༡. ཨོ་ཝཱ་ད་སི་ཀྑཱ་པ་ད་ཝ་ཎྞ་ནཱ
༡༤༤. ཀ་ཐཱ་ནུ་སཱ་རེ་ནཱཏི ཡོ བྷི་ཀྑུ་ནོ་ཝཱ་ད་ཀ་ཏྠི་ཀོ ཀིཾ་སཱི་ལོ ཀིཾ་ས་མཱ་ཙཱ་རོ ཀ་ཏ་ར་ཀུ་ལཱ པ་བྦ་ཛི་ཏོ་ཏི་ཨཱ་དི ཀ་ཐཱ་ནུ་སཱ་རེ་ནཱ་ཏི ཨ་ཏྠོ. ས་གྒ་མ་གྒ་ག་མ་ནེ་པཱིཏི ཨ་པི-ས་དྡེ་ན མོ་ཀྑ་ག་མ་ནེ་པི. ‘‘ལ་ཀྑ་ཎ་པྤ་ཊི་ཝེ་དྷ་པ་ཊི་སཾ་ཡུ་ཏྟོ’’ཏི ཨ་ཊྛ་ག་རུ་དྷ་མྨཱ་ནུ་སཱ་རེ་ན ཝ་ཏྟ་བྦཾ དྷ་མྨ་ཀ་ཐཾ ས་ནྡྷཱ་ཡ ཝུ་ཏྟཾ.
༡༤༥-༡༤༧. ནི་སྶཱི་མནྟི ཝི་ཧཱ་རེ བ་དྡྷ་སཱི་མ་ཏོ ཨ་ཉྙཾ ཨ་བ་དྡྷ་སཱི་མཾ, གཱ་མ་སཱི་མཱ་དི་ནྟི ཨ་ཏྠོ. ‘‘སུ་པི་ན་ནྟེ་ན་པཱི’’ཏི ན ས་བྦེ་ས་ནྟི ཨི་དྷ བཱ་ཧུ་ལླ་ན་ཡེ་ན ཝུ་ཏྟཾ. ཚ་བྦ་གྒི་ཡཱ ཧི ཀེ་ཙི ཝཱི་ས་ཏི་ཝ་སྶཱ་པི ཨ་ཏྠི ཨ་ཏི་རེ་ཀ་ཝཱི་ས་ཏི་ཝ་སྶཱ་པཱི་ཏི ཨི་མི་ནཱ ཨི་མཾ མ་ཛ྄ཛྷི་མ་བོ་དྷི་ཀཱ་ལེ པ་ཉྙ་ཏྟ་ནྟི ཝི་ཉྙཱ་ཡ་ཏི. ‘‘སཱི་ལ་ཝཱ ཧོ་ཏཱི’’ཏི ཝ་ཏྭཱ ཏ་སྶ ཙ་ཏུ་བྦི་དྷ་ཏྟཱ ཨི་དྷ ཨ་དྷི་པྤེ་ཏ་སཱི་ལ་མེ་ཝ ད་སྶེ་ཏུཾ ‘‘པཱ་ཏི་མོ་ཀྑ་སཾ་ཝ་ར་སཾ་ཝུ་ཏོ’’ཏི་ཨཱ་དི ཝུ་ཏྟཾ. ག་ཎྛཱ་ནུ་ག་ཎྛི་པ་དེ་སུ ‘‘ས་ཏི་སཾ་ཝ་རཱ་ད་ཡོ ཨི་དྷ ནཱ་དྷི་པྤེ་ཏཱ, ཏེ་ན ཝི་བྷ་ངྒ་པཱ་ཋཾ ད་སྶེ་ཏི ཨ་ཊྛ་ཀ་ཐཱ་ཙ་རི་ཡོ’’ཏི ཝུ་ཏྟཾ. ཨ་ཏྠ་ཏོཏི པཱ་ལི༹་ཨ་ཏྠ་ཏོ. ཀཱ་ར་ཎ་ཏོཏི ཀཱ་ར་ཎཱུ་པ་པ་ཏྟི་ཏོ, ཨ་ཊྛ་ཀ་ཐཱ་ཏོ་ཏི ཨ་དྷི་པྤཱ་ཡོ. ཨ་ཐ ཝཱ ཀཱ་ར་ཎ་ཏོཏི དྷ་མྨ་ཏོ, ཏེ་ན ཨ་ཏྠ་ཏོ དྷ་མྨ་ཏོ་ཏི ཝུ་ཏྟཾ ཧོ་ཏི. ཨ་ཐ ཝཱ ཨ་ཏྠ་ཏོཏི ཕ་ལ་ཏོ. ‘‘ཀཱ་ར་ཎ་ཏོཏི ཧེ་ཏུ་ཏོ. དྷ་མྨ་པ་ད་མྤི ཛཱ་ཏ་ཀེ་ན ས་ཧཱ’’ཏི ལི་ཁི་ཏཾ. པ་ཉྷཾ ཀ་ཐེ་ཏུནྟི ‘‘པ་ཉྷཾ པུ་ཊྛོ ཀ་ཐེ་ཏཱི’’ཏི ཨེ་ཏྠ བྷི་ཀྑུ་ནི་ཡཱ པུ་ཊྛེ་ན ‘‘ན ཛཱ་ནཱ་མཱི’’ཏི ན ས་ཀྐཱ ཀ་ཐེ་ཏུཾ. ‘‘ན ཁོ པ་ན ཏཾ བྷ་ག་ཝ་ནྟ’’ནྟི པཱ་ཋོ. ‘‘ན ཁོ པ་ནེ་ཏ’’ནྟི ཙ ལི་ཁ་ནྟི, ཏཾ ན སུ་ནྡ་རཾ. ‘‘ཀཱ་སཱ་ཡ་ཝ་ཏྠ་ཝ་ས་ནཱ་ཡཱ’’ཏི ཝ་ཙ་ན་ཏོ པཱ་རཱ་ཛི་ཀཱ་ཡ་པི ན ཝ་ཊྚ་ཏི. བྷི་ཀྑུ་ནི་ཡཱ ཀཱ་ཡ་སཾ་ས་གྒ་མེ་ཝ ཝུ་ཏྟཾ. མེ་ཐུ་ནེ་ན ཧི བྷི་ཀྑུ་ནཱི་དཱུ་ས་ཀོ ཧོ་ཏི.
༡༤༨-༩. བྷི་ཀྑཱུ་ནཾ ས་ནྟི་ཀེ ཨུ་པ་ས་མྤ་ནྣཱ ནཱ་མ པ་རི་ཝ་ཏྟ་ལི་ངྒཱ, པ་ཉྩ་ས་ཏཱ སཱ་ཀི་ཡཱ་ནི་ཡོ ཝཱ. ‘‘དྷ་མྨ་དེ་ས་ནཱ་པ་ཏྟི་མོ་ཙ་ན་ཏྠཾ པ་ནཱ’’ཏི ཝ་ཙ་ན་ཏོ མཱ་ཏུ་གཱ་མ་གྒ་ཧ་ཎེ་ན ས་བྦ་ཏྠ བྷི་ཀྑུ་ནཱི་ས་ངྒ་ཧཾ ག་ཙྪ་ཏཱི་ཏི སི་དྡྷཾ. བྷི་ཀྑུ་ནི་གྒ་ཧ་ཎེ་ན པ་ན མཱ་ཏུ་གཱ་མོ ཏི་རི་ཡཾ ཏ་ར་ཎ་སི་ཀྑཱ་པ་དེ (པཱ་ཙི. ༡༨༧-༡༩༠) ས་ངྒ་ཧི་ཏོ, ན ཨ་ཉྙ་ཏྠ. ‘‘ཨོ་སཱ་རེ་ཏ་བྦཱ’’ཏི པཱ་ལི༹་པཱ་ཋོ, པཱ་ལི༹ ཨོ་སཱ་རེ་ཏ་བྦཱ་ཏི ཨ་ཏྠོ. ‘‘ཨོ་སཱ་རེ་ཏ་བྦ’’ནྟི ཨ་ཊྛ་ཀ་ཐཱ་པཱ་ལི༹. ཨེ་ཀ་སྨིཾ ཋཱ་ནེ ཝ་ནྡི་ཏེ དོ་སཱ་བྷཱ་ཝ་ཏོ བ་ཧཱུ་སུ ཨེ་ཀཱ་ཡ ཝ་ནྡི་ཏེ ཝ་ཊྚ་ཏཱི་ཏི ཙེ? བྷི་ཀྑཱུ་ཧི ཀ་ཏྟ་བྦཾ ན་ཏྠི, བྷི་ཀྑུ་ནི་ཡཱ་ཡེ་ཝ ཀ་ཏྟ་བྦཾ, ཏ་སྨཱ ན ཝ་ཊྚ་ཏི. ‘‘ཡ་ཏྠ ཀ་ཏྠ་ཙི ནི་སི་ནྣཱ་ཡཱཏི ཨ་ནྟོ་དྭཱ་ད་ས་ཧ་ཏྠེ ནི་སི་ནྣཱ་ཡཱ’’ཏི ཝ་ད་ནྟི. ན ནི་མ་ནྟི་ཏཱ ཧུ་ཏྭཱ ག་ནྟུ་ཀཱ་མཱཏི ནི་མ་ནྟི་ཏཱ ཧུ་ཏྭཱ ག་ནྟུ་ཀཱ་མཱ བྷི་ཀྑཱུ ཨི་དྷ ནཱ་དྷི་པྤེ་ཏཱ, ཝ་སྶཾ ཨུ་པ་ག་ནྟུ་ཀཱ་མཱ་ཝ ཨ་དྷི་པྤེ་ཏཱ་ཏི ཨ་ཏྠོ. ཡ་ཏོ པ་ནཱཏི བྷི་ཀྑུ་ནཱི་ཝི་ཧཱ་ར་ཏོ. ཏ་ཏྠཱཏི བྷི་ཀྑུ་ནཱི་ཝི་ཧཱ་རེ. ཀི་ཉྩཱ་པི ‘‘ཨོ་ཝཱ་ད་དཱ་ཡ་ཀཱ བྷི་ཀྑཱུ’’ཏི ཝ་ཙ་ན་ཏོ ཨོ་ཝཱ་ད་དཱ་ཡ་ཀེ་ཧེ་ཝ ས་བྷི་ཀྑུ་ཀོ ཨཱ་ཝཱ་སོ ཧོ་ཏི, ན ས་བྦེ་ཧཱི་ཏི ཨཱ་པ་ནྣོ, ཏ་ཐཱ་པི ཨ་ས་ཏི བྷི་ཀྑུ་ནོ་ཝཱ་ད་ཀེ ཨོ་ཝཱ་ད་སཾ་ཝཱ་སཱ་ནཾ ཨ་ཏྠཱ་ཡ ཡཱ་ཙ་ན་ཏྠཱ་ཡ ཨ་ཝ་སྶཾ ག་ནྟ་བྦ་ཏྟཱ ཨ་ཉྙེ་ཧི་པི བྷི་ཀྑཱུ་ཧི ས་བྷི་ཀྑུ་ཀོ་པི ས་བྷི་ཀྑུ་ཀོ ཨེ་ཝཱ་ཏི ཝེ་དི་ཏ་བྦོ. སཱ ར་ཀྑི་ཏ་བྦཱཏི ཝ་སྶ་ཙྪེ་དཱ་པ་ཏྟི ར་ཀྑི་ཏ་བྦཱ. ཀ་སྨཱ? ཨཱ་པ་དཱ་སུ ཧཱིཏི་ཨཱ་དི. ‘‘ཨ་ཡཾ ཨུ་པོ་ས་ཐོ ཙཱ་ཏུ་དྡ་སི་ཀོ་ཏི པུ་ཙྪི་ཏ་བྦ’’ནྟི ཝུ་ཏྟཾ, ཏ་མྤི ཏེ་ར་སི་ཡཾ་ཡེ་ཝ, ཨེ་ཏ་ར་ཧི པ་ན བྷི་ཀྑུ་ནི་ཡོ ཙཱ་ཏུ་དྡ་སི་ཡཾ་ཡེ་ཝ ག་ནྟྭཱ ‘‘ཀ་དཱ ཨ་ཡྻ ཨུ་པོ་ས་ཐོ’’ཏི པུ་ཙྪ་ནྟི. ‘‘ཛཱ་ཡཱ་ཡོ ཝཱ ཛཱ་རི་ཡོ ཝཱ’’ཏི ཨ་དྷི་པྤཱ་ཡེ་ན ཝུ་ཏྟཾ ཀི་ར. ‘‘ག་ཙྪེ་ཡྻ ཙེ, ཨཱ་པ་ཏྟཱི’’ཏི པཱ་ཋོ. དྭེ ཏི་སྶོཏི དྭཱི་ཧི ཏཱི་ཧི. ཨེ་ཀ་ཏོ ཨཱ་ག་ཏཱ་ནཾ ཝ་སེ་ན ‘‘ཏཱ་ཧཱི’’ཏི བ་ཧུ་ཝ་ཙ་ནཾ ཝུ་ཏྟ་ནྟི ཨ་དྷི་པྤཱ་ཡོ. ‘‘ཨེ་ཀཱ བྷི་ཀྑུ་ནཱི ཝཱ བ་ཧཱུ བྷི་ཀྑུ་ནཱི ཝཱ བ་ཧཱུ་ཧི བྷི་ཀྑུ་ནུ་པ་སྶ་ཡེ་ཧི ཨོ་ཝཱ་ད་ཏྠཱ་ཡ པེ་སི་ཏཱ’’ཏི ཝ་ཙ་ན་སྶ ཝི་ཏྠཱ་རོ ‘‘བྷི་ཀྑུ་ནི་ས་ངྒྷོ ཙ ཨ་ཡྻ བྷི་ཀྑུ་ནི་ཡོ ཙཱ’’ཏི་ཨཱ་དི་ནཱ ཝུ་ཏྟོ. ‘‘བྷི་ཀྑུ་ནི་ས་ངྒྷོ ཙ ཨ་ཡྻ བྷི་ཀྑུ་ནི་ཡོ ཙཱ’ཏི་ཨཱ་དི ནཱ་ནཱ་ཨུ་པ་སྶ་ཡེ་ཧི པེ་སི་ཏཱ་ཡ ཝ་ཙ་ན’’ནྟི ཙ ‘‘ཨ་པ་རི་པུ་ཎྞ་ས་ངྒྷ་པུ་གྒ་ལ་ནཱ་ནཱ་ཝཱ་ས་དུ་ཏི་ཡ་ཝ་ཙ་ན་ཝ་སེ་ན པ་ཉྩ་ཀྑ་ཏྟུཾ ཨུ་པ་ས་ངྐ་མ་ནཾ ཝུ་ཏྟ’’ནྟི ཙ ལི་ཁི་ཏཾ. ཡ་སྨིཾ ཨཱ་ཝཱ་སེ པཱ་ཏི་མོ་ཀྑུ་དྡེ་སོ ན པ་ཝ་ཏྟ་ཏི, ཏ་ཏྠཱ་པི ཡཱ་ཙ་ནཾ ས་མྤ་ཊི་ཙྪི་ཏྭཱ པུ་ན་དི་ཝ་སེ ཡེ་ན པ་ཊི་གྒ་ཧི་ཏཾ, ཏེ་ན ‘‘ན་ཏྠི ཀོ་ཙི བྷི་ཀྑུ བྷི་ཀྑུ་ནོ་ཝཱ་ད་ཀོ ས་མྨ་ཏོ’’ཏི་ཨཱ་དི ཝ་ཏྟ་བྦཾ. ཨ་ཏྠི ཙེ ས་མྨ་ཏོ, ནི་དྡི་སི་ཏ་བྦོ. ‘‘ས་ཡ་མེ་ཝ ཙེ ས་མྨ་ཏོ, ཨ་ཧ’ནྟི ཝ་ཏྟ་བྦ’’ནྟི ཝུ་ཏྟཾ. ས་ཙེ ས་མྨ་ཏོ ཝཱ ཨོ་ཝཱ་ད་པ་ཊི་གྒཱ་ཧ་ཀོ ཝཱ པཱ་ཏི་མོ་ཀྑཾ ཨུ་དྡི་ས་ཏི, ཨ་ཉྙེ་ན ཨཱ་རོ་ཙཱ་པེ་ཏ་བྦ་ནྟི ཨེ་ཀེ, ‘‘ཨ་ཏྟ་ནཱ་པི ཨཱ་རོ་ཙེ་ཏུཾ ཝ་ཊྚ་ཏཱི’’ཏི ཙ ཝ་ད་ནྟི. ཀེ་སུ་ཙི པོ་ཏྠ་ཀེ་སུ ‘‘ཨ་ཡྻཱ་ནཾ པ་ཝཱ་རེ་ཏཱི’’ཏི ལི་ཁི་ཏཾ, ཨེ་ཝཾ ས་ཏི ‘‘ཨ་ཡྻ་སྶ པ་ཝཱ་རེ་མཱི’’ཏི ཝ་ཏྟ་བྦཾ, པོ་ཏྠ་ཀེ ན་ཏྠི.
ཨོ་ཝཱ་ད་སི་ཀྑཱ་པ་ད་ཝ་ཎྞ་ནཱ ནི་ཊྛི་ཏཱ.