དུ་བྦྷི་ཀྑ་ཀ་ཐཱ
༡༦. སུ་ས་སྶ་ཀཱ་ལེ་པཱིཏི ས་མྤ་ནྣ་ས་སྶ་ཀཱ་ལེ་པི. ཨ་ཏི་ས་མ་གྒྷེ་པཱིཏི ཨ་ཏི་ས་ཡེ་ན ཨ་པྤ་གྒྷེ་པི, ཡ་དཱ ཀི་ཉྩི་དེ་ཝ ད་ཏྭཱ བ་ཧུཾ པུ་བྦ་ཎྞཱ་པ་ར་ཎྞཾ ག་ཎྷ་ནྟི, ཏཱ་དི་སེ ཀཱ་ལེ་པཱི་ཏི ཨ་ཏྠོ. སཱ་ལི་ཨཱ་དི དྷ་ཉྙཾ པུ་བྦ་ཎྞཾ, མུ་གྒ་མཱ་སཱ་དི ཨ་པ་ར་ཎྞཾ. དྭི་དྷཱ པ་ཝ་ཏྟཾ ཨཱི་ཧི་ཏཾ ཨེ་ཏྠཱ་ཏི དྭཱི་ཧི་ཏི་ཀཱ་ཏི མ་ཛ྄ཛྷ་པ་ད་ལོ་པཱི་བཱ་ཧི་ར་ཏྠ་ས་མཱ་སོ་ཡ་མཱི་ཏི ད་སྶེ་ནྟོ ཨཱ་ཧ ‘‘དྭི་དྷཱ པ་ཝ་ཏྟ་ཨཱི་ཧི་ཏི་ཀཱ’’ཏི. ཨཱི་ཧ་ནཾ ཨཱི་ཧི་ཏ་ནྟི ཨཱི་ཧི་ཏ་ས་དྡོ་ཡཾ བྷཱ་ཝ་སཱ་དྷ་ནོ་ཏི ཨཱ་ཧ ‘‘ཨཱི་ཧི་ཏཾ ནཱ་མ ཨི་རི་ཡཱ’’ཏི. ཏ་ཏྠ ཨི་རི་ཡཱཏི ཀི་རི་ཡཱ. ཀ་སྶ པ་ནེ་སཱ ཀི་རི་ཡཱ་ཏི ཨཱ་ཧ ‘‘ཙི་ཏྟ་ཨི་རི་ཡཱ’’ཏི, ཙི་ཏྟ་ཀི་རི་ཡཱ ཙི་ཏྟ་པྤ་ཡོ་གོ་ཏི ཨ་ཏྠོ. ཏེ་ནེ་ཝཱ་ཧ ‘‘ཙི་ཏྟ་ཨཱི་ཧཱ’’ཏི. ཀ་ཐཾ པ་ནེ་ཏྠ ཨཱི་ཧི་ཏ་སྶ དྭི་དྷཱ པ་ཝ་ཏྟཱི་ཏི ཨཱ་ཧ ‘‘ལ་ཙྪཱ་མ ནུ ཁོ’’ཏི་ཨཱ་དི. ཏ་ཏྠ ལ་ཙྪཱ་མ ནུ ཁོཏི ཨི་དཾ དུ་གྒ་ཏཱ་ནཾ ཝ་སེ་ན ཝུ་ཏྟཾ. ཛཱི་ཝི་ཏུཾ ཝཱ ས་ཀྑི་སྶཱ་མ ནུ ཁོ, ནོཏི ཨི་དཾ པ་ན ཨི་སྶ་རཱ་ནཾ ཝ་སེ་ན ཝུ་ཏྟ་ནྟི ཝེ་དི་ཏ་བྦཾ. བྷི་ཀྑ་མཱ་ནཱཏི ཡཱ་ཙ་མཱ་ནཱ. ‘‘དུ་ཧི་ཏི་ཀཱ’’ཏི་པི པཱ་ཋོ. ཏ་ཏྠཱ་པི ཝུ་ཏྟ་ན་ཡེ་ནེ་ཝ་ཏྠོ ཝེ་དི་ཏ་བྦོ. དྭི-ས་དྡ་སྶ ཧི དུ-ས་དྡཱ་དེ་སེ་ནཱ་ཡཾ ནི་དྡེ་སོ ཧོ་ཏི. དུ་ཀྑཾ ཝཱ ཨཱི་ཧི་ཏཾ ཨེ་ཏྠ ན ས་ཀྐཱ ཀོ་ཙི པ་ཡོ་གོ སུ་ཁེ་ན ཀཱ་ཏུ་ནྟི དུ་ཧི་ཏི་ཀཱ, དུ་ཀྐ་ར་ཛཱི་ཝི་ཏ་པྤ་ཡོ་གཱ་ཏི ཨ་ཏྠོ.
དུ-ས་དྡེ ཝཱ ཨུ་ཀཱ་ར་སྶ ཝ་ཀཱ་རཾ ཀ་ཏྭཱ དྭཱི་ཧི་ཏི་ཀཱ་ཏི ཨ་ཡཾ ནི་དྡེ་སོ་ཏི ཨཱ་ཧ ‘‘ཨ་ཐ ཝཱ’’ཏི་ཨཱ་དི. བྱཱ་དྷི རོ་གོཏི ཨེ་ཏཱ་ནི ‘‘ཨཱ་ཏུ་ར་ཏཱ’’ཏི ཨི་མ་སྶ ཝེ་ཝ་ཙ་ནཱ་ནི. ཏེ་ན སེ་ཏ་ཊྚི་ཀཱ ནཱ་མ ཨེ་ཀཱ རོ་ག་ཛཱ་ཏཱི་ཏི ད་སྶེ་ཏི. སོ པ་ན རོ་གོ པཱ་ཎ་ཀ་དོ་སེ་ན ས་མྦྷ་ཝ་ཏི. ཨེ་ཀོ ཀི་ར པཱ་ཎ་ཀོ ནཱ་ལ༹་མ་ཛ྄ཛྷ་ག་ཏཾ ག་ཎྛིཾ ཝི་ཛ྄ཛྷ་ཏི, ཡེ་ན ཝི་དྡྷ་ཏྟཱ ནི་ཀྑ་ནྟ་མྤི སཱ་ལི་སཱི་སཾ ཁཱི་རཾ ག་ཧེ་ཏུཾ ན ས་ཀྐོ་ཏི. ཏེ་ནཱ་ཧ ‘‘པ་ཙྪི་ནྣ་ཁཱི་ར’’ནྟི་ཨཱ་དི.
ཝུ་ཏྟ་ས་སྶནྟི ཝ་པི་ཏ་ས་སྶཾ. ཏ་ཏྠཱཏི ཝེ་ར་ཉྫཱ་ཡཾ. ས་ལཱ་ཀཱ་མ་ཏྟཾ ཝུ་ཏྟཾ ཨེ་ཏྠཱ་ཏི ས་ལཱ་ཀཱ་ཝུ་ཏྟཱ, པུ་རི་མ་པ་དེ ཨུ་ཏྟ་ར་པ་ད་ལོ་པེ་ནཱ་ཡཾ ནི་དྡེ་སོ. ཏེ་ནཱ་ཧ ‘‘ས་ལཱ་ཀཱ ཨེ་ཝ ས་མྤ་ཛྫ་ཏཱི’’ཏི. ཡཾ ཏ་ཏྠ ཝུ་ཏྟཾ ཝཱ་པི་ཏཾ, ཏཾ ས་ལཱ་ཀཱ་མ་ཏྟ་མེ་ཝ ཨ་ཧོ་སི, ཕ་ལཾ ན ཛཱ་ཡ་ཏཱི་ཏི ཨ་ཏྠོ. ས་མྤ་ཛྫ་ཏཱིཏི ཙ ཨི་མི་ནཱ ‘‘ས་ལཱ་ཀཱ་ཝུ་ཏྟཱ’’ཏི ཨེ་ཏྠཱ་ཡཾ ཝུ་ཏྟ་ས་དྡོ ནི་པྥ་ཏྟི་ཨ་ཏྠོ་ཏི ད་སྶེ་ཏི. ས་ལཱ་ཀཱ་ཡཱཏི ཝེ་ལུ༹་ཝི་ལཱི་ཝ་ཏཱ་ལ་པ་ཎྞཱ་དཱི་ཧི ཀ་ཏ་ས་ལཱ་ཀཱ་ཡ. དྷ་ཉྙ་ཝི་ཀྐ་ཡ་ཀཱ་ནཾ ས་ནྟི་ཀནྟི དྷ་ཉྙཾ ཝི་ཀྐི་ཎ་ནྟཱི་ཏི དྷ་ཉྙ་ཝི་ཀྐ་ཡ་ཀཱ, ཏེ་སཾ ས་མཱི་པ་ནྟི ཨ་ཏྠོ. ཀ་ཡ་ཀེ་སཱུཏི དྷ་ཉྙ་ག་ཎྷ་ན་ཀེ་སུ. ཀི་ཎི་ཏྭཱཏི ག་ཧེ་ཏྭཱ. དྷ་ཉྙ་ཀ་ར་ཎ་ཊྛཱ་ནེཏི ཀོ་ཊྛཱ་གཱ་ར་སྶ ས་མཱི་པ་ཊྛཱ་ནེ, དྷ་ཉྙ་མི་ན་ན་ཊྛཱ་ནེ་ཏི ཝུ་ཏྟཾ ཧོ་ཏི. ཝ་ཎྞ་ཛ྄ཛྷ་ཀྑནྟི ཀ་ཧཱ་པ་ཎ་པ་རི་ཀྑ་ཀཾ. ན་སུ་ཀ་རཱ ཨུ་ཉྪེ་ན པ་གྒ་ཧེ་ན ཡཱ་པེ་ཏུནྟི པ་གྒ་ཡ྄ཧ་ཏཱི་ཏི པ་གྒ་ཧོ, པ་ཏྟོ. ཏེ་ན པ་གྒ་ཧེ་ན པ་ཏྟེ་ནཱ་ཏི ཨ་ཏྠོ, པ་ཏྟཾ ག་ཧེ་ཏྭཱ བྷི་ཀྑཱ་ཙ་རི་ཡཱ་ཡ ཡཱ་པེ་ཏུཾ ན ས་ཀྐཱ་ཏི ཝུ་ཏྟཾ ཧོ་ཏི. ཏེ་ནེ་ཝཱ་ཧ ‘‘པ་གྒ་ཧེ་ན ཡོ ཨུ་ཉྪོ’’ཏི་ཨཱ་དི. ན་སུ་ཀ་རཱཏི སུ་ཀ་ར་བྷཱ་ཝོ ཨེ་ཏྠ ན་ཏྠཱི་ཏི ན་སུ་ཀ་རཱ. པི་ཎྜཱ་ཡ ཙ་རི་ཏྭཱཏི པི་ཎྜཱ་ཡ ཙ་ར་ཎ་ཧེ་ཏུ. ཧེ་ཏུ་ཨ་ཏྠེ་པི ཧི ཏྭཱ་ས་དྡ་མེ་ཀེ ཨི་ཙྪ་ནྟི.
ཨུ་ཏྟ་རཱ་པ་ཐ་ཏོ ཨཱ་ག་ཏཱ, ཨུ་ཏྟ་རཱ་པ་ཐོ ཝཱ ནི་ཝཱ་སོ ཨེ་ཏེ་ས་ནྟི ཨུ་ཏྟ་རཱ་པ་ཐ་ཀཱ་ཏི ཝ་ཏྟ་བྦེ ནི་རུ་ཏྟི་ན་ཡེ་ན ‘‘ཨུ་ཏྟ་རཱ་ཧ་ཀཱ’’ཏི ཝུ་ཏྟཾ. ཏེ་ནཱ་ཧ ‘‘ཨུ་ཏྟ་རཱ་པ་ཐ་ཝཱ་སི་ཀཱ’’ཏི་ཨཱ་དི. ‘‘ཨུ་ཏྟ་རཱ་པ་ཐ་ཀཱ’’ཨི་ཙྩེ་ཝ ཝཱ པཱ་ལི༹་པཱ་ཋོ ཝེ་དི་ཏ་བྦོ. ཀེ་ཙི པ་ན ‘‘ཨུ་ཏྟ་རཾ ཝི་སི་ཊྛཾ བྷ་ཎྜཾ ཨཱ་ཧ་ར་ནྟཱི་ཏི ཨུ་ཏྟ་རཱ་ཧ་ཀཱ, ཨུ་ཏྟ་རཾ ཝཱ ཨ་དྷི་ཀཾ ཨ་གྒྷཾ ནེ་ནྟཱི་ཏི ཨུ་ཏྟ་རཱ་ཧ་ཀཱ’’ཏི་ཨཱ་དི་ནཱ ཨ་ཉྙེ་ན པ་ཀཱ་རེ་ན ཨ་ཏྠཾ ཝ་ཎྞ་ཡ་ནྟི. ཨ་སྶཱ་ནཾ ཨུ་ཊྛཱ་ན་ཊྛཱ་ནེཏི ཨ་སྶཱ་ནཾ ཨཱ་ཀ་ར་ཊྛཱ་ནེ. ཝེ་ར་ཉྫནྟི ཝེ་ར་ཉྫཱ་ཡཾ. བྷུ་མྨ་ཏྠེ ཧེ་ཏཾ ཨུ་པ་ཡོ་ག་ཝ་ཙ་ནཾ. མ་ནྡི་རནྟི ཨ་སྶ་སཱ་ལཾ. ཨ་སྶ་མ་ཎྜ་ལི་ཀཱ་ཡོ་ཏི པ་ཉྙཱ་ཡིཾ་སཱུཏི པ་རི་མ་ཎྜ་ལཱ་ཀཱ་རེ་ན ཀ་ཏ་ཏྟཱ ཨ་སྶ་མ་ཎྜ་ལི་ཀཱ་ཡོ་ཏི པཱ་ཀ་ཊཱ ཨ་ཧེ་སུཾ. ཨེ་ཝཾ ཀ་ཏཱ་ན་ཉྩ ཨ་སྶ་སཱ་ལཱ་ནཾ བ་ཧུ་ཏྟཱ བ་ཧུ་ཝ་ཙ་ན་ནི་དྡེ་སོ ཀ་ཏོ. ད་ས་ནྣཾ ད་ས་ནྣཾ ཨ་སྶཱ་ནཾ ཝ་ས་ནོ་ཀཱ་སོ ཨེ་ཀེ་ཀཱ ཨ་སྶ་མ་ཎྜ་ལི་ཀཱ་ཏི་པི ཝ་ད་ནྟི. ཨ་དྡྷཱ་ན་ཀྑ་མཱ ན ཧོ་ནྟཱིཏི དཱི་གྷ་ཀཱ་ལཾ པ་ཝ་ཏྟེ་ཏུཾ ཁ་མཱ ན ཧོ་ནྟི, ན ཙི་ར་ཀཱ་ལ་པྤ་ཝ་ཏྟི་ནོ་ཏི ཝུ་ཏྟཾ ཧོ་ཏི.
ག་ངྒཱ་ཡ ད་ཀྑི་ཎཱ དི་སཱ ཨ་པྤ་ཏི་རཱུ་པ་དེ་སོ, ཨུ་ཏྟ་རཱ དི་སཱ པ་ཏི་རཱུ་པ་དེ་སོ་ཏི ཨ་དྷི་པྤཱ་ཡེ་ནཱ་ཧ ‘‘ན ཧི ཏེ’’ཏི་ཨཱ་དི. ག་ངྒཱ་ཡ ད་ཀྑི་ཎ་ཏཱི་ར་ཛཱ་ཏཱ ད་ཀྑི་ཎཱ་པ་ཐ་མ་ནུ་སྶཱ. ‘‘ཨ་མྷཱ་ཀཾ བུ་དྡྷོ’’ཏི ཨེ་ཝཾ བུ་དྡྷཾ མ་མཱ་ཡ་ནྟཱི་ཏི བུ་དྡྷ་མཱ་མ་ཀཱ. ཨེ་ཝཾ སེ་སེ་སུ་པི. པ་ཊི་ཡཱ་དེ་ཏུནྟི ས་མྤཱ་དེ་ཏུཾ. ནི་ཙྩ་བྷ་ཏྟ་ས་ངྑེ་པེ་ནཱཏི ནི་ཙྩ་བྷ་ཏྟཱ་ཀཱ་རེ་ན. པུ་བྦ་ཎྷ་ས་མ་ཡནྟི ཨི་དཾ བྷུ་མྨ་ཏྠེ ཨུ་པ་ཡོ་ག་ཝ་ཙ་ན་ནྟི ཨཱ་ཧ ‘‘པུ་བྦ་ཎྷ་ས་མ་ཡེ་ཏི ཨ་ཏྠོ’’ཏི. ཨ་ཙྩ་ནྟ་སཾ་ཡོ་གེ ཝཱ ཨི་དཾ ཨུ་པ་ཡོ་ག་ཝ་ཙ་ན་ནྟི ད་སྶེ་ཏུཾ ཡ་ཐཱ ཨ་ཙྩ་ནྟ་སཾ་ཡོ་ག་ཏྠོ ས་མྦྷ་ཝ་ཏི, ཏ་ཐཱ ཨ་ཏྠཾ ད་སྶེ་ནྟོ ཨཱ་ཧ ‘‘པུ་བྦ་ཎྷེ ཝཱ ས་མ་ཡ’’ནྟི་ཨཱ་དི. ཨེ་ཝནྟི ཨེ་ཝཾ པ་ཙྪཱ ཝུ་ཏྟ་ན་ཡེ་ན ཨ་ཏྠེ ཝུ་ཙྩ་མཱ་ནེ. ན་ནུ ཙ ཝི་ཧཱ་རེ ནི་སཱི་ད་ནྟཱ་པི ཨ་ནྟ་ར་ཝཱ་ས་ཀཾ ནི་ཝཱ་སེ་ཏྭཱ་ཝ ནི་སཱི་ད་ནྟི, ཏ་སྨཱ ‘‘ནི་ཝཱ་སེ་ཏྭཱ’’ཏི ཨི་དཾ ཀ་སྨཱ ཝུ་ཏྟ་ནྟི ཨཱ་ཧ ‘‘ཝི་ཧཱ་ར་ནི་ཝཱ་ས་ན་པ་རི་ཝ་ཏྟ་ན་ཝ་སེ་ནཱ’’ཏི་ཨཱ་དི. ཝི་ཧཱ་ར་ནི་ཝཱ་ས་ན་པ་རི་ཝ་ཏྟ་ན་ཉྩ ཝི་ཧཱ་རེ ནི་སི་ནྣ་ཀཱ་ལེ ནི་ཝ་ཏྠ་མྤི པུ་ན གཱ་མ་པྤ་ཝེ་ས་ན་ས་མ་ཡེ ཙཱ་ལེ་ཏྭཱ ཨི་ཏོ ཙི་ཏོ ཙ ས་ཎྛ་པེ་ཏྭཱ ས་ཀྐ་ཙྩཾ ནི་ཝཱ་ས་ན་མེ་ཝཱ་ཏི ཝེ་དི་ཏ་བྦཾ. ཏེ་ནེ་ཝཱ་ཧ ‘‘ན ཧི ཏེ ཏ་ཏོ པུ་བྦེ ཨ་ནི་ཝ་ཏྠཱ ཨ་ཧེ་སུ’’ནྟི. པ་ཏྟ་ཙཱི་ཝ་ར་མཱ་དཱ་ཡཱཏི པ་ཏྟ་ཉྩ ཙཱི་ཝ་ར་ཉྩ ག་ཧེ་ཏྭཱ. ག་ཧ་ཎ་ཉྩེ་ཏྠ ན ཀེ་ཝ་ལཾ ཧ་ཏྠེ་ནེ་ཝ, ཨ་ཐ ཁོ ཡེ་ན ཀེ་ན་ཙི ཨཱ་ཀཱ་རེ་ན དྷཱ་ར་ཎ་མེ་ཝཱ་ཏི ད་སྶེ་ནྟོ ཡ་ཐཱ་ས་མྦྷ་ཝ་མ་ཏྠ་ཡོ་ཛ་ནཾ ཀ་རོ་ཏི ‘‘པ་ཏྟཾ ཧ་ཏྠེ་ཧཱི’’ཏི་ཨཱ་དི་ནཱ.
ག་ཏ་ག་ཏ་ཊྛཱ་ནེཏི ཨ་སྶ་མ་ཎྜ་ལི་ཀཱ་སུ ས་མྤ་ཏྟ་ས་མྤ་ཏྟ་ཊྛཱ་ནེ. ཨུ་དུ་ཀྑ་ལེ ཀོ་ཊྚེ་ཏྭཱ ཀོ་ཊྚེ་ཏྭཱ པ་རི་བྷུ་ཉྫ་ནྟཱིཏི ཨེ་ཏྠ ཀ་སྨཱ པ་ན ཏེ བྷི་ཀྑཱུ ས་ཡ་མེ་ཝ ཨེ་ཝཾ ཀ་ཏྭཱ པ་རི་བྷུ་ཉྫ་ནྟི, ཀི་མེ་ཝཾ ལ་དྡྷཾ ཀ་པྤི་ཡ་ཀཱ་ར་ཀེ་ཧི ཡཱ་གུཾ ཝཱ བྷ་ཏྟཾ ཝཱ པ་ཙཱ་པེ་ཏྭཱ ས་ཡཾ ཝཱ པ་ཙི་ཏྭཱ པ་རི་བྷུ་ཉྫི་ཏུཾ ན ཝ་ཊྚ་ཏཱི་ཏི ཨཱ་ཧ ‘‘ཐེ་རཱ་ནཾ ཀོ་ཙི ཀ་པྤི་ཡ་ཀཱ་ར་ཀོ ན་ཏྠཱི’’ཏི་ཨཱ་དི. ཀ་པྤི་ཡཱ་ཀ་པྤི་ཡ་བྷཱ་ཝཾ ཨ་ན་པེ་ཀྑི་ཏྭཱ བྷི་ཀྑཱུ་ནཾ ཨེ་ཝཾ ཀཱ་ཏུཾ སཱ་རུ་པྤཾ ན ཧོ་ཏཱི་ཏི ཝ་ཏྭཱ པུ་ན ཨ་ཀ་པྤི་ཡ་བྷཱ་ཝ་མྤི ད་སྶེ་ནྟོ ཨཱ་ཧ ‘‘ན ཙ ཝ་ཊྚ་ཏཱི’’ཏི. བྷཱ་ཛ་ནཱ་དི་པ་རི་ཧ་ར་ཎ་ཝ་སེ་ན བ་ཧུ་བྷ་ཎྜི་ཀ་ཏཱ་ཡ ཨ་བྷཱ་ཝ་ཏོ ཝུ་ཏྟཾ ‘‘ས་ལླ་ཧུ་ཀ་ཝུ་ཏྟི་ཏཱ’’ཏི. ས་ཀཾ ས་ཀཾ པ་ཊི་ཝཱི་སནྟི ཨ་ཏྟ་ནོ ཨ་ཏྟ་ནོ ཀོ་ཊྛཱ་སཾ. ཨ་པྤོ་སྶུ་ཀྐཱཏི ས་མ་ཎ་དྷ་མྨ་ཏོ ཨ་ཉྙ་ཏྠ ནི་རུ་སྶཱ་ཧཱ. ཏ་དུ་པི་ཡནྟི ཏ་ད་ནུ་རཱུ་པཾ. པི་ས་ཏཱིཏི ཙུ་ཎྞེ་ཏི. པུ་ཉྙ་ཉཱ་ཎ་ཝི་སེ་སེ་ཧི ཀ་ཏྟ་བྦ་ཀ་མྨ་སྶ མ་ནཱ་པ་ཏཱ ཧོ་ཏཱི་ཏི ཨཱ་ཧ ‘‘པུ་ཉྙ་ཝ་ཏཱ’’ཏི་ཨཱ་དི. ནནྟི ནཾ པ་ཏྠ་པུ་ལ་ཀཾ. ‘‘ན ཏ་ཏོ པ་ཊྛཱ་ཡཱ’’ཏི ཝ་ཙ་ན་ཏོ ཏ་ཏོ པུ་བྦེ བྷ་ག་ཝ་ཏོ པི་ཎྜཱ་ཡ ཙ་ར་ཎ་མྤི ད་སྶི་ཏ་ནྟི ཝེ་དི་ཏ་བྦཾ.
ལ་དྡྷཱཏི ལ་བྷི་ཏྭཱ. ‘‘ལ་དྡྷོ’’ཏི ཝཱ པཱ་ཋོ, ཨུ་པ་ཊྛཱ་ཀ་ཊྛཱ་ནཾ ནེ་ཝ ལ་དྡྷོ་ཏི ཨ་ཏྠོ. ཀ་དཱ པ་ན ཐེ་རོ ཨུ་པ་ཊྛཱ་ཀ་ཊྛཱ་ནཾ ལ་དྡྷོ་ཏི? ཝུ་ཙྩ་ཏེ (དཱི. ནི. ཨ་ཊྛ. ༢.༡༡; ཨ. ནི. ཨ་ཊྛ. ༡.༡.༢༡༩-༢༢༣) – ཨེ་ཀ་དཱ ཀི་ར བྷ་ག་ཝཱ ནཱ་ག་ས་མཱ་ལ་ཏྠེ་རེ་ན ས་དྡྷིཾ ཨ་དྡྷཱ་ན་མ་གྒ་པྤ་ཊི་པ་ནྣོ དྭེ་དྷཱ་པ་ཐཾ པ་ཏྟོ. ཐེ་རོ མ་གྒཱ ཨུ་ཀྐ་མྨ ‘‘བྷ་ག་ཝཱ ཨ་ཧཾ ཨི་མི་ནཱ མ་གྒེ་ན ག་ཙྪཱ་མཱི’’ཏི ཨཱ་ཧ. ཨ་ཐ ནཾ བྷ་ག་ཝཱ ‘‘ཨེ་ཧི བྷི་ཀྑུ, ཨི་མི་ནཱ ག་ཙྪཱ་མཱ’’ཏི ཨཱ་ཧ. སོ ‘‘ཧ་ནྡ བྷ་ག་ཝཱ ཏུ་མྷཱ་ཀཾ པ་ཏྟ་ཙཱི་ཝ་རཾ ག་ཎྷ་ཐ, ཨ་ཧཾ ཨི་མི་ནཱ ག་ཙྪཱ་མཱི’’ཏི ཝ་ཏྭཱ པ་ཏྟ་ཙཱི་ཝ་རཾ ཚ་མཱ་ཡཾ ཋ་པེ་ཏུཾ ཨཱ་ར་དྡྷོ. ཨ་ཐ བྷ་ག་ཝཱ ‘‘ཨཱ་ཧ་ར བྷི་ཀྑཱུ’’ཏི ཝ་ཏྭཱ པ་ཏྟ་ཙཱི་ཝ་རཾ ག་ཧེ་ཏྭཱ ག་ཏོ. ཏ་སྶ་པི བྷི་ཀྑུ་ནོ ཨི་ཏ་རེ་ན མ་གྒེ་ན ག་ཙྪ་ཏོ ཙོ་རཱ པ་ཏྟ་ཙཱི་ཝ་ར་ཉྩེ་ཝ ཧ་རིཾ་སུ, སཱི་ས་ཉྩ བྷི་ནྡིཾ་སུ. སོ ‘‘བྷ་ག་ཝཱ དཱ་ནི མེ པ་ཊི་ས་ར་ཎཾ, ན ཨ་ཉྙོ’’ཏི ཙི་ནྟེ་ཏྭཱ ལོ་ཧི་ཏེ་ན ག་ལ༹་ནྟེ་ན བྷ་ག་ཝ་ཏོ ས་ནྟི་ཀཾ ཨཱ་ག་མི. ‘‘ཀི་མི་དཾ བྷི་ཀྑཱུ’’ཏི ཙ ཝུ་ཏྟེ ཏཾ པ་ཝ་ཏྟིཾ ཨཱ་རོ་ཙེ་སི. ཨ་ཐ ནཾ བྷ་ག་ཝཱ ‘‘མཱ ཙི་ནྟ་ཡི བྷི་ཀྑུ, ཨེ་ཏཾ ཀཱ་ར་ཎཾ་ཡེ་ཝ ཏེ ནི་ཝཱ་ར་ཡི་མྷཱ’’ཏི ཝ་ཏྭཱ ས་མ་སྶཱ་སེ་སི.
ཨེ་ཀ་དཱ པ་ན བྷ་ག་ཝཱ མེ་གྷི་ཡ་ཏྠེ་རེ་ན ས་དྡྷིཾ པཱ་ཙཱི་ན་ཝཾ་ས་མི་ག་དཱ་ཡེ ཛ་ནྟུ་གཱ་མཾ ཨ་ག་མཱ་སི. ཏ་ཏྲཱ་པི མེ་གྷི་ཡོ ཛ་ནྟུ་གཱ་མེ པི་ཎྜཱ་ཡ ཙ་རི་ཏྭཱ ན་དཱི་ཏཱི་རེ པཱ་སཱ་དི་ཀཾ ཨ་མྦ་ཝ་ནཾ དི་སྭཱ ‘‘བྷ་ག་ཝཱ ཏུ་མྷཱ་ཀཾ པ་ཏྟ་ཙཱི་ཝ་རཾ ག་ཎྷ་ཐ, ཨ་ཧཾ ཨེ་ཏ་སྨིཾ ཨ་མྦ་ཝ་ནེ ས་མ་ཎ་དྷ་མྨཾ ཀ་རོ་མཱི’’ཏི ཝ་ཏྭཱ བྷ་ག་ཝ་ཏཱ ཏི་ཀྑ་ཏྟུཾ ནི་ཝཱ་རི་ཡ་མཱ་ནོ་པི ག་ནྟྭཱ ཨ་ཀུ་ས་ལ་ཝི་ཏ་ཀྐེ་ཧི ཨ་ནྭཱ་ས་ཏྟོ པ་ཙྩཱ་ག་ནྟྭཱ ཏཾ པ་ཝ་ཏྟིཾ ཨཱ་རོ་ཙེ་སི. ཏ་མྤི བྷ་ག་ཝཱ ‘‘ཨི་ད་མེ་ཝ ཏེ ཀཱ་ར་ཎཾ ས་ལླ་ཀྑ་ཡི་ཏྭཱ ནི་ཝཱ་ར་ཡི་མྷཱ’’ཏི ཝ་ཏྭཱ ཨ་ནུ་པུ་བྦེ་ན སཱ་ཝ་ཏྠིཾ ཨ་ག་མཱ་སི. ཏ་ཏྠ ག་ནྡྷ་ཀུ་ཊི་པ་རི་ཝེ་ཎེ པ་ཉྙ་ཏྟ་ཝ་ར་བུ་དྡྷཱ་ས་ནེ ནི་སི་ནྣོ བྷི་ཀྑུ་ས་ངྒྷ་པ་རི་ཝུ་ཏོ བྷི་ཀྑཱུ ཨཱ་མ་ནྟེ་སི – ‘‘བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཨི་དཱ་ནི་མྷི མ་ཧ་ལླ་ཀོ, ཨེ་ཀ་ཙྩེ བྷི་ཀྑཱུ ‘ཨི་མི་ནཱ མ་གྒེ་ན ག་ཙྪཱ་མཱ’ཏི ཝུ་ཏྟེ ཨ་ཉྙེ་ན ག་ཙྪ་ནྟི, ཨེ་ཀ་ཙྩེ མ་ཡ྄ཧཾ པ་ཏྟ་ཙཱི་ཝ་རཾ བྷཱུ་མི་ཡཾ ནི་ཀྑི་པ་ནྟི, མ་ཡ྄ཧཾ ནི་བ་དྡྷུ་པ་ཊྛཱ་ཀཾ བྷི་ཀྑུཾ ཛཱ་ནཱ་ཐཱ’’ཏི. བྷི་ཀྑཱུ་ནཾ དྷ་མྨ་སཾ་ཝེ་གོ ཨུ་ད་པཱ་དི. ཨ་ཐཱ་ཡ་སྨཱ སཱ་རི་པུ་ཏྟོ ཨུ་ཊྛཱ་ཡ བྷ་ག་ཝ་ནྟཾ ཝ་ནྡི་ཏྭཱ ‘‘ཨ་ཧཾ, བྷ་ནྟེ, ཏུ་མྷེ་ཡེ་ཝ པ་ཏྠ་ཡ་མཱ་ནོ ས་ཏ་ས་ཧ་སྶ་ཀ་པྤཱ་དྷི་ཀཾ ཨ་ས་ངྑྱེ་ཡྻཾ པཱ་ར་མི་ཡོ པཱུ་རེ་སིཾ, ན་ནུ མཱ་དི་སོ མ་ཧཱ་པ་ཉྙོ ཨུ་པ་ཊྛཱ་ཀོ ནཱ་མ ཝ་ཊྚ་ཏི, ཨ་ཧཾ ཨུ་པ་ཊྛ་ཧི་སྶཱ་མཱི’’ཏི ཨཱ་ཧ. ཏཾ བྷ་ག་ཝཱ ‘‘ཨ་ལཾ, སཱ་རི་པུ་ཏྟ, ཡ་སྶཾ དི་སཱ་ཡཾ ཏྭཾ ཝི་ཧ་ར་སི, ཨ་སུ་ཉྙཱ་ཡེ་ཝ སཱ དི་སཱ, ཏ་ཝ ཨོ་ཝཱ་དོ བུ་དྡྷཱ་ནཾ ཨོ་ཝཱ་ད་ས་དི་སོ, ན མེ ཏ་ཡཱ ཨུ་པ་ཊྛཱ་ཀ་ཀི་ཙྩཾ ཨ་ཏྠཱི’’ཏི པ་ཊི་ཀྑི་པི. ཨེ་ཏེ་ནེ་ཝུ་པཱ་ཡེ་ན མ་ཧཱ་མོ་གྒ་ལླཱ་ནཾ ཨཱ་དིཾ ཀ་ཏྭཱ ཨ་སཱི་ཏི་མ་ཧཱ་སཱ་ཝ་ཀཱ ཨུ་ཊྛ་ཧིཾ་སུ. ས་བྦེ བྷ་ག་ཝཱ པ་ཊི་ཀྑི་པི.
ཨཱ་ན་ནྡ་ཏྠེ་རོ པ་ན ཏུ་ཎྷཱི་ཡེ་ཝ ནི་སཱི་དི. ཨ་ཐ ནཾ བྷི་ཀྑཱུ ཨཱ་ཧཾ་སུ ‘‘ཨཱ་ཝུ་སོ, བྷི་ཀྑུ་ས་ངྒྷོ ཨུ་པ་ཊྛཱ་ཀ་ཊྛཱ་ནཾ ཡཱ་ཙ་ཏི, ཏྭ་མྤི ཡཱ་ཙཱ་ཧཱི’’ཏི. ཡཱ་ཙི་ཏྭཱ ལ་དྡྷ་ཊྛཱ་ནཾ ནཱ་མ ཨཱ་ཝུ་སོ ཀཱི་དི་སཾ ཧོ་ཏི, ཀིཾ མཾ ས་ཏྠཱ ན པ་སྶ་ཏི, ས་ཙེ རོ་ཙེ་སྶ་ཏི, ‘‘ཨཱ་ན་ནྡོ མཾ ཨུ་པ་ཊྛཱ་ཏཱུ’’ཏི ཝ་ཀྑ་ཏཱི་ཏི. ཨ་ཐ བྷ་ག་ཝཱ ‘‘ན, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཨཱ་ན་ནྡོ ཨ་ཉྙེ་ན ཨུ་སྶཱ་ཧེ་ཏ་བྦོ, ས་ཡ་མེ་ཝ ཛཱ་ནི་ཏྭཱ མཾ ཨུ་པ་ཊྛ་ཧི་སྶ་ཏཱི’’ཏི ཨཱ་ཧ. ཏ་ཏོ བྷི་ཀྑཱུ ‘‘ཨུ་ཊྛེ་ཧི ཨཱ་ཝུ་སོ ཨཱ་ན་ནྡ, ཨུ་ཊྛེ་ཧི, ཨཱ་ཝུ་སོ ཨཱ་ན་ནྡ, ད་ས་བ་ལཾ ཨུ་པ་ཊྛཱ་ཀ་ཊྛཱ་ནཾ ཡཱ་ཙཱ་ཧཱི’’ཏི ཨཱ་ཧཾ་སུ. ཐེ་རོ ཨུ་ཊྛ་ཧི་ཏྭཱ ཙ་ཏྟཱ་རོ པ་ཊི་ཀྑེ་པེ ཙ ཙ་ཏ་སྶོ ཙ ཨཱ་ཡཱ་ཙ་ནཱ་ཏི ཨ་ཊྛ ཝ་རེ ཡཱ་ཙི.
ཙ་ཏྟཱ་རོ པ་ཊི་ཀྑེ་པཱ ནཱ་མ ‘‘ས་ཙེ མེ, བྷ་ནྟེ བྷ་ག་ཝཱ, ཨ་ཏྟ་ནཱ ལ་དྡྷཾ པ་ཎཱི་ཏཾ ཙཱི་ཝ་རཾ ན ད་སྶ་ཏི, པི་ཎྜ་པཱ་ཏཾ ན ད་སྶ་ཏི, ཨེ་ཀ་ག་ནྡྷ་ཀུ་ཊི་ཡཾ ཝ་སི་ཏུཾ ན ད་སྶ་ཏི, ནི་མ་ནྟ་ནཾ ག་ཧེ་ཏྭཱ ན ག་མི་སྶ་ཏི, ཨེ་ཝཱ་ཧཾ བྷ་ག་ཝ་ནྟཾ ཨུ་པ་ཊྛ་ཧི་སྶཱ་མཱི’’ཏི ཝ་ཏྭཱ ‘‘ཀཾ པ་ནེ་ཏྠ, ཨཱ་ན་ནྡ, ཨཱ་དཱི་ན་ཝཾ ཨ་དྡ་སཱ’’ཏི ཝུ་ཏྟེ ཨཱ་ཧ ‘‘ས་ཙཱ་ཧཾ, བྷ་ནྟེ, ཨི་མཱ་ནི ཝ་ཏྠཱུ་ནི ལ་བྷི་སྶཱ་མི, བྷ་ཝི་སྶ་ནྟི ཝ་ཏྟཱ་རོ ‘ཨཱ་ན་ནྡོ ད་ས་བ་ལེ་ན ལ་དྡྷཾ པ་ཎཱི་ཏཾ ཙཱི་ཝ་རཾ པ་རི་བྷུ་ཉྫ་ཏི, པི་ཎྜ་པཱ་ཏཾ པ་རི་བྷུ་ཉྫ་ཏི, ཨེ་ཀ་ག་ནྡྷ་ཀུ་ཊི་ཡཾ ཝ་ས་ཏི, ཨེ་ཀ་ནི་མ་ནྟ་ནཾ ག་ཙྪ་ཏི, ཨེ་ཏཾ ལཱ་བྷཾ ལ་བྷ་ནྟོ ཏ་ཐཱ་ག་ཏཾ ཨུ་པ་ཊྛཱ་ཏི, ཀོ ཨེ་ཝཾ ཨུ་པ་ཊྛ་ཧ་ཏོ བྷཱ་རོ’’’ཏི. ཨི་མེ ཙ་ཏྟཱ་རོ པ་ཊི་ཀྑེ་པེ ཡཱ་ཙི.
ཙ་ཏ་སྶོ ཨཱ་ཡཱ་ཙ་ནཱ ནཱ་མ ‘‘ས་ཙེ, བྷ་ནྟེ བྷ་ག་ཝཱ, མ་ཡཱ ག་ཧི་ཏཾ ནི་མ་ནྟ་ནཾ ག་མི་སྶ་ཏི, ས་ཙཱ་ཧཾ ཏི་རོ་ར་ཊྛཱ ཏི་རོ་ཛ་ན་པ་དཱ བྷ་ག་ཝ་ནྟཾ ད་ཊྛུཾ ཨཱ་ག་ཏ་པ་རི་སཾ ཨཱ་ག་ཏ་ཀྑ་ཎེ ཨེ་ཝ བྷ་ག་ཝ་ནྟཾ ད་སྶེ་ཏུཾ ལ་ཙྪཱ་མི, ཡ་དཱ མེ ཀ་ངྑཱ ཨུ་པྤ་ཛྫ་ཏི, ཏ་སྨིཾ་ཡེ་ཝ ཁ་ཎེ བྷ་ག་ཝ་ནྟཾ ཨུ་པ་ས་ངྐ་མི་ཏུཾ ལ་ཙྪཱ་མི, ཏ་ཐཱ ཡཾ བྷ་ག་ཝཱ མ་ཡ྄ཧཾ པ་ར་མྨུ་ཁཾ དྷ་མྨཾ དེ་སེ་ཏི, ཏཾ ཨཱ་ག་ནྟྭཱ མ་ཡ྄ཧཾ ཀ་ཐེ་སྶ་ཏི, ཨེ་ཝཱ་ཧཾ བྷ་ག་ཝ་ནྟཾ ཨུ་པ་ཊྛ་ཧི་སྶཱ་མཱི’’ཏི ཝ་ཏྭཱ ‘‘ཀཾ པ་ནེ་ཏྠ, ཨཱ་ན་ནྡ, ཨཱ་ནི་སཾ་སཾ པ་སྶ་སཱི’’ཏི ཝུ་ཏྟེ ཨཱ་ཧ ‘‘ཨི་དྷ, བྷ་ནྟེ, ས་དྡྷཱ ཀུ་ལ་པུ་ཏྟཱ བྷ་ག་ཝ་ཏོ ཨོ་ཀཱ་སཾ ཨ་ལ་བྷ་ནྟཱ མཾ ཨེ་ཝཾ ཝ་ད་ནྟི ‘སྭེ་ཝ, བྷ་ནྟེ ཨཱ་ན་ནྡ, བྷ་ག་ཝ་ཏཱ ས་དྡྷིཾ ཨ་མྷཱ་ཀཾ གྷ་རེ བྷི་ཀྑཾ ག་ཎྷེ་ཡྻཱ་ཐཱ’ཏི. ས་ཙེ བྷ་ག་ཝཱ ཏ་ཏྠ ན ག་མི་སྶ་ཏི, ཨི་ཙྪི་ཏ་ཀྑ་ཎེ་ཡེ་ཝ པ་རི་སཾ ད་སྶེ་ཏུཾ ཀ་ངྑ་ཉྩ ཝི་ནོ་དེ་ཏུཾ ཨོ་ཀཱ་སཾ ན ལ་ཙྪཱ་མི, བྷ་ཝི་སྶ་ནྟི ཝ་ཏྟཱ་རོ ‘ཀིཾ ཨཱ་ན་ནྡོ ད་ས་བ་ལཾ ཨུ་པ་ཊྛཱ་ཏི, ཨེ་ཏྟ་ཀ་མྤི་སྶ ཨ་ནུ་གྒ་ཧཾ བྷ་ག་ཝཱ ན ཀ་རོ་ཏཱི’ཏི. བྷ་ག་ཝ་ཏོ ཙ པ་ར་མྨུ་ཁཱ མཾ པུ་ཙྪི་སྶ་ནྟི ‘ཨ་ཡཾ, ཨཱ་ཝུ་སོ ཨཱ་ན་ནྡ, གཱ་ཐཱ ཨི་དཾ སུ་ཏྟཾ ཨི་དཾ ཛཱ་ཏ་ཀཾ ཀ་ཏྠ དེ་སི་ཏ’ནྟི. ས་ཙཱ་ཧཾ ཏཾ ན ས་མྤཱ་ཡི་སྶཱ་མི, བྷ་ཝི་སྶ་ནྟི ཝ་ཏྟཱ་རོ ‘ཨེ་ཏྟ་ཀ་མྤི, ཨཱ་ཝུ་སོ, ན ཛཱ་ནཱ་སི, ཀ་སྨཱ ཏྭཾ ཚཱ་ཡཱ ཝི་ཡ བྷ་ག་ཝ་ནྟཾ ན ཝི་ཛ་ཧ་ནྟོ དཱི་གྷ་ར་ཏྟཾ ཙི་རཾ ཝི་ཙ་རཱི’ཏི. ཏེ་ནཱ་ཧཾ པ་ར་མྨུ་ཁཱ དེ་སི་ཏ་སྶ་པི དྷ་མྨ་སྶ པུ་ན ཀ་ཐ་ནཾ ཨི་ཙྪཱ་མཱི’’ཏི. ཨི་མཱ ཙ་ཏ་སྶོ ཨཱ་ཡཱ་ཙ་ནཱ ཡཱ་ཙི. བྷ་ག་ཝཱ་པི་སྶ ཨ་དཱ་སི. ཨེ་ཝཾ ཨི་མེ ཨ་ཊྛ ཝ་རེ ག་ཧེ་ཏྭཱ ནི་བ་དྡྷུ་པ་ཊྛཱ་ཀོ ཨ་ཧོ་སི.
ཏ་སྶེ་ཝ ཋཱ་ན་ནྟ་ར་སྶ ཨ་ཏྠཱ་ཡ ཀ་པྤ་ས་ཏ་ས་ཧ་སྶཾ པཱུ་རི་ཏཱ་ནཾ པཱ་ར་མཱི་ནཾ ཕ་ལཾ པཱ་པུ་ཎི, པཱ་པུ་ཎི་ཏྭཱ ཙ ཨུ་པ་ཊྛཱ་ཀཱ་ནཾ ཨ་གྒོ ཧུ་ཏྭཱ བྷ་ག་ཝ་ནྟཾ ཨུ་པ་ཊྛ་ཧི. ཐེ་རོ ཧི ཨུ་པ་ཊྛཱ་ཀ་ཊྛཱ་ནཾ ལ་དྡྷ་ཀཱ་ལ་ཏོ པ་ཊྛཱ་ཡ བྷ་ག་ཝ་ནྟཾ དུ་ཝི་དྷེ་ན ཨུ་ད་ཀེ་ན ཏི་ཝི་དྷེ་ན ད་ནྟ་ཀ་ཊྛེ་ན པཱ་ད་པ་རི་ཀ་མྨེ་ན པི་ཊྛི་པ་རི་ཀ་མྨེ་ན ག་ནྡྷ་ཀུ་ཊི་པ་རི་ཝེ་ཎ་ས་མྨ་ཛྫ་ནེ་ནཱ་ཏི ཨེ་ཝ་མཱ་དཱི་ཧི ཀི་ཙྩེ་ཧི ཨུ་པ་ཊྛ་ཧ་ནྟོ ‘‘ཨི་མཱ་ཡ ནཱ་མ ཝེ་ལཱ་ཡ ས་ཏྠུ ཨི་དཾ ནཱ་མ ལ་དྡྷུཾ ཝ་ཊྚ་ཏི, ཨི་དཾ ནཱ་མ ཀཱ་ཏུཾ ཝ་ཊྚ་ཏཱི’’ཏི ཙི་ནྟེ་ཏྭཱ ཏཾ ཏཾ ནི་པྥཱ་དེ་ནྟོ མ་ཧ་ཏིཾ ད་ཎྜ་དཱི་པི་ཀཾ ག་ཧེ་ཏྭཱ ཨེ་ཀ་ར་ཏྟིཾ ག་ནྡྷ་ཀུ་ཊི་པ་རི་ཝེ་ཎཾ ན་ཝ ཝཱ་རེ ཨ་ནུ་པ་རི་ཡཱ་ཡ་ཏི. ཨེ་ཝ་ཉྷི་སྶ ཨ་ཧོ་སི ‘‘ས་ཙེ མེ ཐི་ན་མི་དྡྷཾ ཨོ་ཀྐ་མེ་ཡྻ, བྷ་ག་ཝ་ཏི པ་ཀྐོ་ས་ནྟེ པ་ཊི་ཝ་ཙ་ནཾ དཱ་ཏུཾ ནཱ་ཧཾ ས་ཀྐུ་ཎེ་ཡྻ’’ནྟི. ཏ་སྨཱ ས་བྦ་ར་ཏྟིཾ ད་ཎྜ་དཱི་པི་ཀཾ ཧ་ཏྠེ་ན ན མུ་ཉྩ་ཏི, ཨེ་ཝ་མེ་ཏ་སྶ ནི་བ་དྡྷུ་པ་ཊྛཱ་ཀ་ཊྛཱ་ན་སྶ ཨ་ལ་དྡྷ་བྷཱ་ཝཾ ས་ནྡྷཱ་ཡ ཝུ་ཏྟཾ ‘‘ནོ ཙ ཁོ ཨུ་པ་ཊྛཱ་ཀ་ཊྛཱ་ནཾ ལ་དྡྷཱ’’ཏི. ནི་བ་དྡྷུ་པ་ཊྛཱ་ཀོ ནཱ་མ ན་ཏྠཱིཏི ནི་ཡ་ཏུ་པ་ཊྛཱ་ཀོ ནཱ་མ ན་ཏྠི. ཨ་ནི་ཡ་ཏུ་པ་ཊྛཱ་ཀཱ པ་ན བྷ་ག་ཝ་ཏོ པ་ཋ་མ་བོ་དྷི་ཡཾ བ་ཧཱུ ཨ་ཧེ་སུཾ, ཏེ ད་སྶེ་ནྟོ ཨཱ་ཧ ‘‘ཀ་དཱ་ཙི ནཱ་ག་ས་མཱ་ལ་ཏྠེ་རོ’’ཏི་ཨཱ་དི. ཉཱ་ཏི ཙ སོ པ་ས་ཏྠ་ཏ་མ་གུ་ཎ་ཡོ་ག་ཏོ སེ་ཊྛོ ཙཱ་ཏི ཉཱ་ཏི་སེ་ཊྛོ. ཨེ་ཝ་རཱུ་པེ་སུ ཋཱ་ནེ་སུ ཨ་ཡ་མེ་ཝ པ་ཏི་རཱུ་པོཏི ཨཱ་པ་དཱ་སུ ཨཱ་མི་ས་སྶ ཨ་བྷི་ས་ངྑ་རི་ཏྭཱ དཱ་ནཾ ནཱ་མ ཉཱ་ཏ་ཀེ་ནེ་ཝ ཀཱ་ཏུཾ ཡུ་ཏྟ་ཏ་ར་ནྟི ཨ་དྷི་པྤཱ་ཡོ.
མཱ་རཱ་ཝ་ཊྚ་ནཱ་ཡཱཏི མཱ་རེ་ན ཀ་ཏ་ཙི་ཏྟཱ་ཝ་ཊྚ་ནཱ་ཡ, མཱ་རཱ་ནུ་བྷཱ་ཝེ་ན ས་ཉྫཱ་ཏ་ཙི་ཏྟ་ས་མྨོ་ཧེ་ནཱ་ཏི ཝུ་ཏྟཾ ཧོ་ཏི. ཏེ་ནེ་ཝཱ་ཧ ‘‘ཨཱ་ཝ་ཊྚེ་ཏྭཱ མོ་ཧེ་ཏྭཱ’’ཏི་ཨཱ་དི. ཏི་ཊྛ་ནྟུ…པེ… ཏ་མྤི མཱ་རོ ཨཱ་ཝ་ཊྚེ་ཡྻཱཏི ཕུ་སྶ་སྶ བྷ་ག་ཝ་ཏོ ཀཱ་ལེ ཀ་ཏུ་པ་ཙི་ཏ་སྶ ཨ་ཀུ་ས་ལ་ཀ་མྨ་སྶ ཏ་དཱ ལ་དྡྷོ་ཀཱ་ས་ཝ་སེ་ན ཨུ་པ་ཊྛི་ཏ་ཏྟཱ. ཝུ་ཏྟ་ཉྷེ་ཏཾ ཨ་པ་དཱ་ནེ –
‘‘ཕུ་སྶ་སྶཱ་ཧཾ པཱ་ཝ་ཙ་ནེ, སཱ་ཝ་ཀེ པ་རི་བྷཱ་ས་ཡིཾ;
ཡ་ཝཾ ཁཱ་ད་ཐ བྷུ་ཉྫ་ཐ, མཱ ཙ བྷུ་ཉྫ་ཐ སཱ་ལ་ཡོ.
‘‘ཏེ་ན ཀ་མྨ་ཝི་པཱ་ཀེ་ན, ཏེ་མཱ་སཾ ཁཱ་དི་ཏཾ ཡ་ཝཾ;
ནི་མ་ནྟི་ཏོ བྲཱ་ཧྨ་ཎེ་ན, ཝེ་ར་ཉྫཱ་ཡཾ ཝ་སིཾ ཏ་དཱ’’ཏི. (ཨ་པ. ཐེ་ར ༡.༣༩.༨༨-༨༩);
པ་རི་ཡུ་ཊྛི་ཏ་ཙི་ཏྟོཏི པ་རི་ཡོ་ན་དྡྷ་ཙི་ཏྟོ, ཨ་བྷི་བྷཱུ་ཏ་ཙི་ཏྟོ་ཏི ཨ་ཏྠོ. ཨཱ་ཝ་ཊྚི་ཏ་པ་རི་ཡོ་སཱ་ནེ ཨཱ་ག་མིཾ་སཱུཏི མཱ་རེ་ན ཨཱ་ཝ་ཊྚེ་ཏྭཱ ག་ཏེ པ་ཙྪཱ ཨཱ་ག་མིཾ་སུ. ཨ་ཝི་ས་ཧ་ཏཱ་ཡཱཏི ཨ་ས་ཀྐུ་ཎེ་ཡྻ་ཏཱ་ཡ. ཨ་བྷི་ཧ་ཊ་བྷི་ཀྑཱ་ཡཱཏི པ་ཙི་ཏྭཱ ཨ་བྷི་ཧ་རི་ཡ་མཱ་ན་བྷི་ཀྑཱ་ཡ. ནི་བ་དྡྷ་དཱ་ན་སྶཱཏི ‘‘ཨེ་ཏྟ་ཀཾ ཀཱ་ལཾ བྷ་ག་ཝ་ཏོ ད་སྶཱ་མཱ’’ཏི ནི་ཙྩ་བྷ་ཏྟ་ཝ་སེ་ན པ་རི་ཙྪི་ནྡི་ཏྭཱ ཋ་པི་ཏ་དཱ་ན་སྶ. ཨ་པྤི་ཏ་ཝ་ཏྠ་སྶཱཏི ‘‘ཨི་དཾ བུ་དྡྷ་སྶ ཙ་ཏུ་པ་ཙྩ་ཡ་པ་རི་བྷོ་ག་ཏྠ’’ནྟི ཝི་ཧཱ་རཾ ནེ་ཏྭཱ དི་ནྣ་ཝ་ཏྠུ་ནོ. ན ཝི་ས་ཧ་ཏཱིཏི ན ས་ཀྐོ་ཏི. ཨ་བྷི་ཧ་ཊ་བྷི་ཀྑཱ་ས་ངྑེ་པེ་ནཱཏི ཨ་བྷི་ཧ་ཊ་བྷི་ཀྑཱ་ནཱི་ཧཱ་རེ་ན. བྱཱ་མ་པྤ་བྷཱ་ཡཱཏི ས་མ་ནྟ་ཏོ བྱཱ་མ་མ་ཏྟཱ་ཡ པ་བྷཱ་ཡ. ཨེ་ཏྠ ཙ ཨ་ནུ་བྱ་ཉྫ་ནཱ་ནཾ བྱཱ་མ་པྤ་བྷཱ་ཡ ཙ ནི་པྤ་བྷཱ་ཀ་ར་ཎཾ ཨ་ནྟ་རཱ་ཡོ་ཏི ད་ཊྛ་བྦཾ. ཏེ་ནེ་ཝཱ་ཧ ‘‘ཙ་ནྡི་མ་སཱུ་རི་ཡ་དེ་ཝ་བྲ་ཧྨཱ་ན་མྤི ཧཱི’’ཏི་ཨཱ་དི. ཨ་ནུ་བྱ་ཉྫ་ནཱ་ནཾ བྱཱ་མ་པྤ་བྷཱ་ཡ ཨེ་ཀཱ་བ་དྡྷ་ཏྟཱ ཝུ་ཏྟཾ ‘‘ཨ་ནུ་བྱ་ཉྫ་ན་བྱཱ་མ་པྤ་བྷཱ་པྤ་དེ་སཾ པ་ཏྭཱ’’ཏི. ས་བྦ་ཉྙུ་ཏ་ཉྙཱ་ཎ་སྶ ཨ་ནྟ་རཱ་ཡོ ནཱ་མ ཉེ་ཡྻ་དྷ་མྨེ་སུ ཨཱ་ཝ་ར་ཎཾ.
ཨ་སྶོ་སི ཁོ བྷ་ག་ཝཱ ཨུ་དུ་ཀྑ་ལ་ས་དྡནྟི ཀིཾ ས་ཡ་མེ་ཝ ཨུ་པྤ་ནྣཾ ཨུ་དུ་ཀྑ་ལ་ས་དྡཾ ཨ་སྶོ་སཱི་ཏི ཙེ་ཏི ཨཱ་ཧ ‘‘པ་ཏྠ་པ་ཏྠ་པུ་ལ་ཀཾ ཀོ་ཊྚེ་ནྟཱ་ན’’ནྟི་ཨཱ་དི. ཨ་ཏྠ་ས་ཉྷི་ཏནྟི པ་ཡོ་ཛ་ན་སཱ་དྷ་ཀཾ. ཨ་ན་ཏྠ་ས་ཉྷི་ཏེཏི ཨ་ན་ཏྠ་ནི་སྶི་ཏེ ཝ་ཙ་ནེ. གྷཱ་ཏཱ་པེ་ཀྑཾ བྷུ་མྨ་ཝ་ཙ་ནཾ. ཡ་སྨི་ཉྩ ཡེ་ན གྷཱ་ཏོ ནི་པྥཱ་དཱི་ཡ་ཏི, ཏ་སྶེ་ཝ ཏེ་ན གྷཱ་ཏོ ཀ་ཏོ ནཱ་མ ཧོ་ཏཱི་ཏི ཨཱ་ཧ ‘‘མ་གྒེ་ནེ་ཝ ཏཱ་དི་ས་སྶ ཝ་ཙ་ན་སྶ གྷཱ་ཏོ ས་མུ་ཙྪེ་དོ་ཏི ཝུ་ཏྟཾ ཧོ་ཏཱི’’ཏི. སཱ་མི་ཨ་ཏྠེ ཝཱ བྷུ་མྨ་ཝ་ཙ་ན་ནྟི མ་ཉྙ་མཱ་ནོ ཨེ་ཝ་མཱ་ཧཱ་ཏི ད་ཊྛ་བྦཾ. ཝ་ཙ་ན་སྶ ཙ ས་མུ་གྒྷཱ་ཏོ ཏ་མྨཱུ་ལ་ཀི་ལེ་སཱ་ནཾ ས་མུ་གྒྷཱ་ཏེ་ནཱ་ཏི ཝེ་དི་ཏ་བྦཾ.
ཨཱ་ཀ་རོ་ཏི ཨ་ཏྟ་ནོ ཨ་ནུ་རཱུ་པ་ཏཱ་ཡ ས་མ་རི་ཡཱ་དཾ ས་པ་རི་ཙྪེ་དཾ ཕ་ལཾ ནི་པྥ་ཏྟེ་ཏཱི་ཏི ཨཱ་ཀཱ་རོ ཀཱ་ར་ཎ་ནྟི ཨཱ་ཧ ‘‘ཨཱ་ཀཱ་རེ་ཧཱི་ཏི ཀཱ་ར་ཎེ་ཧཱི’’ཏི. ཨ་ཊྛུ་པྤ་ཏྟི་ཡུ་ཏྟནྟི པ་ཙྩུ་པྤ་ནྣ་ཝ་ཏྠུཾ ནི་སྶཱ་ཡ པ་ཝ་ཏྟཾ. ཏཱ་ཡ པུ་ཙྪཱ་ཡ ཝཱི་ཏི་ཀྐ་མཾ པཱ་ཀ་ཊཾ ཀ་ཏྭཱཏི ‘‘ས་ཙྩཾ ཀི་ར ཏྭཾ བྷི་ཀྑཱུ’’ཏི་ཨཱ་དི་པུ་ཙྪཱ་ཡ ཏེ་ན བྷི་ཀྑུ་ནཱ ཀ་ཏ་ཝཱི་ཏི་ཀྐ་མཾ པ་ཀཱ་སེ་ཏྭཱ, ཝཱི་ཏི་ཀྐ་མ་པྤ་ཀཱ་ས་ན་ཉྩ ཀི་མ་ཏྠ་མི་དཾ སི་ཀྑཱ་པ་དཾ པ་ཉྙ་པེ་ཏཱི་ཏི ཨ་ནུ་ཛཱ་ན་ན་ཏྠཾ.
ན་ཏྠི ཀི་ཉྩི ཝ་ཏྟ་བྦནྟི པུ་བྦེ ཝུ་ཏྟ་ན་ཡ་ཏྟཱ ན ཀི་ཉྩི ཨེ་ཏྠ ཨ་པུ་བྦཾ ཝ་ཏྟ་བྦ་མ་ཏྠཱི་ཏི ད་སྶེ་ཏི. ཏེ་ནཱ་ཧ ‘‘པུ་བྦེ ཝུ་ཏྟ་མེ་ཝ ཧཱི’’ཏི་ཨཱ་དི. སཱ་དྷུ སཱ་དྷཱུཏི ཨི་དཾ པ་སཾ་སཱ་ཡཾ ཨཱ་མེ་ཌི་ཏ་ཝ་ཙ་ན་ནྟི ཨཱ་ཧ ‘‘ཨཱ་ཡ་སྨ་ནྟཾ ཨཱ་ན་ནྡཾ ས་མྤ་ཧཾ་སེ་ནྟོ’’ཏི. དྭཱི་སུ ཨཱ་ཀཱ་རེ་སཱུཏི དྷ་མྨ་དེ་ས་ན་སི་ཀྑཱ་པ་ད་པ་ཉྙ་ཏྟི་ས་ངྑཱ་ཏེ་སུ དྭཱི་སུ ཀཱ་ར་ཎེ་སུ. ཨེ་ཀཾ ག་ཧེ་ཏྭཱཏི དྷ་མྨཾ ཝཱ དེ་སེ་སྶཱ་མཱ་ཏི ཨེ་ཝཾ ཝུ་ཏྟ་ཀཱ་ར་ཎཾ ག་ཧེ་ཏྭཱ. ཨེ་ཝཾ་དུ་བྦྷི་ཀྑེཏི ཨེ་ཝཾ དུ་ཀྑེ་ན ལ་བྷི་ཏ་བྦཱ བྷི་ཀྑཱ ཨེ་ཏྠཱ་ཏི ཨེ་ཝཾ་དུ་བྦྷི་ཀྑེ ཀཱ་ལེ, དེ་སེ ཝཱ. དུ་ལླ་བྷ་པི་ཎྜེཏི ཨེ་ཏ་སྶེ་ཝ ཨ་ཏྠ་དཱི་པ་ནཾ. བྷཱ་ཛ་ནཱ་དི་པ་རི་ཧ་ར་ཎ་ཝ་སེ་ན བ་ཧུ་བྷ་ཎྜི་ཀ་ཏཱ་ཡ ཨ་བྷཱ་ཝ་ཏོ ཝུ་ཏྟཾ ‘‘ཨི་མཱ་ཡ ས་ལླ་ཧུ་ཀ་ཝུ་ཏྟི་ཏཱ་ཡཱ’’ཏི. ཨེ་ཏྟ་ཀ་མེ་ཝ ཨ་ལཾ ཡཱ་པེ་ཏུ་ནྟི ཨུ་ཏྟ་རི པ་ཏྠ་ནཱ་བྷཱ་ཝ་ཏོ པ་ན ‘‘ཨི་མི་ནཱ ཙ ས་ལླེ་ཁེ་ནཱ’’ཏི ཝུ་ཏྟཾ. དུ་བྦྷི་ཀྑཾ ཝི་ཛི་ཏནྟི ཨེ་ཏྠ ཧི བྷི་ཀྑཱ་ནཾ ཨ་བྷཱ་ཝོ དུ་བྦྷི་ཀྑཾ ‘‘ནི་མྨ་ཀྑི་ཀ’’ནྟི་ཨཱ་དཱི་སུ ཝི་ཡ. བྷི་ཀྑཱ་བྷཱ་ཝོ་ཡེ་ཝ ཧི ཏཾ་ནི་མི་ཏྟ་ཙི་ཏྟ་ཝི་གྷཱ་ཏཱ་ནཾ ཨ་བྷཱ་ཝ་ཏོ བྷི་ཀྑཱུ་ཧི ཝི་ཛི་ཏོ ཝ་སེ ཝ་ཏྟི་ཏོ. ལོ་བྷོ ཝི་ཛི་ཏོཏི ཨཱ་མི་ས་ཧེ་ཏུ ར་ཏྟི་ཙྪེ་ད་ཝ་སྶ་ཙྪེ་ད་ས་མུ་ཊྛཱ་པ་ཀོ ལོ་ལུ་པྤཱ་དོ་པི ཏེ་སཾ ནཱ་ཧོ་སཱི་ཏི ཨཱ་མི་ས་ལོ་ལ་ཏཱ་ས་ངྑཱ་ཏོ ལོ་བྷོ ཝི་ཛི་ཏོ. ཨི་ཙྪཱ་ཙཱ་རོ ཝི་ཛི་ཏོཏི ‘‘ཨཱ་མི་ས་ཧེ་ཏུ ཨ་ཉྙ་མ་ཉྙ་སྶ ཨུ་ཏྟ་རི་མ་ནུ་སྶ་དྷ་མྨ་པྤ་ཀཱ་ས་ན་ཝ་སེ་ན གུ་ཎ་ཝ་ཎི་ཛྫཾ ཀ་ཏྭཱ ཛཱི་ཝི་ཀཾ ཀ་པྤེ་སྶཱ་མཱ’’ཏི ཨེ་ཝཾ པ་ཝ་ཏྟ་ཨི་ཙྪཱ་ཙཱ་ར་སྶ ཨ་བྷཱ་ཝ་ཏོ ཡ་ཐཱ་ཝུ་ཏྟོ ཨི་ཙྪཱ་ཙཱ་རོ ཝི་ཛི་ཏོ. ཙི་ཏྟུ་པྤཱ་ད་མ་ཏྟ་སྶ་པི ཨ་ནུ་པྤ་ནྣ་བྷཱ་ཝཾ ས་ནྡྷཱ་ཡ ‘‘ཙི་ནྟཱ ཝཱ’’ཏི ཝུ་ཏྟཾ. པུ་ན་པྤུ་ནཱ་ནུ་སོ་ཙ་ན་ཝ་སེ་ན པ་ན ཙི་ཏྟ་པཱི་ལཱ༹་པི ནཱ་ཧོ་སཱི་ཏི ད་སྶ་ན་ཏྠཾ ‘‘ཝི་གྷཱ་ཏོ ཝཱ’’ཏི ཝུ་ཏྟཾ.
ར་ཏྟི་ཙྪེ་དོ ཝཱཏི ས་ཏྟཱ་ཧ་ཀ་ར་ཎཱི་ཡ་ཝ་སེ་ན ག་ནྟྭཱ བ་ཧི ཨ་རུ་ཎུ་ཊྛཱ་པ་ན་ཝ་སེ་ན ར་ཏྟི་ཙྪེ་དོ ཝཱ ན ཀ་ཏོ ས་ཏྟཱ་ཧ་ཀི་ཙྩ་ཝ་སེ་ན་པི ཀ་ཏྠ་ཙི ཨ་ག་ཏ་ཏྟཱ. ས་ཏྟཱ་ཧ་ཀི་ཙྩ་ཝ་སེ་ན ཝི་པྤ་ཝཱ་ས་ཉྷི ས་ནྡྷཱ་ཡ ར་ཏྟི་ཙྪེ་དོ་ཏི ཨ་ཊྛ་ཀ་ཐཱ་ཝོ་ཧཱ་རོ, ཏ་ཏོ་ཡེ་ཝ ཙ ཝ་སྶཱུ་པ་ནཱ་ཡི་ཀ་ཀྑ་ནྡྷ་ཀ་ཝ་ཎྞ་ནཱ་ཡཾ (མ་ཧཱ་ཝ. ཨ་ཊྛ. ༡༩༩) ‘‘ཨ་ཡཾ པ་ནེ་ཏྠ པཱ་ལི༹་མུ་ཏྟ་ཀ་ར་ཏྟི་ཙྪེ་ད་ཝི་ནི་ཙྪ་ཡོ’’ཏི ཝ་ཏྭཱ ‘‘དྷ་མྨ་སྶ་ཝ་ན་ཏྠཱ་ཡ ཨ་ནི་མ་ནྟི་ཏེ་ན ག་ནྟུཾ ན ཝ་ཊྚ་ཏཱི’’ཏི་ཨཱ་དི་ནཱ ས་ཏྟཱ་ཧ་ཀ་ར་ཎཱི་ཡ་མེ་ཝ ཝི་བྷ་ཏྟཾ. མ་ཧཱ་ཨ་ཊྛ་ཀ་ཐཱ་ཡ་མྤི ཝུ་ཏྟཾ ‘‘ས་ཏྟཱ་ཧ་ཀི་ཙྩེ་ན ག་ནྟྭཱ ཨེ་ཀ་བྷི་ཀྑུ་ནཱ་པི ར་ཏྟི་ཙྪེ་དོ ཝཱ ན ཀ་ཏོ’’ཏི. ཨེ་ཝ་ཉྩ ཀ་ཏྭཱ ར་ཏྟི་ཙྪེ་དོ ནཱ་མ ས་ཏྟཱ་ཧ་ཀ་ར་ཎཱི་ཡ་ཝ་སེ་ན ཧོ་ཏི, ན ཨ་ཉྙ་ཐཱ་ཏི ར་ཏྟི་ཙྪེ་ད་ལ་ཀྑ་ཎ་ཉྩ ཀ་ཐི་ཏ་ནྟི ད་ཊྛ་བྦཾ. ཨེ་ཏྠ ཙ པ་ཙྩ་ཡ་ཝེ་ཀ་ལླ་ས་ངྑཱ་ཏེ ཝ་སྶ་ཙྪེ་ད་ཀཱ་ར་ཎེ ས་ཏི ར་ཏྟི་ཙྪེ་ད་སྶ་པི ཝུ་ཏྟ་ཏྟཱ ཡ་ཏྠ ཝ་སྶ་ཙྪེ་ད་ཀཱ་ར་ཎཾ ལ་བྦྷ་ཏི, ཏ་ཏྠ ས་ཏྟཱ་ཧ་ཀི་ཙྩེ་ན ག་ནྟུ་མྤི ཝ་ཊྚ་ཏཱི་ཏི སི་དྡྷ་ནྟི ཙཱུ་ལ༹་ག་ཎྛི་པ་དེ མ་ཛ྄ཛྷི་མ་ག་ཎྛི་པ་དེ ཙ ཝུ་ཏྟཾ, ཏཾ སུ་ཝུ་ཏྟཾ ཝ་སྶཱུ་པ་ནཱ་ཡི་ཀ་ཀྑ་ནྡྷ་ཀེ ཝ་སྶ་ཙྪེ་དཱ་དྷི་ཀཱ་རེ –
‘‘ཏེ་ན ཁོ པ་ན ས་མ་ཡེ་ན ཨ་ཉྙ་ཏ་ར་སྨིཾ ཨཱ་ཝཱ་སེ ཝ་སྶཱུ་པ་ག་ཏཱ་ནཾ བྷི་ཀྑཱུ་ནཾ གཱ་མོ ཙོ་རེ་ཧི ཝུ་ཊྛཱ་སི. བྷ་ག་ཝ་ཏོ ཨེ་ཏ་མ་ཏྠཾ ཨཱ་རོ་ཙེ་སུཾ. ཨ་ནུ་ཛཱ་ནཱ་མི, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཡེ་ན གཱ་མོ ཏེ་ན ག་ནྟུ’’ནྟི (མ་ཧཱ་ཝ. ༢༠༡) –
ཨེ་ཏྠ ‘‘ས་ཙེ གཱ་མོ ཨ་ཝི་དཱུ་ར་ག་ཏོ ཧོ་ཏི, ཏ་ཏྠ པི་ཎྜཱ་ཡ ཙ་རི་ཏྭཱ ཝི་ཧཱ་ར་མེ་ཝ ཨཱ་ག་ནྟྭཱ ཝ་སི་ཏ་བྦཾ. ས་ཙེ དཱུ་ར་ག་ཏོ, ས་ཏྟཱ་ཧ་ཝཱ་རེ་ན ཨ་རུ་ཎོ ཨུ་ཊྛཱ་པེ་ཏ་བྦོ. ན ས་ཀྐཱ ཙེ ཧོ་ཏི, ཏ་ཏྠེ་ཝ ས་བྷཱ་ག་ཊྛཱ་ནེ ཝ་སི་ཏ་བྦ’’ནྟི (མ་ཧཱ་ཝ. ཨ་ཊྛ. ༢༠༡) ཨི་མི་ནཱ ཨ་ཊྛ་ཀ་ཐཱ་ཝ་ཙ་ནེ་ན་པི སཾ་ས་ནྡ་ན་ཏོ. ཏ་ཐཱ ཧི གཱ་མེ ཝུ་ཊྛི་ཏེ བྷི་ཀྑཱ་ཡ ཨ་བྷཱ་ཝ་ཏོ ཝ་སྶ་ཙྪེ་དེ་པི ཨ་ནཱ་པ་ཏྟིཾ ཝ་ད་ནྟེ་ན བྷ་ག་ཝ་ཏཱ ‘‘ཨ་ནུ་ཛཱ་ནཱ་མི, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཡེ་ན གཱ་མོ ཏེ་ན ག་ནྟུ’’ནྟི (མ་ཧཱ་ཝ. ༢༠༡) ཝུ་ཏྟ་ཏྟཱ བྷི་ཀྑཱ་ཡ ཨ་བྷཱ་ཝོ ཝ་སྶ་ཙྪེ་ད་ཀཱ་ར་ཎཾ. ཏ་ཏྠ ‘‘ས་ཙེ དཱུ་ར་ག་ཏོ, ས་ཏྟཱ་ཧ་ཝཱ་རེ་ན ཨ་རུ་ཎོ ཨུ་ཊྛཱ་པེ་ཏ་བྦོ’’ཏི (མ་ཧཱ་ཝ. ཨ་ཊྛ. ༢༠༡) ཨི་དཾ ཨ་ཊྛ་ཀ་ཐཱ་ཝ་ཙ་ནཾ ཝ་སྶ་ཙྪེ་ད་ཀཱ་ར་ཎེ ས་ཏི ས་ཏྟཱ་ཧ་ཀི་ཙྩེ་ན ག་ནྟུ་མྤི ཝ་ཊྚ་ཏཱི་ཏི ཨི་མ་མ་ཏྠཾ སཱ་དྷེ་ཏི.
ཡཾ པ་ན ཝུ་ཏྟཾ ཀེ་ན་ཙི –
‘‘ར་ཏྟི་ཙྪེ་དོཏི ས་ཏྟཱ་ཧ་ཀི་ཙྩཾ ས་ནྡྷཱ་ཡ ཝུ་ཏྟོ, ས་ཏྟཱ་ཧ་ཀ་ར་ཎཱི་ཡེ་ན ག་ནྟྭཱ ར་ཏྟི་ཙྪེ་དོ ཝཱ ཝ་སྶ་ཙྪེ་དོ ཝཱ ཨེ་ཀ་བྷི་ཀྑུ་ནཱ་པི ན ཀ་ཏོ་ཏི ཝུ་ཏྟཾ ཀི་ར མ་ཧཱ་ཨ་ཊྛ་ཀ་ཐཱ་ཡཾ, ཏ་སྨཱ ཝ་སྶ་ཙྪེ་ད་སྶ ཀཱ་ར་ཎེ ས་ཏི ས་ཏྟཱ་ཧ་ཀི་ཙྩཾ ཀཱ་ཏུཾ ཝ་ཊྚ་ཏཱི་ཏི ཨེ་ཀེ. ཝི་ན་ཡ་དྷ་རཱ པ་ན ན ཨི་ཙྪ་ནྟི, ཏ་སྨཱ ཨ་ཊྛ་ཀ་ཐཱ་དྷི་པྤཱ་ཡོ ཝཱི་མཾ་སི་ཏ་བྦོ’’ཏི.
ཏཾ པ་ན ས་ཡཾ ས་མྨཱུ་ལ༹ྷ་སྶ པ་རེ་སཾ མོ་ཧུ་པྤཱ་ད་ན་མ་ཏྟཾ. ན ཧི ཝི་ན་ཡ་དྷ་རཱ་ནཾ ཨ་ནི་ཙྪཱ་ཡ ཀཱ་ར་ཎཾ དི་སྶ་ཏི ཨ་ཊྛ་ཀ་ཐཱ་ཡ ཝི་རུ་ཛ྄ཛྷ་ན་ཏོ ཡུ་ཏྟི་ཨ་བྷཱ་ཝ་ཏོ ཙ. ཡ་ཉྷི ཀཱ་ར་ཎཾ ཝ་སྶ་ཙྪེ་དེ་པི ཨ་ནཱ་པ་ཏྟིཾ སཱ་དྷེ་ཏི, ཏ་སྨིཾ ས་ཏི ཝི་ནཱ ཝ་སྶ་ཙྪེ་དཾ ས་ཏྟཱ་ཧ་ཀི་ཙྩེ་ན ག་ནྟུཾ ན ཝ་ཊྚ་ཏཱི་ཏི ཀཱ ནཱ་མ ཡུ་ཏྟི. ‘‘པ་ཙྪི་མི་ཀཱ་ཡ ཏ་ཏྠ ཝ་སྶཾ ཨུ་པ་ག་ཙྪཱ་མཱ’’ཏི ཨི་དཾ ཏེ་སཾ བྷི་ཀྑཱུ་ནཾ ཨ་ནུ་རཱུ་པ་པ་རི་ཝི་ཏ་ཀྐ་ན་པ་ཨ་དཱི་པ་ནཾ, ན པ་ན ཝི་སེ་ས་ཏྠ་པ་རི་དཱི་པ་ནཾ. ཏ་ཐཱ ཧི དུ་བྦྷི་ཀྑ་ཏཱ་ཡ ཝ་སྶ་ཙྪེ་ད་ཀ་ར་ཎ་ས་བྦྷཱ་ཝ་ཏོ པུ་རི་མི་ཀཱ་ཡ ཏཱ་ཝ ཝ་སྶ་ཙྪེ་དེ་པི ཨ་ནཱ་པ་ཏྟི. པ་ཙྪི་མི་ཀཱ་ཡཾ ཨ་ནུ་པ་ག་ནྟུ་ཀཱ་མ་ཏཱ་ཡ ག་མ་ནེ་པི ན་ཏྠི དོ་སོ པ་ཙྪི་མི་ཀཱ་ཡ ཝ་སྶཱུ་པ་ནཱ་ཡི་ཀ་དི་ཝ་ས་སྶ ཨ་ས་མྤ་ཏྟ་བྷཱ་ཝ་ཏོ.
ན ཀི་སྨི་ཉྩི མ་ཉྙ་ནྟཱིཏི ཀི་སྨི་ཉྩི གུ་ཎེ ས་མྦྷཱ་ཝ་ན་ཝ་སེ་ན ན མ་ཉྙ་ནྟི. པ་ཀཱ་སེ་ཏྭཱཏི པ་ཊི་ལ་དྡྷ་ཛ྄ཛྷཱ་ནཱ་དི་གུ་ཎ་ཝ་སེ་ན པ་ཀཱ་སེ་ཏྭཱ. ‘‘པ་ཙྪཱ སཱི་ལཾ ཨ་དྷི་ཊྛ་ཧེ་ཡྻཱ་མཱ’’ཏི ཝུ་ཏྟ་ན་ཡེ་ན ཀུ་ཙྪི་པ་ཊི་ཛ་གྒ་ནེ ས་ཏི ཏ་ཐཱ་པ་ཝ་ཏྟ་ཨི་ཙྪཱ་ཙཱ་ར་སྶ ཨ་པ་རི་སུ་དྡྷ་བྷཱ་ཝ་ཏོ ཨཱ་ཛཱི་ཝ་སུ་དྡྷི་ཡཱ ཙ ཨ་བྷཱ་ཝ་ཏོ པུ་ན ཝཱ་ཡ་མི་ཏྭཱ སཾ་ཝ་རེ པ་ཏི་ཊྛཱ་ཏ་བྦ་ནྟི ཨཱ་ཧ ‘‘པ་ཙྪཱ སཱི་ལཾ ཨ་དྷི་ཊྛ་ཧེ་ཡྻཱ་མཱ’’ཏི.
ཀིཾ ཨི་དནྟི ག་ར་ཧ་ཎ་ཝ་སེ་ན ཝུ་ཏྟཾ. སཱ་ལི་ཏ་ཎྜུ་ལེ་ཧི ས་མྤཱ་དི་ཏཾ མཾ་སེ་ན ཨུ་པ་སི་ཏྟཾ ཨོ་ད་ནཾ སཱ་ལི་མཾ་སོ་ད་ནཾ. ཨ་ཏི་མ་ཉྙི་སྶ་ཏཱིཏི ཨ་ཝ་ཉྙཱ་ཏ་ཀ་ར་ཎ་ཝ་སེ་ན ཨ་ཏི་ཀྐ་མི་ཏྭཱ མ་ཉྙི་སྶ་ཏི, ལཱ་མ་ཀཾ ནི་ཧཱི་ནཾ ཀ་ཏྭཱ མ་ཉྙི་སྶ་ཏཱི་ཏི ཝུ་ཏྟཾ ཧོ་ཏི. ཏེ་ནཱ་ཧ ‘‘ཨོ་ཉྙཱ་ཏཾ ཨ་ཝ་ཉྙཱ་ཏཾ ཀ་རི་སྶ་ཏཱི’’ཏི. ཧེ་ཊྛཱ ཀ་ཏྭཱ ནི་ཧཱི་ནཾ ཀ་ཏྭཱ ཉཱ་ཏཾ ཨོ་ཉྙཱ་ཏཾ. ཨ་ཝ་ཉྙཱ་ཏནྟི ཏ་སྶེ་ཝ ཝེ་ཝ་ཙ་ནཾ. སྭཱ་ཡནྟི སོ ཨ་ཡཾ ཛ་ན་པ་དོ. ཨི་མཱ་ཡ པ་ཊི་པ་ཏྟི་ཡཱཏི ཝེ་ར་ཉྫཱ་ཡཾ པཱུ་རི་ཏཱ་ཡ སུ་དུ་ཀྐ་རཱ་ཡ པ་ཊི་པ་ཏྟི་ཡཱ. ཏུ་མྷེ ནི་སྶཱ་ཡཱཏི ཏུ་མྷཱ་ཀཾ ཨི་མཾ ཨ་པྤི་ཙྪ་པ་ཊི་པ་དཾ ནི་སྶཱ་ཡ. ས་བྲ་ཧྨ་ཙཱ་རཱི་ས་ངྑཱ་ཏཱཏི ཚ་བྦ་གྒི་ཡཱ་ད་ཡོ ཝུ་ཏྟཱ. ཏུ་མྷཱ་ཀཾ ཨ་ནྟ་རེ ནི་སཱི་དི་ཏྭཱཏི ཏུ་མྷཱ་ཀཾ མ་ཛ྄ཛྷེ ནི་སཱི་དི་ཏྭཱ, ཏུ་མྷེ་ཧི ས་དྡྷིཾ ནི་སཱི་དི་ཏྭཱ་ཏི ཝུ་ཏྟཾ ཧོ་ཏི. ཨོ་མཱ་ནནྟི ཨ་ཏི་མཱ་ནཾ. ཨ་ཏི་མཱ་ནོ་ཡེ་ཝ ཧེ་ཏྠ ནི་ཧཱི་ན་ཏཱ་ཡ ‘‘ཨོ་མཱ་ན’’ནྟི ཝུ་ཏྟོ, ན པ་ན ཧཱི་ལེ༹་ཏྭཱ མ་ཉྙ་ནཾ. ཏུ་མྷེ་ཧི, ཨཱ་ན་ནྡ, ས་པྤུ་རི་སེ་ཧི ཝི་ཛི་ཏཾ སཱ་ལི་མཾ་སོ་ད་ནཾ པ་ཙྪི་མཱ ཛ་ན་ཏཱ ཨ་ཏི་མ་ཉྙི་སྶ་ཏཱི་ཏི ཨེ་ཝ་མེ་ཏྠ པཱ་ལི༹ཾ ཡོ་ཛེ་ཏྭཱ ཨ་ཏྠཾ ཝ་ཎྞ་ཡ་ནྟི. ཨི་དཾ ཝུ་ཏྟཾ ཧོ་ཏི – ཡཾ ལ་དྡྷཾ, ཏེ་ནེ་ཝ ཏུ་སྶི་ཏྭཱ སཱ་ལི་མཾ་སོ་ད་ན་པ་ཏྠ་ནཱ་ཡ ཚི་ནྣ་ཏྟཱ ཙ ཏུ་མྷེ་ཧི ཝི་ཛི་ཏཾ ཨ་བྷི་བྷཱུ་ཏཾ སཱ་ལི་མཾ་སོ་ད་ནཾ པ་ཙྪི་མཱ ཛ་ན་ཏཱ ཏ་ཏྠ པ་ཏྠ་ནཾ ཚི་ནྡི་ཏུཾ ཨ་ས་མ་ཏྠ་ཏཱ་ཡ ཨ་ཏི་མ་ཉྙི་སྶ་ཏཱི་ཏི.
དུ་བྦྷི་ཀྑ་ཀ་ཐཱ ནི་ཊྛི་ཏཱ.