༡༣. ཀུ་ལ་དཱུ་ས་ཀ་སི་ཀྑཱ་པ་ད་ཝ་ཎྞ་ནཱ
༤༣༡. ན ཀེ་ཝ་ལཾ ཝི་ཧཱ་རོ ཨེ་ཝ ཀཱི་ཊཱ་གི་རི, སོ་པི གཱ་མོ ‘‘ཀཱི་ཊཱ་གི་རི’’ཙྩེ་ཝ ཝུ་ཙྩ་ཏི. གཱ་མ་ཉྷི ས་ནྡྷཱ་ཡ པ་ར་ཏོ ‘‘ན ཨ་སྶ་ཛི་པུ་ན་བྦ་སུ་ཀེ་ཧི བྷི་ཀྑཱུ་ཧི ཀཱི་ཊཱ་གི་རི་སྨིཾ ཝ་ཏྠ་བྦ’’ནྟི ཝུ་ཏྟཾ. ཨེ་ཀ་སཾ་ཝ་ཙྪ་རེ དྭི་ཀྑ་ཏྟུཾ ཝ་སྶ་ཏི ཀི་ར, ཏཾ ས་ནྡྷཱ་ཡ ‘‘དྭཱི་ཧི མེ་གྷེ་ཧཱི’’ཏི ཝུ་ཏྟཾ. ས་མ་དྷི་ཀནྟི ཚ ཛ་ནེ ས་ནྡྷཱ་ཡ. ཨ་ཀ་ཏ་ཝ་ཏྠུནྟི ན་ཝཾ ཨ་ཊྛུ་པྤ་ཏྟིཾ. ‘‘ཛཱ་བྷི་སུ་མ་ནཱ་དི་ག་ཙྪཾ ཨ་ལླཱ་ནཾ ཧ་རི་ཏཱ་ནཾ ཨེ་ཝཱ’’ཏི ལི་ཁི་ཏཾ. བྷཱུ་ཏ་གཱ་མ་བཱི་ཛ་གཱ་མ་བྷེ་ད་ཏོ པ་ནེ་ས བྷེ་དོ. ཝ་ཏ་ཏྠཱ་ཡཱཏི ཝ་ཏི་ཨ་ཏྠཱ་ཡ. ཡཾ་ཀི་ཉྩཱིཏི སོ་ད་ཀཾ ཝཱ ནི་རུ་ད་ཀཾ ཝཱ. ཨཱ་རཱ་མཱ་དི་ཨ་ཏྠཱ་ཡཱཏི ཝ་ན་རཱ་ཛི་ཀཱ་དི་ཨ་ཏྠཱ་ཡ. མཱ་ལཱ་ཝ་ཙྪ་རོ་པ་ནཾ ཀུ་ལ་དཱུ་ས་ཀཾ་ཡེ་ཝ ས་ནྡྷཱ་ཡ, ག་ནྠ་ནཱ་དི་ས་བྦཾ ན ས་ནྡྷཱ་ཡ ཝུ་ཏྟ་ནྟི. ཀ་ཐཾ པ་ཉྙཱ་ཡ་ཏཱི་ཏི ཙེ? ཏཾ ད་སྶེ་ཏུཾ ‘‘བུ་དྡྷེ་ན དྷ་མྨོ’’ཏི་ཨཱ་དི. ‘‘ཨཱ་ཝེ་ལ༹ཾ ཨཱ་བི་ལ༹’’ནྟི་པི པཱ་ཋོ.
གོ་པྥ་ནནྟི ག་ནྠ་ནཾ. ཝེ་ཋི་མནྟི ཏ་གྒ་ཏི་ཀ་མེ་ཝ. ཝེ་དྷི་མཾ ཨ་ཉྙེ་ན ཀེ་ན་ཙི པུ་པྥཾ ཝེ་དྷེ་ཏྭཱ ཀ་ཏཾ. ཀ་ཎྚ་ཀ་མྤི བ་ནྡྷི་ཏུནྟི ཨེ་ཏྠ ‘‘ས་ཡཾ ཝི་ཛ྄ཛྷ་ན་ཏྠཾ ན ཝ་ཊྚ་ཏི. ཨ་ཉྙ་སྶ་ཏྠཱ་ཡ ཝ་ཊྚ་ཏཱི’’ཏི ཝ་ད་ནྟི. ཛཱ་ལ་མ་ཡཾ ཝི་ཏཱ་ནཾ ཛཱ་ལ་ཝི་ཏཱ་ནཾ. པུ་པྥ་པ་ཊི་ཙྪ་ཀཾ ག་ཝ་ཀྑཾ ཝི་ཡ ས་ཚི་དྡཾ ཀ་རོ་ནྟི. ཏཱ་ལ་པ་ཎྞ་གུ་ལ༹་ཀནྟི ཏཱ་ལ་པ་ཎྞ་མ་ཡཾ པུ་ན ཀ་ཏ་མྤི པ་ཊི་ཚི་ཛྫ་ཀ་མེ་ཝ. དྷ་མྨ་ར་ཛྫུ ཙེ་ཏི་ཡཾ ཝཱ བོ་དྷིཾ ཝཱ པུ་པྥ་པྤ་ཝེ་ས་ན་ཏྠཾ ཨཱ་ཝི་ཛ྄ཛྷི་ཏྭཱ བ་དྡྷ་ར་ཛྫུ. ‘‘ཀཱ་སཱ་ཝེ་ན བ་དྡྷ་མྤི སུ་ཏྟ་ཝཱ་ཀཱ་དཱི་ཧི བ་དྡྷཾ བྷ་ཎྜི་ཏ་ས་དི་ས’’ནྟི ལི་ཁི་ཏཾ. ཨཾ་ས་བྷ་ཎྜི་ཀཾ པ་སི་བྦ་ཀེ པ་ཀྑི་ཏྟ་ས་དི་ས་ཏྟཱ ཝེ་དྷི་མཾ ན ཛཱ་ཏཾ, ཏ་སྨཱ ‘‘སི་ཐི་ལ་བ་དྡྷ་སྶ ཨ་ནྟ་ར་ནྟ་རཱ པ་ཀྑི་པི་ཏུཾ ན ཝ་ཊྚ་ཏཱི’’ཏི ཝ་ད་ནྟི. ‘‘ཨ་ཉྙ་མ་ཉྙཾ ཨ་ཕུ་སཱ་པེ་ཏྭཱ ཨ་ནེ་ཀ་ཀྑ་ཏྟུ་མྤི པ་རི་ཀྑི་པི་ཏུཾ ཝ་ཊྚ་ཏཱི’’ཏི ཝ་ད་ནྟི. པཱུ་རི་ཏནྟི དཱི་གྷ་ཏོ པ་སཱ་རེ་ཏྭཱ པཱུ་རི་ཏཾ. གྷ་ཊི་ཀ་དཱ་མ་ཨོ་ལ་མྦ་ཀོཏི ‘‘ཡ་མ་ཀ་དཱ་མ་ཨོ་ལ་མྦ་ཀོ’’ཏི ལི་ཁི་ཏཾ. ‘‘གེ་ཎྜུ་ཁ་ར་པ་ཏྟ་དཱ་མཱ་ནཾ པ་ཊི་ཀྑི་ཏྟ་ཏྟཱ ཙེ་ལཱ་དཱི་ཧི ཀ་ཏ་དཱ་མ་མྤི ན ཝ་ཊྚ་ཏི ཨ་ཀ་པྤི་ཡཱ་ནུ་ལོ་མ་ཏྟཱ’’ཏི ཝ་ད་ནྟི.
‘‘རེ་ཙ་ཀཾ ནཱ་མ ཏ་ཐཱ་ལཱ་སི་ཡ་ནཱ་ཊ་ན་ཊཱ་ནཾ ན་ཙྩ’’ནྟི ལི་ཁི་ཏཾ. ཏཾ ‘‘པ་རི་ཝ་ཏྟ་ནྟཱི’’ཏི ཝུ་ཏྟཾ. ‘‘སཱ་རི་ཡོ ནཱ་མ རུ་ཏ་སུ་ན་ཁཱ སི་ངྒཱ་ལ་ཀ་མྨ་ཀུ་རུ་ངྒ་ཀེ་ལི༹་པ་ནེ ཋི་ཏཱ’’ཏི ཀི་ར པཱ་ཋོ. ‘‘ནི་བུ་ཛ྄ཛྷ་ནྟཱི’’ཏི པཱ་ལི༹.
༤༣༢. ཨ་བ་ལ་བ་ལཱདི-པ་དཱ་ནཾ ཨུ་པྤ་ཊི་པཱ་ཊི་ཡཱ. ཡ་ཐཱ པཱ་མོ་ཀྑཱ་ནཾ ཝ་སེ་ན ས་བྦེ་པི ‘‘ཨ་སྶ་ཛི་པུ་ན་བྦ་སུ་ཀཱ’’ཏི ཝུ་ཏྟཱ, ཏ་ཐཱ པཱ་མོ་ཀྑ་པྤ་ཏྟ་སཱ་ཝ་ཀ་སྶ ཝ་སེ་ན ཏ་དཱ་ཡ་ཏྟ་ཝུ་ཏྟི་ནེ ས་བྦེ་པི ‘‘སཱ་རི་པུ་ཏྟཱ’’ཏི. ཏེ་ན ཝུ་ཏྟཾ ‘‘ག་ཙྪ་ཐ ཏུ་མྷེ སཱ་རི་པུ་ཏྟཱ’’ཏི.
༤༣༣. ‘‘གཱ་མེ ཝཱ ན ཝ་སི་ཏ་བྦ’’ནྟི ཨི་མི་ནཱ་ཝ ཏ་སྨིཾ གཱ་མེ ཨ་ཉྙ་ཏྠ ན ཝ་སི་ཏ་བྦ་ནྟི སི་དྡྷཾ. ‘‘ཏ་སྨིཾ ཝི་ཧཱ་རེ ཝཱ’’ཏི ཀ་སྨཱ ཝུ་ཏྟ་ནྟི ཙེ? ཨ་ཏྠ་ས་བྦྷཱ་ཝ་ཏོ. ཡ་སྨི་ཉྷི གཱ་མེ ཀུ་ལ་དཱུ་ས་ཀ་ཀ་མྨཾ ཀ་ཏཾ, ཏ་སྨིཾ གཱ་མེ, ཡ་སྨིཾ ཝི་ཧཱ་རེ ཝ་ས་ནྟེ་ན ཀུ་ལ་དཱུ་ས་ནཾ ཀ་ཏཾ, ཏཾ ཝི་ཧཱ་རཾ ཋ་པེ་ཏྭཱ ཨ་ཉྙ་སྨིཾ ཝ་སི་ཏུཾ ན ཝ་ཊྚ་ཏཱི་ཏི ད་སྶ་ན་ཏྠཾ. ཏཾ ཀ་ཐ་ནྟི ཙེ? ‘‘གཱ་མེ ཝཱ ན ཝ་སི་ཏ་བྦ’’ནྟི ཝ་ཙ་ནེ་ན ཡ་སྨིཾ གཱ་མེ ཀུ་ལ་དཱུ་ས་ན་ཀ་མྨཾ ཀ་ཏཾ, ཏ་སྨིཾ ཝི་ཧཱ་རེ་པི ཝ་སི་ཏུཾ ན ལ་བྦྷ་ཏཱི་ཏི ཨཱ་པ་ནྣཾ, ཏཾ དི་སྭཱ ‘‘ཏ་སྨིཾ ཝི་ཧཱ་རེ’’ཏི ཝུ་ཏྟཾ, ཏེ་ན ཏ་སྨིཾ གཱ་མེ ཨ་ཉྙ་སྨིཾ ཝ་སི་ཏུཾ ལ་བྦྷ་ཏཱི་ཏི སི་དྡྷཾ. ‘‘ཏ་སྨིཾ ཝི་ཧཱ་རེ ཝ་ས་ནྟེ་ནཱ’’ཏི ཨི་མི་ནཱ ཏ་སྨིཾ གཱ་མེ ཨ་ཉྙ་ཏྠ ཝ་ས་ནྟེ་ན སཱ་མ་ནྟ་གཱ་མེ པི་ཎྜཱ་ཡ ཙ་རི་ཏུཾ ཝ་ཊྚ་ཏཱི་ཏི དཱི་པི་ཏཾ ཧོ་ཏི. སཱ་མ་ནྟ་ཝི་ཧཱ་རེ་པཱིཏི སཱ་མ་ནྟ་ཝི་ཧཱ་རོ ནཱ་མ ཏ་སྨིཾ་ཡེ་ཝ གཱ་མེ ཏ་སྶ ཝི་ཧཱ་ར་སྶ སཱ་མ་ནྟ་ཝི་ཧཱ་རོ ཙ ཏ་སྶ གཱ་མ་སྶ སཱ་མ་ནྟ་ཝི་ཧཱ་རོ ཙཱ་ཏི ཨུ་བྷ་ཡཾ ཝུ་ཙྩ་ཏི, ཨེ་ཏེ་ན ཏ་སྨིཾ གཱ་མེ ཨ་ཉྙ་ཏྠ ཝ་ས་ནྟེ་ན ཏ་སྨིཾ གཱ་མེ པི་ཎྜཱ་ཡ ན ཙ་རི་ཏ་བྦཾ. སཱ་མ་ནྟ་གཱ་མེ་པི པི་ཎྜཱ་ཡ ཙ་རི་ཏུཾ ཝ་ཊྚ་ཏི, པུ་ན ཡ་སྨིཾ གཱ་མེ ཀུ་ལ་དཱུ་ས་ན་ཀ་མྨཾ ཀ་ཏཾ, ཏ་སྶ སཱ་མ་ནྟ་གཱ་མེ ཀུ་ལ་དཱུ་ས་ཀ་ཝི་ཧཱ་ར་སྶ སཱ་མ་ནྟ་ཝ་ཏྠུ་ཝི་ཧཱ་རེ ཝ་ས་ནྟེ་ན ཏ་སྨིཾ གཱ་མེ་པི ཙ་རི་ཏུཾ ཝ་ཊྚ་ཏི. ཡ་སྨིཾ སཱ་མ་ནྟ་གཱ་མེ ཀུ་ལ་དཱུ་ས་ཀཾ ན ཀ་ཏཾ, ཏ་སྨི་མྤི ཙ་རི་ཏུཾ ཝ་ཊྚ་ཏི, ནེ་ཝ ཝི་ཧཱ་རེ་ཏི ཨ་དྷི་པྤཱ་ཡོ. ‘‘ན ན་ག་རེ ཙ་རི་ཏུ’’ནྟི ཝུ་ཏྟ་ཏྟཱ ཨ་ཉྙ་སྨིཾ ཝི་ཧཱ་རེ ཏ་སྨིཾ གཱ་མེ ཝ་སི་ཏུཾ ཝ་ཊྚ་ཏཱི་ཏི དཱི་པི་ཏཾ ཧོ་ཏཱི་ཏི ཨེ་ཀེ. ག་ཎྛི་པ་དེ་སུ པ་ན ཝི་ཙཱ་ར་ཎཱ ཨེ་ཝ ན་ཏྠི, ཏ་སྨཱ སུ་ཊྛུ ཝི་ཙཱ་རེ་ཏྭཱ ཀ་ཐེ་ཏ་བྦཾ.
༤༣༦-༧. དཱ་པེ་ཏུཾ ན ལ་བྷ་ནྟི, པུ་པྥ་དཱ་ན་ཉྷི སི་ཡཱ. ཏ་སྶེ་ཝ ན ཀ་པྤ་ཏཱིཏི ཨེ་ཏྠ ཡཱ་གུ་ཨཱ་དཱི་ནི ཨཱ་ནེ་ཏྭཱ ‘‘ད་ད་ནྟཱུ’’ཏི ཨི་ཙྪཱ་ཝ་སེ་ན ཝ་ད་ཏི ཙེ, ས་བྦེ་སཾ ན ཀ་པྤ་ཏི, ཀེ་ཝ་ལཾ པ་ན སུ་དྡྷ་ཙི་ཏྟེ་ན ཨ་ཏྟཱ་ནཾ ཝཱ པ་རེ་སཾ ཝཱ ཨ་ནུ་དྡི་སི་ཏྭཱ ‘‘ཨི་མེ མ་ནུ་སྶཱ དཱ་ནཾ ད་ཏྭཱ པུ་ཉྙཾ པ་ས་ཝ་ནྟཱུ’’ཏི ཝ་ད་ནྟ་སྶ ཏ་སྶེ་ཝ ན ཀ་པྤ་ཏི ཡཱ་གུ་ཨཱ་དཱི་ནཾ པ་ཙྩ་ཡ་པ་ཊི་སཾ་ཡུ་ཏྟ་ཀ་ཐཱ་ཡ ཨུ་པྤ་ནྣ་ཏྟཱ. མ་ཧཱ་ཨ་ཊྛ་ཀ་ཐཱ་ཡ་མྤི ‘‘པ་ཉྩ་ནྣ་མྤི ས་ཧ་དྷ་མྨི་ཀཱ་ན’’ནྟི ཝི་སེ་སེ་ཏྭཱ ཨ་ཝུ་ཏྟ་ཏྟཱ ཨ་ཏྠ་ཏོ ས་ཡ་མེ་ཝཱ་ཏི ཨ་པ་རེ. ཨཱ་ཙ་རི་ཡཱ པ་ན ‘‘ཡ་ཐཱ མ་ཧཱ་པ་ཙྩ་རི་ཡཾ, ཀུ་རུ་ནྡི་ཡ་ཉྩ ‘ཏ་སྶེ་ཝཱ’ཏི ཝི་སེ་སེ་ཏྭཱ ཝུ་ཏྟཾ, ཨེ་ཝཾ མ་ཧཱ་ཨ་ཊྛ་ཀ་ཐཱ་ཡཾ ཝི་སེ་སེ་ཏྭཱ ན ཝུ་ཏྟཾ, ཏ་སྨཱ ས་བྦེ་སཾ ན ཀ་པྤ་ཏཱི’’ཏི ཝ་ད་ནྟི.
ཀུ་ལ་དཱུ་ས་ཀ་སི་ཀྑཱ་པ་ད་ཝ་ཎྞ་ནཱ ནི་ཊྛི་ཏཱ.
ཏེ་ར་ས་ཀ་ཀ་ཎྜ་ཝ་ཎྞ་ནཱ ནི་ཊྛི་ཏཱ.