༥-༦. པུ་ཎྞ་སུ་ཏྟཱ་དི་ཝ་ཎྞ་ནཱ
༨༨-༨༩. ཏནྟི ཙ་ཀྑུ་རཱུ་པ་དྭ་ཡཾ. ཏེ་ནཱ་ཧ ‘‘ཙ་ཀྑུ་ཉྩེ་ཝ རཱུ་པ་ཉྩཱ’’ཏི. ན་ནྡི་ས་མུ་ད་ཡཱཏི ན་ནྡི་ཡཱ ས་མུ་ད་ཡ་ཏ་ཎྷཱ་ཡ སེ་ས་ཀཱ་ར་ཎེ་ཧི ན་ནྡི་ཡཱ ས་མུ་དི་ཏི ས་མོ་དྷཱ་ནཾ ན་ནྡི་ས་མུ་ད་ཡོ, ཏ་སྨཱ ན་ནྡི་ས་མུ་ད་ཡཱ. ཏེ་ནཱ་ཧ ‘‘ཏ་ཎྷཱ་ཡ ས་མོ་དྷཱ་ནེ་ནཱ’’ཏི. པ་ཉྩ་ཀྑ་ནྡྷ་ས་ངྑཱ་ཏ་སྶ དུ་ཀྑ་སྶ ས་མོ་དྷཱ་ནེ་ན ས་མུ་དི་ཏི པ་ཝ་ཏྟི་ཡེ་ཝཱ་ཏི ས་ཧ ས་མུ་ད་ཡེ་ན དུ་ཀྑ་སྶ ད་སྶི་ཏ་ཏྟཱ ‘‘ཝ་ཊྚཾ མ་ཏྠ་ཀཾ པཱ་པེ་ཏྭཱ’’ཏི ཝུ་ཏྟཾ. ནི་རོ་དྷཱུ་པཱ་ཡེ་ན ས་དྡྷིཾ ནི་རོ་དྷ་སྶ ད་སྶི་ཏ་ཏྟཱ ‘‘ཝི་ཝ་ཊྚཾ མ་ཏྠ་ཀཾ པཱ་པེ་ཏྭཱ’’ཏི. པུ་ཙྪཱ་ནུ་ས་ནྡྷི་ཨཱ་དཱི་སུ ཨ་ཉྙ་ཏ་རོ ན ཧོ་ཏཱི་ཏི ཨཱ་ཧ – ‘‘པཱ་ཊི་ཡེ་ཀྐོ ཨ་ནུ་ས་ནྡྷཱི’’ཏི.
ཙ་ཎྜཱཏི ཀོ་དྷ་ནཱ. དུ་ཊྛཱཏི དོ་ས་ཝ་ནྟོ་ཏི ཨ་ཏྠོ. ཀི་བྦི་སཱཏི པཱ་པཱ. ཀ་ཀྑ་ལཱ༹ཏི དཱ་རུ་ཎཱ. གྷ་ཊི་ཀ་མུ་གྒ་རེ་ནཱཏི ཨེ་ཀ་སྨིཾ པ་ཀྑེ གྷ་ཊི་ཀཾ ད་སྶེ་ཏྭཱ ཀ་ཏེ་ན ར་སྶ་ད་ཎྜེ་ན. ས་ཏྟཱ་ནཾ ས་ས་ན་ཏོ ས་ཏྠཾ, ཏ་ཏོ ཨེ་ཝ ཛཱི་ཝི་ཏ་སྶ ཧ་ར་ཎ་ཏོ ཧཱ་ར་ཀ་ཉྩཱ་ཏི ས་ཏྠ་ཧཱ་ར་ཀཾ. ཨི་ནྡྲི་ཡ་སཾ་ཝ་རོ ‘‘ད་མོ’’ཏི ཝུ་ཏྟོ མ་ན་ཙྪ་ཊྛཱ་ནཾ ཨི་ནྡྲི་ཡཱ་ནཾ ད་མ་ན་ཏོ. པ་ཉྙཱ ‘‘ད་མོ’’ཏི ཝུ་ཏྟཱ ཀི་ལེ་ས་ཝི་སེ་ཝི་ཏཱ་ནཾ ད་མ་ན་ཏོ ཝཱུ་པ་ས་མ་ན་ཏོ. ཨུ་པོ་ས་ཐ་ཀ་མྨཾ ‘‘ད་མོ’’ཏི ཝུ་ཏྟཾ ཀཱ་ཡ་དྭཱ་རཱ་དཱི་ཧི ཨུ་པྤ་ཛྫ་ན་ཀ་ཨ་ས་མ་སྶ ད་མ་ན་ཏོ. ཁ་ནྟི ‘‘ད་མོ’’ཏི ཝེ་དི་ཏ་བྦཱ ཨ་ཀྑ་ནྟི་ཡཱ ད་མ་ན་ཏོ ཝཱུ་པ་ས་མ་ན་ཏོ. ཏེ་ནཱ་ཧ ‘‘ཨུ་པ་ས་མོ་ཏི ཏ་སྶེ་ཝ ཝེ་ཝ་ཙ་ན’’ནྟི.
ཨེ་ཏྠཱཏི སུ་ནཱ་པ་ར་ནྟ་ཛ་ན་པ་དེ. ཨེ་ཏེ དྭེཏི ཨ་ཡཾ པུ་ཎྞ་ཏྠེ་རོ ཏ་སྶ ཀ་ནི་ཊྛོ་ཏི ཨེ་ཏེ དྭེ བྷཱ་ཏ་རོ. ཨཱ་ཧ་ཙྩ ཨ་ཊྛཱ་སི ཨུ་ལཱ༹་རཾ བུ་དྡྷཱ་ར་མྨ་ཎཾ པཱི་ཏིཾ ཨུ་པྤཱ་དེ་ཏྭཱ. ས་ཏྟ སཱི་ཧ་ནཱ་དེ ན་དི་ཏྭཱཏི མ་མྨ་ཙྪེ་ད་ཀཱ་ན་མྤི ཨ་ཀྐོ་ས་པ་རི་བྷཱ་སཱ་ནཾ ཁ་མ་ནེ ས་ནྟོ་སཱ་བྷཱ་ཝ་དཱི་པ་ནཾ, པཱ་ཎི་པྤ་ཧཱ་ར་སྶ, ལེ་ཌྜུ་པྤ་ཧཱ་ར་སྶ, ད་ཎྜ་པྤ་ཧཱ་ར་སྶ, ས་ཏྠ་པྤ་ཧཱ་ར་སྶ, ཛཱི་ཝི་ཏ་ཝོ་རོ་པ་ན་སྶ, ཁ་མ་ནེ ས་ནྟོ་སཱ་བྷཱ་ཝ་དཱི་པ་ན་ཉྩཱ་ཏི ཨེ་ཝཾ ས་ཏྟ སཱི་ཧ་ནཱ་དེ ན་དི་ཏྭཱ. ཙ་ཏཱུ་སུ ཋཱ་ནེ་སུ ཝ་སི་ཏ་ཏྟཱ པཱ་ལི༹་ཡཾ ཝ་ས་ན་ཊྛཱ་ནཾ ཨ་ནུ་དྡེ་སི་ཀཾ ཀ་ཏྭཱ ‘‘སུ་ནཱ་པ་ར་ནྟ་སྨིཾ ཛ་ན་པ་དེ ཝི་ཧ་ར་ཏི’’ཨི་ཙྩེ་ཝ ཝུ་ཏྟཾ.
ཙ་ཏཱུ་སུ ཋཱ་ནེ་སཱུཏི ཨ་བྦུ་ཧ་ཏྠ་པ་བྦ་ཏེ, ས་མུ་དྡ་གི་རི་ཝི་ཧཱ་རེ, མཱ་ཏུ་ལ་གི་རི་མྷི, མ་ཀུ་ལ༹་ཀཱ་རཱ་མ་ཝི་ཧཱ་རེ་ཏི ཨི་མེ་སུ ཙ་ཏཱུ་སུ ཋཱ་ནེ་སུ. ཏནྟི ཙ་ངྐ་མཾ ཨཱ་རུ་ཡ྄ཧ ཀོ་ཙི བྷི་ཀྑུ ཙ་ངྐ་མི་ཏུཾ ས་མ་ཏྠོ ན་ཏྠི མ་ཧ་ཏཱ ས་མུ་དྡ་པ་རི་སྶ་ཡེ་ན བྷཱ་ཝ་ནཱ་མ་ན་སི་ཀཱ་ར་སྶ ཨ་ན་བྷི་ས་མྦྷུ་ཎ་ན་ཏོ. ཨུ་པྤཱ་ཏི་ཀནྟི ཨུ་པྤཱ་ཏ་ཀ་རཾ མ་ཧཱ་ས་ངྑོ་བྷཾ ཨུ་ཊྛ་པེ་ཏྭཱ. ས་མྨུ་ཁེཏི ཨ་ནི་ལ་པ་དེ་སེ. པ་ཊི་ཝེ་དེ་སུནྟི པ་ཝེ་དེ་སུཾ.
ཨཱ་ར་དྡྷ་ཀཱ་ལ་ཏོ པ་ཊྛཱ་ཡཱཏི མ་ཎྜ་ལ་མཱ་ལ༹་སྶ ཀཱ་ཏུཾ པ་ཐ་ཝཱི་མི་ཏ་ཀཱ་ལ་ཏོ པ་བྷུ་ཏི. ས་ཙྩ་བ་ནྡྷེ་ན པ་ཉྩ་ས་ཏཱ་ནི པ་རི་པཱུ་རེ་ཏུཾ ‘‘ཨེ་ཀཱུ་ན་པ་ཉྩ་ས་ཏཱ་ན’’ནྟི ཝུ་ཏྟཾ. ག་ནྡྷ་ཀུ་ཊིནྟི ཛེ་ཏ་ཝ་ན་མ་ཧཱ་ཝི་ཧཱ་རེ མ་ཧཱ་ག་ནྡྷ་ཀུ་ཊིཾ.
ས་ཙྩ་བ་ནྡྷ་ནཱ་མོཏི ས་ཙྩ་བ་ནྡྷེ པ་བྦ་ཏེ ཙི་ར་ནི་ཝཱ་སི་ཏཱ་ཡ ‘‘ས་ཙྩ་བ་ནྡྷོ’’ཏྭེ་ཝ ལ་དྡྷ་ནཱ་མོ. ཨ་ར་ཧ་ཏྟཾ པཱ་པུ་ཎཱིཏི པ་ཉྩཱ་བྷི་ཉྙཱ་པ་རི་ཝཱ་རཾ ཨ་ར་ཧ་ཏྟཾ ཨ་དྷི་ག་ཙྪི. ཏེ་ནཱ་ཧ ‘‘མ་གྒེ་ནེ་ཝ་སྶ ཨ་བྷི་ཉྙཱ ཨཱ་ག་ཏཱ’’ཏི.
ཏ་སྨིཾ ས་ནྣི་པ་ཏི་ཏཱ མ་ཧཱ་ཛ་ནཱ ཀེ་ཙི སོ་ཏཱ་པ་ནྣཱ, ཀེ་ཙི ས་ཀ་དཱ་གཱ་མི་ནོ, ཀེ་ཙི ཨ་ནཱ་གཱ་མི་ནོ, ཀེ་ཙི ཨ་ར་ཧ་ནྟོ ཨ་ཧེ་སུཾ. ཏ་ཏྠཱ་པི ཀེ་ཙི ཏེ་ཝི་ཛྫཱ, ཀེ་ཙི ཚ་ལ༹་བྷི་ཉྙཱ, ཀེ་ཙི པ་ཊི་ས་མྦྷི་ད་པྤ་ཏྟཱ ཨ་ཧེ་སུཾ. ཏཾ ས་ནྡྷཱ་ཡ ཝུ་ཏྟཾ ‘‘མ་ཧཱ་ཛ་ན་སྶ བ་ནྡྷ་ན་མོ་ཀྑོ ཛཱ་ཏོ’’ཏི. ཡེ པ་ན ཏ་ཏྠ ས་ར་ཎ་ག་མ་ན་པ་ཉྩ་སཱི་ལ་ད་ས་སཱི་ལ་ས་མཱ་དཱ་ནེ་ན ལ་དྡྷཱ་ནུ་གྒ་ཧཱ, ཏེ་སཾ དེ་ཝ་ཏཱ་ན་ཉྩ ཝ་སེ་ན ‘‘མ་ཧ་ནྟཾ བུ་དྡྷ་ཀོ་ལཱ་ཧ་ལཾ ཨ་ཧོ་སཱི’’ཏི ཝུ་ཏྟཾ.
ཨ་རུ་ཎཾ པ་ན མ་ཧཱ་ག་ནྡྷ་ཀུ་ཊི་ཡཾ་ཡེ་ཝ ཨུ་ཊྛ་པེ་སི དེ་ཝ་ཏཱ་ནུ་གྒ་ཧ་ཏྠ་ཉྩེ་ཝ ཀུ་ལཱ་ནུ་ད་ཡཱ་ཡ ཙ. ཨ་པཱ་ཡ་མ་གྒེ ཨོ་ཏཱ་རི་ཏོ ‘‘ཀོ་ཙི ལོ་ཀ་སྶ ས་ཛི་ཏཱ ཨ་ཏྠི, ཏ་སྶ ཝ་སེ་ན པ་ཝ་ཏྟི་སཾ་ཧཱ་རཱ ཧོ་ནྟི, ཏེ་ནེ་ཝཱ་ཡཾ པ་ཛཱ ས་ནཱ་ཐཱ ཧོ་ཏི, ཏཾ ཡུ་ཉྫ་ཏི ཙ ཏ་སྨིཾ ཏ་སྨིཾ ཀ་མྨེ’’ཏི མི་ཙྪཱ་གཱ་ཧེ་ཧི. པ་རི་ཙ་རི་ཏ་བྦཾ ཡཱ་ཙི ‘‘ཨེ་ཏྠ མ་ཡཱ ཙི་རཾ ཝ་སི་ཏ་བྦ’’ནྟི.
ཚ་ཊྛནྟི བཱ་ཧི་ཡ་སུ་ཏྟཾ. ཏཾ ཨུ་ཏྟཱ་ན་མེ་ཝ ཧེ་ཊྛཱ ཝུ་ཏྟ་ན་ཡ་ཏྟཱ.
པུ་ཎྞ་སུ་ཏྟཱ་དི་ཝ་ཎྞ་ནཱ ནི་ཊྛི་ཏཱ.