༨. པ་ཋ་མ་དུ་ཊྛ་དོ་ས་སི་ཀྑཱ་པ་ད་ཝ་ཎྞ་ནཱ
༣༨༠. སཱ་ཝ་ཀེ་ན པ་ཏྟ་བྦནྟི པ་ཀ་ཏི་སཱ་ཝ་ཀཾ ས་ནྡྷཱ་ཡ ཝུ་ཏྟཾ, ན ཨ་གྒ་སཱ་ཝ་ཀཾ. ཡ་ཐཱུ་པ་ནི་སྶ་ཡ་ཡ་ཐཱ་པུ་གྒ་ལ་ཝ་སེ་ན ‘‘ཏི་སྶོ ཝི་ཛྫཱ’’ཏི་ཨཱ་དི ཝུ་ཏྟཾ. ཀེ་ན་ཙི སཱ་ཝ་ཀེ་ན ཏི་སྶོ ཝི་ཛྫཱ, ཀེ་ན་ཙི ཙ་ཏ་སྶོ པ་ཊི་ས་མྦྷི་དཱ, ཀེ་ན་ཙི ཚ ཨ་བྷི་ཉྙཱ, ཀེ་ན་ཙི ཀེ་ཝ་ལོ ན་ཝ་ལོ་ཀུ་ཏྟ་ར་དྷ་མྨོཏི ཨེ་ཝཾ ཝི་སུཾ ཝི་སུཾ ཡ་ཐཱ་ས་མྦྷ་ཝཾ ཝུ་ཏྟ་ནྟི ཝེ་དི་ཏ་བྦཾ.
༣༨༢. ‘‘ཡེ ཏེ བྷི་ཀྑཱུ སུ་ཏྟ་ནྟི་ཀཱ’’ཏི་ཨཱ་དི་ཝ་ཙ་ན་ཏོ དྷ་ར་མཱ་ནེ་པི བྷ་ག་ཝ་ཏི པི་ཊ་ཀ་ཏྟ་ཡ་པ་རི་ཙྪེ་དོ ཨ་ཏྠཱི་ཏི སི་དྡྷཾ. དྷ་མྨ་ཀ་ཐི་ཀཱཏི ཨཱ་བྷི་དྷ་མྨི་ཀཱ ར་ཏི་ཡཱ ཨ་ཙྪི་སྶ་ནྟཱིཏི་ཨཱ་དི ཨཱ་ཡ་སྨ་ཏོ ད་བྦ་སྶ ནེ་སཾ ཏི་ར་ཙྪཱ་ན་ཀ་ཐཱ་ཡ ར་ཏི་ནི་ཡོ་ཛ་ནཾ ཝི་ཡ དི་སྶ་ཏི, ན ཏ་ཐཱ ད་ཊྛ་བྦཾ. སུ་ཏྟ་ནྟི་ཀཱ་དི་སཾ་ས་གྒ་ཏོ ཏེ་སཾ སུ་ཏྟ་ནྟི་ཀཱ་དཱི་ནཾ ཕཱ་སུ་ཝི་ཧཱ་ར་ནྟ་རཱ་ཡཾ, ཏེ་ས་མྤི ཏི་ར་ཙྪཱ་ན་ཀ་ཐཱ་ར་ཏི་ཡཱ ཨ་བྷཱ་ཝེ་ན ཨ་ན་བྷི་ར་ཏི་ཝཱ་སཾ, ཏ་ཏོ ནེ་སཾ སཱ་མ་ཉྙཱ ཙཱ་ཝ་ན་ཉྩ པ་རི་ཝ་ཛྫ་ནྟོ ཨེ་ཝཾ ཙི་ནྟེ་སཱི་ཏི ད་ཊྛ་བྦཾ. ‘‘ནི་མྨི་ཏཱ་ནཾ དྷ་མྨ་ཏཱཏི སཱ་ཝ་ཀེ་ཧི ནི་མྨི་ཏཱ་ནཾ་ཡེ་ཝ, ན བུ་དྡྷེ་ཧཱི’’ཏི ཝ་ད་ནྟི. ‘‘སཱ་དྷ་ཀ་ཏ་མཾ ཀ་ར་ཎ’’ནྟི ཨེ་ཝཾ ཝུ་ཏྟེ ཀ་ར་ཎ་ཏྠེ་ཡེ་ཝ ཏ་ཏི་ཡཱ་ཝི་བྷ་ཏྟཱི་ཏི ཨ་ཏྠོ.
༣༨༣-༤. ཡནྟི ཡེ་ན. ‘‘ཀ་ཏྟཱཏི ཀ་ཏྟཱ, ན ཀ་ཏྟཱ’’ཏི ལི་ཁི་ཏཾ. ‘‘བྷ་རི་ཡཾ ཝི་ཡ མཾ ཨ་ཛ྄ཛྷཱ་ཙ་ར་ཏཱི’’ཏི ཝ་ད་ནྟི་ཡཱ བ་ལ་ཝ་ཏཱི ཙོ་ད་ནཱ. ཏེ་ན ཧཱིཏི ཨེ་ཏྠ ཡ་ཐཱ ཚུ་པ་ན་མ་ཏྟེ ཝི་པྤ་ཊི་སཱ་རཱི་ཝ་ཏྠུ་སྨིཾ ཀཱ་ཡ་སཾ་ས་གྒ་རཱ་ག་ས་མྦྷ་ཝཱ ཨ་པུ་ཙྪི་ཏྭཱ ཨེ་ཝ ས་ངྒྷཱ་དི་སེ་སཾ པ་ཉྙཱ་པེ་སི, ཏ་ཐེ་ཝ པུ་བྦེ་ཝ་སྶཱ དུ་སྶཱི་ལ་བྷཱ་ཝཾ ཉ་ཏྭཱ ཝུ་ཏྟ་ནྟི ཝེ་དི་ཏ་བྦཾ. ཡ་དི ཏཱ་ཝ བྷཱུ་ཏཱ་ཡ པ་ཊི་ཉྙཱ་ཡ ནཱ་སི་ཏཱ, ཐེ་རོ ཀཱ་ར་ཀོ ཧོ་ཏི. ཨ་ཐ ཨ་བྷཱུ་ཏཱ་ཡ, བྷ་ག་ཝ་ཏཱ ‘‘ནཱ་སེ་ཐཱ’’ཏི ན ཝ་ཏྟ་བྦཾ, ཝུ་ཏྟ་ཉྩ, ཏ་སྨཱ ཝུ་ཏྟཾ ‘‘ཡ་དི ཏཱ་ཝ པ་ཊི་ཉྙཱ་ཡ ནཱ་སི་ཏཱ, ཐེ་རོ ཀཱ་ར་ཀོ ཧོ་ཏཱི’’ཏི.
ཨ་ཐ ཨ་པྤ་ཊི་ཉྙཱ་ཡཱཏི ‘‘ཨ་ཡྻེ་ན་མྷི དཱུ་སི་ཏཱ’’ཏི ཨི་མཾ པ་ཊི་ཉྙཾ ཝི་ནཱ ཨེ་ཝ ཏ་སྶཱ པ་ཀ་ཏི་དུ་སྶཱི་ལ་བྷཱ་ཝཾ ས་ནྡྷཱ་ཡ ནཱ་སི་ཏཱ, ཐེ་རོ ཨ་ཀཱ་ར་ཀོ ཧོ་ཏི. ཨ་བྷ་ཡ་གི་རི་ཝཱ་སི་ནོཔི ཨ་ཏྟ་ནོ སུ་ཏྟཾ ཝ་ཏྭཱ ‘‘ཏུ་མྷཱ་ཀཾ ཝཱ་དེ ཐེ་རོ ཀཱ་ར་ཀོ’’ཏི ཝ་ད་ནྟི, ཀ་སྨཱ? དུ་ཀྐ་ཊཾ མུ་སཱ་ཝཱ་ད་པ་ཙྩ་ཡཱ ལི་ངྒ་ནཱ་ས་ནཱ་ཡ ཨ་ནཱ་སེ་ཏ་བྦ་ཏྟཱ. པཱ་རཱ་ཛི་ཀ་སྶེ་ཝ ཧི ལི་ངྒ་ནཱ་ས་ནཱ་ཡ ནཱ་སེ་ཏ་བྦཱ. ‘‘ནཱ་སེ་ཐཱ’’ཏི ཙ ཝུ་ཏྟ་ཏྟཱ པཱ་རཱ་ཛི་ཀཱ་ཝ ཛཱ་ཏཱ, སཱ ཀིཾ ས་ནྡྷཱ་ཡ, ཏ་ཏོ ཐེ་རོ ཀཱ་ར་ཀོ ཨཱ་པ་ཛྫ་ཏི. ‘‘ས་ཀཱ་ཡ པ་ཊི་ཉྙཱ་ཡ ནཱ་སེ་ཐཱ’’ཏི ཝུ་ཏྟེ པ་ན ཨ་པཱ་རཱ་ཛི་ཀཱ་པི ཨ་ཏྟ་ནོ ཝ་ཙ་ནེ་ན ནཱ་སེ་ཏ་བྦཱ ཛཱ་ཏཱ་ཏི ཨ་དྷི་པྤཱ་ཡོ. མ་ཧཱ་ཝི་ཧཱ་ར་ཝཱ་སི་ནོཔི ཨ་ཏྟ་ནོ སུ་ཏྟཾ ཝ་ཏྭཱ ‘‘ཏུ་མྷཱ་ཀཾ ཝཱ་དེ ཐེ་རོ ཀཱ་ར་ཀོ’’ཏི ཙ ཝ་ད་ནྟི. ཀ་སྨཱ? ‘‘ས་ཀཱ་ཡ པ་ཊི་ཉྙཱ་ཡ ནཱ་སེ་ཐཱ’’ཏི ཧི ཝུ་ཏྟེ པ་ཊི་ཉྙཱ་ཡ བྷཱུ་ཏ་ཏཱ ཨཱ་པ་ཛྫ་ཏི ‘‘ནཱ་སེ་ཐཱ’’ཏི ཝ་ཙ་ན་ཏོ. བྷཱུ་ཏཱ་ཡེ་ཝ ཧི པ་ཊི་ཉྙཱ་ཡ ནཱ་སེ་ཏ་བྦཱ ཧོ་ཏི, ནཱ་བྷཱུ་ཏཱ་ཡཱ་ཏི ཨ་དྷི་པྤཱ་ཡོ. པུ་རི་མ་ན་ཡེཏི དུ་ཀྐ་ཊ་ཝཱ་དེ. པུ་རི་མོ ཡུ་ཏྟི་ཝ་སེ་ན པ་ཝ་ཏྟོ, པ་ཙྪི་མོ པཱ་ལི༹་ཝ་ཙ་ན་ཝ་སེ་ན པ་ཝ་ཏྟོ་ཏི ཝེ་དི་ཏ་བྦོ.
༣༨༥-༦. པཱི་ཏི་སུ་ཁེ་ཧཱིཏི ཨེ་ཏྠ ‘‘སུ་ཁེ་ནཱ’’ཏི ཝ་ཏྟ་བྦེ པཱི་ཏི་གྒ་ཧ་ཎཾ ཏ་ཏི་ཡ་ཛ྄ཛྷཱ་ན་སུ་ཁཾ, ཀཱ་ཡི་ཀ་ཉྩ ཨ་པ་ནེ་ཏུཾ ས་མྤ་ཡུ་ཏྟ་པཱི་ཏི་ཡཱ ཝུ་ཏྟཾ. ས་ཙེ ཙུ་དི་ཏ་ཀ་ཝ་སེ་ན ཀ་ཏཾ ཨ་མཱུ་ལ་ཀཾ ནཱ་མ, ‘‘ཨ་ན་ཛ྄ཛྷཱ་པ་ནྣཾ ཨ་ཀ་ཏ’’ནྟི ཝ་དེ་ཡྻ, ཨི་མེ ཀ་རི་སྶ་ནྟི, ཏ་སྨཱ ‘‘ཏཱ་དི་སཾ དི་ཊྛ་ས་ཉྙཱི ཧུ་ཏྭཱ ཙོ་དེ་ཏཱི’’ཏི པཱ་ཋོ. ‘‘ཨེ་ཏེ་ན ན་ཡེ་ན སུ་ཏ་མུ་ཏ་པ་རི་ས་ངྐི་ཏཱ་ནི་པི ཝི་ཏྠཱ་ར་ཏོ ཝེ་དི་ཏ་བྦཱ་ནཱི’’ཏི པཱ་ཋོ. ‘‘ཙ་ཏུ་ནྣཾ ཨ་ཉྙ་ཏ་རེ་ནཱ’’ཏི པཱ་ཏི་མོ་ཀྑུ་དྡེ་སེ ཨེ་ཝ ཨཱ་ག་ཏེ ག་ཧེ་ཏྭཱ ཝུ་ཏྟཾ, ཨི་ཏ་རེ་སཾ ཨ་ཉྙ་ཏ་རེ་ནཱ་པི ཨ་ནུ་དྡྷཾ་སེ་ནྟ་སྶ ས་ངྒྷཱ་དི་སེ་སོ་ཝཱ་ཏི ནོ ཏ་ཀྐོ་ཏི ཨཱ་ཙ་རི་ཡོ. བྷི་ཀྑུ་བྷཱ་ཝཱ ཧི ཙཱ་ཝ་ན་ས་མ་ཏྠ་ཏོ. ‘‘ས་མཱི་པེ ཋ་ཏྭཱ’’ཏི ཝ་ཙ་ན་ཏོ པ་ར་མྨུ་ཁཱ ཙོ་དེ་ནྟ་སྶ, ཙོ་དཱ་པེ་ནྟ་སྶ ཝཱ སཱི་སཾ ན ཨེ་ཏི. དི་ཊྛ་ཉྩེ སུ་ཏེ་ན པ་རི་ས་ངྐི་ཏེ་ན ཙོ་དེ་ཏི ཙོ་དཱ་པེ་ཏི, སུ་ཏ་པ་རི་ས་ངྐི་ཏཾ ཝཱ དི་ཊྛཱ་དཱི་ཧི ཙོ་དི་ཏེ ཝཱ ཙོ་དཱ་པི་ཏེ ཝཱ སཱི་སཾ ཨེ་ཏི ཨེ་ཝ ཨ་མཱུ་ལ་ཀེ་ན ཙོ་དི་ཏ་ཏྟཱ. ཝུ་ཏྟ་ཉྷེ་ཏཾ ‘‘དི་ཊྛ་སྶ ཧོ་ཏི པཱ་རཱ་ཛི་ཀཾ དྷ་མྨཾ ཨ་ཛ྄ཛྷཱ་པ་ཛྫ་ནྟོ, ཏ་ཉྩེ ཙོ་དེ་ཏི ‘སུ་ཏོ མ་ཡཱ…པེ… ས་ངྒྷཱ་དི་སེ་ས་སྶཱ’’ཏི (པཱ་རཱ. ༣༨༧). ‘‘ཨ་སུ་དྡྷོ ཧོ་ཏི པུ་གྒ་ལོ ཨ་ཉྙ་ཏ་རཾ པཱ་རཱ་ཛི་ཀཾ དྷ་མྨཾ ཨ་ཛ྄ཛྷཱ་པ་ནྣོ, ཏ་ཉྩེ ཨ་སུ་དྡྷ་དི་ཊྛི ས་མཱ་ནོ ཨ་ནོ་ཀཱ་སཾ ཀཱ་རཱ་པེ་ཏྭཱ ཙཱ་ཝ་ནཱ་དྷི་པྤཱ་ཡོ ཝ་དེ་ཏི, ཨཱ་པ་ཏྟི དུ་ཀྐ་ཊ་སྶ. ཨོ་ཀཱ་སཾ ཀཱ་རཱ་པེ་ཏྭཱ ཙཱ་ཝ་ནཱ་དྷི་པྤཱ་ཡོ ཝ་དེ་ཏི, ཨ་ནཱ་པ་ཏྟཱི’’ཏི (པཱ་རཱ. ༣༨༩) ཨི་མི་ནཱ ན-ས་མེ་ནྟཾ ཝི་ཡ ཁཱ་ཡ་ཏི, ཀ་ཐཾ? དི་ཊྛ་སྶ ཧོ་ཏི པཱ་རཱ་ཛི་ཀཾ དྷ་མྨཾ ཨ་ཛ྄ཛྷཱ་པ་ཛྫ་ནྟོ ནཱ་མ ཨ་སུ་དྡྷོ པུ་གྒ་ལོ ཧོ་ཏི, ‘‘ཨ་ཉྙ་ཏ་ར་སྨིཾ ཨ་སུ་དྡྷ་དི་ཊྛི ས་མཱ་ནོ ཏ་ཉྩེ ཙོ་དེ་ཏི ‘སུ་ཏོ མ་ཡཱ པཱ་རཱ་ཛི་ཀཾ དྷ་མྨཾ ཨ་ཛ྄ཛྷཱ་པ་ནྣོ་སཱི’ཏི, ཨཱ་པ་ཏྟི ཝཱ་ཙཱ་ཡ ཝཱ་ཙཱ་ཡ ས་ངྒྷཱ་དི་སེ་ས་སྶཱ’’ཏི ཝ་ཙ་ན་ཏོ པུ་རི་མ་ན་ཡེ་ནཱ་པ་ཏྟི. ‘‘ཙཱ་ཝ་ནཱ་དྷི་པྤཱ་ཡོ ཝ་དེ་ཏི, ཨཱ་པ་ཏྟི དུ་ཀྐ་ཊ་སྶཱ’’ཏི ཝ་ཙ་ན་ཏོ པ་ཙྪི་མ་ན་ཡེ་ན ས་ངྒྷཱ་དི་སེ་སེ་ན ཨཱ་པ་ཏྟཱི་ཏི དྭེ པཱ་ལི༹་ན་ཡཱ ཨ་ཉྙ་མ་ཉྙཾ ཝི་རུ་དྡྷཱ ཝི་ཡ དི་སྶ་ནྟི, ན ཙ ཝི་རུ་དྡྷཾ བུ་དྡྷཱ ཀ་ཐ་ཡ་ནྟི, ཏ་སྨཱ ཨེ་ཏྠ ཡུ་ཏྟི པ་རི་ཡེ་སི་ཏ་བྦཱ. ཨ་ཊྛ་ཀ་ཐཱ་ཙ་རི་ཡཱ ཏཱ་ཝཱ་ཧུ ‘‘ས་མཱུ་ལ་ཀེ་ན ཝཱ ས་ཉྙཱ་ས་མཱུ་ལ་ཀེ་ན ཝཱ ཙོ་དེ་ནྟ་སྶ ཨ་ནཱ་པ་ཏྟི, ཨ་མཱུ་ལ་ཀེ་ན ཝཱ པ་ན ས་ཉྙཱ་ཨ་མཱུ་ལ་ཀེ་ན ཝཱ ཙོ་དེ་ནྟ་སྶ ཨཱ་པ་ཏྟཱི’’ཏི. ཏ་སྶ་ཏྠོ – ད་སྶ་ན་ས་ཝ་ན་པ་རི་ས་ངྐ་ན་མཱུ་ལེ་ན ས་མཱུ་ལ་ཀེ་ན ཝཱ ཏ་ད་བྷཱ་ཝེ་ན ཨ་མཱུ་ལ་ཀེ་ནཱ་པི ས་ཉྙཱ་ས་མཱུ་ལ་ཀེ་ན ཝཱ ཙོ་དེ་ནྟ་སྶ ཨ་ནཱ་པ་ཏྟི, ད་སྶ་ནཱ་དི་མཱུ་ལཱ་བྷཱ་ཝེ་ན ཨ་མཱུ་ལ་ཀེ་ན ཝཱ ཏ་བྦྷཱ་ཝེ་ན ས་མཱུ་ལ་ཀེ་ནཱ་པི ས་ཉྙཱ་ཨ་མཱུ་ལ་ཀེ་ན ཝཱ ཙོ་དེ་ནྟ་སྶ ཨཱ་པ་ཏྟི, ཏ་སྨཱ དི་ཊྛ་སྶ ཧོ་ཏི.
པཱ་རཱ་ཛི་ཀཾ དྷ་མྨཾ ཨ་ཛ྄ཛྷཱ་པ་ཛྫ་ནྟོ་ཏི་ཨཱ་དི་མྷི ད་སྶ་ན་མཱུ་ལེ་ན ས་མཱུ་ལ་ཀེ་ནཱ་པི ‘‘སུ་ཏོ མ་ཡཱ’’ཏི ཝ་ཙ་ན་ཏོ ས་ཉྙཱ་ཨ་མཱུ་ལ་ཀེ་ན ཝཱ ཙོ་དེ་ཏི, ཨཱ་པ་ཏྟི ས་ངྒྷཱ་དི་སེ་ས་སྶ. ཏ་ད་ཏྠ་སྶ ཨཱ་ཝི་བྷཱ་ཝ་ཏྠཾ ‘‘དི་ཊྛེ ཝེ་མ་ཏི་ཀོ’’ཏི་ཨཱ་དི ཝཱ་རཱ ཝུ་ཏྟཱ་ཏི ཝེ་དི་ཏ་བྦཱ.
ཨ་སུ་དྡྷོ ཧོ་ཏི པུ་གྒ་ལོ་བྷི་ཨཱ་དི་མྷི པ་ན ས་མཱུ་ལ་ཀེ་ན, ས་ཉྙཱ་ས་མཱུ་ལ་ཀེ་ན ཝཱ ཙོ་དི་ཏ་ཏྟཱ ཨ་ནཱ་པ་ཏྟཱི་ཏི. ཨེ་ཝ་མེ་ཝཾ པ་ན ཏ་ད་ཏྠ་དཱི་པ་ན་ཏྠཾ ཏེ ཝཱ་རཱ ཝུ་ཏྟཱ. ཏ་ཏྠ ཧི ‘‘ཨ་དི་ཊྛ་སྶ ཧོ་ཏཱི’’ཏི་ཨཱ་དི་ཝཱ་རཱ ཨ་མཱུ་ལ་ཀེ་ན ཙོ་དེ་ནྟ་སྶ ཨཱ་པ་ཏྟི ཧོ་ཏཱི་ཏི ད་སྶ་ན་ཏྠཾ ཝུ་ཏྟཱ. ‘‘དི་ཊྛེ ཝེ་མ་ཏི་ཀོ’’ཏི་ཨཱ་དི་ནཱ ས་ཉྙཱ་ཨ་མཱུ་ལ་ཀེ་ན ཙོ་དེ་ནྟ་སྶ ཨཱ་པ་ཏྟི ཧོ་ཏཱི་ཏི ད་སྶ་ན་ཏྠཾ ཝུ་ཏྟཱ. ཨ་ཉྙ་ཐཱ ‘‘དི་ཊྛ་སྶ ཧོ་ཏི, དི་ཊྛེ ཝེ་མ་ཏི་ཀོ’’ཏི་ཨཱ་དི་ཝཱ་རཱ ནི་བྦི་སེ་སཱ བྷ་ཝེ་ཡྻུཾ. ཨི་དཾ པ་ནེ་ཏྠ ས་ནྣི་ཊྛཱ་ནཾ-ཡ་ཐཱ ཨ་སུ་དྡྷཾ པུ་གྒ་ལཾ ཨ་ནོ་ཀཱ་སཾ ཀཱ་རཱ་པེ་ཏྭཱ ཙོ་དེ་ནྟ་སྶ དུ་ཀྐ་ཊཾ, ཨ་ཀྐོ་སཱ་དྷི་པྤཱ་ཡ་སྶ ཙ ཨོ་མ་ས་ཝཱ་དེ་ན དུ་ཀྐ་ཊ་སྶ, ཏ་ཐཱ ཨ་སུ་དྡྷ་དི་ཊྛི་ཀོ་པི ཨ་སུ་དྡྷཾ ཨ་སུ་དྡྷ་དི་ཊྛི ཨ་མཱུ་ལ་ཀེ་ན ཙོ་དེ་ཏི, ཨཱ་པ་ཏྟི. ས་མཱུ་ལ་ཀེ་ན ཝཱ ཙོ་དེ་ཏི, ཨ་ནཱ་པ་ཏྟཱི་ཏི ཏཾ ས་ནྣི་ཊྛཱ་ནཾ ཡ་ཐཱ ‘‘ཨ་ནཱ་པ་ཏྟི སུ་དྡྷེ ཨ་སུ་དྡྷ་དི་ཊྛི་སྶ ཨ་སུ་དྡྷེ ཨ་སུ་དྡྷ་དི་ཊྛི་སྶཱ’’ཏི ཨི་མི་ནཱ སཾ་ས་ནྡ་ཏི, ཏ་ཐཱ ག་ཧེ་ཏ་བྦཾ. ཨ་ཉྙ་ཐཱ ཡུ་ཏྟི པ་རི་ཡེ་སི་ཏ་བྦཱ.
སཱི་ལ་ས་མྤ་ནྣོཏི ཨེ་ཏྠ ‘‘དུ་སྶཱི་ལ་སྶ ཝ་ཙ་ནཾ ཨ་པྤ་མཱ་ཎཾ. བྷི་ཀྑུ་ནཱི ཧི བྷི་ཀྑུ་མྷི ཨ་ནི་སྶ་རཱ, ཏ་སྨཱ ཨུ་ཀྐ་ཊྛ་ན་ཡེ ཝི་དྷིཾ ས་ནྡྷཱ་ཡ ཐེ་རེ་ན ཝུ་ཏྟཾ. དུ་ཏི་ཡ་ཏྠེ་རེ་ན བྷི་ཀྑུ་ནཱི ཨ་ཛཱ་ནི་ཏྭཱ་པི ཙོ་དེ་ཏི, སི་ཀྑ་མཱ་ནཱ་ད་ཡོ ཝཱ ཙོ་དེ་ནྟི, ཏེ་སཾ སུ་ཏྭཱ བྷི་ཀྑཱུ ཨེ་ཝ ཝི་ཙཱ་རེ་ཏྭཱ ཏ་སྶ པ་ཊི་ཉྙཱ་ཡ ཀཱ་རེ་ནྟི. ཀོ ཨེ་ཏྠ དོ་སོ་ཏི ཨི་དཾ ས་ནྡྷཱ་ཡ ཝུ་ཏྟཾ. ཏ་ཏི་ཡེ་ན ཏི་ཏྠི་ཡཱ་ནཾ ཝ་ཙ་ནཾ སུ་ཏྭཱ་པི བྷི་ཀྑཱུ ཨེ་ཝ ཝི་ཙཱ་རེ་ནྟི, ཏ་སྨཱ ན ཀོ་ཙི ན ལ་བྷ་ཏཱི་ཏི ཨེ་ཝཾ ས་བྦཾ ས་མེ་ཏཱི་ཏི ཨ་པ་རེ’’ཏི ཝུ་ཏྟཾ. ཏིཾ་སཱ་ནི ཏིཾ་ས་ཝ་ནྟཱ་ནི. ཨ་ནུ་ཡོ་གོཏི པ་ཊི་ཝ་ཙ་ནཾ. ཨེ་ཧི་ཏཱིཏི ཨཱ་ག་མི་སྶ་ཏི. དི་ཊྛ་ས་ནྟཱ་ནེ་ནཱཏི དི་ཊྛ་ན་ཡེ་ན, དི་ཊྛ་ཝི་དྷཱ་ནེ་ནཱ་ཏི ཨ་དྷི་པྤཱ་ཡོ. པ་ཏི་ཊྛཱ་ཡཱཏི པ་ཏི་ཊྛཾ ལ་བྷི་ཏྭཱ. ཋཱ་ནེཏི ལ་ཛྫི་ཊྛཱ་ནེ.
གཱ་ཧནྟི ‘‘ཨ་ཧཾ ཙོ་དེ་སྶཱ་མཱི’’ཏི ཨ་ཏྟཱ་དཱ་ན་གྒ་ཧ་ཎཾ. ཙེ་ཏ་ནཱཏི ཨ་ཏྟཱ་དཱ་ན་གྒ་ཧ་ཎ་ཙེ་ཏ་ནཱ. ཝོ་ཧཱ་རོཏི ཨི་ཏོ, ཨེ་ཏྟོ ཙ ཉ་ཏྭཱ པ་ཀཱ་ས་ནཾ. པ་ཎྞ་ཏྟཱིཏི ནཱ་མ་པ་ཉྙ་ཏྟི. ཡཱ ཝ་ཙཱི་གྷོ་སཱ་ར་མྨ་ཎ་སྶ སོ་ཏ་དྭཱ་ར་པྤ་ཝ་ཏྟ་ཝི་ཉྙཱ་ཎ་ས་ནྟཱ་ན་སྶ ཨ་ན་ནྟ་རཾ ཨུ་པྤ་ནྣེ་ན ཨུ་པ་ལ་དྡྷ་པུ་བྦ་ས་ངྐེ་ཏེ་ན མ་ནོ་དྭཱ་ར་ཝི་ཉྙཱ་ཎེ་ན ཝི་ཉྙཱ་ཡ་ཏི, ཡ་སྶཱ ཝི་ཉྙཱ་ཏ་ཏྟཱ ཏ་ད་ཏྠོ པ་ར་མ་ཏྠོ ཝཱ ཨ་པ་ར་མ་ཏྠོ ཝཱ ཏ་ཏི་ཡ་ཝཱ་རཾ ཨུ་པྤ་ནྣེ་ན མ་ནོ་ཝི་ཉྙཱ་ཎེ་ན ཝི་ཉྙཱ་ཡ་ཏཱི་ཏི ནཱ་མཱ་དཱི་ཧི ཚ་ཧི བྱ་ཉྫ་ནེ་ཧི པཱ་ལི༹་ཡཱ པ་ཀཱ་སི་ཏཱ, སཱ ‘‘ཝི་ཛྫ་མཱ་ན་པ་ཉྙ་ཏྟི ཨ་ཝི་ཛྫ་མཱ་ན་པ་ཉྙ་ཏྟཱི’’ཏི་ཨཱ་དི་ནཱ ཚ་དྷཱ ཨཱ་ཙ་རི་ཡེ་ཧི ད་སྶི་ཏཱ. ཏ་བྦྷཱ་གི་ཡ་བྷཱ་ཝོ ཨ་ཏ་བྦྷཱ་གི་ཡ་བྷཱ་ཝོ ཙ ནི་པྥ་ནྣ་དྷ་མྨ་སྶེ་ཝ ཡུ་ཛྫ་ཏི, ན པ་ཉྙ་ཏྟི་ཡཱ ཨ་དྷི་ཀ་ར་ཎཱི་ཡ་ཝ་ཏྠུ་ཏྟཱ, ཨ་དྷི་ཀ་ར་ཎེ པ་ཝ་ཏྟ་ཏྟཱ ཙ ཨ་དྷི་ཀ་ར་ཎོ མ་ཉྩ་ཊྛེ མ་ཉྩོ་པ་ཙཱ་རོ ཝི་ཡཱ་ཏི ཙ. ‘‘པ་རི་ཡཱ་ཡེ་ནཱཏི ཨ་མཱུ་ལ་ཀཱ ནཱ་མ་པ་ཉྙ་ཏྟི ན་ཏྠི. པ་རི་ཡཱ་ཡ་མ་ཏྟཾ, ས་བྷཱ་ཝ་ཏོ ན་ཏྠི. ཨ་བྷི་དྷཱ་ན་མ་ཏྟ་མེ་ཝ, ཨ་བྷི་དྷེ་ཡྻཾ ན་ཏྠཱི’’ཏི ཙ ལི་ཁི་ཏཾ. ཨི་དྷེ་ཝཱཏི ཨི་མ་སྨིཾ ཨེ་ཝ སི་ཀྑཱ་པ་དེ. ན ས་བྦ་ཏྠཱཏི ཝི་ཝཱ་དཱ་དྷི་ཀ་ར་ཎཱ་དཱི་སུ. ཀ་སྨཱ? ན ཧཱིཏི་ཨཱ་དི. ཝི་ཝཱ་དཱ་དྷི་ཀ་ར་ཎཱ་དཱི་ན་མ་ཏྠི་ཏཱ ཝི་ཡ ཨ་མཱུ་ལ་ཀཾ ཨ་དྷི་ཀ་ར་ཎཾ ན་ཏྠཱི་ཏི. པུ་བྦེ ཝུ་ཏྟ་ས་མ་ཐེ་ཧཱིཏི ‘‘ཡཾ ཨ་དྷི་ཀི་ཙྩ ས་མ་ཐཱ ཝ་ཏྟ་ནྟཱི’’ཏི ཝུ་ཏྟ་ས་མ་ཐེ་ཧཱི་ཏི ཨ་དྷི་པྤཱ་ཡོ. ཨ་པི་ཙ ས་བྷཱ་ཝ་ཏོ ན་ཏྠཱིཏི ཨ་པྤ་ཊི་ལ་དྡྷ་ས་བྷཱ་ཝ་ཏྟཱ ཝུ་ཏྟཾ. ཨ་ནུ་པྤ་ནྣཾ ཝི་ཡ ཝི་ཉྙཱ་ཎཱ་དི. ན ཧི ཝི་ཝཱ་དཱ་དཱི་ནཾ པ་ཎྞ་ཏྟི ཨ་དྷི་ཀ་ར་ཎ་ཊྛོཏི པ་ཎྞ་ཏྟིཾ ཨ་དྷི་ཀི་ཙྩ ས་མ་ཐཱ ན པ་ཝ་ཏྟ་ནྟི, ཏ་སྨཱ ན ཏ་སྶཱ ཨ་དྷི་ཀ་ར་ཎཱི་ཡ་ཏཱ་ཏི ན ཝི་ཝཱ་དཱ་དཱི་ནཾ པ་ཎྞ་ཏྟི ཨ་དྷི་ཀ་ར་ཎ་ཊྛོ་ཏི ཨ་དྷི་པྤཱ་ཡོ. ཧོ་ཏི ཙེ་ཏྠ –
‘‘པཱ་རཱ་ཛི་ཀཱ་པ་ཏྟི ཨ་མཱུ་ལི་ཀཱ ཙེ,
པ་ཎྞ་ཏྟི་མ་ཏྟཱ ཕ་ལ་མ་གྒ་དྷ་མྨཱ;
ཙ་ཏུ་ཏྠ་པཱ་རཱ་ཛི་ཀ་ཝ་ཏྠུ་བྷཱུ་ཏཱ,
པ་ཎྞ་ཏྟི་མ་ཏྟཱ་ཝ སི་ཡུཾ ཏ་ཐེ་ཝ.
‘‘ཏ་ཏོ དྭི་དྷཱ མ་གྒ་ཕ་ལཱ་དི་དྷ་མྨཱ,
སི་ཡུཾ ཏ་ཐཱ་ཏཱི་ཏ་མ་ནཱ་ག་ཏ་ཉྩ;
པ་ཎྞ་ཏྟི་ཚ་ཀྐཾ ན སི་ཡཱ ཏ་ཏོ ཝཱ,
པ་རི་ཡཱ་ཡ་ཏོ ས་མྨུ་ཏི་ཝཱ་ད་མཱ་ཧཱ’’ཏི.
ཨ་ནུ་ཝ་ད་ནྟཱིཏི ཨ་ཀྐོ་ས་ནྟི. ཀི་ཙྩ་ཡ་ཏཱཏི ཀ་ར་ཎཱི་ཡ་ཏཱ. ཏཾ ཀ་ཏ་མ་ནྟི ཙེ? ཨ་པ་ལོ་ཀ་ན་ཀ་མྨནྟི་ཨཱ་དི. ཀི་ཙྩནྟི ཝི་ཉྙ་ཏྟི་ས་མུ་ཊྛཱ་པ་ཀ་ཙི་ཏྟཾ ཀི་ར ཨ་དྷི་པྤེ་ཏཾ.
༣༨༧. སུ་ཏཱ་དཱི་ནཾ ཨ་བྷཱ་ཝེ་ན ཨ་མཱུ་ལ་ཀ་ཏྟནྟི ཨེ་ཏྠ ཡོ དི་སྭཱ་པི ‘‘དི་ཊྛོ་སི མ་ཡཱ’’ཏི ཝ་ཏྟུཾ ཨ་ས་ཀྐོ་ནྟོ ཨ་ཏྟ་ནོ དི་ཊྛ་ནི་ཡཱ་མེ་ནེ་ཝ ‘‘སུ་ཏོ་སི མ་ཡཱ’’ཏི ཝ་ད་ཏི. ཏ་སྶ ཏ་སྨིཾ ཨ་སུ་དྡྷ་དི་ཊྛི་ཏྟཱ ཨཱ་པ་ཏྟི, ཨི་དྷ པ་ན ཡོ པུ་བྦེ སུ་ཏྭཱ ཨ་ནཱ་པ་ཏྟི, པ་ཙྪཱ ཏཾ ཝི་སྶ་རི་ཏྭཱ སུ་དྡྷ་དི་ཊྛི ཨེ་ཝ ས་མཱ་ནོ ཝ་ད་ཏི, ཏཾ ས་ནྡྷཱ་ཡ ཝུ་ཏྟཾ. ‘‘ཨེ་ས ན་ཡོ ས་བྦ་ཏྠཱ་ཏི ཨ་པ་རེ’’ཏི ཝུ་ཏྟཾ. ཛེ་ཊྛ་བྦ་ཏི་ཀོ ཀཱ་ཀེ་ཀ་པྤ་ཊི་ཝ་ཏྟཱ. ཡ་ད་གྒེ་ནཱཏི ཡཱ་ཝ་ཏཱ, ཡ་དཱ ཝཱ. ནོ ཀ་པྤེ་ཏཱིཏི་ཨཱ་དི ཝེ་མ་ཏི་ཀཱ་བྷཱ་ཝ་དཱི་པ་ན་ཏྠ་མེ་ཝ ཝུ་ཏྟ་ནྟི ད་སྶེ་ཏི. ཏེ་ན ཝེ་མ་ཏི་ཀོ་ཝ ན་སྶ་ར་ཏི ས་མྨུ་ཊྛོ ནཱ་མཱ་ཏི ཨཱ་པ་ཛྫ་ཏི, ཏཾ ན ཡུ་ཏྟཾ ཏ་ད་ན་ནྟ་ར་བྷཱ་ཝ་ཏོ, ཏ་སྨཱ དུ་ཏི་ཡ་ཏྠེ་ར་ཝཱ་དོ པ་ཙྪཱ ཝུ་ཏྟོ.
༣༨༩. ས་བྦ་ཏྠཱཏི ས་བྦ་ཨ་ཊྛ་ཀ་ཐཱ་སུ. ཨོ་ཀཱ་ས་ཀ་མྨནྟི ཨོ་ཀཱ་ས་ཀ་ར་ཎཾ. ‘‘ཨོ་ཀཱ་སེ་ན ཀ་མྨཾ ཨོ་ཀཱ་ས་ཀ་མྨ’’ནྟི ལི་ཁི་ཏཾ. ཨ་སཱུ་རི་ཡཾ པ་སྶ་ཏི ཀ་ཉྙཱ་ཏི ཨེ་ཏྠ ཡ་ཐཱ ཀ་ཉྙཱ སཱུ་རི་ཡཾ ན པ་སྶ་ཏཱི་ཏི བྷ་ཝ་ཏི, ཨེ་ཝཾ ‘‘ཨ་ནོ་ཀཱ་སཾ ཀཱ་རེ་ཏྭཱ’’ཏི ཝུ་ཏྟེ ཨོ་ཀཱ་སཾ ན ཀཱ་རེ་ཏྭཱ་ཏི ཧོ་ཏི.
པ་ཋ་མ་དུ་ཊྛ་དོ་ས་སི་ཀྑཱ་པ་ད་ཝ་ཎྞ་ནཱ ནི་ཊྛི་ཏཱ.