༤. ཚ་ནྣ་སུ་ཏྟ་ཝ་ཎྞ་ནཱ

༨༧. ས་བྦ་ནི་མི་ཏྟེ་ཧི པ་ཊི་ས་ལླཱི་ཡ་ཏི ཨེ་ཏེ་ནཱ་ཏི པ་ཊི་ས་ལླཱ་ནཾ, ཕ་ལ་ས་མཱ་པ་ཏྟི. ཛཱི་ཝི་ཏ་ཧཱ་ར་ཀ་ས་ཏྠཾ ཛཱི་ཝི་ཏ་སྶ ཧ་ར་ཎ་ཏོ, ས་ཏྟཱ་ན་ཉྩ ས་ས་ན་ཏོ ཧིཾ་ས་ན་ཏོ. པ་རི་ཙ་རི་ཏོཏི པ་ཡི་རུ་པཱ་སི་ཏོ. ཏེ་ན ཡ་ཐཱ་ནུ་སི་ཊྛཾ པ་ཊི་པ་ཛྫི་ནྟི དཱི་པེ་ཏི.

ཨ་ནུ་པ་ཝ་ཛྫནྟི པ་རེ་ཧི ན ཨུ་པ་ཝ་དི་ཏ་བྦཾ. ཏཾ པ་ནེ་ཏྠ ཨཱ་ཡ་ཏིཾ ཨ་པྤ་ཊི་ས་ནྡྷི་བྷཱ་ཝ་ཏོ ཧོ་ཏཱི་ཏི ཨཱ་ཧ ‘‘ཨ་པྤ་ཝ་ཏྟི་ཀ’’ནྟི. ‘‘ནེ་ཏཾ མ་མཱ’’ཏི་ཨཱ་དཱི་ནི ཝ་ད་ནྟོ ཨ་ར་ཧ་ཏྟེ པ་ཀྑི་པི་ཏྭཱ ཀ་ཐེ་སི. པུ་ཐུ་ཛྫ་ན་བྷཱ་ཝ་མེ་ཝ དཱི་པེ་ནྟོ ཝ་ད་ཏི ཨ་ཀ་ཏ་ཀི་ཙྩ་བྷཱ་ཝ་དཱི་པ་ནེ་ན. ཀི་ཉྩཱ་པི ཐེ་རོ པུ་ཙྪི་ཏཾ པ་ཉྷཾ ཨ་ར་ཧ་ཏྟེ པ་ཀྑི་པི་ཏྭཱ ཀ་ཐེ་སི, ‘‘ན ས་མ་ནུ་པ་སྶཱ་མཱི’’ཏི པ་ན ཝ་ད་ནྟོ ཀི་ཉྩི ནི་པྥ་ཏྟིཾ ན ཀ་ཐེ་སི, ཏ་སྨཱ ‘‘ཨི་ད་མྤི མ་ན་སི ཀཱ་ཏ་བྦ’’ནྟི ཨི་དཾ ཨཱ་ནེ་ཏྭཱ ས་མྦ་ནྡྷོ.

ཀི་ལེ་ས་པ་སྶ་དྡྷཱིཏི ཀི་ལེ་ས་པ་རི་ལཱ༹་ཧ་ཝཱུ་པ་ས་མོ. བྷ་ཝ་ཏྠཱ་ཡ པུ་ན བྷ་ཝ་ཏྠཱ་ཡ. ཨཱ་ལ་ཡ་ནི་ཀ་ནྟི པ་རི་ཡུ་ཊྛཱ་ནེཏི བྷ་ཝ་ནྟ་རེ ཨ་པེ་ཀྑཱ་ས་ཉྙི་ཏེ ཨཱ་ལ་ཡེ ནི་ཀ་ནྟི་ཡཱ ཙ པ་རི་ཡུ་ཊྛཱ་ན་པྤ་ཏྟི་ཡཱ. ཨ་ས་ཏི ཨ་ཝི་ཛྫ་མཱ་ནཱ་ཡ. པ་ཊི་ས་ནྡྷི་ཝ་སེ་ན ཨ་ཉྙ་བྷ་ཝ་ཏོ ཨི་དྷཱ་ག་མ་ནཾ ཨཱ་ག་ཏི ནཱ་མ. ཙུ་ཏི་ཝ་སེ་ན ག་མ་ནནྟི ཙ་ཝ་ན་ཝ་སེ་ན ཨི་ཏོ ག་ཏི. ཨ་ནུ་རཱུ་པ་ག་མ་ནཾ ག་ཏི ནཱ་མ ཏ་དུ་བྷ་ཡཾ ན ཧོ་ཏི. ཙུ་ཏཱུ་པ་པཱ་ཏོ ཨ་པ་རཱ་པ་ར་བྷ་ཝ་ན་ཝ་སེ་ན ཙུ་ཏི, ཨུ་པ་པ་ཛྫ་ན་ཝ་སེ་ན ཨུ་པ་པཱ་ཏོ, ཏ་དུ་བྷ་ཡ་མྤི ན ཧོ་ཏི. ཨེ་ཝཾ པ་ན ཙུ་ཏཱུ་པ་པཱ་ཏེ ཨ་ས་ཏི ནེ་ཝི་དྷ ན ཨི་དྷ ལོ་ཀེ. ན ཧུ་རཾ ན པ་ར་ལོ་ཀེ ཧོ་ཏི. ཏ་ཏོ ཨེ་ཝ ན ཨུ་བྷ་ཡ་ཏྠ ཧོ་ཏི. ཨ་ཡ་མེ་ཝ ཨ་ནྟོ ཨ་ཡཾ ཨི་དྷ་ལོ་ཀེ པ་ར་ལོ་ཀེ ཙ ཨ་བྷཱ་ཝོ་ཡེ་ཝ དུ་ཀྑ་སྶ པ་རི་ཡོ་སཱ་ནཾ. ཨ་ཡ་མེ་ཝཱཏི ཡ་ཐཱ་ཝུ་ཏྟོ ཨེ་ཝ – ཨེ་ཏྠ ཨེ་ཏ་སྨིཾ པཱ་ཋེ པ་ར་མྤ་རཱ་ག་ཏོ པ་མཱ་ཎ་བྷཱུ་ཏོ ཨ་ཏྠོ.

ཡེ པ་ནཱཏི ས་མྨ་ཝཱ་དི་ནོ ས་ནྡྷཱ་ཡ ཝ་ད་ཏི. ཨ་ནྟ་རཱ་བྷ་ཝཾ ཨི་ཙྪ་ནྟི ‘‘ཨེ་ཝཾ བྷ་ཝེ་ན བྷ་ཝ་ནྟ་ར་ས་མྦ་ནྡྷོ ཡུ་ཛྫེ་ཡྻཱ’’ཏི. ནི་ར་ཏྠ་ཀཾ ཨ་ནྟ་རཱ་བྷ་ཝ་སྶ ནཱ་མ ཀ་སྶ་ཙི ཨ་བྷཱ་ཝ་ཏོ. ཙུ་ཏི་ཀྑ་ནྡྷཱ་ན་ནྟ་ར་ཉྷི པ་ཊི་ས་ནྡྷི་ཀྑ་ནྡྷཱ་ནཾ་ཡེ་ཝ པཱ་ཏུ་བྷཱ་ཝོ. ཏེ་ནཱ་ཧ ‘‘ཨ་ནྟ་རཱ་བྷ་ཝ་སྶ…པེ… པ་ཊི་ཀྑི་ཏྟོ་ཡེ་ཝཱ’’ཏི. ཏ་ཏྠ བྷཱ་ཝོཏི ཨ་ཏྠི་ཏཱ. ཨ་བྷི་དྷ་མྨེ ཀ་ཐཱ་ཝ་ཏྠུ་པྤ་ཀ་ར་ཎེ (ཀ་ཐཱ. ༥༠༥-༥༠༧) པ་ཊི་ཀྑི་ཏྟོ་ཡེ་ཝ. ཡ་དི ཨེ་ཝཾ ‘‘ཨ་ནྟ་རེ་ནཱ’’ཏི ཨི་དཾ ཀ་ཐ་ནྟི ཨཱ་ཧ ‘‘ཨ་ནྟ་རེ་ནཱ’’ཏི་ཨཱ་དི. ཝི་ཀ་པྤ་ཏོ ཨ་ཉྙཾ ཝི་ཀ་པྤ་ནྟ་རཾ, ཏ་སྶ དཱི་པ་ནཾ ‘‘ཨ་ནྟ་རེ་ནཱ’’ཏི ཝ་ཙ་ནཾ. ན ཨ་ནྟ་རཱ་བྷ་ཝ་དཱི་པ་ནཾ ཏཱ་དི་ས་སྶ ཨ་ནུ་པ་ལ་བྦྷ་ན་ཏོ པ་ཡོ་ཛ་ནཱ་བྷཱ་ཝ་ཏོ ཙ. ཡ་ཏྠ ཧི ཝི་པཱ་ཀ་ཝི་ཉྙཱ་ཎ་སྶ པ་ཙྩ་ཡོ, ཏ་ཏྠ་སྶ ནི་སྶ་ཡ་བྷཱུ་ཏ་སྶ ཝ་ཏྠུ་སྶ ས་ཧ་བྷཱ་ཝཱི་ན་ཉྩ ཁ་ནྡྷཱ་ནཾ ས་མྦྷ་ཝོ་ཏི ས་དྡྷིཾ ཨ་ཏྟ་ནོ ནི་སྶ་ཡེ་ན ཝི་ཉྙཱ་ཎཾ ཨུ་པྤ་ཛྫ་ཏེ་ཝཱ་ཏི ནཱ་སྶ ཨུ་པྤ་ཏྟི་ཡཱ དེ་ས་དཱུ་ར་ཏཱ ཝེ་དི་ཏ་བྦཱ. ‘‘ནེ་ཝ ཨི་དྷ ན ཧུ་ར’’ནྟི ཝུ་ཏྟ་དྭ་ཡ་ཏོ ཨ་པ་རཾ ཝི་ཀ་པྤེ་ན ‘‘ན ཨུ་བྷ་ཡ’’ནྟི, ཏ་ཏྠ་པི ན ཧོ་ཏི་ཡེ་ཝཱ་ཏི ཨ་དྷི་པྤཱ་ཡོ. ‘‘ཨ་ནྟ་རེ་ནཱ’’ཏི ཝཱ ‘‘ཝི་ནཱ’’ཏི ཨི་མི་ནཱ ས་མཱ་ན་ཏྠོ ནི་པཱ་ཏོ, ཏ་སྨཱ ནེ་ཝི་དྷ, ན ཧུ་རཾ, ཨུ་བྷ་ཡཾ ཝི་ནཱ་པི ནེ་ཝཱ་ཏི ཨ་ཏྠོ.

ཨཱ་ཧ་རཱིཏི ཚི་ནྣ་ཝ་སེ་ན ག་ཎྷི. ཏེ་ནཱ་ཧ ‘‘ཀ་ཎྛ་ནཱ་ལ༹ཾ ཚི་ནྡཱི’’ཏི. པ་རི་གྒ་ཎྷ་ནྟོཏི ས་མྨ་ས་ནྟོ. པ་རི་ནི་བྦུ་ཏོ དཱི་གྷ་ར་ཏྟཾ ཝི་པ་སྶ་ནཱ་ཡཾ ཡུ་ཏྟ་པ་ཡུ་ཏྟ་བྷཱ་ཝ་ཏོ. ‘‘ཨ་ནུ་པ་ཝ་ཛྫཾ ཚ་ནྣེ་ན བྷི་ཀྑུ་ནཱ ས་ཏྠཾ ཨཱ་ཧ་རི་ཏ’’ནྟི, ཀ་ཐེ་སཱིཏི ཨ་སེ་ཀྑ་ཀཱ་ལེ བྱཱ་ཀ་ར་ཎཾ ཝི་ཡ ཀ་ཏྭཱ ཀ་ཐེ་སི.

ཨི་མི་ནཱཏི ‘‘ཨུ་པ་ཝ་ཛྫ་ཀུ་ལཱ་ནཱི’’ཏི ཨི་མི་ནཱ ཝ་ཙ་ནེ་ན. ཐེ་རོཏི སཱ་རི་པུ་ཏྟ་ཏྠེ་རོ. ཨེ་ཝནྟི ཨེ་ཝཾ པུ་བྦ་ཀཱ་ལེ་སུ སཾ་ས་ཊྛ་ཝི་ཧཱ་རཱི ཧུ་ཏྭཱ ཋི་ཏོ པ་ཙྪཱ ཨ་ར་ཧ་ཏྟཾ པཱ་པུ་ཎི་སྶ་ཏཱི་ཏི ཨཱ་ས་ངྐ་ནྟོ པུ་ཙྪ་ཏི. སེ་སཾ ཨུ་ཏྟཱ་ན་མེ་ཝ.

ཚ་ནྣ་སུ་ཏྟ་ཝ་ཎྞ་ནཱ ནི་ཊྛི་ཏཱ.