ཨུ་པཱ་ས་ཀ་ཏྟ་པ་ཊི་ཝེ་ད་ནཱ་ཀ་ཐཱ
ཨེ་ཝཾ དྷཱ་རེ་ཏཱུཏི ཨེ་ཝཾ ཛཱ་ནཱ་ཏཱུ་ཏི ཨ་ཏྠོ. ཨེ་ཏྠ ཀོ ཨུ་པཱ་ས་ཀོཏི ས་རཱུ་པ་པུ་ཙྪཱ, ཏ་སྨཱ ཀིཾ་ལ་ཀྑ་ཎོ ཨུ་པཱ་ས་ཀོ་ཏི ཝུ་ཏྟཾ ཧོ་ཏི. ཀ་སྨཱཏི ཧེ་ཏུ་པུ་ཙྪཱ. ཏེ་ན ཀེ་ན པ་ཝ་ཏྟི་ནི་མི་ཏྟེ་ན ཨུ་པཱ་ས་ཀ་ས་དྡོ ཏ་སྨིཾ པུ་གྒ་ལེ ནི་རུ་ལ༹ྷོ་ཏི ད་སྶེ་ཏི. ཏེ་ནཱ་ཧ ‘‘ཀ་སྨཱ ཨུ་པཱ་ས་ཀོ་ཏི ཝུ་ཙྩ་ཏཱི’’ཏི. ས་དྡ་སྶ ཧི ཨ་བྷི་དྷེ་ཡྻ་པ་ཝ་ཏྟི་ནི་མི་ཏྟཾ ཏ་ད་ཏྠ་སྶ ཏ་བྦྷཱ་ཝ་ཀཱ་ར་ཎཾ. ཀི་མ་སྶ སཱི་ལནྟི ཀཱི་དི་སཾ ཨ་སྶ ཨུ་པཱ་ས་ཀ་སྶ སཱི་ལཾ, ཀི་ཏྟ་ཀེ་ན སཱི་ལེ་ནཱ་ཡཾ སཱི་ལ་ས་མྤ་ནྣོ ནཱ་མ ཧོ་ཏཱི་ཏི ཨ་ཏྠོ. ཀོ ཨཱ་ཛཱི་ཝོཏི ཀོ ཨ་སྶ ས་མྨཱ་ཨཱ་ཛཱི་ཝོ. སོ པ་ན མི་ཙྪཱ་ཛཱི་ཝ་སྶ པ་རི་ཝ་ཛྫ་ནེ་ན ཧོ་ཏཱི་ཏི སོ་པི ཝི་བྷ་ཛཱི་ཡ་ཏི. ཀཱ ཝི་པ་ཏྟཱིཏི ཀ་སྶ སཱི་ལ་སྶ ཨཱ་ཛཱི་ཝ་སྶ ཝཱ ཝི་པ་ཏྟི. ཨ་ན་ནྟ་ར་སྶ ཧི ཝི་དྷི ཝཱ པ་ཊི་སེ་དྷོ ཝཱ. ས་མྤ་ཏྟཱིཏི ཨེ་ཏྠཱ་པི ཨེ་སེ་ཝ ན་ཡོ.
ཨི་དཾ པ་ཀི་ཎྞ་ཀཾ ཝེ་དི་ཏ་བྦནྟི ཀ་ཐཾ ཝེ་དི་ཏ་བྦཾ? ཝུ་ཙྩ་ཏེ – ཀོ ཨུ་པཱ་ས་ཀོཏི ཁ་ཏྟི་ཡཱ་དཱི་སུ ཡོ ཀོ་ཙི ཏི་ས་ར་ཎཾ ག་ཏོ ག་ཧ་ཊྛོ. ས་ར་ཎ་ག་མ་ན་མེ་ཝ ཧེ་ཏྠ ཀཱ་ར་ཎཾ, ན ཛཱ་ཏི་ཨཱ་དི་ཝི་སེ་སོ. ཝུ་ཏྟ་ཉྷེ་ཏཾ ‘‘ཡ་ཏོ ཁོ, མ་ཧཱ་ནཱ་མ, བུ་དྡྷཾ ས་ར་ཎཾ ག་ཏོ ཧོ་ཏི, དྷ་མྨཾ, ས་ངྒྷཾ ས་ར་ཎཾ ག་ཏོ ཧོ་ཏི. ཨེ་ཏྟཱ་ཝ་ཏཱ ཁོ, མ་ཧཱ་ནཱ་མ, ཨུ་པཱ་ས་ཀོ ཧོ་ཏཱི’’ཏི (སཾ. ནི. ༥.༡༠༣༣).
ཀ་སྨཱ ཨུ་པཱ་ས་ཀོཏི ར་ཏ་ན་ཏྟ་ཡ་ཨུ་པཱ་ས་ན་ཏོ. ཏེ་ནེ་ཝ ས་ར་ཎ་ག་མ་ནེ་ན ཏ་ཏྠ ཙ ས་ཀྐ་ཙྩ་ཀི་རི་ཡཱ་ཡ ཨཱ་ད་ར་གཱ་ར་ཝ་བ་ཧུ་མཱ་ནཱ་དི་ཡོ་གེ་ན པ་ཡི་རུ་པཱ་ས་ན་ཏོ་ཏི ཝུ་ཏྟཾ ཧོ་ཏི. སོ ཧི བུ་དྡྷཾ ཨུ་པཱ་ས་ཏཱི་ཏི ཨུ་པཱ་ས་ཀོ. དྷ་མྨཾ, ས་ངྒྷཾ ཨུ་པཱ་ས་ཏཱི་ཏི ཨུ་པཱ་ས་ཀོ.
ཀི་མ་སྶ སཱི་ལནྟི པ་ཉྩ ཝེ་ར་མ་ཎི་ཡོ. ཝེ་ར་མ་ཎི་ཡོཏི ཙེ་ཏྠ ཝེ་རཾ ཝུ་ཙྩ་ཏི པཱ་ཎཱ་ཏི་པཱ་ཏཱ་དཱི་སུ དུ་སྶཱི་ལྱཾ, ཏ་སྶ མ་ན་ན་ཏོ ཧ་ན་ན་ཏོ ཝི་ནཱ་ས་ན་ཏོ ཝེ་ར་མ་ཎི་ཡོ པ་ཉྩ ཝི་ར་ཏི་ཡོ ཝི་ར་ཏི་པྤ་དྷཱ་ན་ཏྟཱ ཏ་སྶ སཱི་ལ་སྶ. ཝུ་ཏྟ་ཉྷེ་ཏཾ ‘‘ཡ་ཏོ ཁོ, མ་ཧཱ་ནཱ་མ, ཨུ་པཱ་ས་ཀོ པཱ་ཎཱ་ཏི་པཱ་ཏཱ པ་ཊི་ཝི་ར་ཏོ ཧོ་ཏི, ཨ་དི་ནྣཱ་དཱ་ནཱ, ཀཱ་མེ་སུ་མི་ཙྪཱ་ཙཱ་རཱ, མུ་སཱ་ཝཱ་དཱ, སུ་རཱ་མེ་ར་ཡ་མ་ཛྫ་པ་མཱ་ད་ཊྛཱ་ནཱ པ་ཊི་ཝི་ར་ཏོ ཧོ་ཏི. ཨེ་ཏྟཱ་ཝ་ཏཱ ཁོ, མ་ཧཱ་ནཱ་མ, ཨུ་པཱ་ས་ཀོ སཱི་ལ་ཝཱ ཧོ་ཏཱི’’ཏི (སཾ. ནི. ༥.༡༠༣༣).
ཀོ ཨཱ་ཛཱི་ཝོཏི པ་ཉྩ མི་ཙྪཱ་ཝ་ཎི་ཛྫཱ པ་ཧཱ་ཡ དྷ་མྨེ་ན ས་མེ་ན ཛཱི་ཝི་ཏ་ཀ་པྤ་ནཾ. ཝུ་ཏྟ་ཉྷེ་ཏཾ – ‘‘པ་ཉྩི་མཱ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཝ་ཎི་ཛྫཱ ཨུ་པཱ་ས་ཀེ་ན ཨ་ཀ་ར་ཎཱི་ཡཱ. ཀ་ཏ་མཱ པ་ཉྩ? ས་ཏྠ་ཝ་ཎི་ཛྫཱ ས་ཏྟ་ཝ་ཎི་ཛྫཱ མཾ་ས་ཝ་ཎི་ཛྫཱ མ་ཛྫ་ཝ་ཎི་ཛྫཱ ཝི་ས་ཝ་ཎི་ཛྫཱ. ཨི་མཱ ཁོ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, པ་ཉྩ ཝ་ཎི་ཛྫཱ ཨུ་པཱ་ས་ཀེ་ན ཨ་ཀ་ར་ཎཱི་ཡཱ’’ཏི (ཨ. ནི. ༥.༡༧༧).
ཨེ་ཏྠ ཙ ས་ཏྠ་ཝ་ཎི་ཛྫཱཏི ཨཱ་ཝུ་དྷ་བྷ་ཎྜཾ ཀ་ཏྭཱ ཝཱ ཀཱ་རེ་ཏྭཱ ཝཱ ཡ་ཐཱ་ཀ་ཏཾ ཝཱ པ་ཊི་ལ་བྷི་ཏྭཱ ཏ་སྶ ཝི་ཀྐ་ཡོ. ས་ཏྟ་ཝ་ཎི་ཛྫཱཏི མ་ནུ་སྶ་ཝི་ཀྐ་ཡོ. མཾ་ས་ཝ་ཎི་ཛྫཱཏི སཱུ་ན་ཀཱ་རཱ་ད་ཡོ ཝི་ཡ མི་ག་སཱུ་ཀ་རཱ་དི་ཀེ པོ་སེ་ཏྭཱ མཾ་སཾ ས་མྤཱ་དེ་ཏྭཱ ཝི་ཀྐ་ཡོ. མ་ཛྫ་ཝ་ཎི་ཛྫཱཏི ཡཾ ཀི་ཉྩི མ་ཛྫཾ ཡོ་ཛེ་ཏྭཱ ཏ་སྶ ཝི་ཀྐ་ཡོ. ཝི་ས་ཝ་ཎི་ཛྫཱཏི ཝི་སཾ ཡོ་ཛེ་ཏྭཱ ས་ངྒ་ཧེ་ཏྭཱ ཝཱ ཏ་སྶ ཝི་ཀྐ་ཡོ. ཏ་ཏྠ ས་ཏྠ་ཝ་ཎི་ཛྫཱ པ་རོ་པ་རོ་དྷ་ནི་མི་ཏྟ་ཏཱ་ཡ ཨ་ཀ་ར་ཎཱི་ཡཱ ཝུ་ཏྟཱ, ས་ཏྟ་ཝ་ཎི་ཛྫཱ ཨ་བྷུ་ཛི་སྶ་བྷཱ་ཝ་ཀ་ར་ཎ་ཏོ, མཾ་ས་ཝི་ས་ཝ་ཎི་ཛྫཱ ཝ་དྷ་ཧེ་ཏུ་ཏོ, མ་ཛྫ་ཝ་ཎི་ཛྫཱ པ་མཱ་ད་ཊྛཱ་ན་ཏོ་ཏི ཝེ་དི་ཏ་བྦཱ.
ཀཱ ཝི་པ་ཏྟཱིཏི ཡཱ ཏ་སྶེ་ཝ སཱི་ལ་སྶ ཙ ཨཱ་ཛཱི་ཝ་སྶ ཙ ཝི་པ་ཏྟི བྷེ་དོ ཀོ་པོ པ་ཀོ་པོ ཙ, ཨ་ཡ་མ་སྶ ཝི་པ་ཏྟི. ཨ་པི་ཙ ཡཱ་ཡ ཨེ་ས ཙ་ཎྜཱ་ལོ ཙེ་ཝ ཧོ་ཏི མ་ལ་ཉྩ པ་ཊི་ཀུ་ཊྛོ ཙ, སཱ་པི་སྶ ཝི་པ་ཏྟཱི་ཏི ཝེ་དི་ཏ་བྦཱ. ཏེ ཙ ཨ་ཏྠ་ཏོ ཨ་སྶ་དྡྷི་ཡཱ་ད་ཡོ པ་ཉྩ དྷ་མྨཱ ཧོ་ནྟི. ཡ་ཐཱ་ཧ –
‘‘པ་ཉྩ་ཧི, བྷི་ཀྑ་ཝེ, དྷ་མྨེ་ཧི ས་མ་ནྣཱ་ག་ཏོ ཨུ་པཱ་ས་ཀོ ཨུ་པཱ་ས་ཀ་ཙ་ཎྜཱ་ལོ ཙ ཧོ་ཏི ཨུ་པཱ་ས་ཀ་མ་ལ་ཉྩ ཨུ་པཱ་ས་ཀ་པ་ཊི་ཀུ་ཊྛོ ཙ. ཀ་ཏ་མེ་ཧི པ་ཉྩ་ཧི? ཨ་སྶ་དྡྷོ ཧོ་ཏི, དུ་སྶཱི་ལོ ཧོ་ཏི, ཀོ་ཏཱུ་ཧ་ལ་མ་ངྒ་ལི་ཀོ ཧོ་ཏི, མ་ངྒ་ལཾ པ་ཙྩེ་ཏི, ནོ ཀ་མྨཾ, ཨི་ཏོ ཙ བ་ཧི་དྡྷཱ ད་ཀྑི་ཎེ་ཡྻཾ པ་རི་ཡེ་ས་ཏི, ཏ་ཏྠ ཙ པུ་བྦ་ཀཱ་རཾ ཀ་རོ་ཏཱི’’ཏི (ཨ. ནི. ༥.༡༧༥).
ཨེ་ཏྠ ཙ ཨུ་པཱ་ས་ཀ་པ་ཊི་ཀུ་ཊྛོཏི ཨུ་པཱ་ས་ཀ་ནི་ཧཱི་ནོ. བུ་དྡྷཱ་དཱི་སུ ཀ་མྨ་ཀ་མྨ་ཕ་ལེ་སུ ཙ ས་དྡྷཱ་ཝི་པ་རི་ཡཱ་ཡོ ཨ་སྶ་དྡྷི་ཡཾ མི་ཙྪཱ་དྷི་མོ་ཀྑོ, ཡ་ཐཱ་ཝུ་ཏྟེ་ན ཨ་སྶ་དྡྷི་ཡེ་ན ས་མ་ནྣཱ་ག་ཏོ ཨ་སྶ་དྡྷོ. ཡ་ཐཱ་ཝུ་ཏྟ་སཱི་ལ་ཝི་པ་ཏྟི་ཨཱ་ཛཱི་ཝ་ཝི་པ་ཏྟི་ཝ་སེ་ན དུ་སྶཱི་ལོ. ‘‘ཨི་མི་ནཱ དི་ཊྛཱ་དི་ནཱ ཨི་དཾ ནཱ་མ མ་ངྒ་ལཾ ཧོ་ཏཱི’’ཏི ཨེ་ཝཾ བཱ་ལ་ཛ་ན་པ་རི་ཀ་པྤི་ཏ་ཀོ་ཏཱུ་ཧ་ལ་ས་ངྑཱ་ཏེ་ན དི་ཊྛ་སུ་ཏ་མུ་ཏ་མ་ངྒ་ལེ་ན ས་མ་ནྣཱ་ག་ཏོ ཀོ་ཏཱུ་ཧ་ལ་མ་ངྒ་ལི་ཀོ. མ་ངྒ་ལཾ པ་ཙྩེ་ཏཱིཏི དི་ཊྛ་མ་ངྒ་ལཱ་དི་བྷེ་དཾ མ་ངྒ་ལ་མེ་ཝ པ་ཏྟི་ཡཱ་ཡ་ཏི. ནོ ཀ་མྨནྟི ཀ་མྨ་སྶ་ཀ་ཏཾ ནོ པ་ཏྟི་ཡཱ་ཡ་ཏི. ཨི་ཏོ་བ་ཧི་དྡྷཱཏི ཨི་ཏོ ས་བྦ་ཉྙུ་བུ་དྡྷ་སཱ་ས་ན་ཏོ བ་ཧི་དྡྷཱ བཱ་ཧི་ར་ཀ་ས་མ་ཡེ. ད་ཀྑི་ཎེ་ཡྻཾ པ་རི་ཡེ་ས་ཏཱིཏི དུ་པྤ་ཊི་པ་ནྣཾ ད་ཀྑི་ཎཱ་ར་ཧ་ས་ཉྙཱི ག་ཝེ་ས་ཏི. པུ་བྦ་ཀཱ་རཾ ཀ་རོ་ཏཱིཏི དཱ་ན་མཱ་ན་ནཱ་དི་ཀཾ ཀུ་ས་ལ་ཀི་རི་ཡཾ པ་ཋ་མ་ཏ་རཾ ཀ་རོ་ཏི. ཨེ་ཏྠ ཙ ད་ཀྑི་ཎེ་ཡྻ་པ་ཨ་ཡེ་ས་ན་པུ་བྦ་ཀཱ་རེ ཨེ་ཀཾ ཀ་ཏྭཱ པ་ཉྩ དྷ་མྨཱ ཝེ་དི་ཏ་བྦཱ.
ཀཱ ས་མྤ་ཏྟཱིཏི སཱ་ཝ ཏ་སྶ སཱི་ལ་ས་མྤ་དཱ ཙ ཨཱ་ཛཱི་ཝ་ས་མྤ་དཱ ཙ ས་མྤ་ཏྟི, ཡེ ཙ་སྶ ར་ཏ་ན་བྷཱ་ཝཱ་དི་ཀ་རཱ ས་དྡྷཱ་ད་ཡོ པ་ཉྩ དྷ་མྨཱ. ཡ་ཐཱ་ཧ –
‘‘པ་ཉྩ་ཧི, བྷི་ཀྑ་ཝེ, དྷ་མྨེ་ཧི ས་མ་ནྣཱ་ག་ཏོ ཨུ་པཱ་ས་ཀོ ཨུ་པཱ་ས་ཀ་ར་ཏ་ན་ཉྩ ཧོ་ཏི ཨུ་པཱ་ས་ཀ་པ་དུ་མ་ཉྩ ཨུ་པཱ་ས་ཀ་པུ་ཎྜ་རཱི་ཀོ ཙ. ཀ་ཏ་མེ་ཧི པ་ཉྩ་ཧི? ས་དྡྷོ ཧོ་ཏི, སཱི་ལ་ཝཱ ཧོ་ཏི, ན ཀོ་ཏཱུ་ཧ་ལ་མ་ངྒ་ལི་ཀོ ཧོ་ཏི, ཀ་མྨཾ པ་ཙྩེ་ཏི, ནོ མ་ངྒ་ལཾ, ན ཨི་ཏོ བ་ཧི་དྡྷཱ ད་ཀྑི་ཎེ་ཡྻཾ པ་རི་ཡེ་ས་ཏི, ཨི་དྷ ཙ པུ་བྦ་ཀཱ་རཾ ཀ་རོ་ཏཱི’’ཏི.
ཨེ་ཏྠ ཙ ཙ་ཏུ་ནྣ་མྤི པ་རི་སཱ་ནཾ ར་ཏི་ཛ་ན་ན་ཊྛེ་ན ཨུ་པཱ་ས་ཀོ་ཝ ར་ཏ་ནཾ ཨུ་པཱ་ས་ཀ་ར་ཏ་ནཾ, གུ་ཎ་སོ་བྷཱ་ཀི་ཏྟི་ས་དྡ་སུ་ག་ནྡྷ་ཏཱ་ཧི ཨུ་པཱ་ས་ཀོ་ཝ པ་དུ་མཾ ཨུ་པཱ་ས་ཀ་པ་དུ་མཾ, ཏ་ཐཱ ཨུ་པཱ་ས་ཀ་པུ་ཎྜ་རཱི་ཀོ ཙ ཝེ་དི་ཏ་བྦོ. སེ་ས་མེ་ཏྠ ཝི་པ་ཏྟི་ཡཾ ཝུ་ཏྟ་ཝི་པ་རི་ཡཱ་ཡེ་ན ཝི་ཉྙེ་ཡྻཾ. ཨེ་ཝ་མི་དཾ ‘‘ཀོ ཨུ་པཱ་ས་ཀོ’’ཏི་ཨཱ་དི་ཀཾ པ་ཀི་ཎྞ་ཀཾ ཝི་ཏྠཱ་ར་ཏོ ཝེ་དི་ཏ་བྦཾ. ཨི་མ་སྶ པ་ན པ་ཀི་ཎྞ་ཀ་སྶ ཨི་དྷ ཝི་ཏྠཱ་རེ་ཏྭཱ ཨ་ཝ་ཙ་ནེ ཀཱ་ར་ཎཾ ད་སྶེ་ནྟོ ཨཱ་ཧ ‘‘ཏཾ ཨ་ཏི་བྷཱ་རི་ཡ་ཀ་ར་ཎ་ཏོ’’ཏི་ཨཱ་དི.
ཨཱ་དི་མྷཱིཏི ཨཱ་དི་ཨ་ཏྠེ. ཀོ་ཊི་ཡནྟི པ་རི་ཡ་ནྟ་ཀོ་ཊི་ཡཾ. ཝི་ཧཱ་ར་གྒེ་ནཱཏི ཨོ་ཝ་ར་ཀ་ཀོ་ཊྛཱ་སེ་ན, ‘‘ཨི་མ་སྨིཾ ག་བྦྷེ ཝ་ས་ནྟཱ་ནཾ ཨི་དཾ པ་ན་ས་ཕ་ལཾ པཱ་པུ་ཎཱ་ཏཱི’’ཏི་ཨཱ་དི་ནཱ ཏཾ་ཏཾ་ཝ་ས་ན་ཊྛཱ་ན་ཀོ་ཊྛཱ་སེ་ནཱ་ཏི ཨ་ཏྠོ. ཨ་ཛྫ་ཏནྟི ཨ་ཛྫ ཨི་ཙྩེ་ཝ ཨ་ཏྠོ. པཱ་ཎེ་ཧི ཨུ་པེ་ཏནྟི ཨི་མི་ནཱ ཏ་སྶ ས་ར་ཎ་ག་མ་ན་སྶ ཨཱ་པཱ་ཎ་ཀོ་ཊི་ཀ་ཏཾ ད་སྶེ་ནྟོ ‘‘ཡཱ་ཝ མེ ཛཱི་ཝི་ཏཾ པ་ཝ་ཏྟ་ཏཱི’’ཏི་ཨཱ་དཱི་ནི ཝ་ཏྭཱ པུ་ན ཛཱི་ཝི་ཏེ་ན་པ་ཧཾ ཝ་ཏྠུ་ཏྟ་ཡཾ པ་ཊི་པཱུ་ཛེ་ནྟོ ས་ར་ཎ་ག་མ་ན་ཉྩ ར་ཀྑཱ་མཱི་ཏི ཨུ་པྤ་ནྣཾ ཏ་སྶ བྲཱ་ཧྨ་ཎ་སྶ ཨ་དྷི་པྤཱ་ཡཾ ཝི་བྷཱ་ཝེ་ནྟོ ‘‘ཨ་ཧ་ཉྷཱི’’ཏི་ཨཱ་དི་མཱ་ཧ. པཱ་ཎེ་ཧི ཨུ་པེ་ཏནྟི ཧི ཡཱ་ཝ མེ པཱ་ཎཱ དྷ་ར་ནྟི, ཏཱ་ཝ ས་ར་ཎཾ ཨུ་པེ་ཏཾ, ཨུ་པེ་ནྟོ ན ཝཱ་ཙཱ་མ་ཏྟེ་ན ན ཨེ་ཀ་ཝཱ་རཾ ཙི་ཏྟུ་པྤཱ་ད་ན་མ་ཏྟེ་ན, ཨ་ཐ ཁོ པཱ་ཎཱ་ནཾ པ་རི་ཙྩ་ཛ་ན་ཝ་སེ་ན ཡཱ་ཝ་ཛཱི་ཝཾ ཨུ་པེ་ཏ་ནྟི ཨེ་ཝ་མེ་ཏྠ ཨ་ཏྠོ ཝེ་དི་ཏ་བྦོ.
ཨ་དྷི་ཝཱ་སེ་ཏཱུཏི སཱ་དི་ཡ་ཏུ, ཏཾ པ་ན སཱ་དི་ཡ་ནཾ མ་ན་སཱ ས་མྤ་ཊི་གྒ་ཧོ ཧོ་ཏཱི་ཏི ཨཱ་ཧ ‘‘ས་མྤ་ཊི་ཙྪ་ཏཱུ’’ཏི. ཀཱ་ཡ་ངྒནྟི ཀཱ་ཡ་མེ་ཝ ཨ་ངྒ་ནྟི ཝ་ད་ནྟི, ཀཱ་ཡ་སྶ ཝཱ ཨ་ངྒཾ སཱི་སཱ་དི ཀཱ་ཡ་ངྒཾ, སཱི་སཱ་དི ས་རཱི་རཱ་ཝ་ཡ་ཝ་ནྟི ཝུ་ཏྟཾ ཧོ་ཏི. ཝཱ་ཙ་ངྒནྟི ‘‘ཧོ་ཏུ སཱ་དྷཱུ’’ཏི ཨེ་ཝ་མཱ་དི་ཝཱ་ཙཱ་ཡ ཨ་ངྒཾ ཨ་ཝ་ཡ་ཝཾ. ཝཱ་ཙ་ངྒ་སྶ ཙོ་པ་ནཾ ཝཱ་ཙཱ་ཡ པ་ཝ་ཏྟ་ན་མེ་ཝཱ་ཏི ཝེ་དི་ཏ་བྦཾ. ཨ་བྦྷ་ནྟ་རེ་ཡེ་ཝཱཏི ཨ་ཏྟ་ནོ ཙི་ཏྟ་ས་ནྟཱ་ནེ་ཡེ་ཝ. ཁ་ནྟིཾ ཙཱ་རེ་ཏྭཱཏི ཁ་ནྟིཾ པ་ཝ་ཏྟེ་ཏྭཱ, རུ་ཙིཾ ཨུ་པྤཱ་དེ་ཏྭཱ་ཏི ཝུ་ཏྟཾ ཧོ་ཏི. ‘‘ཁ་ནྟིཾ དྷཱ་རེ་ཏྭཱ’’ཏི་པི པཱ་ཋོ, ཨུ་པྤ་ནྣཾ རུ་ཙིཾ ཨ་བྦྷ་ནྟ་རེ་ཡེ་ཝ དྷཱ་རེ་ཏྭཱ ཝ་ཙཱི་བྷེ་དེ་ན ཨ་པ་ཀཱ་སེ་ཏྭཱ་ཏི ཝུ་ཏྟཾ ཧོ་ཏི.
ཀ་ཐཾ པ་ན ཝེ་ར་ཉྫོ བྲཱ་ཧྨ་ཎོ བྷ་ག་ཝ་ཏོ ཨ་དྷི་ཝཱ་ས་ནཾ ཨ་ཉྙཱ་སི. ན ཧི ཏེ་ན ས་ཀྐཱ བྷ་ག་ཝ་ཏོ ཙི་ཏྟ་པྤ་ཝ་ཏྟི པ་ཙྩ་ཀྑ་ཏོ ཝི་ཉྙཱ་ཏུཾ, ཏ་སྨཱ ‘‘བྷ་ག་ཝ་ཏོ ཨ་དྷི་ཝཱ་ས་ནཾ ཝི་དི་ཏྭཱ’’ཏི ཀ་སྨཱ ཝུ་ཏྟ་ནྟི ཙེ? ཀི་ཉྩཱ་པི ཏེ་ན ན ས་ཀྐཱ ཙི་ཏྟ་པྤ་ཝ་ཏྟི པ་ཙྩ་ཀྑ་ཏོ ཝི་ཉྙཱ་ཏུཾ, ཏ་ཐཱ་པི ཨཱ་ཀཱ་ར་ས་ལླ་ཀྑ་ཎ་ཀུ་ས་ལ་ཏཱ་ཡ ཨ་ནྭ་ཡ་བྱ་ཏི་རེ་ཀ་ཝ་སེ་ན ཨ་ནུ་མཱ་ན་ཏོ ཨ་ཉྙཱ་སཱི་ཏི ད་སྶེ་ནྟོ ཨཱ་ཧ ‘‘ས་ཙེ མེ ས་མ་ཎོ གོ་ཏ་མོ’’ཏི་ཨཱ་དི. ཨཱ་ཀཱ་ར་ས་ལླ་ཀྑ་ཎ་ཀུ་ས་ལ་ཏཱ་ཡཱཏི ཙི་ཏྟ་པྤ་ཝ་ཏྟི་ཨཱ་ཀཱ་ར་ཝི་ཛཱ་ན་ནེ ཚེ་ཀ་ཏཱ་ཡ, ཨ་དྷི་པྤཱ་ཡ་ཝི་ཛཱ་ན་ནེ ཀུ་ས་ལ་ཏཱ་ཡཱ་ཏི ཝུ་ཏྟཾ ཧོ་ཏི. ད་ས་ན་ཁ་ས་མོ་དྷཱ་ན་ས་མུ་ཛྫ་ལནྟི དྭཱི་སུ ཧ་ཏྠེ་སུ ད་ས་ནྣཾ ན་ཁཱ་ནཾ ས་མོ་དྷཱ་ནེ་ན ཨེ་ཀཱི་བྷཱ་ཝེ་ན ས་མུ་ཛྫ་ལ་ནྟཾ. ཨ་ཉྫ་ལིནྟི ཧ་ཏྠ་པུ་ཊཾ. པ་ཊི་མུ་ཁོ་ཡེ་ཝཱཏི ཨ་བྷི་མུ་ཁོ་ཡེ་ཝ, ན བྷ་ག་ཝ་ཏོ པི་ཊྛིཾ ད་སྶེ་ཏྭཱ་ཏི ཨ་ཏྠོ. ཝ་ནྡི་ཏྭཱཏི པ་ཉྩ་པ་ཏི་ཊྛི་ཏེ་ན ཝ་ནྡི་ཏྭཱ.
ཨུ་པཱ་ས་ཀ་ཏྟ་པ་ཊི་ཝེ་ད་ནཱ་ཀ་ཐཱ ནི་ཊྛི་ཏཱ.