༥. ཙཱི་ཝ་ར་ཨ་ཙྪི་ནྡ་ན་སི་ཀྑཱ་པ་ད་ཝ་ཎྞ་ནཱ
༦༣༢. སཱ་མནྟི ས་ཀ་ས་ཉྙི་ཏཱ་ནི་ཡ་མ་ན་ཏྠཾ ཝུ་ཏྟཾ. ས་ཀ་ས་ཉྙི་ཏཱ་ཡེ་ཝ ཧི ཨ་ཙྪི་ནྡཱ་པ་ན་ཨ་ཙྪི་ནྡ་ནེ་སུ ནི་སྶ་གྒི་ཡཾ, ཏ་སྨཱ ནི་སྶ་གྒི་ཡ་མཱུ་ལ་ངྒ་ནི་ད་སྶ་ན་མེ་ཏཾ. ‘‘ཙཱི་ཝ་ར’’ནྟི ཝུ་ཏྟ་ཏྟཱ ‘‘ཨ་ཙཱི་ཝ་རཾ ཨ་ཙྪི་ནྡ་ནྟ་སྶ ན ནི་སྶ་གྒི་ཡ’’ནྟི ཝུ་ཏྟ་མེ་ཝ ཧོ་ཏི. ‘‘ད་ཏྭཱ་ཏི ད་ཏྭཱ ཝཱ དཱ་པེ་ཏྭཱ ཝཱ’’ཏི ཀི་ཉྩཱ་པི པ་ད་བྷཱ་ཛ་ནཾ ཡུ་ཛྫ་ཏི, ཨ་ཉྙ་སྶ པ་ན ས་ནྟ་ཀཾ ཨ་ཉྙ་སྶ བྷི་ཀྑུ་ནོ དཱ་པེ་ཏྭཱ ཏཾ ས་ཡཾ ཝཱ ཨ་ཙྪི་ནྡེ་ཡྻ, ཏེ་ནེ་ཝ ཝཱ ཨ་ཙྪི་ནྡཱ་པེ་ཡྻཱ་ཏི ཨ་ནི་ཊྛ་པྤ་ས་ངྒ་བྷ་ཡཱ ན ཝུ་ཏྟཾ, ཨ་ཏྠ་ཏོ པ་ན ཨ་ཏྟ་ནོ ས་ནྟ་ཀཾ ཨ་ཉྙེ་ན ས་དྡྷི་ཝི་ཧཱ་རི་ཀཱ་དི་ནཱ དཱ་པེ་ཏྭཱ, ཨ་ཉྙ་སྶ ས་ནྟ་ཀཾ ཝཱ ཏ་སྶ ཝི་སྶཱ་སཱ དཱ་པེ་ཏྭཱ ཏཾ ཨ་ཙྪི་ནྡེ་ཡྻ ཝཱ ཨ་ཙྪི་ནྡཱ་པེ་ཡྻ ཝཱ ནི་སྶ་གྒི་ཡ་ནྟི ཝེ་དི་ཏ་བྦཾ, ཏ་ཉྩ ཁོ ཨ་ན་པེ་ཀྑོ ད་ཏྭཱ. ཡ་དི ཨེ་ཝཾ ‘‘ཙ་ཛི་ཏྭཱ དི་ནྣཾ ཨ་ཙྪི་ནྡི་ཏྭཱ ག་ཎྷ་ནྟོ བྷ་ཎྜ་གྒྷེ་ན ཀཱ་རེ་ཏ་བྦོ’’ཏི ཨི་དཾ ཀི་ནྟི ཙེ? ས་ཀ་ས་ཉྙཱ་ཡ ཨ་གྒ་ཧེ་ཏྭཱ ཨ་ཉྙཱ་ཡ ཐེ་ཡྻཱ་ཡ ག་ཎྷ་ནྟཾ ས་ནྡྷཱ་ཡ ཝུ་ཏྟཾ, ཏེ་ནེ་ཝ ཝུ་ཏྟཾ ‘‘ས་ཀ་ས་ཉྙཱ་ཡ ག་ཧི་ཏ་ཏྟཱ པ་ན་སྶ པཱ་རཱ་ཛི་ཀཾ ན་ཏྠཱི’’ཏི, ཨ་པི་ཙ ‘‘ཨ་ནཱ་པ་ཏྟི སོ ཝཱ དེ་ཏི, ཏ་སྶ ཝཱ ཝི་སྶ་ས་ནྟོ ག་ཎྷཱ་ཏཱི’’ཏི ཝ་ཙ་ན་ཏོ་པི ཏཾ སི་དྡྷ་མེ་ཝ. ཨེ་ཏྟཱ་ཝ་ཏཱ ཏཱ་ཝ་ཀཱ་ལི་ཀཾ ཀ་ཏྭཱ དི་ནྣཾ ཨ་ཙྪི་ནྡ་ནྟ་སྶ ཨ་ནཱ་པ་ཏྟི སཱ་དྷི་ཏཱ ཧོ་ཏི. ‘‘ཨ་མྷཱ་ཀཾ ས་ནྟི་ཀེ ཨུ་པ་ཛ྄ཛྷཾ ག་ཎྷི་སྶ་ཏཱི’’ཏི་ཨཱ་དི་ཝ་ཙ་ནཾ སཱ་མ་ཎེ་ར་སྶ དཱ་ནཾ དཱི་པེ་ཏི, ཏ་ཉྩ ཨི་དྷ ནཱ་དྷི་པྤེ་ཏཾ. པཱ་ལི༹་ཡཾ (པཱ་རཱ. ༦༣༣-༦༣༤) ཨུ་པ་ས་མྤ་ནྣེ ཏི་ཀ་པཱ་ཙི་ཏྟི་ཡཾ ཝི་ཡ ཨ་ནུ་པ་ས་མྤ་ནྣེ ཏི་ཀ་དུ་ཀྐ་ཊ་མྤི ཨཱ་ག་ཏ་ནྟི ཙེ? ན, ཏ་ད་དྷི་པྤཱ་ཡཱ་ཛཱ་ན་ན་ཏོ. ཨ་ནུ་པ་ས་མྤ་ནྣ་ཀཱ་ལེ ཨེ་ཝཾ ད་ཏྭཱ ཨ་ཉྙ་སྶ ས་ནྟི་ཀེ ཨུ་པ་ས་མྤ་ནྣཾ དི་སྭཱ ཀུ་པི་ཏོ ཙེ ཨ་ཙྪི་ནྡ་ཏི, ཨུ་པ་ས་མྤ་ནྣ་སྶེ་ཝ ཝཱ ‘‘སི་ཀྑཾ པ་ཙྩ་ཀྑཱ་ཡ ཏུ་མྷཱ་ཀཾ ས་ནྟི་ཀེ ཨུ་པ་ས་མྤ་ཛྫི་སྶཱ་མཱི’’ཏི ཝ་ད་ནྟ་སྶ ད་ཏྭཱ པུ་ན ཨ་ཙྪི་ནྡ་ཏི ཙེ, ནི་སྶ་གྒི་ཡ་ནྟི ཨ་ཡ་མེ་ཏྠ ཨ་དྷི་པྤཱ་ཡོ.
༦༣༣. ས་ཀིཾ ཨཱ་ཎ་ཏྟོ བ་ཧུ་ཀ་མྤི ཨ་ཙྪི་ནྡ་ཏི, ནི་སྶ་གྒི་ཡ་ནྟི ཨེ་ཀ་བ་དྡྷ་ཏྟཱ ཨེ་ཀཾ པཱ་ཙི་ཏྟི་ཡཾ, ཏཾ ས་ནྡྷཱ་ཡེ་ཏཾ ཝུ་ཏྟཾ ‘‘ཨཱ་ཎ་ཏྟོ བ་ཧཱུ་ནི ག་ཎྷཱ་ཏི, ཨེ་ཀཾ པཱ་ཙི་ཏྟི་ཡ’’ནྟི. མཱ་ཏི་ཀཱ་ཊྛ་ཀ་ཐཱ་ཡཾ པ་ན ‘‘ཝ་ཏྠུ་ག་ཎ་ནཱ་ཡ ཨཱ་པ་ཏྟི་ཡོ’’ཏི ཝུ་ཏྟཾ, ཏཾ ཨཱ་ཎ་ཏྟི་ཡཱ བ་ཧུ་ཏྟཱ ‘‘ས་བྦཱ་ནི ག་ཎྷཱ’’ཏི ཝ་ད་ནྟ་སྶ གཱ་ཧཾ ས་ནྡྷཱ་ཡ ཝུ་ཏྟཾ, ཏེ་ནེ་ཝ ཏ་ཏྠ ཝུ་ཏྟཾ ‘‘ཨེ་ཀ་ཝཱ་ཙཱ་ཡ ས་མྦ་ཧུ་ལཱ ཨཱ་པ་ཏྟི་ཡོ’’ཏི. ཨེ་ཝཾ ས་ནྟེ པཱ་ལི༹་ཝ་ཙ་ནཾ, ཨ་ཊྛ་ཀ་ཐཱ་ཝ་ཙ་ན་དྭ་ཡ་ཉྩ ཨ་ཉྙ་མ་ཉྙཾ ས་མེ་ཏི, པ་ར་ས་ནྟ་ཀ་མྤི ནི་སྶ་གྒི་ཡཾ ཧོ་ཏི པཾ་སུ་ཀཱུ་ལ་ཉྩ, ཏེ་ན ‘‘དུ་སྶ་ནྟེ བ་དྡྷ་རཱུ་པི་ཡཾ ཝི་ཡཱ’’ཏི ཝུ་ཏྟཾ, ཏཾ ཏ་ད་ཏྠ་ནི་ཡ་མ་ད་སྶ་ན་ཏྠཾ ཝུ་ཏྟཾ, ཡ་ཐཱ་ཝ་ཚཱ་དི་ཏཾ ཨ་ཙྪི་ནྡ་ན་ཙི་ཏྟེ་ན ས་ཙི་ཏྟ་ཀཾ, ཝ་ཙཱི་ཀ་མྨཾ པ་ན ཀེ་ཝ་ལཾ ཨ་ཙྪི་ནྡཱ་པེ་ནྟ་སྶེ་ཝ ‘‘དེ་ཧཱི’’ཏི བ་ལ་ཀྐཱ་རེ་ན ག་ཎྷ་ཏོ་པི ཝེ་དི་ཏ་བྦཾ, ཏཾ ན ཡུ་ཏྟཾ ‘‘ཨ་ནཱ་པ་ཏྟི སོ ཝཱ དེ་ཏཱི’’ཏི ཝ་ཙ་ན་ཏོ. ‘‘ཏུ་ཊྛོ ཝཱ དུ་ཊྛོ ཝཱ དེ་ཏི, ཨ་ནཱ་པ་ཏྟི་ཡེ་ཝཱ’’ཏི མཱ་ཏི་ཀཱ་ཊྛ་ཀ་ཐཱ་ཝ་ཙ་ན་ཏོ ཝཱ་ཏི ཙེ? ན, ཨུ་བྷ་ཡ་ཏྠ ཨ་ཏྟ་ནོ རུ་ཙི་ཡཱ དཱ་ནཾ ས་ནྡྷཱ་ཡ ཝུ་ཏྟ་ཏྟཱ, པ་ས་ཡ྄ཧཱ་ཝ་ཧཱ་རེ ཨ་ནཱ་པ་ཏྟི་པྤ་ས་ངྒ་ཏོ ཙ. ‘‘བྷི་ཀྑུ་སྶ སཱ་མཾ ཙཱི་ཝ་རཾ ད་ཏྭཱ’ཏི པཱ་ལི༹་ཝ་ཙ་ན་ཏོ ཙ མཱ་ཏི་ཀཱ་ཊྛ་ཀ་ཐཱ་ཡ ཨ་ངྒ་ཝ་ཝ་ཏྠཱ་ནེ ‘ཨུ་པ་ས་མྤ་ནྣ་ཏཱ’ཏི ཝུ་ཏྟ་ཏྟཱ ཙ ཨུ་བྷ་ཡ་ཏྠ དཱ་ན་ཧ་ར་ཎེ་སུ བྷི་ཀྑུ་བྷཱ་ཝོ ཨི་ཙྪི་ཏ་བྦོ་ཏི དཱི་པེ་ཏཱི’’ཏི ཝ་ད་ནྟི, ཨི་ད་མ་ཡུ་ཏྟ་ནྟི ནོ ཏ་ཀྐོ་ཏི ཨཱ་ཙ་རི་ཡོ. ཀ་སྨཱ? ཨ་ནུ་པ་ས་མྤ་ནྣ་སྶ ཙཱི་ཝ་རཾ ད་ཏྭཱ ཏཾ ཨུ་པ་ས་མྤ་ནྣ་ཀཱ་ལེ ཨ་ཙྪི་ནྡ་ནྟ་སྶ ཨ་ནཱ་པ་ཏྟི་པྤ་ས་ངྒ་ཏོ. ‘‘ཨ་ནུ་པ་ས་མྤ་ནྣ་སྶ ཙཱི་ཝ་རཾ ཝཱ ཨ་ཉྙཾ ཝཱ པ་རི་ཀྑཱ་རཾ ད་ཏྭཱ…པེ… ཨཱ་པ་ཏྟི དུ་ཀྐ་ཊ་སྶཱ’’ཏི ཝ་ཙ་ན་ཏོ དུ་ཀྐ་ཊཾ ཏ་ཏྠ ཧོ་ཏཱི་ཏི ཙེ? ནཱ་སི་དྡྷ་ཏྟཱ, དཱ་ན་ཀཱ་ལེ ཨེ་ཝ ཨུ་པ་ས་མྤ་ནྣ་ཏཱ པ་མཱ་ཎ་ནྟི ཨ་སི་དྡྷ་མེ་ཏཾ ཨ་ཊྛ་ཀ་ཐཱ་ཡ ཝཱ པཱ་ལི༹་ཡཱ ཝཱ ཡུ་ཏྟི་ཏོ ཝཱ, ཏ་སྨཱ ཏཾ ན ཡུ་ཏྟ་ནྟི ཨ་ཏྠོ. ཨ་ནུ་པ་ས་མྤ་ནྣ་སྶ ཙཱི་ཝ་རཾ ད་ཏྭཱ ཏ་སྶེ་ཝ ཨ་ནུ་པ་ས་མྤ་ནྣ་ཀཱ་ལེ་ཡེ་ཝ ཙཱི་ཝ་རཾ ཨ་ཙྪི་ནྡ་ནྟ་སྶ དུ་ཀྐ་ཊཾ, ཨུ་པ་ས་མྤ་ནྣ་ཀཱ་ལེ ཝཱ ད་ཏྭཱ ཨ་ནུ་པ་ས་མྤ་ནྣ་ཀཱ་ལེ ཨ་ཙྪི་ནྡ་ནྟ་སྶ དུ་ཀྐ་ཊ་ནྟི ཏ་སྶ ཝ་ཙ་ན་སྶ ཨི་དཾ ཝི་ཀ་པྤ་ནྟ་ར་ཉྩ ས་མྦྷ་ཝ་ཏི, ཏ་སྨཱ (པཱ་རཱ. ༦༣༡ ཨཱ་ད་ཡོ) ཝི་ཀ་པྤ་ནྟ་ར་སྶ ས་མྦྷ་ཝ་ཏོ ཙ ན ཡུ་ཏྟཾ, ཡ་སྨཱ ཨ་ནུ་པ་ས་མྤ་ནྣ་ཀཱ་ལེ ད་ཏྭཱ ཨུ་པ་ས་མྤ་ནྣ་ཀཱ་ལེ ཨ་ཙྪི་ནྡ་ནྟ་སྶ ཝི་སུཾ དུ་ཀྐ་ཊཾ ན པ་ཉྙ་ཏྟཾ, ཏ་སྨཱ པུ་རཱ་ཎ་ཙཱི་ཝ་ར་དྷོ་ཝཱ་པ་ནཱ་དི་སི་ཀྑཱ་པ་དེ་སུ ཝི་ཡ ཨ་པ་ར་བྷཱ་གེ ཨུ་པ་ས་མྤ་ནྣ་ཏཱ ཙེ་ཏྠ པ་མཱ་ཎཾ, ཏ་སྨཱ ‘‘ཨུ་པ་ས་མྤ་ནྣ་ཏཱ’’ཏི ཨ་ངྒེ་སུ ཝུ་ཏྟ་ཏྟཱ ཙ ཏཾ ན ཡུ་ཏྟ་ནྟི ཨ་ཏྠོ. ཨེ་ཏྠ ‘‘པ་ཙྩཱ་སཱི་ས་ནྟ་སྶེ་ཝ དཱ་ན་མ་དྷི་པྤེ་ཏཾ, ན ནི་སྶ་ཊྛ་དཱ་ན’’ནྟི དྷ་མྨ་སི་རི་ཏྠེ་རོ ཝ་ད་ཏི ཀི་ར, ཝཱི་མཾ་སི་ཏ་བྦཾ.
ཙཱི་ཝ་ར་ཨ་ཙྪི་ནྡ་ན་སི་ཀྑཱ་པ་ད་ཝ་ཎྞ་ནཱ ནི་ཊྛི་ཏཱ.