༣. པ་ར་མྤ་ར་བྷོ་ཛ་ན་སི་ཀྑཱ་པ་ད་ཝ་ཎྞ་ནཱ
༢༢༡. ཨ་དྷི་ཊྛི་ཏཱཏི ནི་ཙྩ་པྤ་ཝ་ཏྟཱ. བ་ད་ར་ཙུ་ཎྞ་ས་ཀྐ་རཱ་དཱི་ཧི ཡོ་ཛི་ཏཾ བ་ད་ར་སཱ་ལ༹་ཝཾ. ཀི་ར་ཀ་མྨ་ཀཱ་རེ་ནཱཏི ཀི་ར་སྶ ཀ་མྨ་ཀཱ་རེ་ན.
༢༢༦. ‘‘ཝི་ཀ་པྤེ་ཏྭཱ ག་ཎྷཱ་ཧཱི’’ཏི ཨེ་ཏྠཱ་ཧུ པོ་རཱ་ཎ་ཏྠེ་རཱ ‘‘བྷ་ག་ཝ་ཏོ ས་མྨུ་ཁཱ ཨ་ཝི་ཀ་པྤེ་ཏྭཱ གེ་ཧ་ཏོ ནི་ཀྑ་མི་ཏྭཱ ར་ཐི་ཀཱ་ཡ ཨ་ཉྙ་ཏ་ར་སྶ བྷི་ཀྑུ་ནོ ས་ནྟི་ཀེ ཝི་ཀ་པྤེ་སི, ཝི་ཀ་པྤེ་ནྟེ་ན པ་ན ‘མ་ཡ྄ཧཾ བྷ་ཏྟ་པ་ཙྩཱ་སཾ ཨི་ཏྠ་ནྣཱ་མ་སྶ ད་མྨཱི’ཏི ཝ་ཏྟ་བྦཾ, ཨི་ཏ་རེ་ན ཝ་ཏྟ་བྦཾ ‘ཏ་སྶ ས་ནྟ་ཀཾ པ་རི་བྷུ་ཉྫ ཝཱ ཡ་ཐཱ་པ་ཙྩ་ཡཾ ཝཱ ཀ་རོ་ཧཱི’’’ཏི. པ་ཉྩ་སུ་ས་ཧ་དྷ་མྨི་ཀེ་སཱུཏི ས་མྨུ་ཁཱ ཋི་ཏ་སྶ ས་ཧ་དྷ་མྨི་ཀ་སྶ ཡ་སྶ ཝི་ཀ་པྤེ་ཏུ་ཀཱ་མོ, ཏཾ ས་ཧ་དྷ་མྨི་ཀཾ ཨ་དི་སྭཱ ག་ཧ་ཊྛ་སྶ ཝཱ ས་ནྟི་ཀེ, ས་ཡ་མེ་ཝ ཝཱ ‘‘པ་ཉྩ་སུ ས་ཧ་དྷ་མྨི་ཀེ་སུ ཨི་ཏྠ་ནྣཱ་མ་སྶ ཝི་ཀ་པྤེ་མཱི’’ཏི ཝ་ཏྭཱ བྷུ་ཉྫི་ཏ་བྦ་ནྟི ཨེ་ཀེ, ཨེ་ཝཾ ས་ཏི ཐེ་རོ ཏ་སྨིཾ་ཡེ་ཝ ནི་སི་ནྣོ་ཝ ཏ་ཐཱ ཝཱ་ཙཾ ནི་ཙྪཱ་རེ་ཏྭཱ པ་ཊི་གྒ་ཎྷཱ་ཏཱི་ཏི ཏ་ཀྐོ དི་སྶ་ཏི. མ་ཧཱ་པ་ཙྩ་རི་ཡཱདཱི་སུ པ་ན པ་ར་མྨུ་ཁཱ ཝི་ཀ་པྤ་ནཱ་ཝ ཝུ་ཏྟཱ, སཱ ‘‘ཏེ་ན ཧཱ་ན་ནྡ, ཝི་ཀ་པྤེ་ཏྭཱ ག་ཎྷཱ་ཧཱི’’ཏི ཨི་མི་ནཱ ས་མེ་ཏི, ཏ་ཐཱ་པི མཱ་ཏི་ཀཱ་ཊྛ་ཀ་ཐཱ་ཡཾ (ཀ་ངྑཱ. ཨ་ཊྛ. པ་ར་མྤ་ར་བྷོ་ཛ་ན་སི་ཀྑཱ་པ་ད་ཝ་ཎྞ་ནཱ) ‘‘ཏ་སྨཱ ཡོ བྷི་ཀྑུ པ་ཉྩ་སུ ས་ཧ་དྷ་མྨི་ཀེ་སུ ཨ་ཉྙ་ཏ་ར་སྶ ‘མ་ཡ྄ཧཾ བྷ་ཏྟ་པ་ཙྩཱ་སཾ ཏུ་ཡ྄ཧཾ ད་མྨཱི’ཏི ཝཱ ‘ཝི་ཀ་པྤེ་མཱི’ཏི ཝཱ ཨེ་ཝཾ ས་མྨུ་ཁཱ ཝཱ ‘ཨི་ཏྠ་ནྣཱ་མ་སྶ ད་མྨཱི’ཏི ཝཱ ‘ཝི་ཀ་པྤེ་མཱི’ཏི ཝཱ ཨེ་ཝཾ པ་ར་མྨུ་ཁཱ ཝཱ’’ཏི ཝ་ཙ་ན་ཏོ ས་ཧ་དྷ་མྨི་ཀ་སྶ ས་ནྟི་ཀེ ཨེ་ཝ ཝ་ཏྟ་བྦཾ, ན ས་ཡ་མེ་ཝཱ་ཏི དི་སྶ་ཏི. ཡ་སྨཱ ཨ་ཡཾ པ་ཙྪི་མ་ན་ཡོ པོ་རཱ་ཎ་ག་ཎྛི་པ་དེ་ནཔི ས་མེ་ཏི, ཏ་སྨཱ ཨི་དྷ མཱ་ཏི་ཀཱ་ཊྛ་ཀ་ཐཱ་ནུ་སཱ་རེ་ན ཨ་ཏྠོ ཝེ་དི་ཏ་བྦོ. ཨེ་ཏྠ ཀི་ཉྩཱ་པི ‘‘ཏེ མ་ནུ་སྶཱ…པེ… བྷོ་ཛ་ན་མ་དཾ་སཱུ’’ཏི ཝ་ཙ་ན་ཏོ ཨ་ཀ་པྤི་ཡ་ནི་མ་ནྟ་ནཾ པ་ཉྙཱ་ཡ་ཏི, ཏ་ཐཱ་པི ཐེ་ར་སྶ ཀུ་ཀྐུ་ཙྩུ་པྤ་ཏྟི་ཀཱ་ར་ཎེ་ན བྷ་ཏྟེ་ན སོ ནི་མ་ནྟི་ཏོ་ཏི ཝེ་དི་ཏ་བྦོ. ཨ་ཉྙ་ཐཱ པ་ར་ཏོ ‘‘དྭེ ཏ་ཡོ ནི་མ་ནྟ་ནེ ཨེ་ཀ་ཏོ བྷུ་ཉྫ་ཏཱི’’ཏི ཝ་ཙ་ནེ་ན, ཨ་ནཱ་པ་ཏྟི་ཝཱ་རེ་ན ཙ ཝི་རུ་ཛ྄ཛྷ་ཏི.
༢༢༩. ཨེ་ཏྠཱ་ཡཾ ཝི་ཙཱ་ར་ཎཱ – ‘‘ཨ་ཉྙོ མ་ནུ་སྶོ པ་ཏྟཾ ག་ཎྷཱ་ཏི, ན དཱ་ཏ་བྦ’’ནྟི ཝ་ཙ་ན་ཏོ ཨ་པ་ར་བྷཱ་གེ ཨ་ཀ་པྤི་ཡ་ནི་མ་ནྟ་ནེ་ན ན་ཏྠི པ་ཡོ་ཛ་ནཾ, པུ་བྦ་བྷཱ་གེ་ཡེ་ཝ ཨ་ཀ་པྤི་ཡ་ནི་མ་ནྟ་ནེ་ན པ་ཡོ་ཛ་ན་ནྟི སྭེ་པི བྷ་ནྟེ ཨཱ་ག་ཙྪེ་ཡྻཱ་ཐཱཏི ཨེ་ཏྠ ཀ་ཏ་རཾ ཨ་ཀ་པྤི་ཡ་ནི་མ་ནྟ་ནཾ, ཏ་སྨཱ ཨ་དྷི་པྤཱ་ཡོ ཙེ་ཏྠ པ་མཱ་ཎ་ནྟི. ན, ‘‘པི་ཎྜཱ་ཡ ཙ་རི་ཏྭཱ ལ་དྡྷ་བྷ་ཏྟཾ བྷུ་ཉྫ་ཏི, ཨཱ་པ་ཏྟཱི’’ཏི ཝ་ཙ་ན་ཏོ་ཏི. ཏ་ཏྠ ‘‘སྭེ་པི བྷ་ནྟེ’’ཏི ཨེ་ཏྠ ཡ་ཐཱ ཝ་ཙ་ན་མ་ཏྟཾ ཨ་གྒ་ཧེ་ཏྭཱ ཨ་ཀ་པྤི་ཡ་ནི་མ་ནྟ་ན་ཀྐ་མེ་ན ཨ་ཏྠོ ག་ཧི་ཏོ, ཏ་ཐཱ ‘‘པི་ཎྜཱ་ཡ ཙ་རི་ཏྭཱ’’ཏི ཨེ་ཏྠཱ་པི ཨ་ནྟ་རཱ ཨ་ཀ་པྤི་ཡ་ནི་མ་ནྟ་ནེ་ན ལ་དྡྷ་བྷ་ཏྟཾ ས་ནྡྷཱ་ཡ ཝུ་ཏྟ་ནྟི ཨ་ཏྠོ ག་ཧེ་ཏ་བྦོ. པི་ཎྜཱ་ཡ ཧི ཙ་ར་ནྟཾ དི་སྭཱ ‘‘ཨེ་ཏྠ, བྷ་ནྟེ, བྷ་ཏྟཾ ག་ཎྷ་ཐཱ’’ཏི དི་ནྣ་མྤི ཨ་ཀ་པྤི་ཡ་ནི་མ་ནྟ་ནེ་ན ལ་དྡྷཾ ནཱ་མ ཧོ་ཏི. ཝོ་ཧཱ་རེ་ན པ་ན ‘‘པི་ཎྜཱ་ཡ ཙ་རི་ཏྭཱ ལ་དྡྷ་བྷ་ཏྟ’’ནྟི ཝུ་ཙྩ་ཏི, ཨེ་ཝཾ་ས་མྤ་ད་མི་དཾ ད་ཊྛ་བྦཾ. ཨ་ཉྙ་ཐཱ མཱ་ཏི་ཀཱ་ཊྛ་ཀ་ཐཱ་ཡཾ ‘‘ག་ཎ་བྷོ་ཛ་ནེ ཝུ་ཏྟ་ན་ཡེ་ནེ་ཝ པ་ཉྩ་ཧི བྷོ་ཛ་ནེ་ཧི ནི་མ་ནྟི་ཏ་སྶ…པེ… པ་ར་སྶ པ་ར་སྶ བྷོ་ཛ་ནེ’’ཏི ཝུ་ཏྟ་ཝ་ཙ་ན་ཝི་རོ་དྷོ. ཨི་ད་ཉྷི ཝ་ཙ་ནཾ ཡེ་ན པ་ཋ་མཾ ནི་མ་ནྟི་ཏོ, ཏ་ཏོ པ་ཋ་མ་ནི་མ་ནྟི་ཏཾ ཨཱ་དཱ་ཡ ག་ཏོ པ་ར་སྶ པ་ར་སྶ ནི་མ་ནྟ་ན་ཀ་དཱ་ཡ་ཀ་སྶ བྷོ་ཛ་ནེ་ཏི ཨ་ཏྠ་པ་རི་དཱི་པ་ན་ཏོ ནི་མ་ནྟ་ན་ཏོ ལ་དྡྷ་བྷ་ཏྟ་སྶ བྷོ་ཛ་ནེ་ཡེ་ཝ ཨཱ་པ་ཏྟཱི་ཏི དཱི་པེ་ཏི. ‘‘དྭེ ཏ་ཡོ ནི་མ་ནྟ་ནེ ཨེ་ཀ་ཏོ’’ཏི ཝ་ཙ་ནེ་ན་པི ས་མེ་ཏི, ཨ་ཉྙ་ཐཱ ‘‘ཡེ་ན ནི་མ་ནྟི་ཏོ, ཏ་སྶ བྷོ་ཛ་ན་ཏོ པ་ར་སྶ བྷོ་ཛ་ནེ’’ཏི ཨེ་ཏྟ་ཀཾ ཝ་ཏྟ་བྦཾ སི་ཡཱ, པཱ་ལི༹་ཡཾ ཝཱ ‘‘ནི་མ་ནྟ་ནེ་ན ཨེ་ཀ་ཏོ་བྷུ་ཉྫ་ཏཱི’’ཏི ཨེ་ཏྟ་ཀཾ ཝ་ཏྟ་བྦཾ སི་ཡཱ. དུ་ཏི་ཡ་ནི་མ་ནྟ་ན་སྶ པ་ཋ་མ་བྷོ་ཛ་ནེ ཨཱ་པ་ཏྟི་པྤ་ས་ངྒ་ནི་ཝཱ་ར་ཎ་ཏྠཾ ‘‘ཡེ་ན ཡེ་ནཱ’’ཏི་ཨཱ་དི ཝུ་ཏྟཾ. ནི་མ་ནྟ་ན་པ་ཊི་པཱ་ཊི་ཡཱ བྷུ་ཉྫ་ཏཱི་ཏི པཱ་ལཱི༹་ཏི ཙེ? ན, ‘‘ཨ་ནཱ་པ་ཏྟི ནི་ཙྩ་བྷ་ཏྟེ’’ཏི་ཨཱ་དི་པཱ་ལི༹་ཝི་རོ་དྷ་ཏོ.
ག་ཎྛི་པ་དེ པ་ན ‘‘པི་ཎྜཱ་ཡ ཙ་རི་ཏྭཱ ལ་དྡྷ་བྷ་ཏྟཾ ཀ་སྨཱ བྷུ་ཉྫི་ཏུཾ ན ལ་བྷ་ཏཱི་ཏི ཙེ? ‘པ་ར་མྤ་ར་བྷོ་ཛ་ནཾ ནཱ་མ པ་ཉྩ་ནྣཾ བྷོ་ཛ་ནཱ་ནཾ ཨ་ཉྙ་ཏ་རེ་ན བྷོ་ཛ་ནེ་ན ནི་མ་ནྟི་ཏོ, ཏཾ ཋ་པེ་ཏྭཱ པ་ཉྩ་ནྣཾ བྷོ་ཛ་ནཱ་ནཾ ཨ་ཉྙ་ཏ་རཾ བྷོ་ཛ་ནཾ བྷུ་ཉྫ་ཏི, ཨེ་ཏཾ པ་ར་མྤ་ར་བྷོ་ཛ་ནཾ ནཱ་མཱ’ཏི ཝུ་ཏྟ་ཏྟཱ’’ཏི ལི་ཁི་ཏཾ. ཡ་དི ཨེ་ཝཾ ནི་ཙྩ་བྷ་ཏྟཱ་དི་ཀ་མྤི ན ཝ་ཊྚ་ཏཱི་ཏི ཨཱ་པ་ཛྫ་ཏཱི་ཏི ནི་ཙྩ་བྷ་ཏྟཱ་དི ཨོ་དི་སྶ་ཀ་ནྟི ཙེ? ཏཾ ན, ཏ་ད་ཉྙ་སྶ ཨ་ཏྟ་ནོ དྷ་ནེ་ན ནི་པྥ་ནྣ་སྶ, ས་ངྒྷ་ཏོ ལ་དྡྷ་སྶ ཝཱ པཱ་ཏོ པ་ཙ་ན་ཀ་ཡཱ་གུ ཙེ གྷ་ནཱ ཧོ་ཏི, ཏ་སྶཱ་པི, ཨེ་ཀ་ཀུ་ཊི་ཀཾ གཱ་མཾ ཨུ་པ་ནི་སྶཱ་ཡ ཝི་ཧ་ར་ཏོ བྷི་ཀྑཱ་ཙ་རི་ཡ་ཝ་སེ་ན ལ་བྷི་ཏ་བྦ་ནི་ཙྩ་བྷ་ཏྟ་སྶ ཙ ཨ་ཀ་པྤི་ཡ་བྷཱ་ཝ་པྤ་ས་ངྒ་ཏོ. ཏ་ཏྠ བྷི་ཀྑཱ་ཙ་རི་ཡ་ཝ་སེ་ན ལ་དྡྷཾ ན ཀ་པྤ་ཏི ནི་མ་ནྟ་ན་ཀཱ་ནཾ ཨ་པྤ་སཱ་དཱ་ཝ་ཧ་ན་ཏོ་ཏི ཙེ? ན, ‘‘པ་ཉྩ བྷོ་ཛ་ནཱ་ནི ཋ་པེ་ཏྭཱ ས་བྦ་ཏྠ ཨ་ནཱ་པ་ཏྟཱི’’ཏི ཝ་ཙ་ན་ཝི་རོ་དྷ་ཏོ. ཁཱ་ད་ནཱི་ཡ་མྤི ཧི པ་ར་སྶ ཁཱ་དི་ཏྭཱ བྷུ་ཏྟ་ཏྟཱ ནི་མ་ནྟ་ན་བྷོ་ཛ་ནཾ ཨ་བྷུ་ཉྫ་ནྟོ ཨ་པྤ་སཱ་དཾ ཀ་རོ་ཏི ཨེ་ཝ, ཏ་སྨཱ ཨ་པྤ་སཱ་དཱ་ཝ་ཧཾ ཨ་པྤ་མཱ་ཎཾ, ཏ་སྨཱ ནི་ཙྩ་བྷ་ཏྟཱ་དི ཨོ་དི་སྶ་ཀཾ ན ས་མྦྷ་ཝ་ཏི. ཨ་པི་ཙ ཧེ་ཊྛཱ ཝུ་ཏྟ་ན་ཡེ་ན ས་དྡྷིཾ ཨི་དྷ ཝུ་ཏྟ་ན་ཡེ་ན སཾ་ས་ནྡི་ཏྭཱ ཡཾ ཡཾ ཁ་མ་ཏི, ཏཾ ཏཾ ག་ཧེ་ཏ་བྦ་ནྟི ས་བྦོ་པི ཀེ་ས་ཉྩི ཨཱ་ཙ་རི་ཡཱ་ནཾ ཝི་ནི་ཙྪ་ཡོ. ཨཱ་ཙ་རི་ཡ་སྶ པ་ན ཝི་ནི་ཙྪ་ཡོ ཨ་ནྟེ ཨཱ་ཝི བྷ་ཝི་སྶ་ཏི. ‘‘ཁཱི་རཾ ཝཱ ར་སཾ ཝཱ པི་ཝ་ཏོ ཨ་མི་སྶ་མྤཱི་ཏི ཨ་དྷི་པྤཱ་ཡོ’’ཏི ཝུ་ཏྟཾ. ག་ཎྛི་པ་དེ ‘‘ཧེ་ཊྛཱ ཨོ་ད་ནེ་ནཱ་མི་སྶེ་ཏྭཱ ཨུ་པ་རི ཏི་ཊྛ་ཏཱི’’ཏི ལི་ཁི་ཏཾ.
མ་ཧཱ་ཨུ་པཱ་ས་ཀོཏི གེ་ཧ་སཱ་མི་ཀོ. མ་ཧཱ་ཨ་ཊྛ་ཀ་ཐཱ་ཡཾ ‘‘ཨཱ་པ་ཏྟཱི’’ཏི ཝ་ཙ་ནེ་ན ཀུ་རུ་ནྡི་ཡཾ ‘‘ཝ་ཊྚ་ཏཱི’’ཏི ཝ་ཙ་ནཾ ཝི་རུ་དྡྷཾ ཝི་ཡ དི་སྶ་ཏི. ‘‘དྭི་ནྣ་མྤི ཨ་དྷི་པྤཱ་ཡོ མ་ཧཱ་པ་ཙྩ་རི་ཡཾ ཝི་ཙཱ་རི་ཏོ’’ཏི ལི་ཁི་ཏཾ. ‘‘ཙཱ་རི་ཏྟ་ཏོཏི ‘ས་ནྟཾ བྷི་ཀྑུཾ ཨ་ནཱ་པུ་ཙྪཱ’ཏི པ་ར་ཏོ ཝ་ཏྟ་བྦ་ཏོ’’ཏི ཝུ་ཏྟཾ. ཝ་ཙཱི་ཀ་མྨཾ ཨ་ཝི་ཀ་པྤ་ནཾ. ཨེ་ཏྠ ‘‘མ་ཧཱ་ཨུ་པཱ་ས་ཀོ བྷི་ཀྑཱུ ནི་མ་ནྟེ་ཏི…པེ… པ་ཙྪཱ ལ་དྡྷཾ བྷ་ཏྟཾ བྷུ་ཉྫ་ནྟ་སྶ ཨཱ་པ་ཏྟི. པི་ཎྜཱ་ཡ ཙ་རི་ཏྭཱ ལ་དྡྷ་བྷ་ཏྟཾ བྷུ་ཉྫ་ཏི, ཨཱ་པ་ཏྟཱི’’ཏི ཨ་ཊྛ་ཀ་ཐཱ་ཡཾ ཝ་ཙ་ན་ཏོ, ‘‘ཀཱ་ལ་སྶེ་ཝ པི་ཎྜཱ་ཡ ཙ་རི་ཏྭཱ བྷུ་ཉྫི་མྷཱ’’ཏི པཱ་ལི༹་ཏོ, ཁ་ནྡྷ་ཀེ ‘‘ན ཙ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཨ་ཉྙ་ཏྲ ནི་མ་ནྟ་ནེ ཨ་ཉྙ་སྶ བྷོ་ཛྫ་ཡཱ་གུ པ་རི་བྷུ་ཉྫི་ཏ་བྦཱ, ཡོ པ་རི་བྷུ་ཉྫེ་ཡྻ, ཡ་ཐཱ་དྷ་མྨོ ཀཱ་རེ་ཏ་བྦོ’’ཏི (མ་ཧཱ་ཝ. ༢༨༣) ཝ་ཙ་ན་ཏོ ཙ ནི་མ་ནྟེ་ཏྭཱ ཝཱ པ་ཝེ་དེ་ཏུ ཨ་ནི་མ་ནྟེ་ཏྭཱ ཝཱ, པ་ཋ་མ་ག་ཧི་ཏ་ནི་མ་ནྟ་ན་སྶ བྷི་ཀྑུ་ནོ པ་ཋ་མ་ནི་མ་ནྟ་ན་བྷོ་ཛ་ན་ཏོ ཨ་ཉྙཾ ཡཾ ཀི་ཉྩི པ་ར་ས་ནྟ་ཀཾ བྷོ་ཛ་ནཾ པ་ར་མྤ་ར་བྷོ་ཛ་ནཱ་པ་ཏྟིཾ ཀ་རོ་ཏི. ཨ་ཏྟ་ནོ ས་ནྟ་ཀཾ, ས་ངྒྷ་ག་ཎ་ཏོ ལ་དྡྷཾ ཝཱ ཨ་ག་ཧ་ཊྛ་ས་ནྟ་ཀཾ ཝ་ཊྚ་ཏི, ནི་མ་ནྟ་ན་ཏོ པ་ཋ་མཾ ནི་བ་དྡྷ་ཏྟཱ པ་ན ནི་ཙྩ་བྷ་ཏྟཱ་དི པ་ར་ས་ནྟ་ཀ་མྤི ཝ་ཊྚ་ཏི. ཁ་ནྡྷ་ཀེ ‘‘ན ཙ, བྷི་ཀྑ་ཝེ…པེ… ཡ་ཐཱ་དྷ་མྨོ ཀཱ་རེ་ཏ་བྦོ’’ཏི (མ་ཧཱ་ཝ. ༢༨༣) ཝ་ཙ་ནཾ པ་ར་ས་ནྟ་ཀ་བྷོ་ཛ་ན་ཝུ་ཏྟ་ནི་ཡ་མ་ནཾ. ཏ་ཏོ ཧ་ཏྠ་ཀོ་ཝ ནོ ཏ་ཀྐོ་ཏི ཨཱ་ཙ་རི་ཡོ.
པ་ར་མྤ་ར་བྷོ་ཛ་ན་སི་ཀྑཱ་པ་ད་ཝ་ཎྞ་ནཱ ནི་ཊྛི་ཏཱ.