༡. ཙཱ་པཱ་ལ་ཝ་གྒོ
༡. ཨ་པཱ་ར་སུ་ཏྟ་ཝ་ཎྞ་ནཱ
༨༡༣. ཚ་ནྡཾ ནི་སྶཱ་ཡ པ་ཝ་ཏྟོ ས་མཱ་དྷཱིཏི ཀ་ཏྟུ་ཀ་མྱ་ཏཱ་ཚ་ནྡཾ ཨ་དྷི་པ་ཏིཾ ཀ་ཏྭཱ པ་ཊི་ལ་དྡྷ་ས་མཱ་དྷི ཚ་ནྡྷ་ས་མཱ་དྷི. པ་དྷཱ་ན་ས་ངྑཱ་རཱཏི ཙ་ཏུ་ཀི་ཙྩ་སཱ་དྷ་ཀ་སྶ ས་མྨ་པྤ་དྷཱ་ན་ཝཱི་རི་ཡ་སྶེ་ཏཾ ཨ་དྷི་ཝ་ཙ་ནཾ. ཏེ་ཧཱིཏི ཚ་ནྡ་ས་མཱ་དྷི་པ་དྷཱ་ན་ས་ངྑཱ་རེ་ཧི. ཨི་དྡྷི་ཡཱ པཱ་དནྟི ནི་པྥ་ཏྟི་པ་རི་ཡཱ་ཡེ་ན ཨི་ཛ྄ཛྷ་ན་ཊྛེ་ན, ཨི་ཛ྄ཛྷ་ནྟི ཨེ་ཏཱ་ཡ ས་དྡྷཱ ཨི་དྡྷཱ ཝུ་དྡྷཱ ཨུ་ཀྐཾ་ས་ག་ཏཱ ཧོ་ནྟཱི་ཏི ཨི་མི་ནཱ ཝཱ པ་རི་ཡཱ་ཡེ་ན ‘‘ཨི་དྡྷཱི’’ཏི ས་ངྑཱ་ཏཱ་ནཾ ཨུ་པ་ཙཱ་ར་ཛ྄ཛྷཱ་ནཱ་དི་ཀུ་ས་ལ་ཙི་ཏྟ་ས་མྤ་ཡུ་ཏྟཱ་ནཾ ཚ་ནྡ་ས་མཱ་དྷི་པ་དྷཱ་ན་ས་ངྑཱ་རཱ་ནཾ ཨ་དྷི་ཊྛཱ་ན་ཊྛེ་ན པཱ་ད་བྷཱུ་ཏཾ, སེ་ས་ཙི་ཏྟ་ཙེ་ཏ་སི་ཀ་རཱ་སི་ནྟི ཨ་ཏྠོ. སཱ ཨེ་ཝ ཙ ཡ་ཐཱ་ཝུ་ཏྟ་ཨི་དྡྷི ཡ་སྨཱ ཧེ་ཊྛི་མཱ ཧེ་ཊྛི་མཱ ཨུ་པ་རི་མཱ་ཡ ཨུ་པ་རི་མཱ་ཡ པཱ་ད་བྷཱུ་ཏཱ, ཏ་སྨཱ ཝུ་ཏྟཾ ‘‘ཨི་དྡྷི་བྷཱུ་ཏཾ ཝཱ པཱ་ད་ནྟི ཨི་དྡྷི་པཱ་ད’’ནྟི. སེ་སེ་སཱུཏི ཝཱི་རི་ཡ་ས་མཱ་དྷི་ཨཱ་དཱི་སུ. ཏ་ཏྠ ཧི ཝཱི་རི་ཡཾ ཙི་ཏྟཾ ཝཱི་མཾ་སཾ ཨ་དྷི་པ་ཏིཾ ཀ་ཏྭཱ པ་ཊི་ལ་དྡྷ་ས་མཱ་དྷི ཝཱི་མཾ་སཱ་ས་མཱ་དྷཱི་ཏི ཨ་ཏྠོ ཝེ་དི་ཏ་བྦོ. ཨི་དྷཱཏི ཨི་མ་སྨིཾ ཨི་དྡྷི་པཱ་ད་སཾ་ཡུ་ཏྟེ. ཨེ་ཀ་པ་རི་ཙྪེ་དོ་ཝ ཨ་ཏྠ་ནི་དྡེ་སོ.
༥. ཨི་དྡྷི་པ་དེ་ས་སུ་ཏྟ་ཝ་ཎྞ་ནཱ
༨༡༧. ཨི་དྡྷི་པ་དེ་སནྟི ཨི་དྡྷི་ཡཱ ཨེ་ཀ་དེ་སཾ. ཀོ པ་ན སོ་ཏི ཨཱ་ཧ – ‘‘ཏ་ཡོ ཙ མ་གྒེ ཏཱི་ཎི ཙ ཕ་ལཱ་ནཱི’’ཏི.
༦. ས་མ་ཏྟ་སུ་ཏྟ་ཝ་ཎྞ་ནཱ
༨༡༨. ས་མ་ཏྟནྟི སཱ་མ་ཉྙ་སྶ ས་མཾ ཨ་ཏྟ་ནཾ ཨི་ཛ྄ཛྷ་ནཾ ས་མ་ཏྟཾ པ་རི་པུ་ཎྞཾ. ཝི་ཝ་ཊྚ་པཱ་ད་ཀཱ ཨེ་ཝ ཨི་དྡྷི་པཱ་དཱ ཀ་ཐི་ཏཱ ‘‘ཨ་པཱ་རཱ པཱ་རཾ ག་མ་ནཱ་ཡ སཾ་ཝ་ཏྟ་ནྟཱི’’ཏི་ཨཱ་དི་ཝ་ཙ་ན་ཏོ.
༡༠. ཙེ་ཏི་ཡ་སུ་ཏྟ་ཝ་ཎྞ་ནཱ
༨༢༢. ཨུ་དེ་ན་ཡ་ཀྑ་སྶ ཙེ་ཏི་ཡ་ཊྛཱ་ནེཏི ཨུ་དེ་ན་སྶ ནཱ་མ ཡ་ཀྑ་སྶ དེ་ཝཱ་ཡ་ཏ་ན་ས་ངྑེ་པེ་ན ཨི་ཊྛ་ཀཱ་ཧི ཀ་ཏེ མ་ཧཱ་ཛ་ན་སྶ ཙི་ཏྟཱི་ཀ་ཏ་ཊྛཱ་ནེ. ཀ་ཏ་ཝི་ཧཱ་རོཏི བྷ་ག་ཝ་ནྟཾ ཨུ་དྡི་སྶ ཏ་ཏྠ ཀ་ཏ་ཝི་ཧཱ་རོ. ཝུ་ཙྩ་ཏཱིཏི པུ་རི་མ་ཝོ་ཧཱ་རེ་ན ‘‘ཨུ་དེ་ན་ཙེ་ཏི་ཡ’’ནྟི ཝུ་ཙྩ་ཏི. གོ་ཏ་མ་ཀཱ་དཱི་སུ་པཱིཏི གོ་ཏ་མ་ཀ་ཙེ་ཏི་ཡ་ནྟི ཨེ་ཝ་མཱ་དཱི་སུ་པི. ཨེ་སེ་ཝ ན་ཡོཏི ཙེ་ཏི་ཡ་ཊྛཱ་ནེ ཀ་ཏ་ཝི་ཧཱ་ར་བྷཱ་ཝཾ ཨ་ཏི་དི་ས་ཏི. ཝ་ཌྜྷི་ཏཱཏི བྷཱ་ཝ་ནཱ་པཱ་རི་པཱུ་རི་ཝ་སེ་ན པ་རི་བྲཱུ་ཧི་ཏཱ. པུ་ན་པྤུ་ནཾ ཀ་ཏཱཏི བྷཱ་ཝ་ནཱ་ཡ བ་ཧུ་ལཱི་ཀ་ར་ཎ་ཝ་སེ་ན ཨ་པ་རཱ་པ་རཾ པ་ཝ་ཏྟི་ཏཱ ཨཱ་ནཱི་ཏཱ. ཡུ་ཏྟ་ཡཱ་ནཾ ཝི་ཡ ཀ་ཏཱཏི ཡ་ཐཱ ཡུ་ཏྟ་མཱ་ཛ་ཉྙ་ཡཱ་ནཾ ཚེ་ཀེ་ན སཱ་ར་ཐི་ནཱ ཨ་དྷི་ཊྛི་ཏཾ ཡ་ཐཱ་རུ་ཙི པ་ཝ་ཏྟི་མ་ར་ཧ་ཏི, ཨེ་ཝཾ ཡ་ཐཱ་རུ་ཙི པ་ཝ་ཏྟ་ནཱ་ར་ཧ་ཏཾ ག་མི་ཏཱ. པ་ཏི་ཊྛཱ་ན་ཊྛེ་ནཱཏི ཨ་དྷི་ཊྛཱ་ན་ཊྛེ་ན. ཝ་ཏྠུ ཝི་ཡ ཀ་ཏཱཏི ས་བྦ་སོ ཨུ་པ་ཀྐི་ལེ་ས་ཝི་སོ་དྷ་ནེ་ན ཨི་དྡྷི་ཝི་སེ་སཱ་ནཾ པ་ཝ་ཏྟི་ཊྛཱ་ན་བྷཱ་ཝ་ཏོ སུ་ཝི་སོ་དྷི་ཏ་པ་རི་སྶ་ཡ་ཝ་ཏྠུ ཝི་ཡ ཀ་ཏཱ. ཨ་དྷི་ཊྛི་ཏཱཏི པ་ཊི་པ་ཀྑ་དཱུ་རཱི་བྷཱ་ཝ་ཏོ སུ་བྷཱ་ཝི་ཏ་བྷཱ་ཝེ་ན ཏཾ་ཏཾ་ཨ་དྷི་ཊྛཱ་ན་ཡོ་གྱ་ཏཱ་ཡ ཋ་པི་ཏཱ. ས་མ་ནྟ་ཏོ ཙི་ཏཱཏི ས་བྦ་བྷཱ་གེ་ན བྷཱ་ཝ་ནུ་པ་ཙ་ཡཾ ག་མི་ཏཱ. ཏེ་ནཱ་ཧ ‘‘སུ་ཝ་ཌྜྷི་ཏཱ’’ཏི. སུ་ཊྛུ ས་མཱ་ར་དྡྷཱཏི ཨི་དྡྷི་བྷཱ་ཝ་ནཱ་ཡ སི་ཁ་པྤ་ཏྟི་ཡཱ ས་མྨ་དེ་ཝ སཾ་སེ་ཝི་ཏཱ.
ཨ་ནི་ཡ་མེ་ནཱཏི ‘‘ཡ་སྶ ཀ་སྶ་ཙཱི’’ཏི ཨ་ནི་ཡ་ཏ་ཝ་ཙ་ནེ་ན. ནི་ཡ་མེ་ཏྭཱཏི ‘‘ཏ་ཐཱ་ག་ཏ་སྶཱ’’ཏི ས་རཱུ་པ་གྒ་ཧ་ཎེ་ན ནི་ཡ་མེ་ཏྭཱ. ཨཱ་ཡུ་པྤ་མཱ་ཎནྟི པ་ར་མཱ་ཡུ་པྤ་མཱ་ཎཾ ཝ་ད་ཏི. ཏ་སྶེ་ཝ ག་ཧ་ཎེ ཀཱ་ར་ཎཾ བྲ་ཧྨ་ཛཱ་ལ་ཝ་ཎྞ་ནཱ་ཡཾ ཝུ་ཏྟ་ན་ཡེ་ནེ་ཝ ཝེ་དི་ཏ་བྦཾ. མ་ཧཱ་སཱི་ཝ་ཏྠེ་རོ པ་ན མ་ཧཱ་བོ་དྷི་ས་ཏྟཱ་ནཾ ཙ་རི་མ་བྷ་ཝེ པ་ཊི་ས་ནྡྷི་དཱ་ཡི་ནོ ཀ་མྨ་སྶ ཨ་ས་ངྑེ་ཡྻཱ་ཡུ་ཀ་ཏཱ་སཾ་ཝ་ཏྟ་ན་ས་མ་ཏྠ་ཏཾ ཧ་ད་ཡེ ཋ་པེ་ཏྭཱ བུ་དྡྷཱ་ནཾ ཨཱ་ཡུ་ས་ངྑཱ་ར་སྶ པ་རི་སྶ་ཡ་ཝི་ཀྑ་མྦྷ་ན་ས་མ་ཏྠ་ཏཱ པཱ་ལི༹་ཡཾ ཨཱ་ག་ཏཱ ཨེ་ཝཱ་ཏི ཨི་མཾ བྷ་དྡ་ཀ་པྤ་མེ་ཝ ཏི་ཊྛེ་ཡྻཱ་ཏི ཨ་ཝོ་ཙ.
ཁ་ཎྜི་ཙྩཱ་དཱི་ཧི ཨ་བྷི་སུ་ཡྻ་ཏཱིཏི ཨེ་ཏེ་ན ཡ་ཐཱ ཨི་དྡྷི་བ་ལེ་ན ཛ་རཱ་ཡ ན པ་ཊི་གྷཱ་ཏོ, ཨེ་ཝཾ ཏེ་ན མ་ར་ཎ་སྶ་པི ན པ་ཊི་གྷཱ་ཏོ་ཏི ཨ་ཏྠ་ཏོ ཨཱ་པ་ནྣ་མེ་ཝཱ་ཏི. ‘‘ཀྭ ས་རོ ཁི་ཏྟོ, ཀྭ་ཙ་ནི པ་ཏི་ཏོ’’ཏི ཨ་ཉྙ་ཐཱ ཝུ་ཊྛི་ཏེ་ན་པི ཐེ་ར་ཝཱ་དེ་ན ཨ་ཊྛ་ཀ་ཐཱ་ཝ་ཙ་ན་མེ་ཝ ས་མ་ཏྠི་ཏ་ནྟི ད་ཊྛ་བྦཾ. ཏེ་ནཱ་ཧ ‘‘སོ པ་ན ན རུ་ཙྩ་ཏི…པེ… ནི་ཡ་མི་ཏ’’ནྟི.
པ་རི་ཡུ་ཊྛི་ཏ་ཙི་ཏྟོཏི ཡ་ཐཱ ཀི་ཉྩི ཨ་ཏྠཱ་ན་ཏྠཾ ས་ལླ་ཀྑེ་ཏུཾ ན ས་ཀྐཱ, ཨེ་ཝཾ ཨ་བྷི་བྷཱུ་ཏ་ཙི་ཏྟོ. སོ པ་ན ཨ་བྷི་བྷ་ཝོ མ་ཧ་ཏཱ ཨུ་ད་ཀོ་གྷེ་ན ཨ་པྤ་ཀ་སྶ ཨུ་ད་ཀ་སྶ ཨ་ཛ྄ཛྷོ་ཏྠ་ར་ཎཾ ཝི་ཡ ཨ་ཧོ་སཱི་ཏི ཝུ་ཏྟཾ ‘‘ཨ་ཛ྄ཛྷོ་ཏྠ་ཊ་ཙི་ཏྟོ’’ཏི. ཨ་ཉྙོཏི ཐེ་ར་ཏོ, ཨ་རི་ཡེ་ཧི ཝཱ ཨ་ཉྙོ ཡོ ཀོ་ཙི པ་རོ པུ་ཐུ་ཛྫ་ནོ. པུ་ཐུ་ཛྫ་ན་གྒ་ཧ་ཎ་ཉྩེ་ཏྠ ཡ་ཐཱ ས་བྦེ་ན ས་བྦཾ ཨ་པྤ་ཧཱི་ན་ཝི་པ་ལླཱ་སོ མཱ་རེ་ན པ་རི་ཡུ་ཊྛི་ཏ་ཙི་ཏྟོ ཀི་ཉྩི ཨ་ཏྠཱ་ན་ཏྠཾ ས་ལླ་ཀྑེ་ཏུཾ ན ས་ཀྐོ་ཏི, ཨེ་ཝཾ ཐེ་རོ བྷ་ག་ཝ་ཏཱ ཀ་ཏཾ ནི་མི་ཏྟོ་བྷཱ་སཾ ས་བྦ་སོ ན ས་ལླ་ཀྑེ་སཱི་ཏི ད་སྶ་ན་ཏྠཾ. ཏེ་ནཱ་ཧ ‘‘མཱ་རོ ཧཱི’’ཏི་ཨཱ་དི. ཙ་ཏྟཱ་རོ ཝི་པ་ལླཱ་སཱཏི ཨ་སུ་བྷེ ‘‘སུ་བྷ’’ནྟི ས་ཉྙཱ་ཝི་པ་ལླཱ་སོ, ཙི་ཏྟ་ཝི་པ་ལླཱ་སོ, དུ་ཀྑེ ‘‘སུ་ཁ’’ནྟི ས་ཉྙཱ་ཝི་པ་ལླཱ་སོ, ཙི་ཏྟ་ཝི་པ་ལླཱ་སོ་ཏི ཨི་མེ ཙ་ཏྟཱ་རོ ཝི་པ་ལླཱ་སཱ. ཏེ་ནཱཏི ཡ་དི་པི ཨི་ཏ་རེ ཨ་ཊྛ ཝི་པ་ལླཱ་སཱ པ་ཧཱི་ནཱ, ཡ་ཐཱ་ཝུ་ཏྟཱ་ནཾ ཙ་ཏུ་ནྣཾ ཝི་པ་ལླཱ་སཱ་ནཾ ཨ་པྤ་ཧཱི་ན་བྷཱ་ཝེ་ན. ཨ་སྶཱཏི ཐེ་ར་སྶ.
མ་དྡ་ཏཱིཏི ཕུ་ས་ན་མ་ཏྟེ་ན མ་དྡ་ནྟོ ཝི་ཡ ཧོ་ཏི, ཨ་ཉྙ་ཐཱ ཏེ་ན མ་དྡི་ཏེ ས་ཏྟཱ་ནཾ མ་ར་ཎ་མེ་ཝ སི་ཡཱ, ཀིཾ ས་ཀྑི་སྶ་ཏི ན ས་ཀྑི་སྶ་ཏཱི་ཏི ཨ་དྷི་པྤཱ་ཡོ. ཀ་སྨཱ ན ས་ཀྑི་སྶ་ཏི? ན་ནུ ཨེ་ས ཨ་གྒ་སཱ་ཝ་ཀ་སྶ མ་ཧི་དྡྷི་ཀ་སྶ མ་ཧཱ་ནུ་བྷཱ་ཝ་སྶ ཀུ་ཙྪིཾ པ་ཝི་ཊྛོ་ཏི? ས་ཙྩཾ པ་ཝི་ཊྛོ, ཏ་ཉྩ ཁོ ཨ་ཏྟ་ནོ མ་ཧཱ་ནུ་བྷཱ་ཝ་སྶ ད་སྶ་ན་ཏྠཾ, ན ཝི་བཱ་དྷ་ནཱ་དྷི་པྤཱ་ཡེ་ན. ཝི་བཱ་དྷ་ནཱ་དྷི་པྤཱ་ཡེ་ན པ་ན ཨི་དྷ ‘‘ཀིཾ ས་ཀྑི་སྶ་ཏཱི’’ཏི ཝུ་ཏྟཾ ཧ་ད་ཡ་མ་དྡ་ན་སྶ ཨ་དྷི་ཀ་ཏ་ཏྟཱ. ནི་མི་ཏྟོ་བྷཱ་སནྟི ཨེ་ཏྠ ‘‘ཏི་ཊྛ་ཏུ བྷ་ག་ཝཱ ཀ་པྤ’’ནྟི ས་ཀ་ལ་ཀ་པྤཾ ཨ་ཝ་ཊྛཱ་ན་ཡཱ་ཙ་ནཱ་ཡ ‘‘ཡ་སྶ ཀ་སྶ་ཙི, ཨཱ་ན་ནྡ, ཙ་ཏྟཱ་རོ ཨི་དྡྷི་པཱ་དཱ བྷཱ་ཝི་ཏཱ’’ཏི་ཨཱ་དི་ནཱ ཨ་ཉྙཱ་པ་དེ་སེ་ན ཨ་ཏྟ་ནོ ཙ་ཏུ་རི་དྡྷི་པཱ་ད་བྷཱ་ཝ་ནཱ་ནུ་བྷཱ་ཝེ་ན ཀ་པྤཾ ཨ་ཝ་ཊྛཱ་ན་ས་མ་ཏྠ་ཏཱ་ཝ་སེ་ན ས་ཉྙུ་པྤཱ་ད་ནཾ ནི་མི་ཏྟཾ. ཏ་ཐཱ པ་ན པ་རི་ཡཱ་ཡ་གྒ་ཧ་ཎཾ མུ་ཉྩི་ཏྭཱ ཨུ་ཛུ་ཀཾ་ཡེ་ཝ ཨ་ཏྟ་ནོ ཨ་དྷི་པྤཱ་ཡ་ཝི་བྷཱ་ཝ་ནཾ ཨོ་བྷཱ་སོ. ཛཱ་ན་ནྟོ་ཡེ་ཝཱཏི མཱ་རེ་ན པ་རི་ཡུ་ཊྛི་ཏ་བྷཱ་ཝཾ ཛཱ་ན་ནྟོ ཨེ་ཝ. ཨ་ཏྟ་ནོ ཨ་པ་རཱ་དྷ་ཧེ་ཏུ་ཀོ ས་ཏྟཱ་ནཾ སོ་ཀོ ཏ་ནུ་ཀོ ཧོ་ཏི, ན བ་ལ་ཝཱ་ཏི ཨཱ་ཧ – ‘‘དོ་སཱ་རོ་པ་ནེ་ན སོ་ཀ་ཏ་ནུ་ཀ་ར་ཎ་ཏྠ’’ནྟི. ཀིཾ པ་ན ཐེ་རོ མཱ་རེ་ན པ་རི་ཡུ་ཊྛི་ཏ་ཙི་ཏྟ་ཀཱ་ལེ པ་ཝ་ཏྟིཾ པ་ཙྪཱ ཛཱ་ནཱ་ཏཱི་ཏི? ན ཛཱ་ནཱ་ཏི ས་བྷཱ་ཝེ་ན, བུ་དྡྷཱ་ནུ་བྷཱ་ཝེ་ན པ་ན ཛཱ་ནཱ་ཏི.
ཨ་ན་ཏྠེ ནི་ཡོ་ཛེ་ནྟོ གུ་ཎ་མཱ་ར་ཎེ་ན མཱ་རེ་ཏི, ཝི་རཱ་ག་ཝི་བ་ནྡྷ་ནེ་ན ཝཱ ཛཱ་ཏི་ནི་མི་ཏྟ་ཏཱ་ཡ ཏ་ཏྠ ཏ་ཏྠ ཛཱ་ཏཾ མཱ་རེ་ནྟོ ཝི་ཡ ཧོ་ཏཱི་ཏི ‘‘མཱ་རེ་ཏཱི་ཏི མཱ་རོ’’ཏི ཝུ་ཏྟཾ. ཨ་ཏི་པཱ་པ་ཏྟཱ པཱ་པི་མཱ. ཀ་ཎྷ་དྷ་མྨ་ས་མ་ནྣཱ་ག་ཏོ ཀ་ཎྷོ. ཝི་རཱ་གཱ་དི་གུ་ཎཱ་ནཾ ཨ་ནྟ་ཀ་ར་ཎ་ཏོ ཨ་ནྟ་ཀོ. ས་ཏྟཱ་ནཾ ཨ་ན་ཏྠཱ་ཝ་ཧཾ པ་ཊི་པ་ཏྟིཾ ན མུ་ཉྩ་ཏཱི་ཏི ན་མུ་ཙི. ཨ་ཏྟ་ནོ མཱ་ར་པཱ་སེ་ན པ་མ་ཏྟེ བ་ནྡྷ་ཏི, པ་མ་ཏྟཱ ཝཱ བ་ནྡྷཱུ ཨེ་ཏ་སྶཱ་ཏི པ་མ་ཏྟ་བ་ནྡྷུ. ས་ཏྟ་མ་ས་ཏྟཱ་ཧ་ཏོ པ་རཾ ས་ཏྟ ཨ་ཧཱ་ནི ས་ནྡྷཱ་ཡཱ་ཧ ‘‘ཨ་ཊྛ་མེ ས་ཏྟཱ་ཧེ’’ཏི, ན པ་ན པ་ལླ་ངྐ་ས་ཏྟཱ་ཧཱ་དི ཝི་ཡ ནི་ཡ་ཏ་ཀི་ཙྩ་སྶ ཨ་ཊྛ་མ་ས་ཏྟཱ་ཧ་སྶ ནཱ་མ ལ་བྦྷ་ན་ཏོ. ས་ཏྟ་མ་ས་ཏྟཱ་ཧ་སྶ ཧི པ་ར་ཏོ ཨ་ཛ་པཱ་ལ་ནི་གྲོ་དྷ་མཱུ་ལེ བྲ་ཧྨུ་ནོ ས་ཀྐ་སྶ ཙ པ་ཊི་ཉྙཱ་ཏ་དྷ་མྨ་དེ་ས་ནཾ བྷ་ག་ཝ་ནྟཾ ཉ་ཏྭཱ ‘‘ཨི་དཱ་ནི ས་ཏྟེ དྷ་མྨ་དེ་ས་ནཱ་ཡ མ་མ ཝི་ས་ཡཾ ཨ་ཏི་ཀྐཱ་མེ་སྶ་ཏཱི’’ཏི ས་ཉྫཱ་ཏ་དོ་མ་ན་སྶོ ཧུ་ཏྭཱ ཋི་ཏོ ཙི་ནྟེ་སི, ‘‘ཧ་ནྡཱ་ཧཾ དཱ་ནི ནཾ ཨུ་པཱ་ཡེ་ན པ་རི་ནི་བྦཱ་པེ་སྶཱ་མི, ཨེ་ཝ་མ་སྶ མ་ནོ་ར་ཐོ ཨ་ཉྙ་ཐ་ཏྟཾ ག་མི་སྶ་ཏི, མ་མ མ་ནོ་ར་ཐོ ཨི་ཛ྄ཛྷི་སྶ་ཏཱི’’ཏི ཙི་ནྟེ་ཏྭཱ བྷ་ག་ཝ་ནྟཾ ཨུ་པ་ས་ངྐ་མི་ཏྭཱ ཨེ་ཀ་མ་ནྟཾ ཋི་ཏོ – ‘‘པ་རི་ནི་བྦཱ་ཏུ དཱ་ནི, བྷ་ནྟེ, བྷ་ག་ཝཱ’’ཏི་ཨཱ་དི་ནཱ པ་རི་ནི་བྦཱ་ནཾ ཡཱ་ཙི. ཏཾ ས་ནྡྷཱ་ཡ ཝུ་ཏྟཾ ‘‘ཨ་ཊྛ་མེ ས་ཏྟཱ་ཧེ’’ཏི་ཨཱ་དི. ཏ་ཏྠ ཨ་ཛྫཱཏི ཨཱ་ཡུ་ས་ངྑཱ་ར་ཝོ་སྶ་ཛྫ་ན་དི་ཝ་སཾ ས་ནྡྷཱ་ཡཱ་ཧ. བྷ་ག་ཝཱ ཙ་སྶ ཨ་ཏི་བ་ནྡྷ་ནཱ་དྷི་པྤཱ་ཡཾ ཛཱ་ན་ནྟོ་པི ཏཾ ཨ་ནཱ་ཝི་ཀ་ཏྭཱ པ་རི་ནི་བྦཱ་ན་སྶ ཨ་ཀཱ་ལ་བྷཱ་ཝ་མེ་ཝ པ་ཀཱ་སེ་ནྟོ ཡཱ་ཙ་ནཾ པ་ཊི་ཀྑི་པི. ཏེ་ནཱ་ཧ ‘‘ན ཏཱ་ཝཱ་ཧ’’ནྟི་ཨཱ་དི.
མ་གྒ་ཝ་སེ་ན བྱ་ཏྟཱཏི ས་ཙྩ་པ་ཊི་ཝེ་དྷ་ཝེ་ཡྻ་ཏྟི་ཡེ་ན བྱ་ཏྟཱ. ཏ་ཐེ་ཝ ཝི་ནཱི་ཏཱཏི མ་གྒ་ཝ་སེ་ན ཀི་ལེ་སཱ་ནཾ ས་མུ་ཙྪེ་ད་ཝི་ན་ཡེ་ན ཝི་ནཱི་ཏཱ. ཏ་ཐཱ ཝི་སཱ་ར་དཱཏི ཨ་རི་ཡ་མ་གྒཱ་དྷི་ག་མེ་ནེ་ཝ ས་ཏྠུ་སཱ་ས་ནེ ཝེ་སཱ་ར་ཛྫ་པྤ་ཏྟི་ཡཱ ཝི་སཱ་ར་དཱ, སཱ་ར་ཛྫ་ཀ་རཱ་ནཾ དི་ཊྛི་ཝི་ཙི་ཀི་ཙྪཱ་དི་པཱ་པ་དྷ་མྨཱ་ནཾ ཝི་ག་མེ་ན ཝི་སཱ་ར་ད་བྷཱ་ཝཾ པ་ཏྟཱ་ཏི ཨ་ཏྠོ. ཡ་སྶ སུ་ཏ་སྶ ཝ་སེ་ན ཝ་ཊྚ་དུ་ཀྑ་ཏོ ནི་སྶ་ར་ཎཾ ས་མྦྷ་ཝ་ཏི, ཏཾ ཨི་དྷ ཨུ་ཀྐ་ཊྛ་ནི་དྡེ་སེ་ན ‘‘སུ་ཏ’’ནྟི ཨ་དྷི་པྤེ་ཏ་ནྟི ཨཱ་ཧ ‘‘ཏེ་པི་ཊ་ཀ་ཝ་སེ་ནཱ’’ཏི. ཏི་ཎྞཾ པི་ཊ་ཀཱ་ནཾ ས་མཱུ་ཧོ ཏེ་པི་ཊ་ཀཾ, ཏཱི་ཎི ཝཱ པི་ཊ་ཀཱ་ནི ཏི་པི་ཊ་ཀཾ, ཏི་པི་ཊ་ཀ་མེ་ཝ ཏེ་པི་ཊ་ཀཾ, ཏ་སྶ ཝ་སེ་ན. ཏ་དེ་ཝཱཏི ཡཾ ཏཾ ཏེ་པི་ཊ་ཀཾ སོ་ཏ་བྦ་བྷཱ་ཝེ་ན སུ་ཏ་ནྟི ཝུ་ཏྟཾ, ཏ་མེ་ཝ. དྷ་མྨནྟི པ་རི་ཡ་ཏྟི་དྷ་མྨཾ. དྷཱ་རེ་ནྟཱིཏི སུ་ཝ་ཎྞ་བྷཱ་ཛ་ནེ པ་ཀྑི་ཏྟ་སཱི་ཧ་ཝ་སཾ ཝི་ཡ ཨ་ཝི་ན་སྶ་ནྟཾ ཀ་ཏྭཱ སུ་པྤ་གུ་ཎ་སུ་པྤ་ཝ་ཏྟི་བྷཱ་ཝེ་ན དྷཱ་རེ་ནྟི ཧ་ད་ཡེ ཋ་པེ་ནྟི. ཨི་ཏི པ་རི་ཡ་ཏྟི་དྷ་མྨ་ཝ་སེ་ན བ་ཧུ་སྶུ་ཏ་དྷ་མྨ་དྷ་ར་བྷཱ་ཝཾ ད་སྶེ་ཏྭཱ ཨི་དཱ་ནི པ་ཊི་ཝེ་དྷ་ཝ་སེ་ན་པི ཏཾ ད་སྶེ་ནྟོ ‘‘ཨ་ཐ ཝཱ’’ཏི་ཨཱ་དི ཝུ་ཏྟཾ. ཨ་རི་ཡ་དྷ་མྨ་སྶཱཏི མ་གྒ་ཕ་ལ་དྷ་མྨ་སྶ, ན་ཝ་ཝི་དྷ་སྶ ཝཱ ལོ་ཀུ་ཏྟ་ར་དྷ་མྨ་སྶ. ཨ་ནུ་དྷ་མྨ་བྷཱུ་ཏནྟི ཨ་དྷི་ག་མཱ་ཡཱ་ནུ་རཱུ་པཾ དྷ་མྨ་བྷཱུ་ཏཾ. ཨ་ནུ་ཙྪ་ཝི་ཀ་པ་ཊི་པ་དནྟི ཏ་མེ་ཝ ཝི་པ་སྶ་ནཱ་དྷ་མྨ་མཱ་ཧ, ཚ་བྦི་དྷཱ ཝི་སུ་དྡྷི་ཡོ ཝཱ. ཨ་ནུ་དྷ་མྨནྟི ནི་བྦཱ་ན་དྷ་མྨ་སྶ ཨ་ནུ་དྷ་མྨོ, ཡ་ཐཱ་ཝུ་ཏྟ་པ་ཊི་པ་དཱ, ཏ་སྶཱ་ནུ་རཱུ་པཾ ཨ་བྷི་ས་ལླེ་ཁི་ཏཾ ཨ་པྤི་ཙྪ་ཏཱ་དི་དྷ་མྨཾ. ཙ་ར་ཎ་སཱི་ལཱཏི ས་མཱ་དཱ་ཡ ཝ་ཏྟ་ན་སཱི་ལཱ. ཨ་ནུ་མ་གྒ་ཕ་ལ་དྷ་མྨོ ཨེ་ཏི་སྶཱ་ཏི ཝཱ ཨ་ནུ་དྷ་མྨཱ, ཝུ་ཊྛཱ་ན་གཱ་མི་ནི་ཝི་པ་སྶ་ནཱ, ཏ་སྶ ཙ་ར་ཎ་སཱི་ལཱ. ཨ་ཏྟ་ནོ ཨཱ་ཙ་རི་ཡ་ཝཱ་དནྟི ཨ་ཏྟ་ནོ ཨཱ་ཙ་རི་ཡ་སྶ ས་མྨཱ་ས་མྦུ་དྡྷ་སྶ ཝཱ་དཾ. ས་དེ་ཝ་ཀ་སྶ ལོ་ཀ་སྶ ཨཱ་ཙཱ་ར་སི་ཀྑཱ་པ་ནེ་ན ཨཱ་ཙ་རི་ཡོ, བྷ་ག་ཝཱ, ཏ་སྶ ཝཱ་དོ, ཙ་ཏུ་ས་ཙྩ་དེ་ས་ནཱ.
ཨཱ་ཙི་ཀྑི་སྶ་ནྟཱིཏི ཨཱ་དི་ཏོ ཀ་ཐེ་སྶ་ནྟི, ཨ་ཏྟ་ནཱ ཨུ་གྒ་ཧི་ཏ་ནི་ཡཱ་མེ་ན པ་རེ ཨུ་གྒ་ཎྷཱ་པེ་སྶ་ནྟཱི་ཏི ཨ་ཏྠོ. དེ་སེ་སྶ་ནྟཱིཏི ཝཱ་ཙེ་སྶ་ནྟི, པཱ་ལི༹ཾ ས་མྨཱ པ་བོ་དྷེ་སྶ་ནྟཱི་ཏི ཨ་ཏྠོ. པ་ཉྙ་པེ་སྶ་ནྟཱིཏི པ་ཛཱ་ནཱ་པེ་སྶ་ནྟི, ས་ངྐཱ་སེ་སྶ་ནྟཱི་ཏི ཨ་ཏྠོ. པ་ཊྛ་པེ་སྶ་ནྟཱིཏི པ་ཀཱ་རེ་ཧི ཋ་པེ་སྶ་ནྟི, པ་ཀཱ་སེ་སྶ་ནྟཱི་ཏི ཨ་ཏྠོ. ཝི་ཝ་རི་སྶ་ནྟཱིཏི ཝི་ཝ་ཊཾ ཀ་རི་སྶ་ནྟི. ཝི་བྷ་ཛི་སྶ་ནྟཱིཏི ཝི་བྷ་ཏྟཾ ཀ་རི་སྶ་ནྟི. ཨུ་ཏྟཱ་ནཱི་ཀ་རི་སྶ་ནྟཱིཏི ཨ་ནུ་ཏྟཱ་ནཾ ག་མྦྷཱི་རཾ ཨུ་ཏྟཱ་ནཾ པཱ་ཀ་ཊཾ ཀ་རི་སྶ་ནྟི. ས་ཧ་དྷ་མྨེ་ནཱཏི ཨེ་ཏྠ དྷ་མྨ-ས་དྡོ ཀཱ་ར་ཎ་པ་རི་ཡཱ་ཡོ ‘‘ཧེ་ཏུ་མྷི ཉཱ་ཎཾ དྷ་མྨ་པ་ཊི་ས་མྦྷི་དཱ’’ཏི་ཨཱ་དཱི་སུ (ཝི་བྷ. ༧༢༠) ཝི་ཡཱ་ཏི ཨཱ་ཧ ‘‘ས་ཧེ་ཏུ་ཀེ་ན ས་ཀཱ་ར་ཎེ་ན ཝ་ཙ་ནེ་ནཱ’’ཏི.
ས་པྤཱ་ཊི་ཧཱ་རི་ཡནྟི ས་ནི་སྶ་ར་ཎཾ. ཡ་ཐཱ པ་ར་ཝཱ་དཾ བྷ་ཉྫི་ཏྭཱ ས་ཀ་ཝཱ་དོ པ་ཏི་ཊྛ་ཧ་ཏི, ཨེ་ཝཾ ཧེ་ཏུ་དཱ་ཧ་ར་ཎེ་ཧི ཡ་ཐཱ་དྷི་ག་ཏ་མ་ཏྠཾ ས་མྤཱ་དེ་ཏྭཱ དྷ་མྨཾ ཀ་ཐེ་སྶ་ནྟི. ཏེ་ནཱ་ཧ ‘‘ནི་ཡྻཱ་ནི་ཀཾ ཀ་ཏྭཱ དྷ་མྨཾ དེ་སེ་སྶ་ནྟཱི’’ཏི, ན་ཝ་ཝི་དྷཾ ལོ་ཀུ་ཏྟ་རཾ དྷ་མྨཾ པ་བོ་དྷེ་སྶ་ནྟཱི་ཏི ཨ་ཏྠོ. ཨེ་ཏྠ ཙ ‘‘པ་ཉྙ་པེ་སྶ་ནྟཱི’’ཏི་ཨཱ་དཱི་ཧི ཚ་ཧི པ་དེ་ཧི ཚ ཨ་ཏྠ་པ་དཱ་ནི ད་སྶི་ཏཱ་ནི, ཨཱ་དི་ཏོ པ་ན དྭཱི་ཧི པ་དེ་ཧི ཚ བྱ་ཉྫ་ན་པ་དཱ་ནི. ཨེ་ཏྟཱ་ཝ་ཏཱ ཏེ་པི་ཊ་ཀཾ བུ་དྡྷ་ཝ་ཙ་ནཾ སཾ་ཝ་ཎྞ་ནཱ་ན་ཡེ་ན ས་ངྒ་ཧེ་ཏྭཱ ད་སྶི་ཏཾ ཧོ་ཏི. ཝུ་ཏྟ་ཉྷེ་ཏཾ ནེ་ཏྟི་ཡཾ (ནེ་ཏྟི. ས་ངྒ་ཧ་ཝཱ་ར) ‘‘དྭཱ་ད་ས པ་དཱ་ནི སུ་ཏྟཾ, ཏཾ ས་བྦཾ བྱ་ཉྫ་ན་ཉྩ ཨ་ཏྠོ ཙཱ’’ཏི.
སི་ཀྑ་ཏྟ་ཡ་ས་ངྒ་ཧི་ཏནྟི ཨ་དྷི་སཱི་ལ་སི་ཀྑཱ་དི་སི་ཀྑ་ཏྟ་ཡ་ས་ངྒ་ཧཾ. ས་ཀ་ལཾ སཱ་ས་ན་བྲ་ཧྨ་ཙ་རི་ཡནྟི ཨ་ན་ཝ་སེ་སཾ ས་ཏྠུ་སཱ་ས་ན་བྷཱུ་ཏཾ སེ་ཊྛ་ཙ་རི་ཡཾ. ས་མི་དྡྷནྟི ས་མྨ་དེ་ཝ ཝ་ཌྜྷི་ཏཾ. ཛྷཱ་ན་སྶཱ་ད་ཝ་སེ་ནཱཏི ཏེ་ཧི ཏེ་ཧི བྷི་ཀྑཱུ་ཧི ས་མ་དྷི་ག་ཏ་ཛྷཱ་ན་སུ་ཁ་ཝ་སེ་ན. ཝུ་ཌྜྷི་པྤ་ཏྟནྟི ཨུ་ལཱ༹་ར་པ་ཎཱི་ཏ་བྷཱ་ཝཱུ་པ་ག་མ་ནེ་ན ས་བྦ་སོ པ་རི་ཝུ་ཌྜྷི་མུ་པ་ག་ཏཾ. ས་བྦ་པཱ་ལི་ཕུ་ལླཾ ཝི་ཡ ཨ་བྷི་ཉྙཱ་ས་མྤ་དཱ་ཧི སཱ་ས་ནཱ་བྷི་ཝུ་ཌྜྷི་ཡཱ མ་ཏྠ་ཀ་པྤ་ཏྟི་ཏོ. པ་ཏི་ཊྛི་ཏ་ཝ་སེ་ནཱཏི པ་ཏི་ཊྛཱ་ན་ཝ་སེ་ན, པ་ཏི་ཊྛ་པྤ་ཏྟི་ཡཱ་ཏི ཨ་ཏྠོ. པ་ཊི་ཝེ་དྷ་ཝ་སེ་ན བ་ཧུ་ནོ ཛ་ན་སྶ ཧི་ཏཾ བཱ་ཧུ་ཛ་ཉྙཾ. ཏེ་ནཱ་ཧ ‘‘མ་ཧཱ་ཛ་ནཱ་བྷི་ས་མ་ཡ་ཝ་སེ་ནཱ’’ཏི. པུ་ཐུ པུ་ཐུ་ལཾ བྷཱུ་ཏཾ ཛཱ་ཏཾ, པུ་ཐུ་ཏྟཾ བྷཱུ་ཏཾ པ་ཏྟ་ནྟི ཝཱ པུ་ཐུ་བྷཱུ་ཏཾ. ཏེ་ནཱ་ཧ ‘‘ས་བྦཱ་ཀཱ་རེ་ན པུ་ཐུ་ལ་བྷཱ་ཝ་པྤ་ཏྟ’’ནྟི. སུ་ཊྛུ པ་ཀཱ་སི་ཏནྟི ས་མྨ་དེ་ཝ ཨཱ་དི་ཀ་ལྱཱ་ཎཱ་དི་བྷཱ་ཝེ་ན པ་ཝེ་དི་ཏཾ.
ས་ཏིཾ སཱུ་པ་ཊྛི་ཏཾ ཀ་ཏྭཱཏི ཨ་ཡཾ ཀཱ་ཡཱ་དི་ཝི་བྷཱ་གོ ཨ་ཏྟ་བྷཱ་ཝ་ས་ཉྙི་ཏོ དུ་ཀྑ་བྷཱ་རོ མ་ཡཱ ཨེ་ཏྟ་ཀཾ ཀཱ་ལཾ ཝ་ཧི་ཏོ, ཨི་དཱ་ནི པ་ན ན ཝ་ཧི་ཏ་བྦོ, ཨེ་ཏ་སྶ ཨ་ཝ་ཧ་ན་ཏྠཾ ཙི་ར་ཏ་རཾ ཀཱ་ལཾ ཨ་རི་ཡ་མ་གྒ་ས་མྦྷཱ་རོ ས་མྦྷ་ཏོ, སྭཱ་ཡཾ ཨ་རི་ཡ་མ་གྒོ པ་ཊི་ཝི་དྡྷོ, ཡ་ཏོ ཨི་མེ ཀཱ་ཡཱ་ད་ཡོ ཨ་སུ་བྷཱ་དི་ཏོ ས་བྷཱ་ཝཱ་དི་ཏོ ས་མྨ་དེ་ཝ པ་རི་ཉྙཱ་ཏཱ་ཏི ཙ་ཏུ་བྦི་དྷ་མྤི ས་ཏིཾ ཡ་ཐཱ་ཏ་ཐཾ ཝི་ས་ཡེ སུ་ཊྛུ ཨུ་པ་ཊྛི་ཏཾ ཀ་ཏྭཱ. ཉཱ་ཎེ་ན པ་རི་ཙྪི་ནྡི་ཏྭཱཏི ཡ་སྨཱ ཨི་མ་སྶ ཨ་ཏྟ་བྷཱ་ཝ་ས་ཉྙི་ཏ་སྶ དུ་ཀྑ་བྷཱ་ར་སྶ ཝ་ཧ་ནེ པ་ཡོ་ཛ་ན་བྷཱུ་ཏཾ ཨ་ཏྟ་ཧི་ཏཾ བོ་དྷི་མཱུ་ལེ ཨེ་ཝ པ་རི་ས་མཱ་པི་ཏཾ, པ་ར་ཧི་ཏཾ པ་ན བུ་དྡྷ་ཝེ་ནེ་ཡྻ་ཝི་ན་ཡ་ནཾ པ་རི་ས་མཱ་པི་ཏཾ མ་ཏྠ་ཀ་པྤ་ཏྟཾ, ཏཾ དཱ་ནི མཱ་ས་ཏྟ་ཡེ་ནེ་ཝ པ་རི་ས་མཱ་པ་ནཾ པཱ་པུ་ཎི་སྶ་ཏི, ཏ་སྨཱ ཨཱ་ཧ ‘‘ཝི་སཱ་ཁ་པུ་ཎྞ་མཱ་ཡཾ པ་རི་ནི་བྦཱ་ཡི་སྶཱ་མཱི’’ཏི, ཨེ་ཝཾ བུ་དྡྷ་ཉཱ་ཎེ་ན པ་རི་ཙྪི་ནྡི་ཏྭཱ ས་ཙྩ་བྷཱ་གེ་ན ཝི་ནི་ཙྪ་ཡཾ ཀ་ཏྭཱ. ཨཱ་ཡུ་ས་ངྑཱ་རཾ ཝི་སྶ་ཛཱིཏི ཨཱ་ཡུ་ནོ ཛཱི་ཝི་ཏ་སྶ ཨ་བྷི་ས་ངྑ་ར་ཎཾ ཕ་ལ་ས་མཱ་པ་ཏྟི་དྷ་མྨཾ ན ས་མཱ་པ་ཛྫི་སྶཱ་མཱི་ཏི ཝི་སྶ་ཛི, ཏཾ ཝི་སྶ་ཛྫ་ནེ་ནེ་ཝ ཏེ་ན ཨ་བྷི་ས་ངྑ་རཱི་ཡ་མཱ་ནཾ ཛཱི་ཝི་ཏ་ས་ངྑཱ་རཾ ན པ་ཝ་ཏྟ་ཡི་སྶཱ་མཱི་ཏི ཝི་སྶ་ཛི. ཏེ་ནཱ་ཧ ‘‘ཏ་ཏྠཱ’’ཏི་ཨཱ་དི.
ཋཱ་ན་མ་ཧ་ནྟ་ཏཱ་ཡ་པི པ་ཝ་ཏྟི་ཨཱ་ཀཱ་ར་མ་ཧ་ནྟ་ཏཱ་ཡ་པི མ་ཧ་ནྟོ པ་ཐ་ཝཱི་ཀ་མྤོ. ཏ་ཏྠ ཋཱ་ན་མ་ཧ་ནྟ་ཏཱ་ཡ བྷཱུ་མི་ཙཱ་ལ་སྶ མ་ཧ་ནྟ་ཏཾ ད་སྶེ་ཏུཾ ‘‘ཏ་དཱ…པེ… ཨ་ཀ་མྤི་ཏྠཱ’’ཏི ཝུ་ཏྟཾ, སཱ པ་ན ཛཱ་ཏི་ཁེ་ཏྟ་བྷཱུ་ཏཱ ད་ས་ས་ཧ་སྶཱི ལོ་ཀ་དྷཱ་ཏུ ཨེ་ཝ, ན ཡཱ ཀཱ་ཙི. ཡཱ མ་ཧཱ་བྷི་ནཱི་ཧཱ་ར་མ་ཧཱ་ཛཱ་ཏི་ཨཱ་དཱི་སུ་པི ཨ་ཀ་མྤི་ཏྠ, ཏ་དཱ་པི ཏ་ཏྟ་ཀཱ་ཡ ཨེ་ཝ ཀ་མྤ་ནེ ཀིཾ ཀཱ་ར་ཎཾ? ཛཱ་ཏི་ཁེ་ཏྟ་བྷཱ་ཝེ་ན ཏ་སྶེ་ཝ ཨཱ་དི་ཏོ པ་རི་གྒ་ཧ་སྶ ཀ་ཏ་ཏྟཱ, པ་རི་གྒ་ཧ་ཎ་ཉྩ་སྶ དྷ་མྨ་ཏཱ་ཝ་སེ་ན ཝེ་དི་ཏ་བྦཾ. ཏ་ཐཱ ཧི པུ་རི་མ་བུ་དྡྷཱ་ན་མྤི ཏ་ཏྟ་ཀ་མེ་ཝ ཛཱ་ཏི་ཁེ་ཏྟཾ ཨ་ཧོ་སི. ཏ་ཐཱ ཧི ཝུ་ཏྟཾ ‘‘ད་ས་ས་ཧ་སྶཱི ལོ་ཀ་དྷཱ་ཏུ ནི་སྶ་དྡཱ ཧོ་ཏི ནི་རཱ་ཀུ་ལཱ…པེ… མ་ཧཱ་ས་མུ་དྡོ ཨཱ་བྷུ་ཛ་ཏི, ད་ས་ས་ཧ་སྶཱི པ་ཀ་མྤ་ཏཱི’’ཏི ཙ ཨཱ་དི. ཨུ་ད་ཀ་པ་རི་ཡ་ནྟཾ ཀ་ཏྭཱ ཚ་པྤ་ཀཱ་ར་པྤ་ཝེ་དྷ་ནེ་ན. ཨ་ཝཱི་ཏ་རཱ་གེ བྷིཾ་སེ་ཏཱི་ཏི བྷིཾ་ས་ནོ, སོ ཨེ་ཝ བྷིཾ་ས་ན་ཀོཏི ཨཱ་ཧ ‘‘བྷ་ཡ་ཛ་ན་ཀོ’’ཏི. དེ་ཝ་བྷེ་རི་ཡོཏི དེ་ཝ་དུ་ནྡུ་བྷི་ས་དྡ་སྶ པ་རི་ཡཱ་ཡ་ཝ་ཙ་ན་མ་ཏྟཾ, ན ཙེ་ཏྠ ཀཱ་ཙི བྷེ་རཱི དེ་ཝ་དུ་ནྡུ་བྷཱི་ཏི ཨ་དྷི་པྤེ་ཏཱ, ཨ་ཐ ཁོ ཨུ་པྤཱ་ཏ་བྷཱ་ཝེ་ན ལ་བྦྷ་མཱ་ནོ ཨཱ་ཀཱ་ས་ཏོ ནི་གྒྷོ་ས་ས་དྡོ. ཏེ་ནཱ་ཧ ‘‘དེ་ཝོ’’ཏི་ཨཱ་དི. དེ་ཝོཏི མེ་གྷོ. ཏ་སྶ ཧི ཏ་དཱ ཨ་ཙྪ་བྷཱ་ཝེ་ན ཨཱ་ཀཱ་ས་སྶ ཝ་སྶཱ་བྷཱ་ཝེ་ན སུ་ཀྑ་ག་ཛྫི་ཏ་ས་ཉྙི་ཏེ ས་དྡེ ནི་ཙྪ་ར་ནྟེ དེ་ཝ་དུ་ནྡུ་བྷི་ས་མ་ཉྙཱ. ཏེ་ནཱ་ཧ ‘‘དེ་ཝོ སུ་ཀྑ་ག་ཛྫི་ཏཾ ག་ཛྫཱི’’ཏི.
པཱི་ཏི་ཝེ་ག་ཝི་སྶ་ཊྛནྟི ‘‘ཨེ་ཝཾ ཙི་ར་ཏ་ར་ཀཱ་ལཾ ཝ་ཧི་ཏོ ཨ་ཡཾ ཨ་ཏྟ་བྷཱ་ཝ་ས་ཉྙི་ཏོ དུ་ཀྑ་བྷཱ་རོ, དཱ་ནི ན ཙི་ར་སྶེ་ཝ ནི་ཀྑི་པི་སྶཱ་མཱི’’ཏི ས་ཉྫཱ་ཏ་སོ་མ་ན་སྶོ བྷ་ག་ཝཱ ས་བྷཱ་ཝེ་ནེ་ཝ པཱི་ཏི་ཝེ་ག་ཝི་སྶ་ཊྛཾ ཨུ་དཱ་ནཾ ཨུ་དཱ་ནེ་ཏི, ཨེ་ཝཾ ཨུ་དཱ་ནེ་ནྟེ་ན ཨ་ཡ་མྤི ཨ་ཏྠོ སཱ་དྷི་ཏོ ཧོ་ཏཱི་ཏི ད་སྶ་ན་ཏྠཾ ཨ་ཊྛ་ཀ་ཐཱ་ཡཾ ‘‘ཀ་སྨཱ’’ཏི་ཨཱ་དི ཝུ་ཏྟཾ.
ཏུ་ལཱི་ཡ་ཏཱི་ཏི ཏུ་ལནྟི ཏུ་ལ-ས་དྡོ ཀ་མྨ་སཱ་དྷ་ནོ་ཏི ད་སྶེ་ཏུཾ ‘‘ཏུ་ལི་ཏ’’ནྟི ཝུ་ཏྟཾ. ཨ་པྤཱ་ནུ་བྷཱ་ཝ་ཏཱ་ཡ པ་རི་ཙྪི་ནྣཾ. ཏ་ཐཱ ཧི ཏཾ པ་ཊི་པ་ཀྑེ་ན པ་རི་ཏོ ཁ་ཎྜི་ཏ་བྷཱ་ཝེ་ན པ་རི་ཏྟ་ནྟི ཝུ་ཙྩ་ཏི. པ་ཊི་པ་ཀྑ་ཝི་ཀྑ་མྦྷ་ན་ཏོ དཱི་གྷ་ས་ནྟཱ་ན་ཏཱ་ཡ ཝི་པུ་ལ་ཕ་ལ་ཏཱ་ཡ ཙ ན ཏུ་ལཾ ན པ་རི་ཙྪི་ནྣཾ. ཡེ་ཧི ཀཱ་ར་ཎེ་ཧི པུ་བྦེ ཨ་ཝི་སེ་ས་ཏོ ‘‘མ་ཧ་གྒ་ཏཾ ཨ་ཏུ་ལ’’ནྟི ཝུ་ཏྟཾ, ཏཱ་ནི ཀཱ་ར་ཎཱ་ནི རཱུ་པཱ་ཝ་ཙ་ར་ཏོ ཨཱ་རུ་པྤ་སྶ སཱ་ཏི་ས་ཡཾ ཝི་ཛྫ་ནྟཱི་ཏི ཨ་རཱུ་པཱ་ཝ་ཙ་རཾ ཨ་ཏུ་ལནྟི ཝུ་ཏྟཾ, ཨི་ཏ་ར་ཉྩ ཏུ་ལ་ནྟི. ཨ་པྤ་ཝི་པཱ་ཀནྟི ཏཱི་སུ་པི ཀ་མྨེ་སུ ཡཾ ཨ་པྤ་ཝི་པཱ་ཀཾ ཧཱི་ནཾ, ཏཾ ཏུ་ལཾ. བ་ཧུ་ཝི་པཱ་ཀནྟི ཡཾ མ་ཧཱ་ཝི་པཱ་ཀཾ པ་ཎཱི་ཏཾ, ཏཾ ཨ་ཏུ་ལཾ. ཡཾ པ་ནེ་ཏྠ མ་ཛ྄ཛྷི་མཾ, ཏཾ ཧཱི་ནཾ ཨུ་ཀྐ་ཊྛ་ནྟི དྭི་དྷཱ བྷི་ནྡི་ཏྭཱ དྭཱི་སུ བྷཱ་གེ་སུ པ་ཀྑི་པི་ཏ་བྦཾ. ཧཱི་ན་ཏྟི་ཀ་ཝ་ཎྞ་ནཱ་ཡཾ ཝུ་ཏྟ་ན་ཡེ་ནེ་ཝ ཨ་པྤ་བ་ཧུ་ཝི་པཱ་ཀ་ཏཾ ནི་དྡྷཱ་རེ་ཏྭཱ ཏ་སྶ ཝ་སེ་ན ཏུ་ལཱ་ཏུ་ལ་བྷཱ་ཝོ ཝེ་དི་ཏ་བྦོ. ས་མྦྷ་ཝ་ཏི ཨེ་ཏ་སྨཱ་ཏི ས་མྦྷ་ཝོཏི ཨཱ་ཧ ‘‘ས་མྦྷ་ཝ^ ཧེ་ཏུ་བྷཱུ་ཏ’’ནྟི. ནི་ཡ་ཀ་ཛ྄ཛྷ་ཏྟ་ར་ཏོཏི ས་ས་ནྟཱ་ན་དྷ་མྨེ་སུ ཝི་པ་སྶ་ནཱ་ཝ་སེ་ན གོ་ཙ་རཱ་སེ་ཝ་ནཱ་ཡ ཙ ར་ཏོ. ས་ཝི་པཱ་ཀཾ ས་མཱ་ནཾ པ་ཝ་ཏྟི་ཝི་པཱ་ཀ་མ་ཏྟ་དཱ་ཡི་ཀ་མྨཾ ས་ཝི་པཱ་ཀ་ཊྛེ་ན ས་མྦྷ་ཝཾ, ན ཙ ཏཾ ཀཱ་མཱ་དི^ བྷ་ཝཱ་བྷི་ས་ངྑཱ་ར་ཀ་ནྟི ཏ་ཏོ ཝི་སེ་ས་ན་ཏྠཾ ས་མྦྷ་ཝ་ནྟི ཝ་ཏྭཱ ‘‘བྷ་ཝ་ས་ངྑཱ་ར’’ནྟི ཝུ་ཏྟཾ. ཨོ་སྶ་ཛཱིཏི ཨ་རི་ཡ་མ་གྒེ་ན ཨ་ཝ་སྶ་ཛི. ཀ་ཝ་ཙཾ ཝི་ཡ ཨ་ཏྟ་བྷཱ་ཝཾ པ་རི་ཡོ་ན་ནྡྷི་ཏྭཱ ཋི་ཏཾ ཨ་ཏྟ་ནི ས་མྦྷཱུ་ཏ་ཏྟཱ ཨ་ཏྟ་ས་མྦྷ་ཝཾ ཀི་ལེ་ས་ཉྩ ཨ་བྷི་ནྡཱི་ཏི ཀི་ལེ་ས་བྷེ་ད་ས་ཧ་བྷཱ་ཝི་ཀ་མྨོ་སྶ་ཛྫ་ནཾ ད་སྶེ་ནྟོ ཏ་དུ་བྷ་ཡ་སྶ ཀཱ་ར་ཎ་མཱ་ཧ ‘‘ཨ་ཛ྄ཛྷ་ཏྟ་ར་ཏོ ས་མཱ་ཧི་ཏོ’’ཏི.
པ་ཋ་མ་ཝི་ཀ་པྤེ ཨ་ཝ་ས་ཛྫ་ན་མེ་ཝ ཝུ་ཏྟཾ. ཨེ་ཏྠ ཨ་ཝ་ས་ཛྫ་ནཱ་ཀཱ་རོ་ཏི ཏཾ ད་སྶེ་ནྟོ ‘‘ཨ་ཐ ཝཱ’’ཏི་ཨཱ་དི་མཱ་ཧ. ཏ་ཏྠ ཏཱི་རེ་ནྟོཏི ‘‘ཨུ་པྤཱ་དོ བྷ་ཡཾ, ཨ་ནུ་པྤཱ་དོ ཁེ་མ’’ནྟི་ཨཱ་དི་ནཱ ཝཱི་མཾ་ས་ནྟོ. ཏུ་ལེ་ནྟོ ཏཱི་རེ་ནྟོཏི་ཨཱ་དི་ནཱ ས་ངྑེ་པ་ཏོ ཝུ་ཏྟ་མ་ཏྠཾ ཝི་ཏྠཱ་ར་ཏོ ད་སྶེ་ཏུཾ ‘‘པ་ཉྩ་ཀྑ་ནྡྷཱ’’ཏི་ཨཱ་དིཾ ཝ་ཏྭཱ བྷ་ཝ་ས་ངྑཱ་ར་སྶ ཨ་ཝ་ས་ཛྫ་ནཱ་ཀཱ་རཾ ས་རཱུ་པ་ཏོ ད་སྶེ་ཏི. ཨེ་ཝནྟི་ཨཱ་དི་ནཱ པ་ན ཨུ་དཱ་ན་གཱ་ཐཱ་ཝ་ཎྞ་ནཱ་ཡཾ ཨཱ་དི་ཏོ ཝུ་ཏྟ་མ་ཏྠཾ ནི་ག་མ་ན་ཝ་སེ་ན ད་སྶེ་ཏི. ཨ་བྷཱི་ཏ་བྷཱ་ཝ་ཉཱ་པ་ན་ཏྠ་ཉྩཱཏི ཨ་ཡ་མྤི ཨ་ཏྠོ ས་ངྒ་ཧི་ཏོ་ཏི ད་ཊྛ་བྦཾ.
ཙཱ་པཱ་ལ་ཝ་གྒ་ཝ་ཎྞ་ནཱ ནི་ཊྛི་ཏཱ.