༣. དུ་ཊྛུ་ལླ་ཝཱ་ཙཱ་སི་ཀྑཱ་པ་ད་ཝ་ཎྞ་ནཱ

༢༨༣. ཏ་ཏི་ཡེ ཏ་ཡོ ས་ངྒྷཱ་དི་སེ་ས་ཝཱ་རཱ ཏ་ཡོ ཐུ་ལླ་ཙྩ་ཡ་ཝཱ་རཱ ཏ་ཡོ དུ་ཀྐ་ཊ་ཝཱ་རཱ ཏ་ཡོ ཀཱ་ཡ་པ་ཊི་བ་དྡྷ་ཝཱ་རཱ་ཏི དྭཱ་ད་ས ཝཱ་རཱ ས་རཱུ་པེ་ན ཨཱ་ག་ཏཱ. ཏ་ཏྠ ཏ་ཡོ ས་ངྒྷཱ་དི་སེ་ས་ཝཱ་རཱ དུ་ཏི་ཡ་སི་ཀྑཱ་པ་དེ ཝུ་ཏྟཱ་ཏི ཏི་ཎྞཾ ཝཱི་ས་ཏི་ཀཱ་ནཾ ཨེ་ཀེ་ཀ་མཱུ་ལཱ ཝཱ་རཱ་ཏི ཝེ་དི་ཏ་བྦཱ, ཏ་སྨཱ ཨི་དྷ ཝི་སེ་སཱ་ཏི པ་ཎྞཱ་ས ཝཱ་རཱ སཾ་ཁི་ཏྟཱ ཧོ་ནྟི, ཨ་ཉྙ་ཐཱ ཨི་ཏྠཱི ཙ ཧོ་ཏི ཝེ་མ་ཏི་ཀོ སཱ་ར་ཏྟོ ཙ, བྷི་ཀྑུ ཙ ནཾ ཨི་ཏྠི་ཡཱ ཝ་ཙྩ་མ་གྒཾ པ་སྶཱ་ཝ་མ་གྒཾ ཨཱ་དི་སྶ ཝ་ཎྞ་མྤི བྷ་ཎ་ཏི…པེ… ཨཱ་པ་ཏྟི ཐུ་ལླ་ཙྩ་ཡ་སྶ. ཨི་ཏྠཱི ཙ ཧོ་ཏི པ་ཎྜ་ཀ་པུ་རི་ས་ས་ཉྙཱི ཏི་ར་ཙྪཱ་ན་ག་ཏ་ས་ཉྙཱི སཱ་ར་ཏྟོ ཙ, བྷི་ཀྑུ ཙ ནཾ ཨི་ཏྠི་ཡཱ ཝ་ཙྩ་མ་གྒཾ པ་སྶཱ་ཝ་མ་གྒཾ ཨཱ་དི་སྶ ཝ་ཎྞ་མྤི བྷ་ཎ་ཏི ཨ་ཀྐོ་ས་ཏི་པི, ཨཱ་པ་ཏྟི ཐུ་ལླ་ཙྩ་ཡ་སྶ. པ་ཎྜ་ཀོ ཙ ཧོ་ཏི པ་ཎྜ་ཀ་ས་ཉྙཱི སཱ་ར་ཏྟོ ཙ, བྷི་ཀྑུ ཙ ནཾ པ་ཎྜ་ཀ་སྶ ཝ་ཙྩ་མ་གྒཾ ཨཱ་དི་སྶ ཝ་ཎྞ་མྤི བྷ་ཎ་ཏི, ཨཱ་པ་ཏྟི ཐུ་ལླ་ཙྩ་ཡ་སྶཱ་ཏི ཨེ་ཝ་མཱ་དཱི་ནཾ ཨཱ་པ་ཏྟི་ཊྛཱ་ནཱ་ནཾ ཨ་ནཱ་པ་ཏྟི་ཊྛཱ་ན་ཏཱ ཨཱ་པ་ཛྫེ་ཡྻ, ན ཙཱ་པ་ཛྫ་ཏི, པ་ཎྜ་ཀེ ཨི་ཏྠི་ས་ཉྙི་སྶ དུ་ཀྐ་ཊ་ནྟི དཱི་པེ་ཏུཾ ‘‘ཨི་ཏྠཱི ཙ པ་ཎྜ་ཀོ ཙ ཨུ་བྷི་ནྣཾ ཨི་ཏྠི་ས་ཉྙཱི ཨཱ་པ་ཏྟི ས་ངྒྷཱ་དི་སེ་སེ་ན དུ་ཀྐ་ཊ་སྶཱ’’ཏི ཝུ་ཏྟ་ཏྟཱ ‘‘པ་ཎྜ་ཀེ པ་ཎྜ་ཀ་ས་ཉྙི་སྶ ཐུ་ལླ་ཙྩ་ཡ’’ནྟི ཝུ་ཏྟ་མེ་ཝ ཧོ་ཏི, ཏ་སྨཱ ས་བྦ་ཏྠ སཾ་ཁི་ཏྟ་ཝཱ་རེ་སུ ཐུ་ལླ་ཙྩ་ཡ་ཊྛཱ་ནེ ཐུ་ལླ་ཙྩ་ཡཾ, དུ་ཀྐ་ཊ་ཊྛཱ་ནེ དུ་ཀྐ་ཊ་མྤི ཝུ་ཏྟ་མེ་ཝ ཧོ་ཏཱི་ཏི ཝེ་དི་ཏ་བྦཾ. ཏ་ཐཱ ‘‘ཨི་ཏྠཱི ཙ ཧོ་ཏི ཝེ་མ་ཏི་ཀོ སཱ་ར་ཏྟོ ཙ, བྷི་ཀྑུ ཙ ནཾ ཨི་ཏྠི་ཡཱ ཝ་ཙྩ་མ་གྒཾ པ་སྶཱ་ཝ་མ་གྒཾ ཋ་པེ་ཏྭཱ ཨ་དྷ་ཀྑ་ཀཾ ཨུ་བྦྷ་ཛཱ་ཎུ་མ་ཎྜ་ལཾ ཨཱ་དི་སྶ ཝ་ཎྞ་མྤི བྷ་ཎ་ཏི…པེ… ཐུ་ལླ་ཙྩ་ཡ་སྶཱ’’ཏི་ཨཱ་དི་ནཱ ན་ཡེ་ན ཐུ་ལླ་ཙྩ་ཡ་ཁེ་ཏྟེ་པི ཡ་ཐཱ་ས་མྦྷ་ཝཾ ཨུ་དྡྷ་རི་ཏ་བྦཱ. ཏ་ཐཱ ‘‘ཨི་ཏྠཱི ཙ ཧོ་ཏི ཝེ་མ་ཏི་ཀོ སཱ་ར་ཏྟོ ཙ, བྷི་ཀྑུ ཙ ནཾ ཨི་ཏྠི་ཡཱ ཀཱ་ཡ་པ་ཊི་བ་དྡྷཾ ཨཱ་དི་སྶ ཝ་ཎྞ་མྤི བྷ་ཎ་ཏི…པེ… དུ་ཀྐ་ཊ་སྶཱ’’ཏི་ཨཱ་དི་ནཱ ན་ཡེ་ན ཀཱ་ཡ་པ་ཊི་བ་དྡྷ་ཝཱ་རཱ་པི ཡ་ཐཱ་ས་མྦྷ་ཝཾ ཨུ་དྡྷ་རི་ཏ་བྦཱ. ཀཱ་ཡ་པྤ་ཊི་བ་དྡྷ་ཝཱ་ར་ཏྟི་ཀཾ ཝི་ཡ ནི་སྶ་གྒི་ཡ་ཝཱ་ར་ཏྟི་ཀཾ ལ་བྦྷ་མཱ་ན་མྤི ཨཱ་པ་ཏྟི་ཝི་སེ་སཱ་བྷཱ་ཝ་ཏོ ན ཨུ་དྡྷ་ཊཾ. ཀཱ་ཡ་པྤ་ཊི་བ་དྡྷ་ཝཱ་ར་ཏྟི་ཀེ པ་ན དི་ནྣ་ན་ཡ་ཏྟཱ ཏ་མྤི ཏ་ད་ནུ་ལོ་མཱ ཝཱ་རཱ ཙ ཨུ་དྡྷ་རི་ཏ་བྦཱ. ས་བྦ་ཏྠ ན-ཝི་ཉྙཱུ ཏ་རུ་ཎ་དཱ་རི་ཀཱ, མ་ཧ་ལླི་ཀཱ ཨུ་མྨ་ཏྟི་ཀཱ་དི་ཀཱ ཙ ཨ་ན་དྷི་པྤེ་ཏཱ, པ་གེ་ཝ པཱ་ཀ་ཏི་ཀཱ ཏི་ར་ཙྪཱ་ན་ག་ཏི་ཏྠཱི་ནཾ, ཏ་ཐཱ པ་ཎྜ་ཀཱ་ད་ཡོ་པཱི་ཏི ཝེ་དི་ཏ་བྦཱ. སེ་སཾ དུ་ཏི་ཡེ ཝུ་ཏྟ་ན་ཡེ་ནེ་ཝ ཝེ་དི་ཏ་བྦཾ.

པ་ད་བྷཱ་ཛ་ནཱི་ཡ་ཝ་ཎྞ་ནཱ

༢༨༥. ཝུ་ཏྟ་ན་ཡ་མེ་ཝཱཏི ‘‘ཀཱ་ཡ་སཾ་ས་གྒེ ཨི་ཏྠི་ལ་ཀྑ་ཎེ་ནཱ’’ཏི ལི་ཁི་ཏཾ. ‘‘ཨི་ཏྠི་ལ་ཀྑ་ཎེ་ནཱ’’ཏི ཀི་ར མ་ཧཱ་ཨ་ཊྛ་ཀ་ཐཱ་པཱ་ཋོ. སཱི་སཾ ན ཨེ་ཏཱིཏི ཨ་ཀྐོ་ས་ནཾ ན ཧོ་ཏི, གྷ་ཊི་ཏེ པ་ན ཧོ་ཏི. ཏ་ཏྲཱ་ཡཾ ཝི་སེ་སོ – ཨི་མེ་ཧི ཏཱི་ཧི གྷ་ཊི་ཏེ ཨེ་ཝ ས་ངྒྷཱ་དི་སེ་སོ ཝ་ཙྩ་མ་གྒ་པ་སྶཱ་ཝ་མ་གྒཱ་ནཾ ནི་ཡ་ཏ་ཝ་ཙ་ན་ཏྟཱ, ཨ་ཙྩོ་ལཱ༹་རི་ཀ་ཏྟཱ ཝཱ, ན ཨ་ཉྙེ་ཧི ཨ་ནི་མི་ཏྟཱ་སཱི་ཏི་ཨཱ་དཱི་ཧི ཨ་ཊྛ་ཧི. ཏ་ཏྠ ཨ་ལོ་ཧི་ཏཱ་སི, དྷུ་ཝ་ལོ་ཧི་ཏཱ་སི, དྷུ་ཝ་ཙོ་ལཱ༹་སི, པ་གྒྷ་ར་ཎཱི་སི, ཨི་ཏྠི་པ་ཎྜ་ཀཱ་སི, ཝེ་པུ་རི་སི་ཀཱ་སཱི་ཏི ཨེ་ཏཱ་ནི ཚ མ་གྒཱ་ནཾ ཨ་ནི་ཡ་ཏ་ཝ་ཙ་ནཱ་ནི, ཨ་ནི་མི་ཏྟཱ་སི, ནི་མི་ཏྟ་མ་ཏྟཱ་སཱི་ཏི དྭེ པ་དཱ་ནི ཨ་ན་ཙྩོ་ལཱ༹་རི་ཀཱ་ནི ཙ, ཡ་ཏོ ཨ་ཊྛ་པ་དཱ་ནི ‘‘ས་ངྒྷཱ་དི་སེ་སཾ ན ཛ་ནེ་ནྟཱི’’ཏི ཝུ་ཏྟཱ་ནི, ཏ་སྨཱ ཏཱ་ནི ཐུ་ལླ་ཙྩ་ཡ་ཝ་ཏྠཱུ་ནི. པ་རི་བྦཱ་ཛ་ཀ་ཝ་ཏྠུ་མྷི ཝི་ཡ ཨ་ཀྐོ་ས་མ་ཏྟ་ཏྟཱ དུ་ཀྐ་ཊ་ཝ་ཏྠཱུ་ནཱི་ཏི ཨེ་ཀེ. ཨི་ཏྠི་པ་ཎྜ་ཀཱ་སི, ཝེ་པུ་རི་སི་ཀཱ་སཱི་ཏི ཨེ་ཏཱ་ནེ་ཝ པ་དཱ་ནི ས་ཀ་ལ་ས་རཱི་ར་ས་ཎྛཱ་ན་བྷེ་ད་དཱི་པ་ཀཱ་ནི སུ་དྡྷཱ་ནི ས་ངྒྷཱ་དི་སེ་སཾ ན ཛ་ནེ་ནྟི ས་ཀ་ལ་ས་རཱི་ར་སཱ་མ་ཉྙ་ཏྟཱ, ཨི་ཏ་རཱ་ནི ཛ་ནེ་ནྟི ཨ་སཱ་མ་ཉྙ་ཏྟཱ. ཏཱ་ནི ཧི པ་སྶཱ་ཝ་མ་གྒ་མེ་ཝ དཱི་པེ་ནྟི སི་ཁ་ར་ཎཱི-པ་དཾ ཝི་ཡ. ཨུ་བྷ་ཏོ་བྱ་ཉྫ་ནཱ་སཱིཏི ཝ་ཙ་ནཾ པ་ན པུ་རི་ས་ནི་མི་ཏྟེ་ན ཨ་ས་ངྒྷཱ་དི་སེ་ས་ཝ་ཏྠུ་ནཱ མི་སྶ་ཝ་ཙ་ནཾ. པུ་རི་ས་ཨུ་བྷ་ཏོ་བྱ་ཉྫ་ན་ཀ་སྶ ཙ ཨི་ཏྠི་ནི་མི་ཏྟཾ པ་ཊི་ཙྪ་ནྣཾ, པུ་རི་ས་ནི་མི་ཏྟཾ པཱ་ཀ་ཊཾ ཧོ་ཏི. ཡ་དི ཏ་མྤི ཛ་ནེ་ཏི, ཀ་ཐཾ ཨ་ནི་མི་ཏྟཱ་སཱི་ཏི་ཨཱ་དི་པ་དཱ་ནི ན ས་ངྒྷཱ་དི་སེ་སཾ ཛ་ནེ་ནྟཱི་ཏི ཨེ་ཀེ, ཏཾ ན ཡུ་ཏྟཾ. པུ་རི་ས་སྶ་པི ནི་མི་ཏྟཱ་དྷི་ཝ་ཙ་ན་ཏོ, ‘‘མེ་ཐུ་ནུ་པ་སཾ་ཧི་ཏཱ་ཧི ས་ངྒྷཱ་དི་སེ་སོ’’ཏི མཱ་ཏི་ཀཱ་ཡ ལ་ཀྑ་ཎ་སྶ ཝུ་ཏྟ་ཏྟཱ ཙ མེ་ཐུ་ནུ་པ་སཾ་ཧི་ཏཱ་ཧི་པི ཨོ་བྷཱ་ས་ནེ པ་ཊི་ཝི་ཛཱ་ན་ནྟི་ཡཱ ས་ངྒྷཱ་དི་སེ་སོ, ཨ་པྤ་ཊི་ཝི་ཛཱ་ན་ནྟི་ཡཱ ཐུ་ལླ་ཙྩ་ཡཾ, ཨི་ཏ་རེ་ཧི ཨོ་བྷཱ་ས་ནེ པ་ཊི་ཝི་ཛཱ་ན་ནྟི་ཡཱ ཐུ་ལླ་ཙྩ་ཡཾ, ཨ་པྤ་ཊི་ཝི་ཛཱ་ན་ནྟི་ཡཱ དུ་ཀྐ་ཊ་ནྟི ཨེ་ཀེ, ས་བྦཾ སུ་ཊྛུ ཝི་ཙཱ་རེ་ཏྭཱ ག་ཧེ་ཏ་བྦཾ.

༢༨༧. ཧ་ས་ནྟོཏི ཡཾ ཨུ་དྡི་སྶ བྷ་ཎ་ཏི, སཱ ཙེ པ་ཊི་ཝི་ཛཱ་ནཱ་ཏི, ས་ངྒྷཱ་དི་སེ་སོ.

ཝི་ནཱི་ཏ་ཝ་ཏྠུ་ཝ་ཎྞ་ནཱ

༢༨༩. ‘‘པ་ཊི་ཝུ་ཏྟཾ ནཱ་མཱ’’ཏི པཱ་ཋོ. ནོ-ས་དྡོ ཨ་དྷི་ཀོ. ‘‘ཨ་ཀྑ་ར་ལི་ཁ་ནེ་ན་པི ཧོ་ཏཱི’’ཏི ཝ་ད་ནྟི, ཏཾ ཨཱ་ཝ་ཛྫ་ན་ས་མ་ན་ནྟ་ར་ཝི་དྷི་ནཱ ས་མེ་ཏི ཙེ, ག་ཧེ་ཏ་བྦཾ.

དུ་ཊྛུ་ལླ་ཝཱ་ཙཱ་སི་ཀྑཱ་པ་ད་ཝ་ཎྞ་ནཱ ནི་ཊྛི་ཏཱ.