༥. ཁུ་དྡ་ཀ་ཝ་ཏྠུ་ཀྑ་ནྡྷ་ཀ་ཝ་ཎྞ་ནཱ
ཁུ་དྡ་ཀ་ཝ་ཏྠུ་ཀ་ཐཱ་ཝ་ཎྞ་ནཱ
༢༤༤. པུ་ཐུ་པཱ་ཎི་ནཱ ཀ་ཏྟ་བྦཾ ཀ་མྨཾ པུ་ཐུ་པཱ་ཎི་ཀཾ.
༢༤༥. ‘‘ཀ་ཎྞ་ཏོ ནི་ཀྑ་ནྟ་མུ་ཏྟོ་ལ་མྦ་ཀཱ་དཱི་ནཾ ཀུ་ཎྜ་ལཱ་དཱི་ན’’ནྟི ལི་ཁི་ཏཾ. ‘‘ཀཱ་ཡཱུ་ར’’ནྟི པཱ་ལི༹་པཱ་ཋོ. ‘‘ཀེ་ཡཱུ་རཱ་དཱི་ནཱི’’ཏི ཨཱ་ཙ་རི་ཡེ་ནུ་དྡྷ་ཊཾ.
༢༤༨. ‘‘སཱ་དྷུ་གཱི་ཏཾ ནཱ་མ པ་རི་ནི་བྦུ་ཏ་ཊྛཱ་ནེ གཱི་ཏ’’ནྟི ལི་ཁི་ཏཾ. ད་ནྟ་གཱི་ཏཾ གཱ་ཡི་ཏུ་ཀཱ་མཱ་ནཾ ཝཱ་ཀྐ་ཀ་ར་ཎཱི་ཡཾ. ད་ནྟ་གཱི་ཏ་སྶ ཝི་བྷཱ་ཝ་ན་ཏྠཾ ‘‘ཡཾ གཱ་ཡི་སྶཱ་མཱ’’ཏི་ཨཱ་དི་མཱ་ཧ.
༢༤༩. ཙ་ཏུ་ར་སྶ་ཝ་ཏྟཾ ནཱ་མ ཙ་ཏུ་པྤཱ་ད་གཱ་ཐཱ་ཝ་ཏྟཾ. ‘‘ཏ་ར་ངྒ་ཝ་ཏྟཱ་དཱི་ནི ཨུ་ཙྩཱ་ར་ཎ་ཝི་དྷཱ་ནཱ་ནི ན་ཊྛ་པ་ཡོ་གཱ་ནཱི’’ཏི ལི་ཁི་ཏཾ. བཱ་ཧི་ར་ལོ་མིནྟི བྷཱ་ཝ་ན་པུཾ་ས་ཀཾ, ཡ་ཐཱ ཏ་སྶ ཨུ་ཎྞ་པཱ་ཝཱ་ར་སྶ བ་ཧི་དྡྷཱ ལོ་མཱ་ནི དི་སྶ་ནྟི, ཏ་ཐཱ དྷཱ་རེ་ནྟ་སྶ དུ་ཀྐ་ཊ་ནྟི ཝུ་ཏྟཾ ཧོ་ཏི.
༢༥༡. ཝི་རཱུ་པ་ཀྑེ་ཧཱིཏི་ཨཱ་དི ས་ཧ་ཡོ་ག་ཀ་ར་ཎ་ཝ་ཙ་ནཾ. ས་ར་བཱུཏི གེ་ཧ་གོ་ལི༹་ཀཱ. སཱ ཀི་ར སེ་ཏཱ ས་ཝི་སཱ ཧོ་ཏི. སོ་ཧནྟི ཡ་སྶ མེ ཨེ་ཏེ་ཧི མེ་ཏྟཾ, སོ་ཧཾ ན་མོ ཀ་རོ་མི བྷ་ག་ཝ་ཏོ་ཏི ས་མྦ་ནྡྷོ. ཨ་ཉྙ་མྷི…པེ… ཚེ་ཏ་བྦ་མྷཱིཏི རཱ་གཱ་ནུ་ས་ཡེ.
༢༥༢. ཨུ་ཊྚི་ཏྭཱཏི པ་ཀྑི་པི་ཏྭཱ. ཨོ་ཏ་ར་ཏཱུཏི ཨི་དྡྷི་ཡཱ ཨོ་ཏཱ་རེ་ཏྭཱ ག་ཎྷཱ་ཏུ. ཨ་ནུ་པ་རི་ཡཱ་ཡཱིཏི ཨ་ནུ་པ་རི་བྦྷ་མི.
༢༥༣. ན ཨ་ཙྪུ་པི་ཡ་ནྟཱིཏི ན ལ་གྒ་ནྟི. རཱུ་པ་ཀཱ་ཀི་ཎྞཱ་ནཱིཏི ཨི་ཏྠི་རཱུ་པཱ་དཱི་ཧི ཝོ་ཀི་ཎྞཱ་ནི.
༢༥༤. ཨཱ་ལི་ནྡ་ཀ་མི་ཌྜྷི་ཀཱ་དཱི་ནནྟི པ་མུ་ཁ་མི་ཌྜྷི་ཀཱ་དཱི་ནཾ. པ་རི་ཝ་ཏྟེ་ཏྭཱ ཏ་ཏྠེ་ཝཱཏི ཨེ་ཏྠ ‘‘པ་རི་ཝ་ཏྟེ་ཏྭཱ ཏ་ཏི་ཡ་ཝཱ་རེ ཏ་ཏྠེ་ཝ མི་ཌྜྷི་ཡཱ པ་ཏི་ཊྛཱ་ཏཱི’’ཏི ལི་ཁི་ཏཾ. པ་རི་བྷ་ཎྜཾ ནཱ་མ གེ་ཧ་སྶ བ་ཧི ཀུ་ཊྚ་པཱ་ད་སྶ ཐི་ར་བྷཱ་ཝ་ཏྠཾ ཀ་ཏཱ ཏ་ནུ་ཀ་མི་ཌྜྷི་ཀཱ ཝུ་ཙྩ་ཏི. ཨེ་ཏྠ ‘‘པ་རི་ཝ་ཊྚི་ཏྭཱ པ་ཏྟོ བྷི་ཛྫ་ཏཱིཏི ཨ་དྷི་ཀ་ར་ཎ་བྷེ་དཱ་ས་ངྐཱ་ཡ ཨ་བྷཱ་ཝེ ཋཱ་ནེ ཋ་པེ་ཏུཾ ཝ་ཊྚ་ཏཱི’’ཏི ལི་ཁི་ཏཾ. པ་ཏྟ་མཱ་ལ༹་ཀོ ཝ་ཊྚི་ཏྭཱ པ་ཏྟཱ་ནཾ ཨ་པ་ཏ་ན་ཏྠཾ ཝ་ཊྚཾ ཝཱ ཙ་ཏུ་ར་སྶཾ ཝཱ ཨི་ཊྛ་ཀཱ་དཱི་ཧི པ་རི་ཀྑི་པི་ཏྭཱ མཱ་ལ༹་ཀ་ཙྪ་ནྣེ་ན ཀ་ཏོ. ‘‘པ་ཏྟ་མ་ཎྜ་ལི་ཀཱ པ་ཏྟ་པ་ཙྪི་ཀཱ ཏཱ་ལ་པ་ཏྟཱ་དཱི་ཧི ཀ་ཏཱ’’ཏི ཙ ལི་ཁི་ཏཾ. མི་ཌྜྷ་ནྟེ ཨཱ་དྷཱ་ར་ཀེ ཋ་པེ་ཏུཾ ཝ་ཊྚ་ཏི པ་ཏྟ་ས་ནྡྷཱ་ར་ཎ་ཏྠཾ ཝུ་ཏྟ་ཏྟཱ. མ་ཉྩེ ཨཱ་དྷཱ་ར་ཀེ་པི ན ཝ་ཊྚ་ཏི ནི་སཱི་ད་ན་པ་ཙྩ་ཡཱ ཝཱ་རི་ཏ་ཏྟཱ. ཨཱ་ས་ནྣ་བྷཱུ་མི་ཀ་ཏྟཱ ཨོ་ལ་མྦེ་ཏུཾ ཝ་ཊྚ་ཏི.
༢༥༥. ‘‘ཨཾ་ས་ཀཱུ་ཊེ ལ་གྒེ་ཏྭཱ་ཏི ཝ་ཙ་ན་ཏོ ཨ་གྒ་ཧ་ཏྠེ ལ་གྒེ་ཏྭཱ ཨ་ངྐེ ཋ་པེ་ཏུཾ ན ཝ་ཊྚ་ཏཱི’’ཏི ཀེ་ཙི ཝ་ད་ནྟི, ན སུ་ནྡ་རཾ, ‘‘ན ཀེ་ཝ་ལཾ ཡ་སྶ པ་ཏྟོ’’ཏི་ཨཱ་དི ཡ་དི ཧ་ཏྠེ་ན ག་ཧི་ཏ་པ་ཏྟེ བྷེ་ད་ས་ཉྙཱ, པ་གེ་ཝ ཨ་ཉྙེ་ན ས་རཱི་རཱ་ཝ་ཡ་ཝེ་ནཱ་ཏི ཀ་ཏྭཱ ཝུ་ཏྟཾ. པཱ་ལི༹་ཡཾ པ་ན པ་ཙུ་ར་ཝོ་ཧཱ་ར་ཝ་སེ་ན ཝུ་ཏྟཾ. གྷ་ཊི་ཀ་པཱ་ལ་མ་ཡཾ གྷ་ཊི་ཀ་ཊཱ་ཧཾ. ཚ་ཝ་སཱི་ས་སྶ པ་ཏྟནྟི ‘‘སི་ལཱ་པུ་ཏྟ་ཀ་སྶ ས་རཱི་རཾ, ཁཱི་ར་སྶ དྷཱ་རཱ་ཏི་ཨཱ་དི་ཝོ་ཧཱ་ར་ཝ་སེ་ན ཝུ་ཏྟཾ. མ་ཉྩེ ནི་སཱི་དི་ཏུཾ ཨཱ་ག་ཏོ་ཏི ཨ་ཏྠོ. ‘‘པི་སཱ་ཙི་ལླི་ཀཱཏི པི་སཱ་ཙ་དཱ་ར་ཀཱ’’ཏི་པི ཝ་ད་ནྟི. དི་ནྣ་ཀ་མེ་ཝ པ་ཊི་གྒ་ཧི་ཏ་མེ་ཝ. ཙ་བྦེ་ཏྭཱཏི ཁཱ་དི་ཏྭཱ. ཨ་ཊྛི་ཀཱ་ནི ཙ ཀ་ཎྚ་ཀཱ་ནི ཙ ཨ་ཊྛི་ཀ་ཀ་ཎྚ་ཀཱ་ནི. ‘‘ཨེ་ཏེ་སུ ས་བྦེ་སུ པ་ཎྞ་ཏྟིཾ ཛཱ་ནཱ་ཏུ ཝཱ, མཱ ཝཱ, ཨཱ་པ་ཏྟི་ཡེ་ཝཱ’’ཏི ལི་ཁི་ཏཾ.
༢༥༦. ཝི་པྥཱ་ལེ༹་ཏྭཱཏི ཕཱ་ལེ༹་ཏྭཱ. ཀི་ཎྞེ་ན པཱུ་རེ་ཏུནྟི སུ་རཱ་ཀི་ཎྞེ་ན པཱུ་རེ་ཏུཾ. བི་ད་ལ་ཀཾ ནཱ་མ དི་གུ་ཎ་ཀ་ར་ཎ་ས་ངྑཱ་ཏ་སྶ ཀི་རི་ཡཱ་ཝི་སེ་ས་སྶ ཨ་དྷི་ཝ་ཙ་ནཾ. ཀ་སྶ དི་གུ་ཎ་ཀ་ར་ཎཾ? ཡེ་ན ཀི་ལ་ཉྫཱ་དི་ནཱ མ་ཧ་ནྟཾ ཀ་ཐི་ན་མ་ཏྠ་ཏཾ, ཏ་སྶ. ཏ་ཉྷི ད་ཎྜ་ཀ་ཐི་ན་པྤ་མཱ་ཎེ་ན པ་རི་ཡ་ནྟེ སཾ་ཧ་རི་ཏྭཱ དི་གུ་ཎཾ ཀཱ་ཏ་བྦཾ. ཨ་ཉྙ་ཐཱ ཁུ་དྡ་ཀ་ཙཱི་ཝ་ར་སྶ ཨ་ནུ་ཝཱ་ཏ་པ་རི་བྷ་ཎྜཱ་དི་ཝི་དྷཱ་ན་ཀ་ར་ཎེ ཧ་ཏྠ་སྶ ཨོ་ཀཱ་སོ ན ཧོ་ཏི. ས་ལཱ་ཀཱ་ཡ ས་ཏི དྭི་ནྣཾ ཙཱི་ཝ་རཱ་ནཾ ཨ་ཉྙ་ཏ་རཾ ཉ་ཏྭཱ སི་བྦི་ཏཱ་སི་བྦི་ཏཾ སུ་ཁཾ པ་ཉྙཱ་ཡ་ཏི. ད་ཎྜ་ཀ་ཐི་ནེ ཀ་ཏེ ན བ་ཧཱུ་ཧི ས་ཧཱ་ཡེ་ཧི པ་ཡོ་ཛ་ནཾ. ‘‘ཨ་སཾ་ཀུ་ཊི་ཏྭཱ ཙཱི་ཝ་རཾ ས་མཾ ཧོ་ཏི. ཀོ་ཎཱ་པི ས་མཱ ཧོ་ནྟཱི’’ཏི ལི་ཁི་ཏཾ, ‘‘ཧ་ལི་དྡི་སུ་ཏྟེ་ན ས་ཉྙཱ་ཀ་ར་ཎ’’ནྟི ཝུ་ཏྟ་ཏྟཱ ཧ་ལི་དྡི་སུ་ཏྟེ་ན ཙཱི་ཝ་རཾ སི་བྦེ་ཏུ་མྤི ཝ་ཊྚ་ཏཱི་ཏི སི་དྡྷཾ. ཏ་ཏྠ ཧི ཀེ་ཙི ཨ་ཀ་པྤི་ཡ་ས་ཉྙི་ནོ. པ་ཊི་གྒ་ཧོ ནཱ་མ ཨ་ངྒུ་ལི་ཀོ་སོ.
༢༥༧-༨. པཱ་ཏཱིཏི པ་ཊི་གྒ་ཧ་ས་ཎྛཱ་ནཾ. པ་ཊི་གྒ་ཧ་ཏྠ་ཝི་ཀནྟི ཨ་ངྒུ་ལི་ཀོ་ས་ཏྠ་ཝི་ཀཾ. སཱུ་ཙི་ས་ཏྠ་ཀཱ་ནཾ པུ་བྦེ ཨཱ་ཝེ་ས་ན་ཏྠ་ཝི་ཀཱ་ཡ ཨ་ནུ་ཉྙཱ་ཏ་ཏྟཱ ‘‘ཨ་ནུ་ཛཱ་ནཱ་མི, བྷི་ཀྑ་ཝེ, བྷེ་ས་ཛྫ་ཏྠ་ཝི་ཀ’’ནྟི ཝུ་ཏྟཾ. ཨེ་ཏྠ སཱུ་ཙི་ས་ཏྠ་ཀཱ་དཱི་ནི་པི ཋ་པེ་ཏ་བྦཱ་ནཱི་ཏི ནི་དཱ་ནཾ སཱུ་ཙེ་ཏི. ས་ཙེ་པི ཨུ་པ་ན་ནྡོ བྷི་ཀྑུ ཨ་ལ་ཛྫཱི, ཏ་ཐཱ་པི ས་ནྟ་ཀ་མེ་ཏཾ ཨ་མཱུ་ལ་ཙྪེ་ད་ཀ་ཏ་བྷི་ཀྑུ་ནོ ལ་ཛྫི་ནོ་པི ས་མཱ་ན་སྶ ཀ་པྤ་ཏཱི་ཏི ཡུ་ཛྫ་ཏི. ན ས་མྨ་ཏཱིཏི ན པ་ཧོ་ཏི.
༢༦༠-༡. བ་ཧི ཀུ་ཊྚ་སྶ ས་མ་ནྟ་ཏོ ནཱི་ཙ་ཝ་ཏྠུ་ཀཾ ཀ་ཏྭཱ ཋི་ཏཾ ‘‘མ་ཎྜ་ལི་ཀ’’ནྟི ཝུ་ཙྩ་ཏི. ཛ་ནྟཱ་གྷ་ར་པྤ་ཊི་ཙྪཱ་དི་ནཱ ཚ་ནྣ་སྶ ན་གྒི་ཡཾ ཡ་སྶ ན པ་ཉྙཱ་ཡ་ཏི, ཏ་སྶེ་ཝ པ་རི་ཀ་མྨཾ ཀཱ་ཏ་བྦཾ. ཨེ་ས ན་ཡོ ཨུ་ད་ཀ་ཝ་ཏྠ་པ་ཊི་ཙྪཱ་དཱི་སུ་པི.
༢༦༢-༣. པ་ཎི་ཡཱ ནཱ་མ པ་ཎི་ཡ་ཀཱ་ར་ཀཱ. ཨཱ་ཀ་ཌྜྷ་ན་ཡ་ནྟཾ ཨཱ་ཀ་ཌྜྷི་ཡ་མཱ་ནཾ ཀཱུ་པ་སྶ ཨུ་པ་རི་བྷཱ་གེ པ་རི་བྦྷ་མ་ཏི. ཨ་ར་ཧ་ཊ་གྷ་ཊི་ཡ་ནྟཾ ས་ཀ་ཊ་ཙ་ཀྐ་ས་ཎྛཱ་ན་ཡ་ནྟཾ. ཏ་སྶ ཨ་རེ ཨ་རེ གྷ་ཊི་ཀཱ་ནི བ་ནྡྷི་ཏྭཱ ཨེ་ཀེ་ན, དྭཱི་ཧི ཝཱ པ་རི་བྦྷ་མི་ཡ་མཱ་ན་སྶ ཨུ་ད་ཀ་ནི་བྦཱ་ཧ་ནཾ ཝེ་དི་ཏ་བྦཾ. ཨཱ་ཝི་དྡྷ་པ་ཀྑ་པཱ་སཾ ནཱ་མ ཡ་ཏྠ མ་ཎྜ་ལཱ་ཀཱ་རེ་ན པ་ཀྑ་པཱ་སཱ བ་ཛ྄ཛྷ་ནྟི ཨཱ་ཝི་དྡྷ་ཝ་ཏྠ་ཏཱ ཝི་ཡ ཨཱ་ཝི་དྡྷ་པ་ཀྑ་པཱ་ས་ཀཱ. པུ་བྦེ པ་ཏྟ་ས་ངྒོ་པ་ན་ཏྠཾ, ཨི་དཱ་ནི ཋ་པེ་ཏ་བྦཾ བྷུ་ཉྫི་ཏུཾ ཨཱ་དྷཱ་ར་ཀོ ཨ་ནུ་ཉྙཱ་ཏོ.
༢༧༣. པ་ར་ག་ལཾ ག་ཙྪ་ཏཱིཏི ཨི་མ་སྶ པ་ཡོ་གཱ་བྷཱ་ཝཱ ཝ་ཊྚ་ཏི. ཀ་མྨ་ས་ཏེ་ནཱཏི མ་ཧ་ཏཱ ཨུ་སྶཱ་ཧེ་ན.
༢༧༧-༨. ལོ་ཧ་བྷ་ཎྜཾ ནཱ་མ ཀཾ་ས་ཏོ སེ་ས་ལོ་ཧ་བྷ་ཎྜཾ. མུ་དྡི་ཀ་ཀཱ་ཡ་བ་ནྡྷ་ནཾ ནཱ་མ ཙ་ཏུ་ར་སྶཾ ཨ་ཀ་ཏྭཱ ས་ཛྫི་ཏཾ. པཱ་མ་ངྒ་ད་སཱ ཙ་ཏུ་ར་སྶཱ. མུ་དི་ངྒ་ས་ཎྛཱ་ནེ་ནཱཏི ས་ངྒྷཱ་ཊི་ཡཱ མུ་དི་ངྒ་སི་བྦ་ནཱ་ཀཱ་རེ་ན ཝ་ར་ཀ་སཱི་སཱ་ཀཱ་རེ་ན. པ་ཝ་ན་ནྟོཏི པཱ་ས་ནྟོ. ‘‘ད་སཱ་མཱུ་ལ’’ནྟི ཙ ལི་ཁི་ཏཾ. ཨ་ཀཱ་ཡ་བ་ནྡྷ་ནེ་ན ས་ཉྩི་ཙྩ ཝཱ ཨ་ས་ཉྩི་ཙྩ ཝཱ གཱ་མ་པྤ་ཝེ་ས་ནེ ཨཱ་པ་ཏྟི. ‘‘ས་རི་ཏ་ཊྛཱ་ན་ཏོ བ་ནྡྷི་ཏྭཱ པ་ཝི་སི་ཏ་བྦཾ, ནི་ཝ་ཏྟི་ཏ་བྦཾ ཝཱ’’ཏི ལི་ཁི་ཏཾ.
༢༧༩. ས་ཏྟ་ངྒུ་ལཾ ཝཱ ཨ་ཊྛ་ངྒུ་ལཾ ཝཱ་ཏི ཨེ་ཏྠ ‘‘སུ་ག་ཏ་ངྒུ་ལེ་ནཱ’’ཏི ཨ་ཝུ་ཏྟ་ཏྟཱ པ་ཀ་ཏི་ཨ་ངྒུ་ལེ་ན སཱ་རུ་པྤ་ཏྠཱ་ཡ ཝ་ཌྜྷེ་ཏྭཱ་པི ཀ་རོ་ནྟི ཙེ, ན དོ་སོ.
༢༨༠. ཏཱ་ལ་ཝ་ཎྚཱ་ཀཱ་རེ་ན སཱི་ཧ་ལི༹་ཏྠཱི་ནཾ ཝི་ཡ.
ཁུ་དྡ་ཀ་ཝ་ཏྠུ་ཀྑ་ནྡྷ་ཀ་ཝ་ཎྞ་ནཱ ནི་ཊྛི་ཏཱ.