ཛཾ བྷ་ཝི་སྶ་ཏཱིཏི ཙོ་ལ༹་གྒ་ཧ་ཎཱ་དི་ཀ་མྨཾ ས་ནྡྷཱ་ཡ ཝུ་ཏྟཾ.
༢༤༠. དྭེ ཨཱ་པ་ཏྟི་ས་ཧ་སྶཱ་ནཱིཏི ཁ་ཎྜ་ཙ་ཀྐཱ་དི་བྷེ་དཾ ཨ་ནཱ་མ་སི་ཏྭཱ ཝུ་ཏྟཾ, ཨི་ཙྪ་ནྟེ་ན པ་ན ཁ་ཎྜ་ཙ་ཀྐཱ་དི་བྷེ་དེ་ན་པི ཨཱ་པ་ཏྟི་ག་ཎ་ནཱ ཀཱ་ཏ་བྦཱ. མི་སྶ་ཀ་ཙ་ཀྐནྟི ཨུ་བྷ་ཏོ་ཝ་ཌྜྷ་ན་ཀཾ ས་ནྡྷཱ་ཡ ཝུ་ཏྟཾ. ཨེ་ཏྠ ཙ ནཱི་ལ་ཉྩ པཱི་ཏ་ཀ་ཉྩཱ་ཏི་ཨཱ་དི་ནཱ ཨེ་ཀ་ཀྑ་ཎེ ཨ་ནེ་ཀ་ཝ་ཎྞཱ་ནཾ མོ་ཙ་ནཱ་དྷི་པྤཱ་ཡ་ཝ་ཙ་ནཾ ཡ་ཐཱ་དྷི་པྤཱ་ཡེ་ན མོ་ཙ་ནཾ བྷ་ཝ་ཏུ ཝཱ མཱ ཝཱ, ཨི་མི་ནཱ་པི ཨ་དྷི་པྤཱ་ཡེ་ན ཨུ་པ་ཀྐ་མི་ཏྭཱ མོ་ཙེ་ནྟ་སྶ ཨཱ་པ་ཏྟི ཧོ་ཏཱི་ཏི ད་སྶ་ན་ཏྠཾ. ན ཧི ཨེ་ཀ་སྨིཾ ཁ་ཎེ ནཱི་ལཱ་དཱི་ནཾ ས་བྦེ་ས་མྤི མུ་ཏྟི ས་མྦྷ་ཝ་ཏི. ཨ་ཉྙཾ ཝ་ད་ཏཱིཏི ཨ་ཏྟ་ནོ དོ་སཾ ཨུ་ཛུཾ ཝ་ཏྟུཾ ཨ་ས་ཀྐོ་ནྟོ པུ་ན པུ་ཊྛོ ཨ་ཉྙཾ བྷ་ཎ་ཏི.
མོ་ཙ་ན་སྶཱ་དོཏི མོ་ཙ་ན་སྶ པུ་བྦ་བྷཱ་གེ པ་ཝ་ཏྟ་ཨ་སྶཱ་དོ. ཏེ་ནེ་ཝ ‘‘མོ་ཙེ་ཏུཾ ཨ་སྶཱ་དོ མོ་ཙ་ན་སྶཱ་དོ’’ཏི ཝུ་ཏྟཾ. གེ་ཧ་སྶི་ཏ་པེ་མནྟི ཨེ་ཏྠ གེ་ཧ-ས་དྡེ་ན གེ་ཧེ ཋི་ཏཱ མཱ་ཏུ་བྷ་གི་ནཱི་ཨཱ་ད་ཡོ ཨ་ཛ྄ཛྷ་ཏྟི་ཀ་ཉཱ་ཏ་ཀཱ ག་ཧི་ཏཱ. ཏེ་སུ མཱ་ཏུ་པེ་མཱ་དི་ཝ་སེ་ན ཨུ་པྤ་ནྣོ སི་ནེ་ཧོ གེ་ཧ་སྶི་ཏ་པེ་མཾ, ཨ་ཉྙ་ཏྠ པ་ན གེ་ཧ་སྶི་ཏ་པེ་མ་ནྟི པ་ཉྩ་ཀཱ་མ་གུ་ཎི་ཀ་རཱ་གོ ཝུ་ཙྩ་ཏི. ས་མྤ་ཡུ་ཏྟ་ཨ་སྶཱ་ད་སཱི་སེ་ནཱཏི རཱ་ག་ས་མྤ་ཡུ་ཏྟ་སུ་ཁ་ཝེ་ད་ནཱ་མུ་ཁེ་ན. ཨེ་ཀེ་ན པ་དེ་ནཱཏི གེ་ཧ་སྶི་ཏ་པེ་མ-པ་དེ་ན.
ཏ་ཐེ་ཝཱཏི མོ་ཙ་ན་སྶཱ་ད་ཙེ་ཏ་ནཱ་ཡ ཨེ་ཝ. པུ་བྦ་བྷཱ་གེ མོ་ཙ་ན་སྶཱ་ད་ཝ་སེ་ན ཀ་ཏ་པྤ་ཡོ་གཾ ཨ་ཝི་ཛ་ཧི་ཏྭཱ་ཝ ས་ཡི་ཏ་ཏྟཱ ‘‘ས་ཙེ པ་ན…པེ… ས་ངྒྷཱ་དི་སེ་སོ’’ཏི ཝུ་ཏྟཾ. པུ་ན སུ་དྡྷ་ཙི་ཏྟེ ཨུ་པྤ་ནྣེ ཏ་སྶ པ་ཡོ་ག་སྶ པ་ཊི་པྤ་སྶ་དྡྷ་ཏྟཱ ‘‘སུ་དྡྷ་ཙི་ཏྟོ…པེ… ཨ་ནཱ་པ་ཏྟཱི’’ཏི ཝུ་ཏྟཾ. ཛ་གྒ་ན་ཏྠཱ་ཡཱཏི དྷོ་ཝ་ན་ཏྠཱ་ཡ. ཨ་ནོ་ཀཱ་སནྟི ཨ་ངྒ་ཛཱ་ཏ་པྤ་དེ་སཾ.
༢༦༣-༢༦༤. གེ་ཧ་སྶི་ཏ་ཀཱ་མ་ཝི་ཏ་ཀྐནྟི པ་ཉྩ་ཀཱ་མ་གུ་ཎ་ས་ནྣི་སྶི་ཏཾ ཀཱ་མ་ཝི་ཏ་ཀྐཾ. ཝ་ཏྠིཾ ད་ལ༹ྷཾ ག་ཧེ་ཏྭཱཏི ཨ་ངྒ་ཛཱ་ཏ་སྶ ཨ་གྒེ པ་སྶཱ་ཝ་ནི་གྒ་མ་ན་ཊྛཱ་ནེ ཙ་མྨཾ ད་ལ༹ྷཾ ག་ཧེ་ཏྭཱ. ནི་མི་ཏྟེ ཨུ་པ་ཀྐ་མཱ་བྷཱ་ཝ་ཏོ ‘‘མོ་ཙ་ན་སྶཱ་དཱ་དྷི་པྤཱ་ཡ་སྶ་པི མུ་ཏྟེ ཨ་ནཱ་པ་ཏྟཱི’’ཏི ཝུ་ཏྟཾ.
༢༦༥. ‘‘ཨེ་ཧི མེ ཏྭཾ, ཨཱ་ཝུ་སོ, སཱ་མ་ཎེ་རཱ་ཏི ཨཱ་ཎ་ཏྟི་ཡཱ ཨ་ཉྙེ་ན ཀ་ཏོ་པི པ་ཡོ་གོ ཨ་ཏྟ་ནཱ་ཝ ཀ་ཏོ ནཱ་མ ཧོ་ཏཱི་ཏི ཀ་ཏྭཱ ཨཱ་པ་ཏྟི ཝུ་ཏྟཱ. ཡ་དི པ་ན ཨ་ནཱ་ཎ་ཏྟོ ས་ཡ་མེ་ཝ ཀ་རོ་ཏི, ཨ་ངྒ་པཱ་རི་པཱུ་རི་ཡཱ ཨ་བྷཱ་ཝ་ཏོ ཨ་ནཱ་པ་ཏྟཱི’’ཏི ཝ་ད་ནྟི. སུ་ཏྟ་སཱ་མ་ཎེ་ར་ཝ་ཏྠུ་སྨིཾ ཨ་སུ་ཙི་མྷི མུ་ཏྟེ་པི ཨ་ངྒ་ཛཱ་ཏ་སྶ ག་ཧ་ཎ་པ་ཙྩ་ཡཱ དུ་ཀྐ་ཊཾ ཝུ་ཏྟཾ, ན པ་ན མུ་ཏྟ་པ་ཙྩ་ཡཱ.
༢༦༦. ཀཱ་ཡ་ཏྠ་མྦྷ་ན་ཝ་ཏྠུ་སྨིཾ ཙ་ལ་ན་ཝ་སེ་ན ཡ་ཐཱ ཨ་ངྒ་ཛཱ་ཏེ་པི ཨུ་པ་ཀྐ་མོ ས་མྦྷ་ཝ་ཏི, ཏ་ཐཱ་པི ཝི་ཛ་མྦྷི་ཏ་ཏྟཱ ཨཱ་པ་ཏྟི ཝུ་ཏྟཱ. ‘‘པ་ཙྪ་ཏོ ཝཱ’’ཏི ཝ་ཙ་ན་ཏོ ཨུ་བྷོ་སུ པ་སྶེ་སུ ཀ་ཊི་ཡཾ ཨཱུ་རུ་པྤ་དེ་སོ་པི ག་ཧི་ཏོ་ཡེ་ཝཱ་ཏི ད་ཊྛ་བྦཾ, ཏ་སྨཱ ཨུ་བྷོ་སུ་པི པ་སྶེ་སུ ཋ་ཏྭཱ ཨི་མ་སྨིཾ ཨོ་ཀཱ་སེ ནི་མི་ཏྟ་ནྟི ཨུ་པ་ནི་ཛ྄ཛྷཱ་ཡ་ནྟ་སྶ་པི ཨཱ་པ་ཏྟི་ཡེ་ཝ. ‘‘ཨ་ངྒ་ཛཱ་ཏ’’ནྟི ཝ་ཙ་ན་ཏོ ནི་མི་ཏྟནྟི པ་སྶཱ་ཝ་མ་གྒོ་ཝ ཝུ་ཏྟོ. ཨུ་མྨཱི་ལ་ན་ནི་མཱི་ལ་ན་ཝ་སེ་ན པ་ན ན ཀཱ་རེ་ཏ་བྦོཏི ཨུ་མྨཱི་ལ་ན་ནི་མཱི་ལ་ན་པྤ་ཡོ་ག་ཝ་ས་ཨེ་ན ཨཱ་པ་ཏྟི་བྷེ་དོ ན ཀཱ་རེ་ཏ་བྦོ་ཏི ཨ་ཏྠོ. ཨ་ནེ་ཀ་ཀྑ་ཏྟུ་མྤི ཨུ་མྨཱི་ལེ་ཏྭཱ ནི་མཱི་ལེ་ཏྭཱ ཨུ་པ་ནི་ཛ྄ཛྷཱ་ཡ་ནྟ་སྶ ཨེ་ཀ་མེ་ཝ དུ་ཀྐ་ཊ་ནྟི ཝུ་ཏྟཾ ཧོ་ཏི. ཨ་ཀྑཱི་ནི ཨ་ཝི་པྥ་ནྡེ་ཏྭཱ ཨ་བྷི་མུ་ཁཾ ས་མྤ་ཏྟ་སྶ མཱ་ཏུ་གཱ་མ་སྶ ནི་མི་ཏྟོ་ལོ་ཀ་ནེ་པི ཨཱ་པ་ཏྟི་ཡེ་ཝཱ་ཏི ད་ཊྛ་བྦཾ. ‘‘དཱ་རུ་དྷཱི་ཏ་ལི་ཀ་ལེ་པ་ཙི་ཏྟཱ་ནཾ ཨ་ངྒ་ཛཱ་ཏུ་པ་ནི་ཛ྄ཛྷཱ་ནེ་པི དུ་ཀྐ་ཊ’’ནྟི ཝ་ད་ནྟི.
༢༦༧. པུ་པྥཱ་ཝ་ལཱིཏི ཀཱི་ལཱ༹་ཝི་སེ་ས་སྶཱ་དྷི་ཝ་ཙ་ནཾ. ཏཾ ཀཱི་ལ༹་ནྟཱ ན་དཱི་ཨཱ་དཱི་སུ ཚི་ནྣ་ཏ་ཊཾ ཨུ་ད་ཀེ་ན ཙི་ཀྑ་ལླཾ ཀ་ཏྭཱ ཏ་ཏྠ ཨུ་བྷོ པཱ་དེ པ་སཱ་རེ་ཏྭཱ ནི་སི་ནྣཱ པ་པ་ཏ་ནྟི. ‘‘པུ་པྥཱ་ཝ་ལི་ཡ’’ནྟི་པི པཱ་ཋོ. པ་ཝེ་སེ་ནྟ་སྶཱཏི དྭི་ཀ་མྨ་ཀ་ཏྟཱ ཝཱ་ལི་ཀཾ ཨ་ངྒ་ཛཱ་ཏ་ནྟི ཨུ་བྷ་ཡ་ཏྠཱ་པི ཨུ་པ་ཡོ་ག་ཝ་ཙ་ནཾ ཀ་ཏཾ. ཝཱ་ལི་ཀནྟི ཝཱ་ལི་ཀཱ་ཡཱ་ཏི ཨ་ཏྠོ. ཙེ་ཏ་ནཱ, ཨུ་པ་ཀྐ་མོ, མུ་ཙྩ་ན་ནྟི ཨི་མཱ་ནེ་ཏྠ ཏཱི་ཎི ཨ་ངྒཱ་ནི ཝེ་དི་ཏ་བྦཱ་ནི.
སུ་ཀྐ་ཝི་སྶ་ཊྛི་སི་ཀྑཱ་པ་ད་ཝ་ཎྞ་ནཱ ནི་ཊྛི་ཏཱ.