པ་ས་ནྣཱ་ཀཱ་ར་ཀ་ཐཱ
པ་ས་ནྣཱ་ཀཱ་རནྟི པ་ས་ནྣེ་ཧི ཀཱ་ཏ་བྦཾ ས་ཀྐཱ་རཾ. ས་ར་ཎཾ ག་ཙྪཱ་མཱིཏི ཨེ་ཏྠ ཨི་ཏི-ས་དྡོ ལུ་ཏྟ་ནི་དྡི་ཊྛོ་ཏི ཨཱ་ཧ ‘‘ས་ར་ཎ་ནྟི ག་ཙྪཱ་མཱི’’ཏི. ཨེ་ཏྠ ཧི ནཱ་ཡཾ ག་མི་ས་དྡོ ནཱི་ས་དྡཱ་ད་ཡོ ཝི་ཡ དྭི་ཀ་མྨ་ཀོ, ཏ་སྨཱ ཡ་ཐཱ ཨ་ཛཾ གཱ་མཾ ནེ་ཏཱི་ཏི ཝུ་ཙྩ་ཏི, ཨེ་ཝཾ ‘‘གོ་ཏ་མཾ ས་ར་ཎཾ ག་ཙྪཱ་མཱི’’ཏི ཝ་ཏྟུཾ ན ས་ཀྐཱ, ‘‘ས་ར་ཎ་ནྟི ག་ཙྪཱ་མཱི’’ཏི པ་ན ཝ་ཏྟ་བྦཾ, ཏ་སྨཱ ཨེ་ཏྠ ཨི་ཏི-ས་དྡོ ལུ་ཏྟ་ནི་དྡི་ཊྛོ་ཏི ཝེ་དི་ཏ་བྦཾ. ས་ར་ཎནྟི པ་ཊི་ས་ར་ཎཾ. ཏེ་ནཱ་ཧ ‘‘པ་རཱ་ཡ་ཎ’’ནྟི. པ་རཱ་ཡ་ཎ་བྷཱ་ཝོ ཙ ཨ་ན་ཏྠ་ནི་སེ་དྷ་ནེ་ན ཨ་ཏྠ་ས་མྤ་ཊི་པཱ་ད་ནེ་ན ཙ ཧོ་ཏཱི་ཏི ཨཱ་ཧ ‘‘ཨ་གྷ་སྶ ཏཱ་ཏཱ ཧི་ཏ་སྶ ཙ ཝི་དྷཱ་ཏཱ’’ཏི. ཨ་གྷ་སྶཱཏི དུ་ཀྑ་ཏོ་ཏི ཝ་ད་ནྟི, པཱ་པ་ཏོ་ཏི པ་ན ཨ་ཏྠོ ཡུ་ཏྟོ, ནི་སྶ་ཀྐེ ཙེ་ཏཾ སཱ་མི་ཝ་ཙ་ནཾ. ས་ར་ཎ་ནྟི ག་མ་ན་ཉྩེ་ཏྠ ཏ་ད་དྷི་པྤཱ་ཡེ་ན བྷ་ཛ་ནཾ ཏ་ཐཱ ཛཱ་ན་ནཾ ཝཱ་ཏི ད་སྶེ་ནྟོ ‘‘ཨི་ཏི ཨི་མི་ནཱ ཨ་དྷི་པྤཱ་ཡེ་ནཱ’’ཏི་ཨཱ་དི་མཱ་ཧ. ཏ་ཏྠ ག་ཙྪཱ་མཱིཏི་ཨཱ་དཱི་སུ པུ་རི་མ་སྶ པུ་རི་མ་སྶ པ་ཙྪི་མཾ པ་ཙྪི་མཾ ཨ་ཏྠ་ཝ་ཙ་ནཾ. བྷ་ཛ་ནཾ ཝཱ ས་ར་ཎཱ་དྷི་པྤཱ་ཡེ་ན ཨུ་པ་ས་ངྐ་མ་ནཾ, སེ་ཝ་ནཱ ས་ནྟི་ཀཱ་ཝ་ཙ་ར་ཏཱ, པ་ཡི་རུ་པཱ་ས་ནཾ ཝ་ཏྟ་པྤ་ཊི་ཝ་ཏྟ་ཀ་ར་ཎེ་ན ཨུ་པ་ཊྛཱ་ན་ནྟི ཨེ་ཝཾ ས་བྦ་ཐཱ་པི ཨ་ན་ཉྙ་ས་ར་ཎ་ཏཾ་ཡེ་ཝ དཱི་པེ་ཏི. ག་ཙྪཱ་མཱིཏི པ་ད་སྶ ཀ་ཐཾ བུ་ཛ྄ཛྷཱ་མཱི་ཏི ཨ་ཡ་མ་ཏྠོ ལ་བྦྷ་ཏཱི་ཏི ཨཱ་ཧ ‘‘ཡེ་སཾ ཧཱི’’ཏི་ཨཱ་དི.
ཨ་དྷི་ག་ཏ་མ་གྒེ ས་ཙྪི་ཀ་ཏ་ནི་རོ་དྷེཏི པ་ད་དྭ་ཡེ་ན་པི ཕ་ལ་ཊྛཱ ཨེ་ཝ ད་སྶི་ཏཱ, ན མ་གྒ་ཊྛཱ་ཏི ཏེ ད་སྶེ་ནྟོ ‘‘ཡ་ཐཱ་ནུ་སི་ཊྛཾ པ་ཊི་པ་ཛྫ་མཱ་ནེ ཙཱ’’ཏི ཨཱ་ཧ. ན་ནུ ཙ ཀ་ལྱཱ་ཎ་པུ་ཐུ་ཛྫ་ནོ་པི ཡ་ཐཱ་ནུ་སི་ཊྛཾ པ་ཊི་པ་ཛྫ་ཏཱི་ཏི ཝུ་ཙྩ་ཏཱི་ཏི? ཀི་ཉྩཱ་པི ཝུ་ཙྩ་ཏི, ནི་པྤ་རི་ཡཱ་ཡེ་ན པ་ན མ་གྒ་ཊྛཱ ཨེ་ཝ ཏ་ཐཱ ཝ་ཏྟ་བྦཱ, ན ཨི་ཏ་རེ ནི་ཡཱ་མོ་ཀྐ་མ་ནཱ་བྷཱ་ཝ་ཏོ. ཏ་ཐཱ ཧི ཏེ ཨེ་ཝ ‘‘ཨ་པཱ་ཡེ་སུ ཨ་པ་ཏ་མཱ་ནེ དྷཱ་རེ་ཏཱི’’ཏི ཝུ་ཏྟཱ. ས་མྨ་ཏྟ་ནི་ཡཱ་མོ་ཀྐ་མ་ནེ་ན ཧི ཨ་པཱ་ཡ་ཝི་ནི་མུ་ཏྟ་ས་མྦྷ་ཝོ. ཨ་ཀྑཱ་ཡ་ཏཱི་ཏི ཨེ་ཏྠ ཨི་ཏི-ས་དྡོ ཨཱ་དི་ཨ་ཏྠོ, པ་ཀཱ་ར་ཏྠོ ཝཱ. ཏེ་ན ‘‘ཡཱ་ཝ་ཏཱ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, དྷ་མྨཱ ས་ངྑ་ཏཱ ཝཱ ཨ་ས་ངྑ་ཏཱ ཝཱ, ཝི་རཱ་གོ ཏེ་སཾ ཨ་གྒ་མ་ཀྑཱ་ཡ་ཏཱི’’ཏི (ཨི་ཏི་ཝུ. ༩༠; ཨ. ནི. ༤.༣༤) སུ་ཏྟ་པ་དཾ ས་ངྒ་ཎྷཱ་ཏི, ‘‘ཝི་ཏྠཱ་རོ’’ཏི ཝཱ ཨི་མི་ནཱ. ཨེ་ཏྠ ཙ ཨ་རི་ཡ་མ་གྒོ ནི་ཡྻཱ་ནི་ཀ་ཏཱ་ཡ, ནི་བྦཱ་ནཾ ཏ་སྶ ཏ་ད་ཏྠ་སི་དྡྷི་ཧེ་ཏུ་ཏཱ་ཡཱ་ཏི ཨུ་བྷ་ཡ་མེ་ཝ ནི་པྤ་རི་ཡཱ་ཡེ་ན དྷ་མྨོ་ཏི ཝུ་ཏྟོ. ནི་བྦཱ་ན་ཉྷི ཨཱ་ར་མྨ་ཎ་པ་ཙྩ་ཡ་བྷཱུ་ཏཾ ལ་བྷི་ཏྭཱ ཨ་རི་ཡ་མ་གྒ་སྶ ཏ་ད་ཏྠ་སི་དྡྷི, ཏ་ཐཱ་པི ཨ་རི་ཡ་ཕ་ལཱ་ནཾ ‘‘ཡ་སྨཱ ཏཱ་ཡ ས་དྡྷཱ་ཡ ཨ་ཝཱུ་པ་ས་ནྟཱ་ཡཱ’’ཏི་ཨཱ་དི་ཝ་ཙ་ན་ཏོ མ་གྒེ་ན ས་མུ་ཙྪི་ནྣཱ་ནཾ ཀི་ལེ་སཱ་ནཾ པ་ཊི་པྤ་སྶ་དྡྷི་པྤ་ཧཱ་ན་ཀི་ཙྩ་ཏཱ་ཡ ནི་ཡྻཱ་ནཱ་ནུ་གུ་ཎ་ཏཱ་ཡ ནི་ཡྻཱ་ན་པ་རི་ཡོ་སཱ་ན་ཏཱ་ཡ ཙ. པ་རི་ཡ་ཏྟི་དྷ་མྨ་སྶ པ་ན ནི་ཡྻཱ་ན་དྷ་མྨ་ས་མ་དྷི་ག་མ་ཧེ་ཏུ་ཏཱ་ཡཱ་ཏི ཨི་མི་ནཱ པ་རི་ཡཱ་ཡེ་ན ཝུ་ཏྟ་ན་ཡེ་ན དྷ་མྨ་བྷཱ་ཝོ ལ་བྦྷ་ཏི ཨེ་ཝ, སྭཱ་ཡ་མ་ཏྠོ པཱ་ཋཱ་རུ་ལ༹ྷོ ཨེ་ཝཱ་ཏི ད་སྶེ་ནྟོ ‘‘ན ཀེ་ཝ་ལ’’ནྟི་ཨཱ་དི་མཱ་ཧ.
རཱ་ག་ཝི་རཱ་གོ་ཏི མ་གྒོ ཀ་ཐི་ཏོཏི ཀཱ་མ་རཱ་གོ བྷ་ཝ་རཱ་གོ་ཏི ཨེ་ཝ་མཱ་དི་བྷེ་དོ ས་བྦོ་པི རཱ་གོ ཝི་ར་ཛྫ་ཏི པ་ཧཱི་ཡ་ཏི ཨེ་ཏེ་ནཱ་ཏི རཱ་ག་ཝི་རཱ་གོ་ཏི མ་གྒོ ཀ་ཐི་ཏོ. ཨ་ནེ་ཛ་མ་སོ་ཀ་ནྟི ཕ་ལནྟི ཨེ་ཛཱ་ས་ངྑཱ་ཏཱ་ཡ ཏ་ཎྷཱ་ཡ ཨ་ནྟོ་ནི་ཛ྄ཛྷཱ་ན་ལ་ཀྑ་ཎ་སྶ སོ་ཀ་སྶ ཙ ཏ་དུ་པྤ་ཏྟི་ཡཾ ས་བྦ་སོ པ་རི་ཀྑཱི་ཎ་ཏྟཱ ཨ་ནེ་ཛ་མ་སོ་ཀ་ནྟི ཕ་ལཾ ཀ་ཐི་ཏཾ. ཨ་པྤ་ཊི་ཀཱུ་ལནྟི ཨ་ཝི་རོ་དྷ་དཱི་པ་ན་ཏོ ཀེ་ན་ཙི ཨ་ཝི་རུ་དྡྷཾ, ཨི་ཊྛཾ པ་ཎཱི་ཏ་ནྟི ཝཱ ཨ་ཏྠོ. པ་གུ་ཎ་རཱུ་པེ་ན པ་ཝ་ཏྟི་ཏ་ཏྟཱ, པ་ཀ་ཊྛ་གུ་ཎ་ཝི་བྷཱ་ཝ་ན་ཏོ ཝཱ པ་གུ་ཎཾ. ཡ་ཐཱ་ཧ ‘‘ཝི་ཧིཾ་ས་ས་ཉྙཱི པ་གུ་ཎཾ ན་བྷཱ་སིཾ, དྷ་མྨཾ པ་ཎཱི་ཏཾ མ་ནུ་ཛེ་སུ བྲ་ཧྨེ’’ཏི (མ. ནི. ༡.༢༨༣; མ་ཧཱ་ཝ. ༩). ས་བྦ་དྷ་མྨ་ཀྑ་ནྡྷཱ ཀ་ཐི་ཏཱ་ཏི ཡོ་ཛ་ནཱ. དི་ཊྛི་སཱི་ལ་ས་ངྒྷཱ་ཏེ་ནཱཏི ‘‘ཡཱ་ཡཾ དི་ཊྛི ཨ་རི་ཡཱ ནི་ཡྻཱ་ནི་ཀཱ ནི་ཡྻཱ་ཏི ཏ་ཀྐ་ར་སྶ ས་མྨཱ དུ་ཀྑ་ཀྑ་ཡཱ་ཡ, ཏ་ཐཱ་རཱུ་པཱ་ཡ དི་ཊྛི་ཡཱ དི་ཊྛི་སཱ་མ་ཉྙ་ག་ཏོ ཝི་ཧ་ར་ཏཱི’’ཏི (དཱི. ནི. ༣.༣༢༤, ༣༥༦; མ. ནི. ༡.༤༩༢; ༣.༥༤) ཨེ་ཝཾ ཝུ་ཏྟཱ་ཡ དི་ཊྛི་ཡཱ ‘‘ཡཱ་ནི ཏཱ་ནི སཱི་ལཱ་ནི ཨ་ཁ་ཎྜཱ་ནི ཨ་ཙྪི་དྡཱ་ནི ཨ་ས་བ་ལཱ་ནི ཨ་ཀ་མྨཱ་སཱ་ནི བྷུ་ཛི་སྶཱ་ནི ཝི་ཉྙུ་པྤ་ས་ཏྠཱ་ནི ཨ་པ་རཱ་མ་ཊྛཱ་ནི ས་མཱ་དྷི་སཾ་ཝ་ཏྟ་ནི་ཀཱ་ནི, ཏ་ཐཱ་རཱུ་པེ་ཧི སཱི་ལེ་ཧི སཱི་ལ་སཱ་མ་ཉྙ་ག་ཏོ ཝི་ཧ་ར་ཏཱི’’ཏི (དཱི. ནི. ༣.༣༢༤, ༣༥༦; མ. ནི. ༡.༤༩༢; ༣.༥༤; ཨ. ནི. ༦.༡༢) ཨེ་ཝཾ ཝུ་ཏྟཱ་ནཾ སཱི་ལཱ་ན་ཉྩ སཾ་ཧ་ཏ་བྷཱ་ཝེ་ན, དི་ཊྛི་སཱི་ལ་སཱ་མ་ཉྙེ་ནཱ་ཏི ཨ་ཏྠོ. སཾ་ཧ་ཏོཏི གྷ་ཊི་ཏོ, ས་མེ་ཏོ་ཏི ཨ་ཏྠོ. ཨ་རི་ཡ་པུ་གྒ་ལཱ ཧི ཡ་ཏྠ ཀ་ཏྠ་ཙི དཱུ་རེ ཋི་ཏཱ་པི ཨ་ཏྟ་ནོ གུ་ཎ་སཱ་མ་གྒི་ཡཱ སཾ་ཧ་ཏཱ ཨེ་ཝ. ཨ་ཊྛ ཙ པུ་གྒ་ལཱ དྷ་མྨ་ད་སཱ ཏེཏི པུ་རི་ས་ཡུ་ག་ལ༹་ཝ་སེ་ན ཙ་ཏྟཱ་རོ་པི པུ་གྒ་ལ་ཝ་སེ་ན ཨ་ཊྛེ་ཝ ཨ་རི་ཡ་དྷ་མྨ་སྶ པ་ཙྩ་ཀྑ་ད་སྶཱ་ཝི་ཏཱ་ཡ དྷ་མྨ་ད་སཱ. ཏཱི་ཎི ཝ་ཏྠཱུ་ནི ས་ར་ཎ་ནྟི ག་མ་ནེ་ན ཏི་ཀྑ་ཏྟུཾ ག་མ་ནེ་ན ཙ ཏཱི་ཎི ས་ར་ཎ་ག་མ་ནཱ་ནི. པ་ཊི་ཝེ་དེ་སཱིཏི ཨ་ཏྟ་ནོ ཧ་ད་ཡ་ངྒ་ཏཾ ཝཱ་ཙཱ་ཡ པ་ཝེ་དེ་སི.
པ་ས་ནྣཱ་ཀཱ་ར་ཀ་ཐཱ ནི་ཊྛི་ཏཱ.