༦-༧. ཀུ་ཎྜ་ལི་ཡ་སུ་ཏྟཱ་དི་ཝ་ཎྞ་ནཱ

༡༨༧-༡༨༨. ནི་བ་དྡྷ་ཝཱ་ས་ཝ་སེ་ན ཨཱ་རཱ་མེ ནི་སཱི་ད་ན་སཱི་ལོ་ཏི ཨཱ་རཱ་མ་ནི་སཱ་དཱི. པ་རི་སཾ ཨོ་གཱ་ལ༹ྷོ ཧུ་ཏྭཱ ཙ་ར་ཏཱི་ཏི པ་རི་སཱ་ཝ་ཙ་རོཏི ཨཱ་ཧ – ‘‘ཡོ པ་ནཱ’’ཏི་ཨཱ་དི. ཨེ་ཝནྟི ཨི་མི་ནཱ་ཀཱ་རེ་ན. ག་ཧ་ཎནྟི ནི་གྒ་ཧ་ཎཾ. ཏེ་ན པུ་ཙྪཱ་པ་ད་སྶ ཨ་ཏྠཾ ཝི་ཝ་ར་ཏི. ནི་བྦེ་ཋ་ནནྟི ནི་གྒ་ཧ་ནི་བྦེ་ཋ་ནཾ. ཏེ་ན ཝི་སྶ་ཛྫ་ན་པ་ད་སྶ ཨ་ཏྠཾ ཝི་ཝ་ར་ཏི. ཨི་མི་ནཱ ན་ཡེ་ནཱཏི ཨེ་ཏེ་ན ‘‘ཨི་ཏི་ཝཱ་དོ’’ཏི ཨེ་ཏྠ ཨི་ཏི-ས་དྡ་སྶ ཨ་ཏྠཾ ད་སྶེ་ཏི. ཨུ་པཱ་ར་མྦྷཱ་དྷི་པྤཱ་ཡོ ཝ་ད་ཏི ཨེ་ཏེ་ནཱ་ཏི ཝཱ་དོ, དོ་སོ. ཨི་ཏི་ཝཱ་དོ ཧོ་ཏཱིཏི ཨེ་ཝཾ ཨི་མ་སྶ ཨུ་པ་རི ཝཱ་དཱ་རོ་པ་ནཾ ཧོ་ཏི. ཨི་ཏི་ཝཱ་ད་པྤ་མོ་ཀྑོཏི ཨེ་ཝཾ ཏ་ཏོ པ་མོ་ཀྑོ ཧོ་ཏི. ཨེ་ཝཾ ཝཱ་ད་པྤ་མོ་ཀྑཱ་ནི་སཾ་སཾ པ་རེ་ཧི ཨཱ་རོ་པི་ཏ་དོ་ས་སྶ ནི་བྦེ་ཋ་ན་ཝ་སེ་ན ད་སྶེ་ཏྭཱ ཨི་དཱ་ནི དོ་ས་པ་ཝེ་ད་ན་ཝ་སེ་ན ད་སྶེ་ཏུཾ ‘‘ཨ་ཡཾ པུ་ཙྪཱ་ཡ དོ་སོ’’ཏི་ཨཱ་དི ཝུ་ཏྟཾ.

ཨེ་ཏྟ་ཀཾ ཋཱ་ནནྟི་ཨཱ་དི་ཏོ པ་ཊྛཱ་ཡ ཡཱ་ཝ ‘‘ཏཱི་ཎི སུ་ཙ་རི་ཏཱ་ནཱི’’ཏི ཨེ་ཏྟ་ཀཾ ཋཱ་ནཾ. ཨི་མཾ དེ་ས་ནནྟི ‘‘ཨི་ནྡྲི་ཡ་སཾ་ཝ་རོ ཁོ’’ཏི་ཨཱ་དི་ན་ཡ་པྤ་ཝ་ཏྟཾ ཨི་མཾ དེ་ས་ནཾ. ནཱ་བྷི་ཛ྄ཛྷཱ་ཡ་ཏཱིཏི ན ཨ་བྷི་ཛ྄ཛྷཱ་ཡ་ཏི. ནཱ་བྷི་ཧཾ་ས་ཏཱིཏི ན ཨ་བྷི་ཏུ་སྶ་ཏི. གོ་ཙ་ར་ཛ྄ཛྷ་ཏྟེ ཋི་ཏཾ ཧོ་ཏཱིཏི ཀ་མྨ་ཊྛཱ་ནཱ་ར་མྨ་ཎེ ས་མཱ་དྷཱ་ན་ཝ་སེ་ན ཋི་ཏཾ ཧོ་ཏི ཨ་ཝ་ཊྛི་ཏཾ. ཏེ་ནཱ་ཧ ‘‘སུ་ས་ཎྛི་ཏ’’ནྟི. སུ་ས་ཎྛི་ཏནྟི ས་མྨཱ ཨ་ཝི་ཀྑེ་པ་ཝ་སེ་ན ཋི་ཏཾ. ཀ་མྨ་ཊྛཱ་ན་ཝི་མུ་ཏྟི་ཡཱཏི ཀ་མྨ་ཊྛཱ་ནཱ་ནུ་ཡུ་ཉྫ་ན་ཝ་སེ་ན པ་ཊི་པ་ཀྑ་ཏོ ནཱི་ཝ་ར་ཎ་ཏོ ཝི་མུ་ཏྟི་ཡཱ. སུ་ཊྛུ ཝི་མུ་ཏྟ་ནྟི སུ་ཝི་མུ་ཏྟཾ. ཏ་སྨིཾ ཨ་མ་ནཱ་པ་རཱུ་པ་ད་སྶ་ནེ ན མ་ངྐུ ཝི་ལ་ཀྑོ ན ཧོ་ཏི. ཀི་ལེ་ས་ཝ་སེ་ན དོ་ས་ཝ་སེ་ན. ཨ་ཊྛི་ཏ་ཙི་ཏྟོ ཨ་ཐ་དྡྷ་ཙི་ཏྟོ. ཀོ་ཝེ་སེ་ན ཧི ཙི་ཏྟཾ ཐ་དྡྷཾ ཧོ་ཏི, ན མུ་དུ་ཀཾ. ཨ་དཱི་ན་མཱ་ན་སོཏི དོ་མ་ན་སྶ་ཝ་སེ་ན ཡོ དཱི་ན་བྷཱ་ཝོ, ཏ་ད་བྷཱ་ཝེ་ན ནི་དྡོ་ས་མཱ་ན་སོ. ཨ་པཱུ་ཏི་ཙི་ཏྟོཏི བྱཱ་པ་ཛྫཱ་བྷཱ་ཝེ་ན སཱི་ཏི་བྷཱུ་ཏ་ཙི་ཏྟོ.

ཨི་མེ་སུ ཚ་སུ དྭཱ་རེ་སུ ཨ་ཊྛཱ་ར་ས དུ་ཙྩ་རི་ཏཱ་ནི ཧོ་ནྟི པ་ཙྩེ་ཀཾ ཀཱ་ཡ་ཝ་ཙཱི་མ་ནོ་དུ་ཙྩ་རི་ཏ་བྷེ་དེ་ན. ཏཱ་ནི ཝི་བྷཱ་གེ་ན ད་སྶེ་ཏུཾ ‘‘ཀ་ཐ’’ནྟི་ཨཱ་དི ཝུ་ཏྟཾ. ཏ་ཏྠ ཨི་ཊྛཱ་ར་མྨ་ཎེ ཨཱ་པཱ་ཐ་ག་ཏེཏི ན་ཡ་དཱ་ན་མ་ཏྟ་མེ་ཏཾ. ཏེ་ན ‘‘ཨ་ནི་ཊྛཱ་ར་མྨ་ཎེ ཨཱ་པཱ་ཐ་ག་ཏེ དོ་སཾ ཨུ་པྤཱ་དེ་ནྟ་སྶཱ’’ཏི་ཨཱ་དི་ནཱ ཏི་ཝི་དྷ་དུ་ཙྩ་རི་ཏཾ ནཱི་ཧ་རི་ཏྭཱ ཝ་ཏྟ་བྦཾ, ཏ་ཐཱ ‘‘མ་ཛ྄ཛྷ་ཏྟཱ་ར་མྨ་ཎེ མོ་ཧཾ ཨུ་པྤཱ་དེ་ནྟ་སྶཱ’’ཏི་ཨཱ་དི་ནཱ ཙ. མ་ནོ་དུ་ཙྩ་རི་ཏཱ་དི་སཱ་མ་ཉྙེ་ན པ་ན ཏཱི་ཎི་ཡེ་ཝ དུ་ཙྩ་རི་ཏཱ་ནི ཧོ་ནྟཱི་ཏི ཝེ་དི་ཏ་བྦཾ.

པ་ཉྙ་ཏྟི་ཝ་སེ་ནཱཏི ཝ་ཏྠུཾ ཨ་ནཱ་མ་སི་ཏྭཱ པི་ཎྜ་ག་ཧ་ཎ་མུ་ཁེ་ན ཀེ་ཝ་ལཾ པ་ཉྙ་ཏྟི་ཝ་སེ་ནེ་ཝ. བྷཱ་ཝ་ནཱ་པ་ཊི་ས་ངྑཱ་ནེཏི བྷཱ་ཝ་ནཱ་སི་དྡྷེ པ་ཊི་ས་ངྑཱ་ནེ, བྷཱ་ཝ་ནཱ་ཡ པ་ཊི་ས་ངྑཱ་ནེ ཝཱ་ཏི ཨ་ཏྠོ. ཨི་མཱ་ནཱིཏི ཡ་ཐཱ་ཝུ་ཏྟཱ་ནི ཚ་དྭཱ་རཱ་ར་མྨ་ཎཱ་ནི. དུ་ཙྩ་རི་ཏཱ་ནཱིཏི དུ་ཙྩ་རི་ཏ་ཀཱ་ར་ཎཱ་ནི. ཨ་པྤ་ཊི་ས་ངྑཱ་ནེ ཋི་ཏ་སྶ དུ་ཙྩ་རི་ཏཱ་ནི སུ་ཙ་རི་ཏཱ་ནི ཀ་ཏྭཱ. པ་རི་ཎཱ་མེ་ཏཱིཏི པ་རི་ཝ་ཏྟེ་ཏི དུ་ཙྩ་རི་ཏཱ་ནི ཏ་ཏྠ ཨ་ནུ་པྤཱ་དེ་ཏྭཱ སུ་ཙ་རི་ཏཱ་ནི ཨུ་པྤཱ་དེ་ནྟོ. ཨེ་ཝནྟི ཝུ་ཏྟ་པྤ་ཀཱ་རེ་ན. ཨི་ནྡྲི་ཡ་སཾ་ཝ་རོ…པེ… ཝེ་དི་ཏ་བྦོ ཨི་ནྡྲི་ཡ་སཾ་ཝ་ར་ས་མྤཱ་ད་ན་ཝ་སེ་ན ཏི་ཎྞཾ སུ་ཙ་རི་ཏཱ་ནཾ སི་ཛ྄ཛྷ་ན་ཏོ. ཏེ་ནཱ་ཧ ‘‘ཨེ་ཏྟཱ་ཝ་ཏཱ’’ཏི་ཨཱ་དི. ཨེ་ཏྟཱ་ཝ་ཏཱཏི ཨཱ་དི་ཏོ པ་ཊྛཱ་ཡ ཡཱ་ཝ ‘‘ཏཱི་ཎི སུ་ཙ་རི་ཏཱ་ནི པ་རི་པཱུ་རེ་ནྟཱི’’ཏི པ་དཾ, ཨེ་ཏྟཱ་ཝ་ཏཱ. སཱི་ལཱ་ནུ་ར་ཀྑ་ཀཾ ཨི་ནྡྲི་ཡ་སཾ་ཝ་ར་སཱི་ལནྟི ཙ་ཏུ་པཱ་རི་སུ་དྡྷི་སཱི་ལ་སྶ ཨ་ནུ་ར་ཀྑ་ཀཾ ཨི་ནྡྲི་ཡ་སཾ་ཝ་ར་སཱི་ལཾ ཀ་ཐི་ཀཾ. ཀ་ཐཾ པ་ན ཏ་དེ་ཝ ཏ་སྶ ཨ་ནུ་ར་ཀྑ་ཀཾ ཧོ་ཏཱི་ཏི? ཨ་པ་རཱ་པ་རུ་པྤ་ཏྟི་ཡཱ ཨུ་པ་ནི་སྶ་ཡ་བྷཱ་ཝ་ཏོ.

ཏཱི་ཎི སཱི་ལཱ་ནཱིཏི ཨི་ནྡྲི་ཡ་སཾ་ཝ་ར-ཨཱ་ཛཱི་ཝ་པཱ་རི་སུ་དྡྷི-པ་ཙྩ་ཡ་ས་ནྣི་སྶི་ཏ-སཱི་ལཱ་ནི. ལོ་ཀུ་ཏྟ་ར་མི་སྶ་ཀཱཏི ལོ་ཀི་ཡཱ་པི ལོ་ཀུ་ཏྟ་རཱ་པི ཧོ་ནྟཱི་ཏི ཨ་ཏྠོ. ས་ཏྟ་ནྣཾ བོ་ཛ྄ཛྷ་ངྒཱ་ནནྟི ལོ་ཀུ་ཏྟ་རཱ་ནཾ ས་ཏྟ་ནྣཾ བོ་ཛ྄ཛྷ་ངྒཱ་ནཾ. མཱུ་ལ་བྷཱུ་ཏཱ ས་ཏི་པ་ཊྛཱ་ནཱ པུ་བྦ་བྷཱ་གཱ, ཏེ ས་ནྡྷཱ་ཡ ཝུ་ཏྟཾ ‘‘ཙ་ཏྟཱ་རོ ཁོ, ཀུ་ཎྜ་ལི་ཡ, ས་ཏི་པ་ཊྛཱ་ནཱ བྷཱ་ཝི་ཏཱ བ་ཧུ་ལཱི་ཀ་ཏཱ ས་ཏྟ བོ་ཛ྄ཛྷ་ངྒེ པ་རི་པཱུ་རེ་ནྟཱི’’ཏི. ཏེ་པཱིཏི ཡ་ཐཱ་ཝུ་ཏྟ་ས་ཏི་པ་ཊྛཱ་ནཱ. ས་ཏི་པ་ཊྛཱ་ན་མཱུ་ལ་ཀཱ བོ་ཛ྄ཛྷ་ངྒཱཏི ལོ་ཀི་ཡ་ས་ཏི་པ་ཊྛཱ་ན་མཱུ་ལ་ཀཱ བོ་ཛ྄ཛྷ་ངྒཱ་ཝ. པུ་བྦ་བྷཱ་གཱ་ཝཱཏི ཨེ་ཏྠ ཀེ་ཙི ‘‘པུ་བྦ་བྷཱ་གཱ ཙཱ’’ཏི པཱ་ཋཾ ཀ་ཏྭཱ ‘‘པུ་བྦེ་ཝ ལོ་ཀུ་ཏྟ་རཱ པུ་བྦ་བྷཱ་གཱ ཙཱ’’ཏི ཨ་ཏྠཾ ཝ་ད་ནྟི. ཝི་ཛྫཱ་ཝི་མུ་ཏྟི་མཱུ་ལ་ཀཱཏི ‘‘ས་ཏྟ ཁོ, ཀུ་ཎྜ་ལི་ཡ, བོ་ཛ྄ཛྷ་ངྒཱ བྷཱ་ཝི་ཏཱ བ་ཧུ་ལཱི་ཀ་ཏཱ ཝི་ཛྫཱ་ཝི་མུ་ཏྟིཾ པ་རི་པཱུ་རེ་ནྟཱི’’ཏི ཨེ་ཝཾ ཝུ་ཏྟཱ བོ་ཛ྄ཛྷ་ངྒཱ ལོ་ཀུ་ཏྟ་རཱ་ཝ ཝི་ཛྫཱ་ཝི་མུ་ཏྟི་ས་ཧ་ག་ཏ་བྷཱ་ཝ་ཏོ.

ཀུ་ཎྜ་ལི་ཡ་སུ་ཏྟཱ་དི་ཝ་ཎྞ་ནཱ ནི་ཊྛི་ཏཱ.