༨. ཨ་ཙྩེ་ཀ་ཙཱི་ཝ་ར་སི་ཀྑཱ་པ་ད་ཝ་ཎྞ་ནཱ
༦༤༦. ‘‘ཨ་ནུ་ཛཱ་ནཱ་མི, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཨ་ཙྩེ་ཀ་ཙཱི་ཝ་རཾ པ་ཊི་གྒ་ཧེ་ཏྭཱ ནི་ཀྑི་པི་ཏུ’’ནྟི, ‘‘ཡཱ་ཝ པ་ཝཱ་ར་ཎཱ པ་ཝཱ་རི་ཏཱ’’ཏི ཙ ཡཾ ཝུ་ཏྟཾ, ཏེ པ་ན བྷི་ཀྑཱུ ཏ་སྶ ཝ་ཙ་ན་སྶ ཨ་ཏྠཾ མི་ཙྪཱ ག་ཧེ་ཏྭཱ ཨ་ཙྩེ་ཀ་ཙཱི་ཝ་རཾ ནི་ཀྑི་པ་ནྟཱ ཙཱི་ཝ་ར་ཀཱ་ལ་ས་མ་ཡཾ ཨ་ཏི་ཀྐཱ་མེ་སུཾ. ཀི་མི་དཾ ཝི་བྷ་ཏྟཾ, ཨུ་དཱ་ཧུ ཨ་ཝི་བྷ་ཏྟ་ནྟི? ཝི་བྷ་ཏྟཾ, པུ་གྒ་ལི་ཀཾ ཝཱ. ཏེ་ནེ་ཝ པ་ར་ཏོ ‘‘ཨ་མྷཱ་ཀཾ, ཨཱ་ཝུ་སོ, ཨ་ཙྩེ་ཀ་ཙཱི་ཝ་རཱ་ནཱི’’ཏི ཝུ་ཏྟཾ, ཨ་ཝི་བྷ་ཏྟཾ པ་ན ས་ངྒྷི་ཀ་ཏྟཱ ན ཀ་སྶ་ཙི ནི་སྶ་གྒི་ཡཾ ཀ་རོ་ཏི.
ཨ་པི་ཙ ‘‘ཨ་ཙྩེ་ཀ་ཙཱི་ཝ་རཾ པ་ཊི་གྒ་ཧེ་ཏྭཱ ནི་ཀྑི་པི་ཏུ’’ནྟི ཨི་མི་ནཱ སཱ་མ་ཉྙ་ཝ་ཙ་ནེ་ན ཝ་སྶཱུ་པ་ནཱ་ཡི་ཀ་དི་ཝ་ས་ཏོ པ་ཊྛཱ་ཡ, པི་ཊྛི་ས་མ་ཡ་ཏོ པ་ཊྛཱ་ཡ ཝཱ ཡཱ་ཝ པ་ཝཱ་ར་ཎཱ ནི་ཀྑི་པི་ཏུཾ ཝ་ཊྚ་ཏི ཨེ་ཝ ས་ངྒྷི་ཀ་ཏྟཱ, པུ་གྒ་ལི་ཀ་མྤི ‘‘ཝ་སྶཾ་ཝུ་ཏྠ་ཀཱ་ལེ ག་ཎྷ་ཐཱ’’ཏི དི་ནྣ་ཏྟཱ. ཏཱ་དི་ས་ཉྷི ཡཱ་ཝ ཝ་སྶཾ་ཝུ་ཏྠོ ཧོ་ཏི, ཏཱ་ཝ ན ཏ་སྶེ་ཝ, དཱ་ཡ་ཀ་སྶ ས་ནྟ་ཀཾ ཧོ་ཏི, ཏ་ཐཱ ཨི་ཏོ ཏ་ཏི་ཡ་ཝ་སྶེ, ཙ་ཏུ་ཏྠ་ཝ་སྶེ ཝཱ ‘‘པ་ཝཱ་ར་ཎཱ་ཡ ག་ཎྷ་ཐཱ’’ཏི་ཨཱ་དི་ནཱ དི་ནྣ་མྤི ནི་ཀྑི་པི་ཏྭཱ ཡ་ཐཱ་དཱ་ན་མེ་ཝ ག་ཧེ་ཏ་བྦཾ. ཨ་ཡ་མ་ཏྠོ ཨ་ཊྛ་ཀ་ཐཱ་ཡཾ (པཱ་རཱ. ཨ་ཊྛ. ༢.༦༤༦-༩ ཨཱ་ད་ཡོ) པཱ་ཀ་ཊོ. ཏཱ་ནི ཙཱི་ཝ་ར་ཀཱ་ལ་ས་མ་ཡཱ་ཏི་ཀྐ་མེ ན ནི་སྶ་གྒི་ཡཱ་ནཱི་ཏི ཙེ? ན, ཨུ་དྡི་སྶ དི་ནྣ་ཏྟཱ. ཡ་སྨཱ ཨ་ཡཾ ས་མ་ཡོ ‘‘ཀཱ་ལེ་པི ཨཱ་དི་སྶ དི་ནྣ’’ནྟི ཨེ་ཏྠ ‘‘ཀཱ་ལོ’’ཏི ཨཱ་ག་ཏོ, ག་ཎ་བྷོ་ཛ་ན་སི་ཀྑཱ་པ་དཱདཱི་སུ ‘‘ས་མ་ཡོ’’ཏྭེ་ཝ ཨཱ་ག་ཏོ, ཏ་སྨཱ ཨི་དྷ ཏེ་སཾ ཨེ་ཀ་ཏྠ་ཏཱ་ད་སྶ་ན་ཏྠཾ ཨེ་ཀ་ཏོ ‘‘ཙཱི་ཝ་ར་ཀཱ་ལ་ས་མ་ཡོ’’ཏི ཝུ་ཏྟ་ནྟི ཝེ་དི་ཏ་བྦཾ. མཱ་ཏི་ཀཱ་ཡཾ པ་ནེ་ཏྠ ཏཱ་དི་སཾ ཙཱི་ཝ་རཾ ཨ་ཏྟ་ནོ ས་ནྟ་ཀ་བྷཱ་ཝཾ ཨུ་པ་ག་ཏཾ པུ་གྒ་ལི་ཀཾ ས་ནྡྷཱ་ཡ ཝུ་ཏྟཾ, ཏེ་ནེ་ཝཱ་ཧ ‘‘བྷི་ཀྑུ་ནོ པ་ནེ་ཝ ཨ་ཙྩེ་ཀ་ཙཱི་ཝ་རཾ ཨུ་པྤ་ཛྫེ་ཡྻཱ’’ཏི. ཨ་ཏྟ་ནོ ཀུ་ཊི་ཡཱ ཝ་སྶཾ་ཝུ་ཏྠ་སྶ བྷི་ཀྑུ་ནོ ཧི དཱ་ཏུཾ ཨ་ལ་བྷ་ནྟོ ཨ་ནྟོ་ཝ་སྶེ ཨེ་ཝ དཱ་ན་ཀི་ཙྩཾ པ་རི་ནི་ཊྛཱ་པེ་ཏྭཱ ག་ཙྪ་ཏི, ཏ་ཐཱ ས་ངྒྷ་སྶ. ཏ་སྨཱ ཨི་དཾ ཨ་ཙྩེ་ཀ་ཙཱི་ཝ་རཾ ཨ་ཏྠི ཨུ་པྤ་ནྣ་ཀཱ་ལ་ཏོ པ་ཊྛཱ་ཡ ས་ངྒྷ་སྶ ཝཱ པུ་གྒ་ལ་སྶ ཝཱ ས་ནྟ་ཀ་བྷཱ་ཝཾ ཨུ་པ་ག་ཙྪ་ནྟཾ, ཡཾ ན ཝ་སྶཱ་ཝཱ་སི་ཀ་བྷཱ་ཝེ་ན དི་ནྣཾ, ཨ་ཏྠི ཨུ་པྤ་ནྣ་ཀཱ་ལ་ཏོ པ་ཊྛཱ་ཡ ཨ་ནུ་པ་ག་ནྟྭཱ ཝ་སྶཾ་ཝུ་ཏྠ་ཀཱ་ལེ་ཡེ་ཝ པུ་གྒ་ལ་སྶ ཝཱ ས་ངྒྷ་སྶ ཝཱ ཨུ་པ་ག་ཙྪ་ནྟཾ, ཡཾ ཝ་སྶཱ་ཝཱ་སི་ཀ་བྷཱ་ཝེ་ན ཨུ་པྤ་ཛྫི་ཏྭཱ ས་མ་ཡེ དི་ནྣཾ, ཨ་ཏྠི ས་མ་ཡེ དི་ནྣ་མྤི པུ་གྒ་ལ་སྶ ས་ནྟ་ཀ་བྷཱ་ཝཾ ཨ་ནུ་པ་ག་ཙྪ་ནྟཾ, ས་ངྒྷ་ས་ནྟ་ཀ་བྷཱ་ཝཾ ཝཱ དཱ་ཡ་ཀ་ས་ནྟ་ཀ་བྷཱ་ཝཾ ཝཱ ཨུ་པ་ག་ཙྪ་ནྟཾ, ཨཱི་དི་སཾ ས་ནྡྷཱ་ཡ ‘‘ས་ཉྙཱ་ཎཾ ཀ་ཏྭཱ ནི་ཀྑི་པི་ཏ་བྦ’’ནྟི ཝུ་ཏྟཾ. ཨི་དཾ ཨ་ཏི་རེ་ཀ་སཾ་ཝ་ཙྪ་ར་མྤི ནི་ཀྑི་པི་ཏུཾ ལ་བྷ་ཏི ཨ་ཏྟ་ནོ ས་ནྟ་ཀ་བྷཱ་ཝཾ ཨ་ནུ་པ་ག་ཏ་ཏྟཱ, ཏ་སྨཱ ‘‘ད་སཱ་ཧཱ་ནཱ་ག་ཏ’’ནྟི ཨི་ཏོ ཨ་ཉྙཾ ས་ནྡྷཱ་ཡ ཝུ་ཏྟ་ནྟི སི་དྡྷ་མེ་ཏ་ནྟི. ད་སཱ་ཧ་ཏོ པུ་རེ་ཏ་རཾ ལ་བྷི་ཏྭཱ ཡཱ་ཝ པ་ཝཱ་ར་ཎཱ ནི་ཀྑི་པི་ཏུཾ ན ལ་བྷ་ཏི, ཏ་སྨཱ ས་ཀ་བྷཱ་ཝཱུ་པ་ག་ཏ་མེ་ཝ ཨ་དྷི་ཊྛཱ་ཏ་བྦཾ, ཏཾ་ཡེ་ཝ ས་ནྡྷཱ་ཡ ‘‘ད་སཱ་ཧཱ་ནཱ་ག་ཏ’’ནྟི ཝུ་ཏྟཾ, ཡ་ཏོ ‘‘ཨ་ནྟོ་ས་མ་ཡེ ཨ་དྷི་ཊྛེ་ཏི, ཝི་ཀ་པྤེ་ཏཱི’’ཏི ཨ་ནཱ་པ་ཏྟི་ཝཱ་རེ ཝུ་ཏྟཾ. ས་ཉྙཱ་ཎཾ ཀ་ཏྭཱ ནི་ཀྑི་པི་ཏ་བྦ་ཀཾ པ་ན པ་ར་སྶ དཱ་ཏ་བྦ་ཏཱ་ཡ ས་ཀ་བྷཱ་ཝཾ ཨ་ནུ་པ་ག་ཏཾ, ན ཧི ཏཾ ས་ནྡྷཱ་ཡ ‘‘ཨ་དྷི་ཊྛེ་ཏི, ཝི་ཀ་པྤེ་ཏཱི’’ཏི ས་ཀྐཱ ཝ་ཏྟུཾ, ན ཙ ཏཾ ཨི་མ་སྨིཾ ཨ་ཏྠེ ནི་སྶ་གྒི་ཡཾ ཧོ་ཏི ས་ངྒྷ་སྶ ནི་སྶ་གྒི་ཡཱ་བྷཱ་ཝ་ཏོ, ཨ་ཊྛ་ཀ་ཐཱ་ཡམྤི ཨ་ཡ་མ་ཏྠོ སུ་ཊྛུ པཱ་ཀ་ཊོ་ཝ. ཀ་ཏ་མཾ ས་ཉྙཱ་ཎཾ ཀ་ཏྭཱ ནི་ཀྑི་པི་ཏ་བྦ་ནྟི ཙེ? པ་ར་ས་ནྟ་ཀཾ ཙཱི་ཝ་རཾ ས་ངྒྷི་ཀ་མེ་ཝ ཧོ་ཏི, ཏ་ཏོ ‘‘ས་ལླ་ཀྑེ་ཏྭཱ སུ་ཁཾ དཱ་ཏུཾ བྷ་ཝི་སྶ་ཏཱི’’ཏི ཨི་མི་ནཱ ཧི པ་ར་སྶ ས་ནྟ་ཀ་བྷཱ་ཝོ ད་སྶི་ཏོ.
‘‘ཏ་ཏོ པ་རཾ ཨེ་ཀ་དི་ཝ་ས་མྤི པ་རི་ཧཱ་རོ ན་ཏྠཱི་ཏི ད་སཱ་ཧ་པ་ར་མ་ཏོ ཨུ་དྡྷཾ ཨ་ནུ་པ་ག་ཏ་ཏྟཱ’’ཏི ལི་ཁི་ཏཾ, ཨི་ཏོ ས་མ་ཡ་ཏོ ཨུ་དྡྷ་མེ་ཝ ད་སཱ་ཧ་སྶ ཨ་ནུ་པ་ག་ཏ་ཏྟཱ ས་མ་ཡ་ཏོ པ་རཾ ད་སཱ་ཧཾ ན ལ་བྷ་ཏཱི་ཏི ཀི་ར་སྶ ཨ་དྷི་པྤཱ་ཡོ. ‘‘ཨེ་ཏཾ པ་རི་ཧཱ་རཾ ལ་བྷ་ཏི་ཡེ་ཝཱ’’ཏི ཨེ་ཏྠ ‘‘ཨེ་ཀཱ་ད་ས་མཾ ཨ་རུ་ཎཾ ཙཱི་ཝ་ར་མཱ་སེ ཨུ་ཊྛེ་ཏཱི’’ཏི ཀཱ་ར་ཎཾ ལི་ཁི་ཏཾ. ཨ་ནུ་ག་ཎྛི་པ་དེ པ་ན ‘‘ཨ་ན་དྷི་ཊྛ་ཧི་ཏྭཱ ཨེ་ཀཱ་ད་ས་དི་ཝ་སེ ནི་ཀྑི་པི་ཏུཾ ལ་བྷ་ཏཱི’ཏི ཝ་ད་ནྟོ བྷ་ག་ཝཱ ཨི་ཏ་ར་མྤི ཨ་ན་ཙྩེ་ཀ་ཙཱི་ཝ་རཱ་དིཾ ཨ་ནུ་ཛཱ་ནཱ་ཏི, ཨ་ཙྩེ་ཀ་ཙཱི་ཝ་ར་མུ་ཁེ་ནཱ་ཏི ཨ་པ་རེ’’ཏི ཝུ་ཏྟཾ. ཨེ་ཏྠ ཀ་ཏ་རཾ སུ་བྷཱ་སི་ཏཾ? ཨུ་བྷ་ཡ་མྤཱི་ཏི ཨེ་ཀེ. ཀ་ཐཾ? པ་ཋ་མཾ ‘‘ཨ་ཙྩེ་ཀ་ཙཱི་ཝ་ར་སྶ ཨ་ན་ཏྠ་ཏེ ཀ་ཐི་ནེ ད་ས་དི་ཝ་སཱ་དྷི་ཀོ མཱ་སོ, ཨ་ཏྠ་ཏེ ཀ་ཐི་ནེ ད་ས་དི་ཝ་སཱ་དྷི་ཀཱ པ་ཉྩ་མཱ་སཱ’’ཏི ཨི་མི་ནཱ ས་མེ་ཏི, ཨ་ནུ་ག་ཎྛི་པ་དལ་དྡྷི་ཡཱ ཧི ཨེ་ཏྠ ‘‘ཨེ་ཀཱ་ད་ས་དི་ཝ་སཱ་དྷི་ཀོ’’ཏི ཝ་ཏྟ་བྦ་ཏཾ ཨཱ་པ་ཛྫ་ཏི, དུ་ཏི་ཡཾ ‘‘ད་སཱ་ཧཱ་ནཱ་ག་ཏ་ནྟི…པེ… ད་སཱ་ཧེ་ན ཨ་ས་མྤ་ཏྟཱ་ཏི ཨ་ཏྠོ’’ཏི ཨི་མི་ནཱ ས་མེ་ཏི. ཨི་མ་སྶ ན་ཡ་སྶ ཝ་སེ་ན ‘‘པ་ཉྩ་མི་ཏོ པ་ཊྛཱ་ཡ ཨུ་པྤ་ནྣ་སྶ ཙཱི་ཝ་ར་སྶ ནི་དྷཱ་ན་ཀཱ་ལོ ད་སྶི་ཏོ ཧོ་ཏཱི’’ཏི པཱ་ཋོ ཡུ་ཛྫ་ཏི. ཏ་ཐཱ ག་ཎྛི་པ་དལ་དྡྷི་ཡཱ ‘‘ན་ཝཱ་ཧཱ་ནཱ་ག་ཏཾ ཀ་ཏྟི་ཀ་ཏེ་མཱ་སི་ཀ་པུ་ཎྞ་མ’’ནྟི ཝ་ཏྟ་བྦ་ཏཾ ཨཱ་པ་ཛྫ་ཏི, ཏ་སྶ ཝ་སེ་ན ‘‘ཀཱ་མ་ཉྩེ་ས ད་སཱ་ཧ་པ་ར་མཾ ཨ་ཏི་རེ་ཀ་ཙཱི་ཝ་རཾ དྷཱ་རེ་ཏ་བྦ་ནྟི ཨི་མི་ནཱ་ཝ སི་དྡྷོ, ཨ་ཊྛུ་པྤ་ཏྟི་ཝ་སེ་ན པ་ན ཨ་པུ་བྦཾ ཝི་ཡ ཨ་ཏྠཾ ད་སྶེ་ཏྭཱ སི་ཀྑཱ་པ་དཾ ཋ་པི་ཏ’’ནྟི ཨ་ཡཾ པཱ་ཋོ ཡུ་ཛྫ་ཏི. ཀོ པ་ནེ་ཏྠ སཱ་རོ་ཏི? ཡོ པ་ཙྪཱ ཝུ་ཏྟོ, སོ་ཝ སཱ་རོ. ཏེ་ནེ་ཝ ཨ་ཊྛ་ཀ་ཐཱ་ཙ་རི་ཡེ་ན ‘‘པ་ཉྩ་མི་ཏོ པ་ཊྛཱ་ཡཱ’’ཏི ཝུ་ཏྟཾ. པོ་རཱ་ཎ་ག་ཎྛི་པ་དེ་ཧི ཨ་ཊྛ་ཀ་ཐཱ་ཡ ཙ ས་དྡྷིཾ སཾ་ས་ནྡ་ན་ཏོ, ‘‘ད་སཱ་ཧཱ་ནཱ་ག་ཏ’’ནྟི པཱ་ལི༹་ཡཱ སཾ་ས་ནྡ་ན་ཏོ ཙ ཨེ་ཏྠ ག་ཎྛི་པ་དལ་དྡྷི་པི པཱ་ལི༹་ཡཱ ས་མེ་ཏི.
ཀ་ཐཾ? ཡ་སྨཱ པ་ཝཱ་ར་ཎཱ་དི་ཝ་སེ ཨ་རུ་ཎུ་གྒ་མ་ནེ བྷི་ཀྑུ ཝ་སྶཾ་ཝུ་ཏྠོ ཧོ་ཏི, ཏ་སྨཱ ཨི་མི་ནཱ ད་ས་མེ་ན ཨ་ཧེ་ན ས་དྡྷིཾ ཚ་ཊྛི་ཏོ པ་ཊྛཱ་ཡ ན་ཝ་དི་ཝ་སཱ ད་ས ཨ་ཧཱ་ནཱི་ཏི ད་སཱ་ཧཾ, ཏེ་ན ད་སཱ་ཧེ་ན, ས་ཧ་ཡོ་ག་ཏྠེ ཀ་ར་ཎ་ཝ་ཙ་ནཾ. ཀ་ཏྟི་ཀ་ཏེ་མཱ་སི་ཀ་པུ་ཎྞ་མཱ ཙཱི་ཝ་ར་ས་མ་ཡཾ ཨ་ས་མྤ་ཏྟཱ་ཏི ཀ་ཏྭཱ ‘‘ཨ་ནཱ་ག་ཏཱ’’ཏི ཝུ་ཙྩ་ཏི. ཡ་ཐཱ ཨ་པ་ར་ཀ་ཏྟི་ཀ་པུ་ཎྞ་མཱ་ཡ ཝ་སྶི་ཀ་སཱ་ཊི་ཀཾ པ་ཙྩུ་དྡྷ་རི་ཏྭཱ ཝི་ཀ་པྤེ་ནྟོ ‘‘ཙཱ་ཏུ་མཱ་སཾ ཨ་དྷི་ཊྛཱ་ཏུཾ ཏ་ཏོ པ་རཾ ཝི་ཀ་པྤེ་ཏུ’’ནྟི ཝུ་ཙྩ་ཏི, ཨེ་ཝཾ་ས་མྤ་ད་མི་ད་ནྟི. ཨེ་ཏྠ ཝུ་ཙྩ་ཏཱི་ཏི ཙེ? ན, ཨི་མ་སྶ ནི་པྤ་ཡོ་ཛ་ན་བྷཱ་ཝ་པྤ་ས་ངྒ་ཏོ. ཨ་ཙྩེ་ཀ་ཙཱི་ཝ་ར་པ་ཊི་གྒ་ཧ་ཎ་ཀཱ་ལཾ ནི་ཡ་མི་ཏ་ནྟི ཙེ? ན, ‘‘ཚ་ཊྛི་ཏོ པ་ཊྛཱ་ཡ ཨུ་པྤ་ནྣ་ཙཱི་ཝ་རཾ ཨ་ཙྩེ་ཀ་མེ་ཝ ན ཧོ་ཏི. པ་ཋ་མ་ཀ་ཐི་ནེ་ན སི་དྡྷ་ཏྟཱ’’ཏི པོ་རཱ་ཎ་ཊྛ་ཀ་ཐཱ་ག་ཎྛི་པ་དེ་སུ ཝུ་ཏྟ་ཏྟཱ ཏ་ཏོ ཨུ་པ་རི ‘‘ཨ་ཙྩེ་ཀ་ཙཱི་ཝ་ར’’ནྟི ཝུ་ཙྩ་ཏི, པ་ཊི་གྒ་ཎྷ་ནྟ་སྶ ཨཱ་པ་ཏྟི་ས་ངྒ་ཧོ ཙ. ན ཙ སཱ ཨཱ་པ་ཏྟི པཱ་ལི༹་ཡཱ, ཨ་ཊྛ་ཀ་ཐཱ་ཡ, ཡུ་ཏྟི་ཏོ ཝཱ ས་མྦྷ་ཝ་ཏི. ཨ་ཊྛུ་པྤ་ཏྟི་མ་ཏྟ་ཝ་སེ་ན ཝུ་ཏྟ་ནྟི ཙེ? ན, ད་སཱ་ཧཱ་དྷི་ཙྩ་ཀཱ་རི་ཀཱ ཨ་ཊྛུ་པྤ་ཏྟི་པཱ་ཡཾ ན དི་སྶ་ཏི. ‘‘བྷི་ཀྑཱུ ཨ་ཙྩེ་ཀ་ཙཱི་ཝ་རཾ པ་ཊི་གྒ་ཧེ་ཏྭཱ ཙཱི་ཝ་ར་ཀཱ་ལ་ས་མ་ཡཾ ཨ་ཏི་ཀྐཱ་མེ་ནྟཱི’’ཏི ཨེ་ཏྠ ཨེ་ཏྟི་ཀཱ ཨེ་ཝ ཧི ཨ་ཊྛུ་པྤ་ཏྟི. ཏ་ཐཱ ཧི པ་རི་ཝཱ་རེ (པ་རི. ༤༧-༥༣) ‘‘ཀི་སྨིཾ ཝ་ཏྠུ་སྨི’’ནྟི ཨཱ་ར་བྷི་ཏྭཱ ཨེ་ཏྟ་ཀ་མེ་ཝ ཝུ་ཏྟ་ནྟི ཝེ་དི་ཏ་བྦཾ. ཨ་ཙྩེ་ཀ་ཙཱི་ཝ་རཾ ཙཱི་ཝ་ར་ཀཱ་ལཾ ནཱ་ཏི་ཀྐཱ་མེ་ཏ་བྦཾ, ཨི་ཏ་རཾ ཨ་ཏི་ཀྐཱ་མེ་ཏ་བྦ་ནྟི ད་སྶ་ན་ཏྠཾ ཨི་དཾ པ་ཉྙ་ཏྟ་ནྟི ཙེ? ན, ཨ་ཙྩེ་ཀ་ཙཱི་ཝ་ར་སྶེ་ཝ ཨ་པ་རཱ་དྷ་ད་སྶ་ན་ཏོ, ཝི་སེ་ས་ཀཱ་ར་ཎཱ་བྷཱ་ཝཱ, ‘‘ཀཱ་མ་ཉྩེ་ས ད་སཱ་ཧ་པ་ར་མཾ ཨ་ཏི་རེ་ཀ་ཙཱི་ཝ་རཾ དྷཱ་རེ་ཏ་བྦ་ནྟི ཨི་མི་ནཱ་ཝ སི་དྡྷོ’’ཏི་ཨཱ་དི་ཝ་ཙ་ན་ཝི་རོ་དྷ་ཏོ ཙ ཡ་ཐཱ་ཝུ་ཏྟ་ཝ་ཙ་ནཱ་ས་མྦྷ་ཝ་ཏོ ཙ.
ཀ་ཐཾ? ད་སཱ་ཧེ་ན ས་ཧ ཀ་ཏྟི་ཀ་པུ་ཎྞ་མཱ ‘‘ཨ་ནཱ་ག་ཏཱ’’ཏི ཧི ཝུ་ཏྟེ ད་སཱ་ཧ་ཏོ ཨ་ཉྙཱ སཱ པུ་ཎྞ་མཱ་ཏི ཨཱ་པ་ཛྫ་ཏི. ཨ་ན་ཉྙཱ ཙེ, ས་ཧ-ས་དྡོ ན ས་མྦྷ་ཝ་ཏི, ན ཧི ཨ་ཏྟ་ནཱ་ཝ ཨ་ཏྟ་ནོ ཡོ་གོ ས་མྦྷ་ཝ་ཏི, ཨ་ནཱ་ག་ཏ-ས་དྡོ ཙ ན ས་མྦྷ་ཝ་ཏི. ཨཱ་ག་ཏཱ ས་མྤ་ཏྟཱ ཨེ་ཝ ཧི སཱ པུ་ཎྞ་མཱ. ཙཱི་ཝ་ར་ས་མ་ཡ་སྶ ཨ་ན་ནྟ་ར་ཏྟཱ ཨེ་ཀཱི་བྷཱ་ཝཾ ཨ་ནཱ་ག་ཏ་ཏྟཱ ཨ་ནཱ་ག་ཏཱ་ཡེ་ཝཱ་ཏི ཙེ? ན, ཏ་ཐཱ་པི ཨ་ནཱ་ག་ཏ-ས་དྡ་སྶ ས་མྦྷ་ཝ་ཏོ, ཨཱ་ག་མ་ན་ས་མྦྷ་ཝེ ས་ཏི་ཡེ་ཝ ཧི ཨ་ནཱ་ག་ཏ-ས་དྡོ ས་མྦྷ་ཝ་ཏི, ན ཧི ནི་བྦཱ་ནཾ, པ་ཉྙ་ཏྟི ཝཱ ‘‘ཨ་ནཱ་ག་ཏཱ’’ཏི ཝུ་ཙྩ་ཏི. ནི་བྦཱ་ནཾ ཝི་ཡ ཁ་ཎ་ཏྟ་ཡཾ, སཱ ཙ པུ་ཎྞ་མཱ ན ཀ་དཱ་ཙི ས་མ་ཡ་བྷཱ་ཝཾ པཱ་པུ་ཎཱ་ཏཱི་ཏི ཨ་ཡུ་ཏྟ་མེ་ཝ. ‘‘ཏ་ཏོ པ་རཾ ཝི་ཀ་པྤེ་ཏུ’’ནྟི པ་ན ཝ་ཙ་ནཾ པི་ཊྛི་ས་མ་ཡཾ ག་ཧེ་ཏྭཱ ཋི་ཏ་ཏྟཱ ས་མྦྷ་ཝ་ཏི. ཨ་པི་ཙ པ་ཝཱ་ར་ཎཱ་ཡཾ ཨ་རུ་ཎེ ཙ ཨུ་ཊྛི་ཏེ སཱ པུ་ཎྞ་མཱ ཙཱི་ཝ་ར་ས་མ་ཡཾ ཨེ་ཀཱ་ཧཱ་ནཱ་ག་ཏཱ ཨེ་ཝཱ་པ་ཛྫ་ཏི པུ་བྦེ ས་ཧ་ཡོ་ག་པ་ཏྟ་ཏྟཱ. ཨེ་ཝཾ ས་ནྟེ ཨེ་ཀཱི་བྷཱ་ཝ་ག་ཏཱ་པི སཱ ཙཱི་ཝ་ར་ས་མ་ཡཾ ཨ་ནཱ་ག་ཏཱ ཨེ་ཝ ཛཱ་ཏཱ་ཏི ས་བྦ་དཱ ན ཏ་ཐཱ་ཝི་གྒ་ཧ་ཀ་ར་ཎ་ཝ་ཙ་ན་ཏྠཾ ཀོ་ཙི་དེ་ཝ ཝ་ཙ་ན་ཏོ དཱི་པེ་ཏཱི་ཏི ཝེ་དི་ཏ་བྦཾ.
ཀི་མ་ཏྠཾ པ་ནེ་ཏྠ ‘‘ད་ས་དི་ཝ་སཱ་དྷི་ཀོ མཱ་སོ’’ཏི་ཨཱ་དི ཝུ་ཏྟ་ནྟི? ཏཾ པཱ་རི་པཱུ་རི་ས་མྦྷ་ཝ་ཏོ. པ་ཉྩ་མི་ཡ་ཉྷི པུ་རེ ཨ་རུ་ཎཾ ཨུ་པྤ་ནྣ་ཨ་ཙྩེ་ཀ་ཙཱི་ཝ་ར་སྶ ད་ས་དི་ཝ་སཱ་དྷི་ཀོ མཱ་སོ་ཡེ་ཝ པ་རི་པཱུ་རོ་ཏི ཀ་ཏྭཱ ཏ་ཐཱ ཝུ་ཏྟཾ. ཨ་པི་ཙ ཏ་སྶཱ པ་ཉྩ་མི་ཡཱ དི་ཝ་ས་བྷཱ་གོ་པི ས་མྤ་ཏྟཱ་ཡ ར་ཏྟི་ཡཱ ‘‘ཧི་ཡྻོ’’ཏི ཝུ་ཙྩ་ཏི, པ་གེ་ཝ པུ་རེ ཨ་རུ་ཎཾ, ཏེ་ནེ་ཝཱ་ཧ ‘‘ཧི་ཡྻོ ཁོ, ཨཱ་ཝུ་སོ, ཨ་མྷཱ་ཀ’’ནྟི་ཨཱ་དི. ‘‘ཨེ་ཝཾ ས་ནྟེ ‘ཚ་ཊྛི་ཏོ པ་ཊྛཱ་ཡཱ’ཏི ཝུ་ཏྟ་པ་ཋ་མ་པཱ་ཋ་སྶ ཝ་སེ་ན ‘ཨ་ན་ཙྩེ་ཀ་ཙཱི་ཝ་ར་མྤི པ་ཙྩུ་དྡྷ་རི་ཏྭཱ ཋ་པི་ཏཾ ཏི་ཙཱི་ཝ་ར་མྤི ཨེ་ཏཾ པ་རི་ཧཱ་རཾ ལ་བྷ་ཏི་ཡེ་ཝཱ’’’ཏི ཙ ‘‘ད་ས་དི་ཝ་སཱ་དྷི་ཀོ མཱ་སོ’’ཏི་ཨཱ་དི ཙ ཡཾ ལི་ཁི་ཏཾ. ཏཾ ན, ‘‘པ་ཉྩ་མི་ཏོ པ་ཊྛཱ་ཡཱ’’ཏི པཱ་ཋེ ས་ཛྫི་ཏེ་ཝ ཨེ་ཏེ་ན པ་རི་ཡཱ་ཡེ་ན ཡ་ཐཱ་ཝུ་ཏྟ་ཨ་ཏྠ་ས་མྦྷ་ཝ་ཏོ, ན ཏཱ་ནི ཋཱ་ནཱ་ནི པུ་ན ས་ཛྫི་ཏཱ་ནི. ཡ་ཐཱ་ཋི་ཏ་ཝ་སེ་ནེ་ཝ ཨ་ཛ྄ཛྷུ་པེ་ཀྑི་ཏ་བྦཱ་ནཱི་ཏི ནོ ཏ་ཀྐོ་ཏི ཨཱ་ཙ་རི་ཡོ. ཨི་དཾ སི་ཀྑཱ་པ་དཾ པུ་ཎྞ་མཱ་ཡཾ ཨ་ནི་སྶ་གྒི་ཡ་ཏྠ་མེ་ཝཱ་ཏི ཨུ་པ་ཏི་སྶ་ཏྠེ་རོ. ‘‘པ་ཝཱ་ར་ཎཱ་མཱ་ས་སྶ ཛུ་ཎྷ་པ་ཀྑ་པ་ཉྩ་མི་ཏོ པ་ཊྛཱ་ཡཱ’’ཏི པཱ་ཋེ ས་ཛྫི་ཏེ ཨེ་ཏེ་ན པ་རི་ཡཱ་ཡེ་ན ཡ་ཐཱ་ཝུ་ཏྟོ ཨུ་པྤ་ནྣ་སྶ ཙཱི་ཝ་ར་སྶ ནི་དྷཱ་ན་ཀཱ་ལོ ད་སྶི་ཏོ ཧོ་ཏི, ‘‘ཨ་ཙྩེ་ཀ་ཙཱི་ཝ་ར་ནྟི ཨ་ཙྩཱ་ཡི་ཀ་ཙཱི་ཝ་རཾ ཝུ་ཙྩ་ཏཱི’’ཏི་ཨཱ་དི པཱ་ཋོ. ‘‘ཚ་ཊྛི་ཏོ པ་ཊྛཱ་ཡཱ’’ཏི ཙ ‘‘ཀཱ་མ་ཉྩེ་ས ད་སཱ་ཧ་པ་ར་མ’’ནྟི་ཨཱ་དི ཙ ཡཾ ལི་ཁི་ཏཾ, ཏཾ ན པཱ་ཋོ, ཏ་སྨཱ ཨེ་ཀཱ་ད་ས་དི་ཝ་སཾ པ་རི་ཧཱ་རཾ ལ་བྷ་ཏཱི་ཏི ཀ་ཏྭཱ ཨཱ་ཙ་རི་ཡེ་ན ‘‘པ་ཉྩ་མི་ཏོ པ་ཊྛཱ་ཡཱ’’ཏི ལི་ཁཱ་པི་ཏོ ཀི་ར. ‘‘པ་ཝཱ་ར་ཎཱ་མཱ་ས་སྶ ཛུ་ཎྷ་པ་ཀྑ་ཚ་ཊྛི་ཏོ པ་ཊྛཱ་ཡ པ་ན ཨུ་པྤ་ནྣཾ ཨ་ན་ཙྩེ་ཀ་ཙཱི་ཝ་ར་མྤི པ་ཙྩུ་དྡྷ་རི་ཏྭཱ ཋ་པི་ཏཾ ཏི་ཙཱི་ཝ་ར་མྤི ཨེ་ཏཾ པ་རི་ཧཱ་རཾ ལ་བྷ་ཏི་ཡེ་ཝཱ་ཏི པཱ་ཋོ’’ཏི ཙ ‘‘ཨ་ཙྩེ་ཀ་ཙཱི་ཝ་ར་སྶ ཨ་ན་ཏྠ་ཏེ ཀ་ཐི་ནེ ཨེ་ཀཱ་ད་ས་དི་ཝ་སཱ་དྷི་ཀོ མཱ་སོ, ཨ་ཏྠ་ཏེ ཀ་ཐི་ནེ ཨེ་ཀཱ་ད་ས་དི་ཝ་སཱ་དྷི་ཀཱ པ་ཉྩ་མཱ་སཱ་ཏི པཱ་ཋོ’’ཏི ཙ ཨེ་ཏྠ པ་པ་ཉྩེ་ནྟི, ཏ་སྨཱ སུ་ཊྛུ ས་ལླ་ཀྑེ་ཏྭཱ ཀ་ཐེ་ཏ་བྦཾ, ཏུ་ཎྷཱི་བྷཱུ་ཏེ་ན ཝཱ བྷ་ཝི་ཏ་བྦཾ.
ཨ་ཙྩེ་ཀ་ཙཱི་ཝ་ར་སི་ཀྑཱ་པ་ད་ཝ་ཎྞ་ནཱ ནི་ཊྛི་ཏཱ.