༤. ས་མ་ཐ་ཀྑ་ནྡྷ་ཀ་ཝ་ཎྞ་ནཱ
ས་མྨུ་ཁཱ་ཝི་ན་ཡ་ཀ་ཐཱ་ཝ་ཎྞ་ནཱ
༡༨༦-༡༨༧. ཡ་ཏྠ ཡ་ཏྠ ཀ་མྨ་ཝཱ་ཙཱ་ཡ ‘‘ཨ་ཡ’’ནྟི ཝཱ ‘‘ཨི་མེ’’ཏི ཝཱ ས་མྨུ་ཁཱ་ནི་དྡེ་ས་ནི་ཡ་མོ ཨ་ཏྠི, ས་བྦཾ ཏཾ ཀ་མྨཾ ས་མྨུ་ཁཱ་ཀ་ར་ཎཱི་ཡ་མེ་ཝ, ན ཀེ་ཝ་ལཾ ཏ་ཛྫ་ནཱི་ཡཱ་དི་པ་ཉྩ་ཝི་དྷ་མེ་ཝ. པ་ཉྩ་ཝི་དྷ་སྶེ་ཝ པ་ན ཨུ་དྡྷ་རི་ཏྭཱ ད་སྶ་ནཾ ཀ་མྨ་ཀྑ་ནྡྷ་ཀེ ཏཱ་ཝ ཏ་སྶེ་ཝ པཱ་ལི༹་ཨཱ་རུ་ལ༹ྷ་ཏྟཱ, ཙ་ཏུ་ཝཱི་ས་ཏི་ཡཱ པཱ་རཱ་ཛི་ཀེ་སུ ཝི་ཛྫ་མཱ་ནེ་སུ པཱ་རཱ་ཛི་ཀ་ཀ་ཎྜེ ཨཱ་ག་ཏཱ་ནཾ་ཡེ་ཝ ཙ་ཏུ་ནྣཾ ཨུ་དྡྷ་རི་ཏྭཱ ད་སྶ་ནཾ ཝི་ཡཱ་ཏི ཝེ་དི་ཏ་བྦཾ. ཏ་ཏྠ ‘‘པུ་གྒ་ལ་སྶ ས་མྨུ་ཁ་ཏཱ ཧ་ཏྠ་པཱ་སཱུ་པ་ག་མ་ན་མེ་ཝཱ’’ཏི ཝུ་ཏྟཾ, ཏཾ ཀཱ་ར་ཎཾ ས་མྨུ་ཁཱ་ཀ་ར་ཎཱི་ཡ་སྶ་པི ས་མྨུ་ཁཱ་ནི་དྡེ་ས་ནི་ཡ་མཱ་བྷཱ་ཝ་ཏོ. ཀཱ་མཾ ཨ་ཡ་མ་ཏྠོ ཀ་མྨ་ཀྑ་ནྡྷ་ཀེཡེ་ཝ ‘‘ཏཱི་ཧི, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཨ་ངྒེ་ཧི ས་མ་ནྣཱ་ག་ཏཾ ཏ་ཛྫ་ནཱི་ཡ་ཀ་མྨཾ ཨ་དྷ་མྨ་ཀ་མྨ་ཉྩ ཧོ་ཏི…པེ… ཨ་ས་མྨུ་ཁཱ་ཀ་ཏཾ ཧོ་ཏཱི’’ཏི (ཙཱུ་ལ༹་ཝ. ༤) ཝ་ཙ་ནེ་ནེ་ཝ སི་དྡྷོ, ཏ་ཏྠ པ་ན ཨཱ་པ་ཏྟི ན ད་སྶི་ཏཱ. ཨི་དྷ ‘‘ཡོ ཀ་རེ་ཡྻ, ཨཱ་པ་ཏྟི དུ་ཀྐ་ཊ་སྶཱ’’ཏི ཏ་ཏྠ བྷ་ཝི་ཏ་བྦཱ་པ་ཏྟི་ད་སྶ་ན་ཏྠཾ ཨི་དཾ ཨཱ་ར་དྡྷ་ནྟི ཝེ་དི་ཏ་བྦཾ. ‘‘ས་མྨུ་ཁཱ་ཝི་ན་ཡ་པ་ཏི་རཱུ་པ་ཀེ་ན ཝཱུ་པ་ས་ནྟ་མྤི ས་མྨུ་ཁཱ་ཝི་ན་ཡེ་ནེ་ཝ ཝཱུ་པ་ས་ནྟ་ག་ཎ་ནཾ ག་ཙྪ་ཏཱི་ཏི ད་སྶེ་ཏུཾ ‘ཨ་དྷ་མྨ་ཝཱ་དཱི པུ་གྒ་ལོ’ཏི་ཨཱ་དི ཨཱ་ར་དྡྷ’’ནྟི ཝུ་ཏྟཾ, ལི་ཁི་ཏ་ཉྩ. ཨེ་ཝཾ ཝཱུ་པ་ས་ནྟཾ ས་མྨུ་ཁཱ་ཝི་ན་ཡ་པ་ཏི་རཱུ་པ་ཀེ་ན ཝཱུ་པ་ས་ནྟཾ ནཱ་མ ཧོ་ཏི, ན ས་མྨུ་ཁཱ་ཝི་ན་ཡེ་ན ཙ ཨ་ཉྙེ་ན ཀེ་ན་ཙཱི་ཏི ད་སྶེ་ཏུཾ ཨི་ད་མཱ་ར་དྡྷ་ནྟི ཨཱ་ཙ་རི་ཡོ.
ས་ཏི་ཝི་ན་ཡ་ཀ་ཐཱ་ཝ་ཎྞ་ནཱ
༡༩༥. ད་བྦ་སྶ ཀ་མྨ་ཝཱ་ཙཱ་ཡ ‘‘ས་ངྒྷོ ཨི་མཾ ཨཱ་ཡ་སྨ་ནྟཾ ད་བྦ’’ནྟི ས་མྨུ་ཁཱ་ནི་དྡེ་སོ ན་ཏྠི, ཏ་ཐཱ་པི ‘‘པ་ཋ་མཾ ད་བྦོ ཡཱ་ཙི་ཏ་བྦོ’’ཏི ཝ་ཙ་ནེ་ན ས་མྨུ་ཁཱ་ཀ་ར་ཎཱི་ཡ་ཏཱ ཏ་སྶ སི་དྡྷཱ. ཏ་ཐཱ ཨ་ཉྙ་ཏྠཱ་པི ཡ་ཐཱ་ས་མྦྷ་ཝཾ ལེ་སོ ཝེ་དི་ཏ་བྦོ. ས་ཏི་ཝེ་པུ་ལླ་པྤ་ཏྟ་སྶ དཱ་ཏ་བྦོ ཝི་ན་ཡོ ས་ཏི་ཝི་ན་ཡོ.
ཨ་མཱུ་ལ༹ྷ་ཝི་ན་ཡ་ཀ་ཐཱ་ཝ་ཎྞ་ནཱ
༡༩༦-༧. ‘‘ཡ་སྶ ཨུ་མྨ་ཏྟ་ཀ་སྶ ཏཾ་ཏཾ་ཝཱི་ཏི་ཀྐ་མ་ཏོ ཨ་ནཱ་པ་ཏྟི, ཏཱ་དི་ས་སྶེ་ཝ ཨ་མཱུ་ལ༹ྷ་ཝི་ན་ཡཾ དཱ་ཏུཾ ཝ་ཊྚ་ཏཱི་ཏི ཨ་མཱུ་ལ༹ྷ་སྶ ཀ་ཏྟ་བྦ་ཝི་ན་ཡོ ཨ་མཱུ་ལ༹ྷ་ཝི་ན་ཡོ’’ཏི ལི་ཁི་ཏཾ, ཏཾ ཡུ་ཏྟཾ ‘‘ས་ངྒྷོ ག་གྒ་སྶ བྷི་ཀྑུ་ནོ ཨ་མཱུ་ལ༹ྷ་སྶ ཨ་མཱུ་ལ༹ྷ་ཝི་ན་ཡཾ དེ་ཏཱི’’ཏི ཝ་ཙ་ན་ཏོ. ‘‘ཏཱི་ཎི་མཱ་ནི, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཨ་དྷ་མྨི་ཀཱ་ནི ཨ་མཱུ་ལ༹ྷ་ཝི་ན་ཡ་སྶ དཱ་ནཱ་ནཱི’’ཏི ཨི་མ་སྶ ཝི་བྷ་ངྒེ ‘‘ན ས་རཱ་མཱི’’ཏི ཝ་ཙ་ནཾ ཝཱི་ཏི་ཀྐ་མ་ཀཱ་ལཾ ས་ནྡྷཱ་ཡ ཏ་སྶ ཝི་བྷ་ངྒ་སྶ པ་ཝ་ཏྟ་ཏྟཱ. ཨ་མཱུ་ལ༹ྷ་ཝི་ན་ཡ་དཱ་ན་ཀཱ་ལེ པ་ན་སྶ ཨ་མཱུ་ལ༹ྷ་ཏཱ ཝི་ནི་ཙྪི་ཏ་བྦཱ.
པ་ཊི་ཉྙཱ་ཏ་ཀ་ར་ཎ་ཀ་ཐཱ་ཝ་ཎྞ་ནཱ
༢༠༠. ‘‘ཨ་པྤ་ཊི་ཉྙཱ་ཡ བྷི་ཀྑཱུ་ནཾ ཀ་མྨཱ་ནི ཀ་རོ་ནྟཱི’’ཏི ཨཱ་ར་བྷ་ནྟ་སྶ ཀཱ་ར་ཎཾ ཝུ་ཏྟ་མེ་ཝ. པ་ཊི་ཉྙཱ་ཏེ་ན ཀ་ར་ཎཾ པ་ཊི་ཉྙཱ་ཏ་ཀ་ར་ཎཾ.
ཏ་སྶ་པཱ་པི་ཡ་སི་ཀཱ་ཀ་ཐཱ་ཝ་ཎྞ་ནཱ
༢༠༧. ‘‘ཏཱི་ཧི, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཨ་ངྒེ་ཧི ས་མ་ནྣཱ་ག་ཏཾ ཏ་སྶ་པཱ་པི་ཡ་སི་ཀཱ་ཀ་མྨ’’ནྟི ཨཱ་ར་བྷི་ཏྭཱ པ་ཉྩ ཨ་ངྒཱ་ནི ད་སྶེ་ཏྭཱ པཱ་ལི༹ ག་ཏཱ, ‘‘སཱ པེ་ཡྻཱ་ལེ་ན ས་ངྑི་པི་ཏྭཱ ག་ཏཱ་ཏི ཉཱ་ཏ་བྦ’’ནྟི ལི་ཁི་ཏཾ. ཏ་ཐཱ སུ་ཀྐ་པ་ཀྑེ་པི.
ཏི་ཎ་ཝ་ཏྠཱ་ར་ཀཱ་དི་ཀ་ཐཱ་ཝ་ཎྞ་ནཱ
༢༡༤. ‘‘ས་བྦེ་ཧེ་ཝ ཨེ་ཀ་ཛ྄ཛྷཾ ས་ནྣི་པ་ཏི་ཏ་བྦ’’ནྟི ཚ་ནྡ་དཱ་ན་སྶ པ་ཊི་ཀྑི་ཏྟ་ཏྟཱ པ་ཝཱ་ར་ཎ་ཀྑ་ནྡྷ་ཀ་ཊྛ་ཀ་ཐཱ་ཡཉྩ ‘‘བྷི་ནྣ་སྶ ཧི ས་ངྒྷ་སྶ ས་མ་གྒ་ཀ་ར་ཎ་ཀཱ་ལེ, ཏི་ཎ་ཝ་ཏྠཱ་ར་ཀ་ས་མ་ཐེ, ཨི་མ་སྨི་ཉྩ པ་ཝཱ་ར་ཎ་ས་ངྒ་ཧེ་ཏི ཨི་མེ་སུ ཏཱི་སུ ཋཱ་ནེ་སུ ཚ་ནྡཾ དཱ་ཏུཾ ན ཝ་ཊྚ་ཏཱི’’ཏི (མ་ཧཱ་ཝ. ཨ་ཊྛ. ༢༤༡) ཝུ་ཏྟ་ཏྟཱ ཨི་དྷ ཨཱ་ག་ནྟྭཱ ཝཱ ཚ་ནྡཾ ད་ཏྭཱ པ་རི་ཝེ་ཎཱ་དཱི་སུ ནི་སི་ནྣཱཏི ཨི་དཾ ཝི་རུ་ཛ྄ཛྷ་ཏི ཝི་ཡ ཁཱ་ཡ་ཏཱི་ཏི ཙེ? ན ཁཱ་ཡ་ཏི ཨ་དྷི་པྤཱ་ཡ་ཉྙཱུ་ནཾ. ཨ་ཡ་ཉྷེ་ཏྠ ཨ་དྷི་པྤཱ་ཡོ – ཝི་སུ་ཛ྄ཛྷི་ཏུ་ཀཱ་མེ་ཧི ས་བྦེ་ཧེ་ཝ ས་ནྣི་པ་ཏི་ཏ་བྦཾ, ཨ་ས་ནྣི་པ་ཏི་ཏ་སྶ ན་ཏྠི སུ་དྡྷི ཚ་ནྡ་དཱ་ཡ་ཀ་སྶ. ཀེ་ཝ་ལཾ ཏཾ ཀ་མྨཾ ས་ནྣི་པ་ཏི་ཏཱ་ནཾ ས་མྤ་ཛྫ་ཏི. ཨ་ཊྛ་ཀ་ཐཱ་ཡཾ ཝི་སུ་ཛ྄ཛྷི་ཏུ་ཀཱ་མཱ་ནཾ ཚ་ནྡཾ དཱ་ཏུཾ ན ཝ་ཊྚ་ཏཱི་ཏི ཨ་དྷི་པྤཱ་ཡོ. ཨི་ཏ་ར་ཐཱ པཱ་ལི༹་ཡཱ ཙ ཝི་རུ་ཛ྄ཛྷ་ཏི. ‘‘ཋ་པེ་ཏྭཱ ཡེ ན ཏ་ཏྠ ཧོ་ཏཱི’’ཏི ཧི ཨ་ཡཾ པཱ་ལི༹ ས་ནྣི་པཱ་ཏཾ ཨཱ་ག་ནྟྭཱ ཚ་ནྡཾ ད་ཏྭཱ ཋི་ཏཱ་ནཾ ཨ་ཏྠི་ཏཾ དཱི་པེ་ཏི. ནི་སྶཱི་མ་ག་ཏེ ས་ནྡྷཱ་ཡ ཝུ་ཏྟཾ སི་ཡཱ་ཏི ཙེ? ནི་སྶཱི་མ་ག་ཏེ ཋ་པེ་ཏྭཱ ཨི་དྷ ཀིཾ, ཏ་སྨཱ ཡོ སཱ་མ་གྒཱི་ཨུ་པོ་ས་ཐེ ཚ་ནྡཾ ད་ཏྭཱ ཏི་ཊྛ་ཏི ཙེ, ནཱ་ནཱ་སཾ་ཝཱ་ས་ཀ་བྷཱུ་མི་ཡཾ་ཡེ་ཝ ཏི་ཊྛ་ཏི, ཏ་སྶ ཚ་ནྡ་དཱ་ཡ་ཀ་སྶ པ་ཝཱ་ར་ཎ་ས་ངྒ་ཧོ་པི ན་ཏྠི. ཡོ ཙ ཏི་ཎ་ཝ་ཏྠཱ་ར་ཀ་ཀ་མྨེ ནཱ་ག་ཙྪ་ཏི, སོ ཏཱ་ཧི ཨཱ་པ་ཏྟཱི་ཧི ན སུ་ཛ྄ཛྷ་ཏཱི་ཏི ཝེ་དི་ཏ་བྦཾ. ཡ་སྶ ཨེ་ཏཾ ན རུ་ཙྩ་ཏི, ཏ་སྶ པ་རི་ཝཱ་རེ ཝུ་ཏྟ་པ་རི་ས་ཏོ ཀ་མྨ་ཝི་པ་ཏྟི་ལ་ཀྑ་ཎཾ ཝི་རུ་ཛ྄ཛྷ་ཏི, ཏ་ཏྠ ཧི ཀེ་ཝ་ལཾ ཚ་ནྡཱ་ར་ཧཱ་ནཾ ཚ་ནྡོ ཨ་ནཱ་ཧ་ཊོ ཧོ་ཏི ས་ཙེ, ཨ་ཀ་ཏཾ ཏ་བྦི་པ་རཱི་ཏེ་ན ས་མྤ་ཏྟི་དཱི་པ་ན་ཏོ་ཏི ཝུ་ཏྟཾ ཧོ་ཏི. ཏ་ཐཱ པ་ཏྟ་ཀ་ལླ་ལ་ཀྑ་ཎ་མྤི ཝི་རུ་ཛ྄ཛྷ་ཏི. ཏེ་སུ ཏཱི་སུ ཋཱ་ནེ་སུ ཀ་མྨ་པྤ་ཏྟཱ་ཡེ་ཝ ས་བྦེ, ན ཏ་ཏྠ ཚ་ནྡཱ་ར་ཧོ ཨ་ཏྠཱི་ཏི ཙེ? ན, ཙ་ཏུ་ཝ་གྒཱ་དི་ཀ་ར་ཎ་ཝི་བྷཱ་ཛ་ནེ ཨ་ཝི་སེ་སེ་ཏྭཱ ཚ་ནྡཱ་ར་ཧ་སྶ ཨཱ་ག་ཏ་ཏྟཱ, ཏཾ སཱ་མ་ཉྙ་ཏོ ཝུ་ཏྟཾ. ཨི་ད་ཉྩ ཨཱ་ཝེ་ཎི་ཀ་ལ་ཀྑ་ཎཾ, ཏེ་ནེ་ཝ ས་ཏི་པི དི་ཊྛཱ་ཝི་ཀ་མྨེ ཨི་དཾ པ་ཊི་ཀུ་ཊྛ་ཀ་ཏཾ ན ཧོ་ཏཱི་ཏི ཙེ? ན, ནཱ་ན་ཏྟ་ས་བྷཱ་ཝ་ཏོ. ཨི་དྷ ཧི ཡེ པ་ན ‘‘ན མེ་ཏཾ ཁ་མ་ཏཱི’ཏི ཨ་ཉྙ་མ་ཉྙཾ དི་ཊྛཱ་ཝི་ཀ་མྨཾ ཀ་རོ་ནྟཱི’’ཏི (ཙཱུ་ལ༹་ཝ. ཨ་ཊྛ. ༢༡༤) ཝ་ཙ་ན་ཏོ ན ས་ངྒྷ་སྶ དི་ཊྛཱ་ཝི་ཀ་མྨཾ ཀ་ཏཾ. ཏ་སྨིཾ ས་ཏི པ་ཊི་ཀུ་ཊྛ་ཀ་ཏ་མེ་ཝ ཧོ་ཏི. ཨ་ཉྙ་ཐཱ པུ་བྦ་བྷཱ་གཱ ཏཱ ཉ་ཏྟི་ཡོ ནི་ར་ཏྠི་ཀཱ སི་ཡུཾ, ན ཙ པ་རི་ཝཱ་ར་ཊྛ་ཀ་ཐཱ་ཡཾ ཚ་ནྡཱ་ར་ཧཱ་དྷི་ཀཱ་རེ ན་ཡོ དི་ནྣོ. པ་ཝཱ་ར་ཎ་ཀྑ་ནྡྷ་ཀ་ཊྛ་ཀ་ཐཱ་ཡཾ ‘‘ཏཱི་སུ ཋཱ་ནེ་སུ ཚ་ནྡཾ དཱ་ཏུཾ ན ཝ་ཊྚ་ཏཱི’’ཏི (མ་ཧཱ་ཝ. ཨ་ཊྛ. ༢༤༡) ཝུ་ཏྟ་ཏྟཱ ཝི་རུ་ཛ྄ཛྷ་ཏཱི་ཏི ཙེ? ན, ཨ་ཊྛ་ཀ་ཐཱ་ཡ པ་མཱ་ཎ་བྷཱ་ཝེ ས་ཏི ‘‘ཨི་དྷ ཚ་ནྡཾ ད་ཏྭཱ པ་རི་ཝེ་ཎཱ་དཱི་སུ ནི་སི་ནྣཱ’’ཏི་ཨཱ་དི ཝ་ཙ་ནེ སུ་དྡྷི་ཀཱ་མ་ཏོ ཨེ་ཝ ག་ཧི་ཏེ ས་བྦཾ ན ཝི་རུ་ཛ྄ཛྷ་ཏཱི་ཏི ཨེ་ཀེ. ‘‘ཨཱ་ག་ནྟྭཱ ཝཱ ཚ་ནྡཾ ད་ཏྭཱ པ་རི་ཝེ་ཎཱ་དཱི་སུ ནི་སི་ནྣཱ, ཏེ ཨཱ་པ་ཏྟཱི་ཧི ན ཝུ་ཊྛ་ཧ་ནྟཱི’’ཏི ཨི་དཾ ན ཝ་ཏྟ་བྦཾ. ཀ་སྨཱ? ཧེ་ཊྛཱ ‘‘ས་བྦེ་ཧེ་ཝ ཨེ་ཀ་ཛ྄ཛྷཾ ས་ནྣི་པ་ཏི་ཏ་བྦ’’ནྟི ཚ་ནྡ་དཱ་ན་སྶ པ་ཊི་ཀྑེ་པ་ཝ་ཙ་ན་ཏོ ཨ་ཊྛ་ཀ་ཐཱ་ཡཾ ‘‘ཏཱི་སུ ཋཱ་ནེ་སུ ཚ་ནྡཾ དཱ་ཏུཾ ན ཝ་ཊྚ་ཏཱི’’ཏི ཝུ་ཏྟ་ཏྟཱ, ཨ་ནྡྷ་ཀ་ཊྛ་ཀ་ཐཱ་ཡམྤི ཏ་ཐེ་ཝ ཝུ་ཏྟ་ཏྟཱ ཙཱ་ཏི? ན, ཨེ་ཀ་ཛ྄ཛྷ་མེ་ཝ ཀ་མྨེ ཀ་རཱི་ཡ་མཱ་ནེ ཡོ ཨི་དྷ ‘‘སུ་ཎཱ་ཏུ མེ, བྷ་ནྟེ, ས་ངྒྷོ, ཨ་མྷཱ་ཀཾ…པེ… གི་ཧི་པ་ཊི་སཾ་ཡུ་ཏྟ’’ནྟི སཱ་དྷཱ་ར་ཎ་ཉ་ཏྟིཾ ཋ་པེ་ཏྭཱ པུ་ན ‘‘སུ་ཎ་ནྟུ མེ, ཨཱ་ཡ་སྨ་ནྟཱ’’ཏི་ཨཱ་དི་ནཱ ཨ་སཱ་དྷཱ་ར་ཎ་ཉ་ཏྟི་ཡོ ཋ་པེ་ཏྭཱ ‘‘སུ་ཎཱ་ཏུ མེ, བྷ་ནྟེ ས་ངྒྷོ, ཨ་མྷཱ་ཀཾ…པེ… ཨེ་ཝ་མེ་ཏཾ དྷཱ་ར་ཡཱ་མཱི’’ཏི ཨེ་ཀ་ཏོ་པ་ཀྑི་ཀཱ་ནཾ ས་ནྡྷི་ཡཱ ཀ་ཏཱ་ཡ ཏ་ད་ན་ནྟ་རེ ཀེ་ན་ཙི ཀ་ར་ཎཱི་ཡེ་ན ཚ་ནྡཾ ད་ཏྭཱ ག་ཙྪ་ཏི, ཏ་སྶ ཨཱ་པ་ཏྟཱི་ཧི ཝུ་ཊྛཱ་ནཾ ན་ཏྠི. ཨ་པ་རེ་ས་མྤི ཨེ་ཀ་ཏོ་པ་ཀྑི་ཀཱ་ནཾ ཨ་བྦྷ་ནྟ་རེ ཋི་ཏ་ཏྟཱ ཝི་བྷཱུ་ཏ་ཏྟཱ ཀ་ར་ཎ་སྶ ཨ་ཡ་མ་ཏྠོ་ཝ ཝུ་ཏྟོ. སཱ་དྷཱ་ར་ཎ་ཝ་སེ་ན དུ་ཏི་ཡཱ་ཡ ཉ་ཏྟི་ཡཱ ཋ་པི་ཏཱ་ཡ ཡེ ཏ་སྨིཾ ཁ་ཎེ ཉ་ཏྟི་དུ་ཏི་ཡ་ཀ་མྨ་ཝཱ་ཙཱ་སུ ཨ་ནཱ་ར་དྡྷཱ་སུ, ཨ་པ་རི་ཡོ་སི་ཏཱ་སུ ཝཱ ཚ་ནྡཾ ད་ཏྭཱ ག་ཙྪ་ནྟི, ཏེ་ས་མྤི ན ཝུ་ཊྛཱ་ཏི ཨེ་ཝ. ཡེ ན ཏ་ཏྠ ཧོ་ནྟཱིཏི པ་ད་སྶ ཙ ཡེ ཝུ་ཏྟ་པྤ་ཀཱ་རེ་ན ན་ཡེ་ན ཏ་ཏྠ ན ཧོ་ནྟཱི་ཏི ཨ་ཏྠོ ག་ཧེ་ཏ་བྦོ. ཝུ་ཏྟ་པྤ་ཀཱ་ར་ཏྠ་དཱི་པ་ན་ཏྠ་ཉྩ ཨ་ཊྛ་ཀ་ཐཱ་ཡཾ ‘‘ཚ་ནྡཾ ད་ཏྭཱ པ་རི་ཝེ་ཎཱ་དཱི་སུ ནི་སི་ནྣཱ’’ཏི ཨི་ད་མེ་ཝ ཨ་ཝ་ཏྭཱ ‘‘ཡེ པ་ན ཏེ་ཧི ཝཱ ས་དྡྷིཾ ཨཱ་པ་ཏྟིཾ ཨཱ་པ་ཛྫི་ཏྭཱ་པི ཏ་ཏྠ ཨ་ནཱ་ག་ཏཱ, ཨཱ་ག་ནྟྭཱ ཝཱ ཚ་ནྡཾ ད་ཏྭཱ པ་རི་ཝེ་ཎཱ་དཱི་སུ ནི་སི་ནྣཱ’’ཏི ཝུ་ཏྟཾ, ཨེ་ཝཾ པུ་བྦེ་ནཱ་པ་རཾ ས་ནྡྷཱི་ཡ་ཏི. ‘‘པཱ་ལི༹་ཡཱ ཙ ཏ་ཏྠ དི་ཊྛཱ་ཝི་ཀ་མྨེ་ན ཀ་མྨ་སྶ ཨ་ཀུ་པྤ་ཏཱ ཝེ་དི་ཏ་བྦཱ’’ཏི ཝུ་ཏྟཾ.
ཨ་དྷི་ཀ་ར་ཎ་ཀ་ཐཱ་ཝ་ཎྞ་ནཱ
༢༢༠. ཙི་ཏྟུ་པྤཱ་དོ ཝི་ཝཱ་དོ. ཝི་ཝཱ་ད་ས་དྡོ་པི ཀཱ་ར་ཎཱུ་པ་ཙཱ་རེ་ན ཀུ་ས་ལཱ་དི་ས་ངྑྱཾ ག་ཙྪ་ཏི. ཏཾ ས་ནྡྷཱ་ཡ ‘‘ས་མ་ཐེ་ཧི ཙ ཨ་དྷི་ཀ་ར་ཎཱི་ཡ་ཏཱ་ཡ ཨ་དྷི་ཀ་ར་ཎ’’ནྟི ཝུ་ཏྟཾ. ཨ་ཐ ཝཱ ཝི་ཝཱ་ད་ཧེ་ཏུ་བྷཱུ་ཏ་སྶ ཙི་ཏྟུ་པྤཱ་ད་སྶ ཝཱུ་པ་ས་མེ་ན ས་མྦྷ་ཝ་སྶ ས་དྡ་སྶ་པི ཝཱུ་པ་ས་མོ ཧོ་ཏཱི་ཏི ཙི་ཏྟུ་པྤཱ་ད་སྶ་པི ས་མ་ཐེ་ཧི ཨ་དྷི་ཀ་ར་ཎཱི་ཡ་ཏཱ པ་རི་ཡཱ་ཡོ ས་མྦྷ་ཝ་ཏི. ‘‘ཀུ་ས་ལ་ཙི་ཏྟཱ ཝི་ཝ་ད་ནྟཱི’’ཏི ཝུ་ཏྟ་ཝི་ཝཱ་དེ་པི ‘‘ཝི་པ་ཙྩ་ཏཱ་ཡ ཝོ་ཧཱ་རོ’’ཏི ཝུ་ཏྟཾ, ན ཝུ་ཏྟ་ཝ་ཙ་ན་ཧེ་ཏུ་ཝ་སེ་ནཱ་ཏི ཝེ་དི་ཏ་བྦཾ.
༢༢༢. ‘‘ཨཱ་པ་ཏྟི་ཉྷི ཨཱ་པ་ཛྫ་ནྟོ ཀུ་ས་ལ་ཙི་ཏྟོ ཝཱ’’ཏི ཝ་ཙ་ན་ཏོ ཀུ་ས་ལ་མྤི སི་ཡཱ་ཏི ཙེ? ན ཏཾ ཨཱ་པ་ཏྟཱ་དྷི་ཀ་ར་ཎཾ ས་ནྡྷཱ་ཡ ཝུ་ཏྟཾ, ཡོ ཨཱ་པ་ཏྟིཾ ཨཱ་པ་ཛྫ་ཏི, སོ ཏཱི་སུ ཙི་ཏྟེ་སུ ཨ་ཉྙ་ཏ་ར་ཙི་ཏྟ་ས་མ་ངྒཱི ཧུ་ཏྭཱ ཨཱ་པ་ཛྫ་ཏཱི་ཏི ད་སྶ་ན་ཏྠཾ ‘‘ཡཾ ཀུ་ས་ལ་ཙི་ཏྟོ ཨཱ་པ་ཛྫ་ཏཱི’’ཏི་ཨཱ་དི ཝུ་ཏྟཾ. ཡོ ‘‘པ་ཉྙ་ཏྟི་མ་ཏྟཾ ཨཱ་པ་ཏྟཱ་དྷི་ཀ་ར་ཎ’’ནྟི ཝ་དེ་ཡྻ, ཏ་སྶ ཨ་ཀུ་ས་ལཱ་དི་བྷཱ་ཝོ་པི ཨཱ་པ་ཏྟཱ་དྷི་ཀ་ར་ཎ་སྶ ན ཡུ་ཛྫ་ཏེ་ཝ ཝི་ཝཱ་དཱ་དྷི་ཀ་ར་ཎཱ་དཱི་ནཾ ཝི་ཡཱ་ཏི ཙེ? ན, ‘‘ན་ཏྠཱ་པ་ཏྟཱ་དྷི་ཀ་ར་ཎཾ ཀུ་ས་ལ’’ནྟི ཨི་མི་ནཱ ཝི་རོ་དྷ་ས་མྦྷ་ཝ་ཏོ. ཨ་ནུ་ག་ཎྛི་པ་དེ པ་ན ‘‘ཨཱ་པ་ཏྟཱ་དྷི་ཀ་ར་ཎཾ ནཱ་མ ཏ་ཐཱ་པ་ཝ་ཏྟ་མཱ་ན་ཨ་ཀ་ཨུ་ས་ལ་ཙི་ཏྟུ་པྤཱ་ད་རཱུ་པ་ཀྑ་ནྡྷཱ་ན་མེ་ཏཾ ཨ་དྷི་ཝ་ཙ་ནཾ. ཨ་ཝ་སི་ཊྛེ་སུ ཀུ་ས་ལཱ་བྱཱ་ཀ་ཏ་པ་ཉྙ་ཏྟཱི་སུ ‘ཨཱ་པ་ཏྟཱ་དྷི་ཀ་ར་ཎཾ སི་ཡཱ ཨ་ཀུ་ས་ལཾ སི་ཡཱ ཨ་བྱཱ་ཀ་ཏ’ནྟི ཝ་ཙ་ན་ཏོ པ་ཉྙ་ཏྟི་ཏཱ་ཝ པ་ཊི་སི་དྡྷཱ ཀུ་ས་ལ་ཏྟི་ཀེ ཨ་པ་རི་ཡཱ་པ་ནྣ་ཏྟཱ. ཀུ་ས་ལ་པ་ཊི་སེ་དྷེ་ནེ་ཝ ཏེ་ན ས་མཱ་ན་ག་ཏི་ཀ་ཏྟཱ ཀི་རི་ཡཱ་བྱཱ་ཀ་ཏཱ་ན་མྤི པ་ཊི་སེ་དྷོ ཝེ་དི་ཏ་བྦོ, ཀི་རི་ཡཱ་བྱཱ་ཀ་ཏཱ་ནཾ ཝི་ཡ ཨ་ནུ་ག་མ་ན་ཏོ ཝི་པཱ་ཀཱ་བྱཱ་ཀ་ཏཱ་ན་མྤི པ་ཊི་སེ་དྷོ ཀ་ཏོ་ཝ ཧོ་ཏི, ཏ་ཐཱ་པི ཨ་བྱཱ་ཀ་ཏ་སཱ་མ་ཉྙ་ཏོ རཱུ་པ་ཀྑ་ནྡྷེ་ན ས་དྡྷིཾ ཝི་པཱ་ཀ་ཀི་རི་ཡཱ་བྱཱ་ཀ་ཏཱ་ན་མྤི ཨ་དྷི་ཝ་ཙ་ན་ནྟི ཝེ་དི་ཏ་བྦ’’ནྟི ཝུ་ཏྟཾ. ཏ་ཏྠ ‘‘ཀུ་ས་ལ་ཙི་ཏྟཾ ཨ་ངྒཾ ཧོ་ཏཱི’’ཏི ཝི་ན་ཡེ ཨ་པ་ཀ་ཏ་ཉྙུ་ནོ ས་ནྡྷཱ་ཡ ཝུ་ཏྟཾ ཨ་པྤ་ཧ་རི་ཏ་ཀ་ར་ཎཱ་དི་ཀེ ས་ཏི. ཏ་སྨཱཏི ཡ་སྨཱ ‘‘ན་ཏྠི ཨཱ་པ་ཏྟཱ་དྷི་ཀ་ར་ཎཾ ཀུ་ས་ལ’’ནྟི ཝ་ཏྟུཾ ན ས་ཀྐཱ, ཏ་སྨཱ ཀུ་ས་ལ་ཙི་ཏྟཾ ཨ་ངྒཾ ན ཧོ་ཏཱི་ཏི ཨ་ཏྠོ. ཡ་དི ཨེ་ཝཾ ཀ་སྨཱ ‘‘ཏི་ཙི་ཏྟཾ ཏི་ཝེ་ད་ན’’ནྟི ཝུ་ཙྩ་ཏཱི་ཏི ཙེ? ཏཾ ད་སྶེ་ཏུཾ ‘‘ན་ཡི་ད’’ནྟི་ཨཱ་དི ཨཱ་ར་དྡྷ་ནྟི ཨེ་ཀེ. ཨཱ་པ་ཏྟི་ས་མུ་ཊྛཱ་པ་ཀ་ཙི་ཏྟཾ ཨ་ངྒ་པྤ་ཧོ་ན་ཀ་ཙི་ཏྟཾ ནཱ་མ. ‘‘ཨེ་ཀ་ནྟ་ཏོཏི ཡེ་བྷུ་ཡྻེ་ནཱ་ཏི ཨ་ཏྠོ, ཨི་ཏ་ར་ཐཱ ཝི་རུ་ཛ྄ཛྷ་ཏི. ཀ་སྨཱ? ‘ཡ་སྶཱ ས་ཙི་ཏྟ་ཀ་པ་ཀྑེ ཙི་ཏྟཾ ཨ་ཀུ་ས་ལ་མེ་ཝ ཧོ་ཏཱི’ཏི (ཀ་ངྑཱ. ཨ་ཊྛ. པ་ཋ་མ་པཱ་རཱ་ཛི་ཀ་ཝ་ཎྞ་ནཱ) ཝུ་ཏྟ་ཏྟཱ’’ཏི ཝ་ད་ནྟི. ཏེ་ན ཀིཾ? ཝི་པཱ་ཀོ ན་ཏྠི, ཀ་སྨཱ? ཨེ་ཀ་ནྟཱ་ཀུ་ས་ལ་ཏྟཱ, ཏ་སྨཱ ཀ་ཐཱ་ཝ ཏ་ཏྠ ན་ཏྠི. ཡ་ཏྠ པ་ན ཨ་ཏྠི, ཏཾ ད་སྶེ་ནྟོ ‘‘ཡཾ པ་ན པ་ཎྞ་ཏྟི་ཝ་ཛྫ’’ནྟི་ཨཱ་དི་མཱ་ཧ. ཨ་ས་ཉྩི་ཙྩ པ་ན ཀི་ཉྩི ཨ་ཛཱ་ན་ནྟ་སྶ…པེ… ཨ་བྱཱ་ཀ་ཏཾ ཧོ་ཏཱིཏི བྷི་ཀྑུ་མྷི ཀ་མྨ་ཊྛཱ་ན་ག་ཏ་ཙི་ཏྟེ་ན ནི་པ་ནྣེ, ནི་དྡཱ་ཡ་ནྟེ ཝཱ མཱ་ཏུ་གཱ་མོ ཙེ སེ་ཡྻཾ ཀ་པྤེ་ཏི, ཏ་སྶ བྷི་ཀྑུ་ནོ ཝི་ཛྫ་མཱ་ན་མྤི ཀུ་ས་ལ་ཙི་ཏྟཾ ཨཱ་པ་ཏྟི་ཡཱ ཨ་ངྒཾ ན ཧོ་ཏི, ཏ་སྨཱ ཏ་སྨིཾ ཁ་ཎེ སེ་ཡྻཱ་ཀཱ་རེ་ན ཝ་ཏྟ་མཱ་ན་རཱུ་པ་མེ་ཝ ཨཱ་པ་ཏྟཱ་དྷི་ཀ་ར་ཎཾ ནཱ་མ. བྷ་ཝ་ངྒ་ཙི་ཏྟེ ཝི་ཛྫ་མཱ་ནེ་པི ཨེ་སེ་ཝ ན་ཡོ. ཏ་སྨི་ཉྷི ཁ་ཎེ ཨུ་ཊྛཱ་ཏ་བྦེ ཛཱ་ཏེ ཨ་ནུ་ཊྛཱ་ན་ཏོ རཱུ་པ་ཀྑ་ནྡྷོ་ཝ ཨཱ་པ་ཏྟི ནཱ་མ, ན ཝི་པཱ་ཀེ་ན ས་དྡྷིཾ. ས་ཙེ པ་ན ཝ་དེ་ཡྻ, ཏ་སྶ ཨེ་ཝཾ་ཝཱ་དི་ནོ ཨ་ཙི་ཏྟ་ཀཱ་ནཾ ཀུ་ས་ལ་ཙི་ཏྟཾ ཨཱ་པ་ཛྫེ་ཡྻ. ཀིཾ ཝུ་ཏྟཾ ཧོ་ཏི? ཨེ་ལ༹་ཀ་ལོ་མཾ ག་ཧེ་ཏྭཱ ཀ་མྨ་ཊྛཱ་ན་མ་ན་སི་ཀཱ་རེ་ན ཏི་ཡོ་ཛ་ནཾ ཨ་ཏི་ཀྐ་མ་ནྟ་སྶ, པ་ཎྞ་ཏྟིཾ ཨ་ཛཱ་ནི་ཏྭཱ པ་ད་སོ དྷ་མྨཾ ཝཱ་ཙེ་ནྟ་སྶ ཙ ཨཱ་པ་ཛྫི་ཏ་བྦཱ་པ་ཏྟི་ཡཱ ཀུ་ས་ལ་ཙི་ཏྟཾ ཨཱ་པ་ཛྫེ་ཡྻཱ་ཏི. ཨཱ་པ་ཛྫ་ཏི་ཡེ་ཝཱ་ཏི ཙེ? ནཱ་པ་ཛྫ་ཏི. ཀ་སྨཱ? ‘‘ན་ཏྠི ཨཱ་པ་ཏྟཱ་དྷི་ཀ་ར་ཎཾ ཀུ་ས་ལ’’ནྟི ཝ་ཙ་ན་ཏོ.
ཙ་ལི་ཏོ ཀཱ་ཡོ, པ་ཝ་ཏྟཱ ཝཱ་ཙཱ, ཨ་ཉྙ་ཏ་ར་མེ་ཝ ཨ་ངྒནྟི ཨ་ཉྙ་ཏ་ར་མེ་ཝ ཨཱ་པ་ཏྟཱི་ཏི ཨ་ཏྠོ. ཀེ་ཝ་ལཾ པ་ཉྙ་ཏྟི་ཡཱ ཨ་ཀུ་ས་ལཱ་དི་བྷཱ་ཝཱ་ས་མྦྷ་ཝ་ཏོ ཨཱ་པ་ཏྟི་ཏཱ ན ཡུ་ཛྫ་ཏི. ཨཱ་པ་ཏྟིཾ ཨཱ་པ་ཛྫ་ནྟོ ཏཱི་སུ ཨ་ཉྙ་ཏ་ར་ས་མ་ངྒཱི ཧུ་ཏྭཱ ཨཱ་པ་ཛྫ་ཏཱི་ཏི ད་སྶ་ན་ཏྠཾ ‘‘ཡཾ ཀུ་ས་ལ་ཙི་ཏྟོ’’ཏི་ཨཱ་དི ཝུ་ཏྟཾ. ཏ་སྶ་ཏྠོ – པ་ཐ་ཝཱི་ཁ་ཎ་ནཱ་དཱི་སུ ཀུ་ས་ལ་ཙི་ཏྟ་ཀྑ་ཎེ ཝཱི་ཏི་ཀྐ་མ་ཝ་སེ་ན པ་ཝ་ཏྟ་རཱུ་པ་ས་མྦྷ་ཝ་ཏོ ཀུ་ས་ལ་ཙི་ཏྟོ ཝཱ ཨ་བྱཱ་ཀ་ཏཱ་པ་ཏྟིཾ ཨཱ་པ་ཛྫ་ཏི. ཏ་ཐཱ ཨ་བྱཱ་ཀ་ཏ་ཙི་ཏྟོ ཝཱ ཨ་བྱཱ་ཀ་ཏ་རཱུ་པ་ས་ངྑཱ་ཏཾ ཨ་བྱཱ་ཀ་ཏཱ་པ་ཏྟིཾ ཨཱ་པ་ཛྫ་ཏི, པཱ་ཎཱ་ཏི་པཱ་ཏཱ་དཱི་སུ ཨ་ཀུ་ས་ལ་ཙི་ཏྟོ ཝཱ ཨ་ཀུ་ས་ལཱ་པ་ཏྟིཾ ཨཱ་པ་ཛྫ་ཏི, རཱུ་པཾ པ་ནེ་ཏྠ ཨ་བྦོ་ཧཱ་རི་ཀཾ. སུ་པི་ན་པ་སྶ་ན་ཀཱ་ལཱ་དཱི་སུ པཱ་ཎཱ་ཏི་པཱ་ཏཱ་དིཾ ཀ་རོ་ནྟོ ས་ཧ་སེ་ཡྻཱ་དི་ཝ་སེ་ན ཨཱ་པ་ཛྫི་ཏ་བྦཱ་པ་ཏྟིཾ ཨཱ་པ་ཛྫ་ནྟོ ཨ་ཀུ་ས་ལ་ཙི་ཏྟོ ཨ་བྱཱ་ཀ་ཏཱ་པ་ཏྟིཾ ཨཱ་པ་ཛྫ་ཏཱི་ཏི ཝེ་དི་ཏ་བྦོ. ཨི་དཾ ཝུ་ཙྩ་ཏི ཨཱ་པ་ཏྟཱ་དྷི་ཀ་ར་ཎཾ ཨ་ཀུ་ས་ལནྟི ཨ་ཀུ་ས་ལ་ཙི་ཏྟུ་པྤཱ་དོ. པོ་རཱ་ཎ་ག་ཎྛི་པ་དེ་སུ པ་ན ‘‘པུ་ཐུ་ཛྫ་ནོ ཀ་ལྱཱ་ཎ་པུ་ཐུ་ཛྫ་ནོ སེ་ཀྑོ ཨ་ར་ཧཱ་ཏི ཙ་ཏྟཱ་རོ པུ་གྒ་ལེ ད་སྶེ་ཏྭཱ ཏེ་སུ ཨ་ར་ཧ་ཏོ ཨཱ་པ་ཏྟཱ་དྷི་ཀ་ར་ཎཾ ཨ་བྱཱ་ཀ་ཏ་མེ་ཝ, ཏ་ཐཱ སེ་ཀྑཱ་ནཾ, ཏ་ཐཱ ཀ་ལྱཱ་ཎ་པུ་ཐུ་ཛྫ་ན་སྶ ཨ་ས་ཉྩི་ཙྩ ཝཱི་ཏི་ཀྐ་མ་ཀཱ་ལེ ཨ་བྱཱ་ཀ་ཏ་མེ་ཝ. ཨི་ཏ་ར་སྶ ཨ་ཀུ་ས་ལ་མྤི ཧོ་ཏི ཨ་བྱཱ་ཀ་ཏ་མྤི. ཡ་སྨཱ ཙ་སྶ ས་ཉྩི་ཙྩ ཝཱི་ཏི་ཀྐ་མ་ཀཱ་ལེ ཨ་ཀུ་ས་ལ་མེ་ཝ ཧོ་ཏི, ཏ་སྨཱ ཝུ་ཏྟཾ ‘ན་ཏྠི ཨཱ་པ་ཏྟཱ་དྷི་ཀ་ར་ཎཾ ཀུ་ས་ལ’ནྟི. ས་བྦ་ཏྠ ཨ་བྱཱ་ཀ་ཏཾ ནཱ་མ ཏ་སྶ ཝི་པཱ་ཀཱ་བྷཱ་ཝ་མ་ཏྟཾ ས་ནྡྷཱ་ཡ ཨེ་ཝཾ་ནཱ་མ་ཀཾ ཛཱ་ཏ’’ནྟི ལི་ཁི་ཏཾ, ཝི་ཙཱ་རེ་ཏྭཱ ག་ཧེ་ཏ་བྦཾ.
༢༢༤. ཝི་ཝཱ་དོ ཝི་ཝཱ་དཱ་དྷི་ཀ་ར་ཎནྟི ཡོ ཀོ་ཙི ཝི་ཝཱ་དོ, སོ ས་བྦོ ཀིཾ ཝི་ཝཱ་དཱ་དྷི་ཀ་ར་ཎཾ ནཱ་མ ཧོ་ཏཱི་ཏི ཨེ་ཀ་པུ་ཙྪཱ. ‘‘ཝི་ཝཱ་དོ ཨ་དྷི་ཀ་ར་ཎནྟི ཝི་ཝཱ་དཱ་དྷི་ཀ་ར་ཎ་མེ་ཝ ཝི་ཝཱ་དོ ཙ ཨ་དྷི་ཀ་ར་ཎ་ཉྩཱ་ཏི པུ་ཙྪ་ཏི. ཏ་དུ་བྷ་ཡཾ ཝི་ཝཱ་དཱ་དྷི་ཀ་ར་ཎ་མེ་ཝཱ་ཏི པུ་ཙྪ་ཏཱི་ཏི ཝུ་ཏྟཾ ཧོ་ཏཱི’’ཏི པོ་རཱ་ཎ་ག་ཎྛི་པ་དེ ཝུ་ཏྟཾ. ཀེ་སུ་ཙི པོ་ཏྠ་ཀེ་སུ ཨ་ཡཾ པུ་ཙྪཱ ན་ཏྠི. ཡ་དི ཨེ་ཝཾ ཨི་མཱ་ཡ ན བྷ་ཝི་ཏ་བྦཾ ཝི་ཝཱ་དོ ཝི་ཝཱ་དཱ་དྷི་ཀ་ར་ཎཾ, ཝི་ཝཱ་དཱ་དྷི་ཀ་ར་ཎཾ ཝི་ཝཱ་དོ, ཝི་ཝཱ་དཱ་དྷི་ཀ་ར་ཎཾ ཝི་ཝཱ་དོ ཙེ་ཝ ཨ་དྷི་ཀ་ར་ཎ་ཉྩཱ་ཏི པ་ཉྩ་པ་ཉྷཱ་ཧི བྷ་ཝི་ཏ་བྦཾ སི་ཡཱ. ཀེ་སུ་ཙི པོ་ཏྠ་ཀེ་སུ ཏི་སྶོ, ཀེ་སུ་ཙི ཙ་ཏ་སྶོ, པ་ཉྩ ན་ཏྠི. ཏ་ཏྠ དྭེ ཝི་བྷ་ཏྟཱ. ཨི་ཏ་རཱ་སུ ཨ་དྷི་ཀ་ར་ཎཾ ཝི་ཝཱ་དོཏི ཡཾ ཀི་ཉྩི ཨ་དྷི་ཀ་ར་ཎཾ, ཝི་ཝཱ་ད་ས་ངྑྱ་མེ་ཝ ག་ཙྪ་ཏི, ཝི་ཝཱ་དོ ཨ་དྷི་ཀ་ར་ཎནྟི ཡོ ཀོ་ཙི ཝི་ཝཱ་དོ, སོ ས་བྦོ ཨ་དྷི་ཀ་ར་ཎ་ས་ངྑྱཾ ག་ཙྪ་ཏཱི་ཏི པུ་ཙྪ་ཏི. ཨེ་ས ན་ཡོ ས་བྦ་ཏྠ.
༢༢༨. ས་མྨུ་ཁཱ་ཝི་ན་ཡ་སྨིནྟི ས་མྨུ་ཁཱ་ཝི་ན་ཡ་བྷཱ་ཝེ.
༢༣༠. ‘‘ཨ་ནྟ་རེ་ནཱཏི ཀཱ་ར་ཎེ་ནཱ’’ཏི ལི་ཁི་ཏཾ.
༢༣༣. ཨུ་བྦཱ་ཧི་ཀཱ་ཡ ཁི་ཡྻ་ན་ཀེ པཱ་ཙི་ཏྟི ན ཝུ་ཏྟཱ ཏ་ཏྠ ཚ་ནྡ་དཱ་ན་སྶ ན་ཏྠི་ཏཱ་ཡ.
༢༣༦. ཏ་སྶ ཁོ ཨེ་ཏནྟི ཨེ་སོ་ཏི ཨ་ཏྠོ ‘‘ཨེ་ཏ་ད་གྒ’’ནྟི ཨེ་ཏྠ ཝི་ཡ.
༢༣༨. ‘‘ཀཱ ཙ ཏ་སྶ པཱ་པི་ཡ་སི་ཀཱ’’ཏི ཀི་ར པཱ་ཋོ.
༢༤༢. ‘‘ཀི་ཙྩ་མེ་ཝ ཀི་ཙྩཱ་དྷི་ཀ་ར་ཎ’’ནྟི ཝ་ཙ་ན་ཏོ ཨ་པ་ལོ་ཀ་ན་ཀ་མྨཱ་དཱི་ན་མེ་ཏཾ ཨ་དྷི་ཝ་ཙ་ནཾ, ཏཾ ཝི་ཝཱ་དཱ་དྷི་ཀ་ར་ཎཱ་དཱི་ནི ཝི་ཡ ས་མ་ཐེ་ཧི ས་མེ་ཏ་བྦཾ ན ཧོ་ཏི, ཀི་ནྟུ ས་མྨུ་ཁཱ་ཝི་ན་ཡེ་ན ས་མྤ་ཛྫ་ཏཱི་ཏི ཨ་ཏྠོ.
ས་མ་ཐ་ཀྑ་ནྡྷ་ཀ་ཝ་ཎྞ་ནཱ ནི་ཊྛི་ཏཱ.