ཨ་ཝ་ནྡི་ཡ་ཝ་ནྡི་ཡ་ཀ་ཐཱ
༥༡. ཨ་ཝ་ནྡི་ཡ་ཝ་ནྡི་ཡ་ཀ་ཐཱ་ཡཾ ཨི་དྷ པ་ཀ་ར་ཎཱ་ཙ་རི་ཡེ་ན སེ་ནཱ་ས་ན་ཀྑ་ནྡྷ་ཀ་པཱ་ལི༹་ཝ་སེ་ན ད་ས ཨ་ཝ་ནྡི་ཡཱ, ཏ་ཡོ ཝ་ནྡི་ཡཱ ཙ ཝུ་ཏྟཱ, ཨ་ཊྛ་ཀ་ཐཱ་ཊཱི་ཀཱ་སུ ཙ ན ཀི་ཉྩི ཝུ་ཏྟཱ, ཏ་སྨཱ ཨི་དྷ ཨཱ་ག་ཏ་ན་ཡེ་ནེ་ཝ ཨ་ཏྠོ ད་ཊྛ་བྦོ. པ་རི་ཝཱ་ར་པཱ་ལི༹་ཡཾ (པ་རི. ༤༦༧ ཨཱ་ད་ཡོ) པ་ན ཨུ་པཱ་ལི་པ་ཉྩ་ཀེ པ་ཉྩ་པ་ཉྩ་ཀ་ཝ་སེ་ན པ་ཉྩ་ཝཱི་ས་ཏི ཨ་ཝ་ནྡི་ཡཱ, པ་ཉྩ ཝ་ནྡི་ཡཱ ཙ ཝུ་ཏྟཱ. ཀ་ཐཾ? ‘‘ཀ་ཏི ནུ ཁོ, བྷ་ནྟེ, ཨ་ཝ་ནྡི་ཡཱ་ཏི? པ་ཉྩི་མེ, ཨུ་པཱ་ལི, ཨ་ཝ་ནྡི་ཡཱ. ཀ་ཏ་མེ པ་ཉྩ? ཨ་ནྟ་ར་གྷ་རཾ པ་ཝི་ཊྛོ ཨ་ཝ་ནྡི་ཡོ, ར་ཙྪ་ག་ཏོ ཨ་ཝ་ནྡི་ཡོ, ཨོ་ཏ་མ་སི་ཀོ ཨ་ཝ་ནྡི་ཡོ, ཨ་ས་མ་ནྣཱ་ཧ་ར་ནྟོ ཨ་ཝ་ནྡི་ཡོ, སུ་ཏྟོ ཨ་ཝ་ནྡི་ཡོ. ཨི་མེ ཁོ, ཨུ་པཱ་ལི, པ་ཉྩ ཨ་ཝ་ནྡི་ཡཱ. ཨ་པ་རེ་པི, ཨུ་པཱ་ལི, པ་ཉྩ ཨ་ཝ་ནྡི་ཡཱ. ཀ་ཏ་མེ པ་ཉྩ? ཡཱ་གུ་པཱ་ནེ ཨ་ཝ་ནྡི་ཡོ, བྷ་ཏྟ་གྒེ ཨ་ཝ་ནྡི་ཡོ, ཨེ་ཀཱ་ཝ་ཏྟོ ཨ་ཝ་ནྡི་ཡོ, ཨ་ཉྙ་ཝི་ཧི་ཏོ ཨ་ཝ་ནྡི་ཡོ, ན་གྒོ ཨ་ཝ་ནྡི་ཡོ. ཨི་མེ ཁོ, ཨུ་པཱ་ལི, པ་ཉྩ ཨ་ཝ་ནྡི་ཡཱ. ཨ་པ་རེ་པི, ཨུ་པཱ་ལི, པ་ཉྩ ཨ་ཝ་ནྡི་ཡཱ. ཀ་ཏ་མེ པ་ཉྩ? ཁཱ་ད་ནྟོ ཨ་ཝ་ནྡི་ཡོ, བྷུ་ཉྫ་ནྟོ ཨ་ཝ་ནྡི་ཡོ, ཨུ་ཙྩཱ་རཾ ཀ་རོ་ནྟོ ཨ་ཝ་ནྡི་ཡོ, པ་སྶཱ་ཝཾ ཀ་རོ་ནྟོ ཨ་ཝ་ནྡི་ཡོ, ཨུ་ཀྑི་ཏྟ་ཀོ ཨ་ཝ་ནྡི་ཡོ. ཨི་མེ ཁོ, ཨུ་པཱ་ལི, པ་ཉྩ ཨ་ཝ་ནྡི་ཡཱ. ཨ་པ་རེ་པི, ཨུ་པཱ་ལི, པ་ཉྩ ཨ་ཝ་ནྡི་ཡཱ. ཀ་ཏ་མེ པ་ཉྩ? པུ་རེ་ཨུ་པ་ས་མྤ་ནྣེ་ན པ་ཙྪཱ་ཨུ་པ་ས་མྤ་ནྣོ ཨ་ཝ་ནྡི་ཡོ, ཨ་ནུ་པ་ས་མྤ་ནྣོ ཨ་ཝ་ནྡི་ཡོ, ནཱ་ནཱ་སཾ་ཝཱ་ས་ཀོ ཝུ་ཌྜྷ་ཏ་རོ ཨ་དྷ་མྨ་ཝཱ་དཱི ཨ་ཝ་ནྡི་ཡོ, མཱ་ཏུ་གཱ་མོ ཨ་ཝ་ནྡི་ཡོ, པ་ཎྜ་ཀོ ཨ་ཝ་ནྡི་ཡོ. ཨི་མེ ཁོ, ཨུ་པཱ་ལི, པ་ཉྩ ཨ་ཝ་ནྡི་ཡཱ. ཨ་པ་རེ་པི, ཨུ་པཱ་ལི, པ་ཉྩ ཨ་ཝ་ནྡི་ཡཱ. ཀ་ཏ་མེ པ་ཉྩ? པཱ་རི་ཝཱ་སི་ཀོ ཨ་ཝ་ནྡི་ཡོ, མཱུ་ལཱ་ཡ་པ་ཊི་ཀ་སྶ་ནཱ་ར་ཧོ ཨ་ཝ་ནྡི་ཡོ, མཱ་ན་ཏྟཱ་ར་ཧོ ཨ་ཝ་ནྡི་ཡོ, མཱ་ན་ཏྟ་ཙཱ་རི་ཀོ ཨ་ཝ་ནྡི་ཡོ, ཨ་བྦྷཱ་ནཱ་ར་ཧོ ཨ་ཝ་ནྡི་ཡོ. ཨི་མེ ཁོ, ཨུ་པཱ་ལི, པ་ཉྩ ཨ་ཝ་ནྡི་ཡཱ’’ཏི.
‘‘ཀ་ཏི ནུ ཁོ, བྷ་ནྟེ, ཝ་ནྡི་ཡཱ་ཏི? པ་ཉྩི་མེ, ཨུ་པཱ་ལི, ཝ་ནྡི་ཡཱ. ཀ་ཏ་མེ པ་ཉྩ? པ་ཙྪཱ་ཨུ་པ་ས་མྤ་ནྣེ་ན པུ་རེ་ཨུ་པ་ས་མྤ་ནྣོ ཝ་ནྡི་ཡོ, ནཱ་ནཱ་སཾ་ཝཱ་ས་ཀོ ཝུ་ཌྜྷ་ཏ་རོ དྷ་མྨ་ཝཱ་དཱི ཝ་ནྡི་ཡོ, ཨཱ་ཙ་རི་ཡོ ཝ་ནྡི་ཡོ, ཨུ་པ་ཛ྄ཛྷཱ་ཡོ ཝ་ནྡི་ཡོ, ས་དེ་ཝ་ཀེ ལོ་ཀེ ས་མཱ་ར་ཀེ ས་བྲ་ཧྨ་ཀེ ས་སྶ་མ་ཎ་བྲཱ་ཧྨ་ཎི་ཡཱ པ་ཛཱ་ཡ ས་དེ་ཝ་མ་ནུ་སྶཱ་ཡ ཏ་ཐཱ་ག་ཏོ ཨ་ར་ཧཾ ས་མྨཱ་ས་མྦུ་དྡྷོ ཝ་ནྡི་ཡོ. ཨི་མེ ཁོ, ཨུ་པཱ་ལི, པ་ཉྩ ཝ་ནྡི་ཡཱ’’ཏི.
ཨ་ཊྛ་ཀ་ཐཱ་ཡ་ཉྩ (པ་རི. ཨ་ཊྛ. ༤༦༧) ‘‘ཨོ་ཏ་མ་སི་ཏོཏི ཨ་ནྡྷ་ཀཱ་ར་ག་ཏོ. ཏ་ཉྷི ཝ་ནྡ་ནྟ་སྶ མ་ཉྩ་པཱ་དཱ་དཱི་སུ་པི ན་ལཱ་ཊཾ པ་ཊི་ཧ་ཉྙེ་ཡྻ. ཨ་ས་མ་ནྣཱ་ཧ་ར་ནྟོཏི ཀི་ཙྩ་པྤ་སུ་ཏ་ཏྟཱ ཝ་ནྡ་ནཾ ཨ་ས་མ་ནྣཱ་ཧ་ར་ནྟོ. སུ་ཏྟོཏི ནི་དྡཾ ཨོ་ཀྐ་ནྟོ. ཨེ་ཀཱ་ཝ་ཏྟོཏི ཨེ་ཀ་ཏོ ཨཱ་ཝ་ཏྟོ ས་པ་ཏྟ་པ་ཀྑེ ཋི་ཏོ ཝེ་རཱི ཝི་ས་བྷཱ་ག་པུ་གྒ་ལོ ཝུ་ཙྩ་ཏི, ཨ་ཡཾ ཨ་ཝ་ནྡི་ཡོ. ཨ་ཡ་ཉྷི ཝ་ནྡི་ཡ་མཱ་ནོ པཱ་དེ་ན་པི པ་ཧ་རེ་ཡྻ. ཨ་ཉྙ་ཝི་ཧི་ཏོཏི ཨ་ཉྙཾ ཙི་ནྟ་ཡ་མཱ་ནོ. ཁཱ་ད་ནྟོཏི པི་ཊྛ་ཁ་ཛྫ་ཀཱ་དཱི་ནི ཁཱ་ད་ནྟོ. ཨུ་ཙྩཱ་ར་ཉྩ པ་སྶཱ་ཝ་ཉྩ ཀ་རོ་ནྟོ ཨ་ནོ་ཀཱ་ས་ག་ཏ་ཏྟཱ ཨ་ཝ་ནྡི་ཡོ. ཨུ་ཀྑི་ཏྟ་ཀོཏི ཏི་ཝི་དྷེ་ན་པི ཨུ་ཀྑེ་པ་ནཱི་ཡ་ཀ་མྨེ་ན ཨུ་ཀྑི་ཏྟ་ཀོ ཨ་ཝ་ནྡི་ཡོ, ཏ་ཛྫ་ནཱི་ཡཱ་དི་ཀ་མྨ་ཀ་ཏཱ པ་ན ཙ་ཏྟཱ་རོ ཝ་ནྡི་ཏ་བྦཱ, ཨུ་པོ་ས་ཐ་པ་ཝཱ་ར་ཎཱ་པི ཏེ་ཧི ས་དྡྷིཾ ལ་བྦྷ་ནྟི. ཨཱ་དི་ཏོ པ་ཊྛཱ་ཡ ཙ ཝུ་ཏྟེ་སུ ཨ་ཝ་ནྡི་ཡེ་སུ ན་གྒ་ཉྩ ཨུ་ཀྑི་ཏྟ་ཀ་ཉྩ ཝ་ནྡ་ནྟ་སྶེ་ཝ ཧོ་ཏི ཨཱ་པ་ཏྟི, ཨི་ཏ་རེ་སཾ པ་ན ཨ་སཱ་རུ་པྤ་ཊྛེ་ན ཙ ཨ་ནྟ་རཱ ཝུ་ཏྟ་ཀཱ་ར་ཎེ་ན ཙ ཝ་ནྡ་ནཱ པ་ཊི་ཀྑི་ཏྟཱ. ཨི་ཏོ པ་རཾ པ་ཙྪཱ་ཨུ་པ་ས་མྤ་ནྣཱ་ད་ཡོ ད་ས་པི ཨཱ་པ་ཏྟི་ཝ་ཏྠུ་བྷཱ་ཝེ་ནེ་ཝ ཨ་ཝ་ནྡི་ཡཱ. ཏེ ཝ་ནྡ་ནྟ་སྶ ཧི ནི་ཡ་མེ་ནེ་ཝ ཨཱ་པ་ཏྟི. ཨི་ཏི ཨི་མེ་སུ པ་ཉྩ་སུ པ་ཉྩ་ཀེ་སུ ཏེ་ར་ས ཛ་ནེ ཝ་ནྡ་ནྟ་སྶ ཨ་ནཱ་པ་ཏྟི, དྭཱ་ད་ས་ནྣཾ ཝ་ནྡ་ནཱ་ཡ ཨཱ་པ་ཏྟི. ཨཱ་ཙ་རི་ཡོ ཝ་ནྡི་ཡོཏི པ་བྦ་ཛྫཱ་ཙ་རི་ཡོ ཨུ་པ་ས་མྤ་དཱ་ཙ་རི་ཡོ ནི་སྶ་ཡཱ་ཙ་རི་ཡོ ཨུ་དྡེ་སཱ་ཙ་རི་ཡོ ཨོ་ཝཱ་དཱ་ཙ་རི་ཡོ་ཏི ཨ་ཡཾ པ་ཉྩ་ཝི་དྷོ་པི ཨཱ་ཙ་རི་ཡོ ཝ་ནྡི་ཡོ’’ཏི ཨཱ་ག་ཏོ.
‘‘ཨ་ནྟ་རཱ ཝུ་ཏྟ་ཀཱ་ར་ཎེ་ནཱཏི ཏ་ཉྷི ཝ་ནྡ་ནྟ་སྶ མ་ཉྩ་པཱ་དཱ་དཱི་སུ ན་ལཱ་ཊཾ པ་ཊི་ཧ་ཉྙེ་ཡྻཱ་ཏི་ཨཱ་དི་ནཱ ཝུ་ཏྟ་ཀཱ་ར་ཎེ་ནཱ’’ཏི སཱ་ར་ཏྠ་དཱི་པ་ནི་ཡཾ (སཱ་ར་ཏྠ. ཊཱི. པ་རི་ཝཱ་ར ༣.༤༦༧) ཝུ་ཏྟཾ. ཝི་མ་ཏི་ཝི་ནོ་ད་ནི་ཡཾ (ཝི. ཝི. ཊི. པ་རི་ཝཱ་ར ༢.༤༦༧) པ་ན ‘‘མ་ཉྩ་པཱ་དཱ་དཱི་སུ་པི ན་ལཱ་ཊཾ པ་ཊི་ཧ་ཉྙེ་ཡྻཱཏི ཨ་ནྡྷ་ཀཱ་རེ ཙ་མྨ་ཁ་ཎྜཾ པ་ཉྙ་པེ་ཏྭཱ ཝ་ནྡི་ཏུཾ ཨོ་ན་མ་ནྟ་སྶ ན་ལཱ་ཊཾ ཝཱ ཨ་ཀྑི ཝཱ མ་ཉྩཱ་དཱི་སུ པ་ཊི་ཧ་ཉྙ་ཏི. ཨེ་ཏེ་ན ཝ་ནྡ་ཏོ་པི ཨཱ་པ་ཏྟི་ཨ་བྷཱ་ཝཾ ཝ་ཏྭཱ ཝ་ནྡ་ནཱ་ཡ ས་བྦ་ཐཱ པ་ཊི་ཀྑེ་པཱ་བྷཱ་ཝ་ཉྩ དཱི་པེ་ཏི. ཨེ་ཝཾ ས་བྦ་ཏྠ སུ་ཏྟ་ནྟ་རེ་ཧི ཨ་པྤ་ཊི་ཀྑི་ཏྟེ་སུ. ན་གྒཱ་དཱི་སུ པ་ན ཝ་ནྡི་ཏུཾ ན ཝ་ཊྚ་ཏཱི་ཏི. ཨེ་ཀ་ཏོ ཨཱ་ཝ་ཏྟོཏི ཨེ་ཀ་སྨིཾ དོ་སཱ་ག་ཏི་པ་ཀྑེ པ་རི་ཝ་ཏྟོ, པ་ཝི་ཊྛོ་ཏི ཨ་ཏྠོ. ཏེ་ནཱ་ཧ ‘ས་པ་ཏྟ་པ་ཀྑེ ཋི་ཏོ’ཏི. ཝ་ནྡི་ཡ་མཱ་ནོཏི ཨོ་ན་མི་ཏྭཱ ཝ་ནྡི་ཡ་མཱ་ནོ. ཝ་ནྡི་ཏ་བྦེ་སུ ཨུ་དྡེ་སཱ་ཙ་རི་ཡོ ནི་སྶ་ཡཱ་ཙ་རི་ཡོ ཙ ཡ་སྨཱ ན་ཝ་ཀཱ་པི ཧོ་ནྟི, ཏ་སྨཱ ‘ཏེ ཝུ་ཌྜྷཱ ཨེ་ཝ ཝ་ནྡི་ཡཱ’ཏི ཝ་ནྡི་ཏ་བྦཱ’’ཏི ཨཱ་ག་ཏཾ. ཝ་ཛི་ར་བུ་དྡྷི་ཊཱི་ཀཱ་ཡཾ (ཝ་ཛི་ར. ཊཱི. པ་རི་ཝཱ་ར ༤༦༧) ‘‘ཨེ་ཀཱ་ཝ་ཏྟོཏི་པི པ་ཋ་ནྟི, ཏ་སྶ ཀུ་དྡྷོ ཀོ་དྷཱ་བྷི་བྷཱུ་ཏོ་ཏི ཀི་ར ཨ་ཏྠོ. ཨེ་ཀ་ཝ་ཏྠོ་ཏི་པི ཀེ་ཙི, ཨུ་ཏྟ་རཱ་ས་ངྒཾ ཨ་པ་ནེ་ཏྭཱ ཋི་ཏོ་ཏི ཀི་ར ཨ་ཏྠོ. ཏཾ ས་བྦཾ ཨ་ཊྛ་ཀ་ཐཱ་ཡཾ ཨུ་དྡྷ་ཊ་པཱ་ལི༹་ཡཱ ཝི་རུ་ཛ྄ཛྷ་ཏི. ཨེ་ཀཱ་ཝ་ཏྟོ་ཏི ཧི ཨུ་དྡྷ་ཊཾ, ཏ་སྨཱ ན ག་ཧེ་ཏ་བྦཾ. ཨ་ནྟ་རཱ ཝུ་ཏྟ་ཀཱ་ར་ཎེ་ནཱཏི ཀི་ཙྩ་པྤ་སུ་ཏ་ཏྟཱ ཨ་ས་མ་ནྣཱ་ཧ་ར་ནྟོ ‘ན་ལཱ་ཊཾ པ་ཊི་ཧ་ཉྙེ་ཡྻཱ’ཏི་ཨཱ་དི་ཝུ་ཏྟ་ཀཱ་ར་ཎེ་ནཱ’’ཏི ཨཱ་ག་ཏཾ.
དུ་ཏི་ཡ་གཱ་ཐཱ་ས་ངྒ་ཎི་ཀ་ཊྛ་ཀ་ཐཱ་ཡཾ (པ་རི. ཨ་ཊྛ. ༤༧༧) ‘‘ད་ས པུ་གྒ་ལཱ ནཱ་བྷི་ཝཱ་དེ་ཏ་བྦཱཏི སེ་ནཱ་ས་ན་ཀྑ་ནྡྷ་ཀེ ཝུ་ཏྟཱ ད་ས ཛ་ནཱ. ཨ་ཉྫ་ལི་སཱ་མཱི་ཙེ་ན ཙཱཏི སཱ་མཱི་ཙི་ཀ་མྨེ་ན ས་དྡྷིཾ ཨ་ཉྫ་ལི ཙ ཏེ་སཾ ན ཀཱ་ཏ་བྦོ. ནེ་ཝ པཱ་ནཱི་ཡ་པུ་ཙྪ་ན་ཏཱ་ལ་ཝ་ཎྚ་གྒ་ཧ་ཎཱ་དི ཁ་ནྡྷ་ཀ་ཝ་ཏྟཾ ཏེ་སཾ ད་སྶེ་ཏ་བྦཾ, ན ཨ་ཉྫ་ལི པ་གྒ་ཎྷི་ཏ་བྦོ་ཏི ཨ་ཏྠོ. ད་ས་ནྣཾ དུ་ཀྐ་ཊནྟི ཏེ་སཾ་ཡེ་ཝ ད་ས་ནྣཾ ཨེ་ཝཾ ཀ་རོ་ནྟ་སྶ དུ་ཀྐ་ཊཾ ཧོ་ཏཱི’’ཏི ཨཱ་ག་ཏཾ, ཏ་སྨཱ ཨ་ཉྫ་ལི་ཀ་མྨ་མ་ཏྟ་མྤི ནེ་སཾ ན ཀ་ཏྟ་བྦ་ནྟི.
‘‘ན་ཝ་ཀ་ཏ་རེ་ན, བྷ་ནྟེ, བྷི་ཀྑུ་ནཱ ཝུ་ཌྜྷ་ཏ་ར་སྶ བྷི་ཀྑུ་ནོ པཱ་དེ ཝ་ནྡ་ནྟེ་ན ཀ་ཏི དྷ་མྨེ ཨ་ཛ྄ཛྷ་ཏྟཾ ཨུ་པ་ཊྛཱ་པེ་ཏྭཱ པཱ་དཱ ཝ་ནྡི་ཏ་བྦཱ་ཏི? ན་ཝ་ཀ་ཏ་རེ་ནུ་པཱ་ལི, བྷི་ཀྑུ་ནཱ ཝུ་ཌྜྷ་ཏ་ར་སྶ བྷི་ཀྑུ་ནོ པཱ་དེ ཝ་ནྡ་ནྟེ་ན པ་ཉྩ དྷ་མྨེ ཨ་ཛ྄ཛྷ་ཏྟཾ ཨུ་པ་ཊྛཱ་པེ་ཏྭཱ པཱ་དཱ ཝ་ནྡི་ཏ་བྦཱ. ཀ་ཏ་མེ པ་ཉྩ? ན་ཝ་ཀ་ཏ་རེ་ནུ་པཱ་ལི, བྷི་ཀྑུ་ནཱ ཝུ་ཌྜྷ་ཏ་ར་སྶ བྷི་ཀྑུ་ནོ པཱ་དེ ཝ་ནྡ་ནྟེ་ན ཨེ་ཀཾ་སཾ ཨུ་ཏྟ་རཱ་ས་ངྒཾ ཀ་ཏྭཱ ཨ་ཉྫ་ལིཾ པ་གྒ་ཧེ་ཏྭཱ ཨུ་བྷོ་ཧི པཱ་ཎི་ཏ་ལེ་ཧི པཱ་དཱ་ནི པ་རི་ས་མྦཱ་ཧ་ནྟེ་ན པེ་མ་ཉྩ གཱ་ར་ཝ་ཉྩ ཨུ་པ་ཊྛཱ་པེ་ཏྭཱ པཱ་དཱ ཝ་ནྡི་ཏ་བྦཱ. ན་ཝ་ཀ་ཏ་རེ་ནུ་པཱ་ལི, བྷི་ཀྑུ་ནཱ ཝུ་ཌྜྷ་ཏ་ར་སྶ བྷི་ཀྑུ་ནོ པཱ་དེ ཝ་ནྡ་ནྟེ་ན ཨི་མེ པ་ཉྩ དྷ་མྨེ ཨ་ཛ྄ཛྷ་ཏྟཾ ཨུ་པ་ཊྛཱ་པེ་ཏྭཱ པཱ་དཱ ཝ་ནྡི་ཏ་བྦཱ’’ཏི (པ་རི. ༤༦༩) ཨི་མ་སྨིཾ ཋཱ་ནེ ས་མྨཱ་ས་མྦུ་དྡྷེ་ན ཨཱ་ཡ་སྨ་ཏོ ཨུ་པཱ་ལི་སྶ ཝ་ནྡ་ནཱ་ན་ཡོ་ཝ ཨཱ་ཙི་ཀྑི་ཏོ.
པ་ཉྩ་པ་ཏི་ཊྛི་ཏེ་ན ཝ་ནྡི་ཏྭཱཏི ཨེ་ཏྠ པ་ཉྩ་ས་རཱུ་པ་ཉྩ ཀ་ཐི་ཏཾ. ཀ་ཐཾ? ཝུ་ཌྜྷ་ཏ་ར་སྶ པཱ་དེ ཝ་ནྡ་ནྟེ་ན ཨུ་བྷོ ཨཾ་སེ ཝི་ཝ་རི་ཏྭཱ ཝ་ནྡི་ཏ་བྦཱ, ན ཙ ཨུ་བྷོ ཨཾ་སེ པཱ་རུ་པི་ཏྭཱ ཝ་ནྡི་ཏ་བྦཱ, ཨ་ཐ ཁོ ཨེ་ཀཾ་སཾ ཨུ་ཏྟ་རཱ་ས་ངྒཾ ཀ་རི་ཏྭཱ ཝ་ནྡི་ཏ་བྦཱ་ཏི. ཨེ་ཏེ་ན ས་ངྒྷཱ་ཊི པ་ན ཨེ་ཀཾ་སཾ ཀ་ཏཱ་པི ཨ་ཀ་ཏཱ་པི ན་ཏྠི དོ་སོ་ཏི པ་ཀཱ་སི་ཏོ ཧོ་ཏི. ‘‘ད་ས་ན་ཁ་ས་མོ་དྷཱ་ན་ས་མུ་ཛྫ་ལཾ ཀ་ར་པུ་ཊ་ས་ངྑཱ་ཏཾ ཨ་ཉྫ་ལིཾ པ་གྒ་ཧེ་ཏྭཱ་ཝ ཝ་ནྡི་ཏ་བྦཱ, ན ཧ་ཏྠ་ཏ་ལ་པ་ཀཱ་ས་ན་མ་ཏྟེ་ན ཝཱ ན ཧ་ཏྠ་མུ་ཊྛི་པ་ཀཱ་ས་ནཱ་དི་ནཱ ཝཱ ཝ་ནྡི་ཏ་བྦཱ’’ཏི ཙ ‘‘ན ཨེ་ཀེ་ན ཧ་ཏྠེ་ན ཙཱི་ཝ་ར་ཀ་ཎྞ་ཚུ་པ་ནཱ་དི་མ་ཏྟེ་ན ཝ་ནྡི་ཏ་བྦཱ, ཨ་ཐ ཁོ ཨུ་བྷོ་ཧི པཱ་ཎི་ཏ་ལེ་ཧི པཱ་དཱ་ནི པ་རི་ས་མྦཱ་ཧ་ནྟེ་ན ཝ་ནྡི་ཏ་བྦཱ’’ཏི ཙ ‘‘ཨེ་ཝཾ ཝ་ནྡ་ནྟེ་ཧི ན དུ་ཊྛ་ཙི་ཏྟ་ཉྩ ཨ་ནཱ་ད་ར་ཉྩ ཨུ་པ་ཊྛཱ་པེ་ཏྭཱ ཝ་ནྡི་ཏ་བྦཱ, ཨ་ཐ ཁོ པེ་མ་ཉྩ གཱ་ར་ཝ་ཉྩ ཨུ་པ་ཊྛཱ་པེ་ཏྭཱ པཱ་དཱ ཝ་ནྡི་ཏ་བྦཱ’’ཏི ཙ ཨེ་ཝཾ ཝ་ནྡ་ནཱ་ན་ཡོ ཨཱ་ཙི་ཀྑི་ཏོ ཧོ་ཏི.
ཀ་ཐཾ པ་ཉྩ་པ་ཏི་ཊྛི་ཏ་ས་རཱུ་པཾ ཀ་ཐི་ཏཾ? ཨི་དྷ ཨེ་ཀཾ་སཾ ཨུ་ཏྟ་རཱ་ས་ངྒཾ ཀ་རི་ཏྭཱ་ཏི ཨེ་ཀཾ, ཨ་ཉྫ་ལིཾ པ་གྒ་ཧེ་ཏྭཱ་ཏི ཨེ་ཀཾ, ཨུ་བྷོ་ཧི པཱ་ཎི་ཏ་ལེ་ཧི པཱ་དཱ་ནི པ་རི་ས་མྦཱ་ཧ་ནྟེ་ནཱ་ཏི ཨེ་ཀཾ, པེ་མ་ཉྩ ཨུ་པ་ཊྛཱ་པེ་ཏྭཱ་ཏི ཨེ་ཀཾ, གཱ་ར་ཝ་ཉྩ ཨུ་པ་ཊྛཱ་པེ་ཏྭཱ་ཏི ཨེ་ཀཾ, ཨེ་ཝཾ པ་ཉྩ་པ་ཏི་ཊྛི་ཏ་ས་རཱུ་པཾ ཀ་ཐི་ཏཾ ཧོ་ཏི. ཏེ་ནཱ་ཧ ‘‘པ་ཉྩ དྷ་མྨེ ཨ་ཛ྄ཛྷ་ཏྟཾ ཨུ་པ་ཊྛཱ་པེ་ཏྭཱ པཱ་དཱ ཝ་ནྡི་ཏ་བྦཱ’’ཏི. ཨེ་ཝཾ ས་ཀ་ལ་ལོ་ཀ་སྶ ཧི་ཏ་སུ་ཁ་ཀཱ་ར་ཀེ་ན དྷ་མྨ་སྶཱ་མི་ནཱ ཀཱ་ཡ་པ་ཎཱ་མ་མ་ནོ་པ་ཎཱ་མ་ཝ་སེ་ན མ་ཧ་ཏོ ཧི་ཏ་སུ་ཁ་སྶ པ་ཝ་ཏྟ་ན་ཏྠཾ ཨཱ་ཡ་སྨ་ཏོ ཨུ་པཱ་ལི་ཏྠེ་ར་སྶ ཨཱ་ཙི་ཀྑི་ཏེ་ན ཝ་ནྡ་ནཱ་ན་ཡེ་ན ཝ་ནྡི་ཏུཾ ཝ་ཊྚ་ཏི.
ཨི་དཱ་ནི པ་ན ཨཱ་ཙ་རི་ཡཱ ཨ་བྷི་ན་ཝ་ཨཱ་ག་ཏཱ་ནཾ ད་ཧ་རཱ་ན་ཉྩ སཱ་མ་ཎེ་རཱ་ན་ཉྩ ཝ་ནྡ་ནཱ་ན་ཡཾ སི་ཀྑ་ནྟཱ ན ཨི་མཾ ཨཱ་ཧ་ཙྩ་བྷཱ་སི་ཏཾ པཱ་ལི༹ཾ ག་ཧེ་ཏྭཱ སི་ཀྑ་ནྟི, ཨ་ཐ ཁོ པ་ཝེ་ཎཱི་ཨཱ་ག་ཏ་ན་ཡཾ་ཡེ་ཝ ག་ཧེ་ཏྭཱ སི་ཀྑ་ནྟི. ཀ་ཐཾ? ཡ་དི ཋ་ཏྭཱ ཝ་ནྡ་ཐ, དྭེ པཱ་ད་ཏ་ལཱ་ནི ས་མཾ བྷཱུ་མི་ཡཾ པ་ཏི་ཊྛཱ་པེ་ཏྭཱ དྭེ ཧ་ཏྠ་ཏ་ལཱ་ནི ས་མཾ ཕུ་སཱ་པེ་ཏྭཱ ན་ལཱ་ཊེ པ་ཏི་ཊྛཱ་པེ་ཏྭཱ ཝ་ནྡི་ཏ་བྦཱ་བྷི་མུ་ཁཾ ཨོ་ན་མི་ཏྭཱ ཝ་ནྡ་ཐཱ་ཏི, ཨ་ཡཾ ན་ཡོ ‘‘ཨེ་ཝཾ མ་ཧཱ་ས་ཏྟོ སུ་ཝ་ཎྞ་ཀ་ད་ལི ཝི་ཡ བཱ་རཱ་ཎ་སི་ན་ག་རཱ་བྷི་མུ་ཁཾ ཨོ་ན་མི་ཏྭཱ མཱ་ཏཱ་པི་ཏ་རོ ཝ་ནྡི་ཏྭཱ’’ཏི ཨི་མཾ ཛཱ་ཏ་ཀ་ཊྛ་ཀ་ཐཱ་ཝ་ཙ་ན་ཉྩ ‘‘ད་ས་ན་ཁ་ས་མོ་དྷཱ་ན་ས་མུ་ཛྫ་ལཾ ཨ་ཉྫ་ལིཾ པ་གྒ་ཡ྄ཧ སི་ར་སྨིཾ པ་ཏི་ཊྛཱ་པེ་ཏྭཱ’’ཏི་ཨཱ་དི་ཨ་ཊྛ་ཀ་ཐཱ་ཝ་ཙ་ན་ཉྩ ཨ་ནུ་ལོ་མེ་ཏི. ཨི་དྷ པ་ན དྭེ པཱ་ད་ཏ་ལཱ་ནི, དྭེ ཧ་ཏྠ་ཏ་ལཱ་ནི, ན་ལཱ་ཊ་ཉྩཱ་ཏི པ་ཉྩ་སུ པ་ཏི་ཊྛི་ཏཱ་ནཱི་ཏི ས་རཱུ་པཾ ཝ་ད་ནྟི. ཡ་དི ནི་སཱི་དི་ཏྭཱ ཝ་ནྡ་ཐ, པ་ཋ་མཾ དྭེ པཱ་ད་ཏ་ལཱ་ནི བྷཱུ་མི་ཡཾ ས་མཾ པ་ཏི་ཊྛཱ་པེ་ཏྭཱ དྭེ ཛཱ་ཎུ་མ་ཎྜ་ལཱ་ནི ས་མཾ ཨུ་སྶཱ་པེ་ཏྭཱ དྭེ ཀ་པྤ་རཱ་ནི དྭི་ནྣཾ ཛཱ་ཎཱུ་ནཾ ཨུ་པ་རི ས་མཾ ཋ་པེ་ཏྭཱ དྭེ ཧ་ཏྠ་ཏ་ལཱ་ནི ས་མཾ ཕུ་སི་ཏཱ་ནི ཀ་ཏྭཱ ཨ་ཉྫ་ལི་ས་ངྑཱ་ཏཾ ཀ་ར་པུ་ཊཾ སི་ར་ས་ངྑཱ་ཏེ ན་ལཱ་ཊེ པ་ཏི་ཊྛཱ་པེ་ཏྭཱ ཝ་ནྡ་ཐ. ཏ་ཏོ ཨོ་ན་མི་ཏྭཱ དྭེ ཛཱ་ཎུ་མ་ཎྜ་ལཱ་ནི ཙ དྭེ ཀ་པྤ་རཱ་ནི ཙ བྷཱུ་མི་ཡཾ ས་མཾ པ་ཏི་ཊྛཱ་པེ་ཏྭཱ དྭེ ཧ་ཏྠ་ཏ་ལཱ་ནི པ་སཱ་རེ་ཏྭཱ ས་མཾ བྷཱུ་མི་ཡཾ ཋ་པེ་ཏྭཱ སཱི་སཾ ཨུ་བྷི་ནྣཾ ཧ་ཏྠ་པི་ཊྛཱི་ནཾ ཨུ་པ་རི ཀ་ཏྭཱ བྷཱུ་མི་ཡཾ པ་ཏི་ཊྛཱ་པེ་ཏྭཱ ཝ་ནྡ་ཐཱ་ཏི. ཨེ་ཏྠ ཏུ དྭེ པཱ་ད་ཏ་ལཱ་ནི ཨེ་ཀཾ ཀ་ཏྭཱ, ཏ་ཐཱ དྭེ ཛཱ་ཎུ་མ་ཎྜ་ལཱ་ནི ཨེ་ཀཾ, དྭེ ཀ་པྤ་རཱ་ནི ཨེ་ཀཾ, དྭེ ཧ་ཏྠ་ཏ་ལཱ་ནི ཨེ་ཀཾ, སཱི་སཾ ཨེ་ཀཾ ཀ་ཏྭཱ པ་ཉྩ་པ་ཏི་ཊྛི་ཏ་ས་རཱུ་པཾ ཀ་ཐེ་ནྟི. ཨེ་ས ན་ཡོ པཱ་ལི༹་ཨ་ཊྛ་ཀ་ཐཱ་ཊཱི་ཀཱ་སུ ན དི་ཊྛོ.
ས་མཱི་པཾ ག་ནྟྭཱ པཱ་དཱ་ནཾ ཝ་ནྡ་ན་ཀཱ་ལེ པ་ན ཨེ་ཀ་ཙྩེ པ་ཋ་མཾ ཨ་ཏྟ་ནོ སཱི་སཾ ཧ་ཏྠེ་ན པ་རཱ་མ་སི་ཏྭཱ ཏེ་ན ཧ་ཏྠ་དྭ་ཡེ་ན ཐེ་རཱ་ནཾ ཛཱ་ཎུ་མ་ཎྜ་ལཾ ཙཱི་ཝ་ར་སྶ ཨུ་པ་རི་ཡེ་ཝ ས་མྦཱ་ཧ་ནྟི. ཨེ་ཀ་ཙྩེ པ་ཋ་མཾ ཐེ་རཱ་ནཾ ཛཱ་ཎུ་མ་ཎྜ་ལཾ ས་ཙཱི་ཝ་རཾ་ཡེ་ཝ པ་རཱ་མ་སི་ཏྭཱ ཏེ་ནེ་ཝ ཧ་ཏྠ་དྭ་ཡེ་ན ཨ་ཏྟ་ནོ སཱི་སཾ པ་རཱ་མ་ས་ནྟི. ཨེ་ཀ་ཙྩེ ཚུ་པ་ན་མ་ཏྟ་མེ་ཝ ཀ་རོ་ནྟི. ཨེ་ས་པི ན་ཡོ ན ཀི་སྨི་ཉྩི དི་ཊྛོ. རཱ་མ་ཉྙ་དེ་སི་ཡཱ པ་ན བྷི་ཀྑཱུ ཨེ་ཝཾ ས་མཱི་པཾ ག་ནྟྭཱ ཝ་ནྡ་ན་ཀཱ་ལེ ཐེ་རཱ་ནཾ པཱ་ད་གྒཾ ཨ་པ་སྶ་ནྟཱ་པི པ་རི་ཡེ་སི་ཏྭཱ ཙཱི་ཝ་ར་ཏོ ནཱི་ཧ་རི་ཏྭཱ པཱ་ད་གྒ་མེ་ཝ པུ་ན་པྤུ་ནཾ ཧ་ཏྠེ་ན ས་མྦཱ་ཧི་ཏྭཱ སཱི་སེ་ན པ་ཝ་ཊྚེ་ཏྭཱ ཙུ་མྦི་ཏྭཱ ལེ་ཧི་ཏྭཱ ཙི་ར་པྤ་ཝཱ་སཱ་ག་ཏ་པི་ཡ་མ་ནཱ་པ་ཨུ་པ་ཛ྄ཛྷཱ་ཡཾ ཝཱ ཨཱ་ཙ་རི་ཡཾ ཝཱ པ་སྶ་ནྟཱ ཝི་ཡ ཀ་ཏྭཱ ཝ་ནྡ་ནྟི. ཏཾ ཀི་རི་ཡཾ པ་རི་ཝཱ་ར་པཱ་ལི༹་ཡཾ ‘‘ཨུ་བྷོ་ཧི པཱ་ཎི་ཏ་ལེ་ཧི པཱ་དཱ་ནི པ་རི་ས་མྦཱ་ཧ་ནྟེ་ན པེ་མ་ཉྩ གཱ་ར་ཝ་ཉྩ ཨུ་པ་ཊྛཱ་པེ་ཏྭཱ པཱ་དཱ ཝ་ནྡི་ཏ་བྦཱ’’ཏི ཨཱ་ག་ཏ་པཱ་ལི༹་ཡཱ སཾ་ས་ནྡ་ཏི ཝི་ཡ དི་སྶ་ཏི. ཏེ་པི ན ས་བྦེ པཱ་ལི༹ཾ པ་སྶ་ནྟི, པ་ཝེ་ཎཱི་ཝ་སེ་ནེ་ཝ ཀ་རོ་ནྟི, ཏ་སྨཱ ས་བྦེ་སཾ ཧི་ཏ་ཏྠཾ པཱ་ལི༹་ན་ཡོ ཨ་མྷེ་ཧི ཨུ་དྡྷ་ཊོ. པ་ཝེ་ཎཱི་ཨཱ་ག་ཏ་ན་ཡ་ཏོ ཧི པཱ་ལི༹་ན་ཡོ བ་ལ་ཝ་ཏ་རོ, ཏ་སྨཱ བྷ་ག་ཝ་ཏོ ཨཱ་ཎཾ ག་རུཾ ཀ་རོ་ནྟེ་ཧི ས་པྤུ་རི་སེ་ཧི པཱ་ལི༹་ན་ཡོ ས་མཱ་སེ་ཝི་ཏ་བྦོ་ཏི ཨ་མྷཱ་ཀཾ ཁ་ནྟི, ཝཱི་མཾ་སི་ཏྭཱ ག་ཧེ་ཏ་བྦཾ.